III SA/Kr 719/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-22
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Halina Jakubiec, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można stwierdzić chorobę zawodową (zespół cieśni nadgarstka) u pracownika, jeśli objawy wystąpiły po upływie roku od zakończenia pracy w narażeniu, a lekarze orzekający wskazali na pozazawodową etiologię schorzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Kluczowe były trzy przesłanki: (1) lekarze orzekający wskazali na pozazawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka, (2) karta oceny narażenia zawodowego nie potwierdziła monotypowości ruchów nadgarstkowych, a jedynie obciążenie kończyn górnych, oraz (3) objawy choroby wystąpiły po upływie roku od zakończenia pracy, podczas gdy dopuszczalny okres wynosił rok. Brak spełnienia tych kryteriów uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka, która miała być spowodowana sposobem wykonywania pracy na stanowisku pomoc kuchenna. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na pozazawodową etiologię schorzenia, brak monotypowości ruchów roboczych oraz wystąpienie objawów po upływie roku od zakończenia pracy. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. że inne pracownice z tymi samymi objawami miały stwierdzoną chorobę zawodową.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 kwietnia 2013r. nr [....] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. Nr [....] [....] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 18 lipca 2012 r. Nr [....] o braku podstaw do stwierdzenia u M.K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka – wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm.).
Zaskarżona decyzja [....] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana w następującym stanie faktycznym.
W okresie od 29 września 1982 r. do 17 listopada 2008 r. M.K. była zatrudniona w Przedsiębiorstwie [....] obecnie [....] S.A. z siedzibą w K. – na stanowisku wykwalifikowana pomoc kuchenna do 31 grudnia 1992 r., a następnie na stanowisku pomoc kuchenna, starsza bufetowa. Pracując na wyżej wymienionych stanowiskach M.K. wykonywała czynności związane z przygotowaniem i wydawaniem posiłków oraz utrzymaniem czystości, które powodowały – według karty oceny narażenia zawodowego – "obciążenie kończyn górnych bez cech monotypowości ruchów w stawach nadgarstkowych".
M.K. była badana w [....] Ośrodku Medycyny Pracy w K. , który w dniu 8 lutego 2011 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [....] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przeprowadzona przez Ośrodek kompleksowa ocena narażenia środowiskowego, w której oceniano monotypowość ruchów roboczych (brano pod uwagę liczbę powtórzeń danych czynności), wielkość sił rozwijanych przez mięśnie boczne w trakcie pracy oraz stopień ograniczenia ruchowego, nie potwierdziła, aby zainteresowana w trakcie czynności zawodowych wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych i które spełniałby kryteria ruchów monotypowych. [....] Ośrodek Medycyny Pracy w K. stwierdził, że wprawdzie wykonywane przez M.K. czynności na stanowisku pracy pomocy kuchennej i starszej bufetowej obciążały kończyny górne, jednak nie jest to równoznaczne z monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych. Ponadto Ośrodek ten zaznaczył, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych, uznanie związku przyczynowo – skutkowego stwierdzonego zespołu cieśni nadgarstka z wykonywaną pracą możliwe jest do roku od zakończenia pracy, co w sytuacji M.K. nie miało miejsca.
W trybie odwoławczym M.K. została skierowana do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , który w dniu 21 listopada 2012 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [....] podtrzymujące stanowisko jednostki orzeczniczej I szczebla diagnostycznego o braku podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka (poz. 20/1 wykazu). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych oraz dane z dokumentacji medycznej, brak jest obecnie potwierdzenia cech zespołu cieśni nadgarstka w badaniu EMG, a nadto charakter wykonywanych czynności zawodowych nie daje podstaw do rozpoznania u badanej przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Nadmieniono również, że zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu w przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wynosi 1 rok. Jak wynika z dokumentacji medycznej u M.K. zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego rozpoznano ponad 2 lata po zaprzestaniu pracy zawodowej.
W dniach 19 i 27 grudnia 2011 r. M.K. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dołączyła do akt sprawy dokumentację medyczną, która została przesłana zarówno do [....] Ośrodka Medycyny Pracy w K. jak i do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.
[....] Ośrodek Medycyny Pracy w K. w odpowiedzi z dnia 30 marca 2011 r. stwierdził, że po dokonaniu analizy całości dokumentacji medycznej, podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie. Ośrodek ten zaznaczył, że przedłożone dokumenty, częściowo znane lekarzowi orzekającemu przed wydaniem orzeczenia, nie wnoszą nowych danych, które mogłyby mieć znaczenie przy formułowaniu orzeczenia. Jednocześnie w piśmie tym [....] Ośrodek Medycyny Pracy w K. stwierdził, że "zapisy w dostarczonej dokumentacji medycznej o leczeniu farmakologicznym i rehabilitacyjnym zmian dyskopatycznych i zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego wraz z towarzyszącym zespołem bólowo szyjno-barkowym po stronie lewej świadczą o pozazawodowej etiologii rozpoznanego zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej, ponieważ zgodnie z wiedzą medyczną zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego (C6 - C7) stanowią samoistny (niezawodowy) czynnik etiologiczny stwierdzanego schorzenia."
Także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zajął podobne stanowisko w piśmie z dnia 15 czerwca 2012 r. Zdaniem tego Instytutu, brak jest podstaw do rozpoznania u M.K. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Także Instytut ten jednocześnie stwierdził, że "zgłaszane przez pacjentkę dolegliwości wynikają najpewniej ze zmian w kręgosłupie szyjnym stwierdzanych w badaniu NMR, które wykazało zmiany zwyrodnieniowe oraz wypuklinę tylno-pośrodkowo-lewoboczną z modelowaniem worka oponowego i zwężeniem otworów międzykręgowych".
W dniu 18 lipca 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał decyzję Nr [....] o braku podstaw do stwierdzenia u M.K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zdaniem organu I instancji, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy - w szczególności orzeczenie lekarskie Nr [....] z dnia 8 lutego 2011 r. wydane przez [....] Ośrodek Medycyny Pracy i orzeczenie lekarskie nr [....] z dnia 21 listopada 2011 r. wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , jak również brak potwierdzenia w formularzu oceny narażenia zawodowego wykonywania przez M.K. pracy polegającej na wykonywaniu seryjnych i powtarzanych wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, ruchów zginania i prostowania nadgarstka, które spełniałyby kryteria ruchów monotypowych - nie dał podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u M.K. choroby zawodowej.
W odwołaniu (z dnia 6 sierpnia 2012 r.) od powyższej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. M.K. wniosła o jej uchylenie. Organowi I instancji odwołująca się zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego. M.K. podniosła w szczególności, że leczy się od 19 maja 2008 r., jednak kolejni lekarze lekceważyli jej dolegliwości. Zdaniem odwołującej się, wszystkie wyniki badań budzą wątpliwości, jednak tych wątpliwości nie sprecyzowała. Odwołująca się podniosła, że w jej byłym zakładzie pracy trzy osoby, które wykonywały tę samą co ona pracę, mają stwierdzoną chorobę zawodową.
W piśmie z dnia 26 września 2012 r. odwołująca się wniosła o ustalenie trzech osób, które pracowały w tym samym zakładzie pracy, a u których stwierdzono chorobę zawodową pod postacią "zespół cieśni nadgarstka". Organ II instancji ustalił, że w zakładzie pracy odwołującej się stwierdzono w kwietniu 2007 r. u pracownika zatrudnionego na stanowisku "młodszego kucharza" chorobę zawodową wymienioną w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych, tj. obustronny zespół cieśni nadgarstka. W piśmie z dnia 4 lutego 2013 r. [....] Ośrodek Medycyny Pracy podtrzymał treść swojego orzeczenia i stwierdził m.in., że stwierdzenie u pracownika zatrudnionego na stanowisku "młodszego kucharza" w tym samym zakładzie pracy, co odwołująca się, choroby zawodowej z poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych, pozostaje bez wpływu na treść wydanego orzeczenia, albowiem "postępowania diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzone są indywidualnie dla każdego pacjenta Poradni Chorób Zawodowych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. [....] [....] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – jak na wstępie. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869 z późn. zm.). Na uzasadnienie zajętego stanowiska organ II instancji podał, że zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz.94 z późn. zm.), za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Organ odwoławczy podał, że M.K. była badana w dwóch jednostkach medycznych uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych – zgodnie z § 5 obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawach chorób zawodowych. Jednocześnie zaznaczono, że lekarze specjaliści obu tych placówek diagnostycznych, po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej, analizie dokumentacji medycznej oraz konsultacjach specjalistycznych pomimo, że rozpoznali u zainteresowanej schorzenie pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, które to schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych pod poz. 20/1, wskazali jednak na pozazawodową etiologię tego schorzenia. Lekarze-orzecznicy dokonali również kompleksowej oceny narażenia środowiskowego, w której ocenili monotypowość ruchów roboczych – brano pod uwagę liczbę powtórzeń danych czynności oraz wielkość sił rozwijanych przez mięśnie będące w trakcie pracy oraz stopień ograniczenia ruchowego. Ocena ta nie potwierdziła, aby zainteresowana w trakcie czynności zawodowych wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, które spełniałyby kryteria ruchów monotypowych. Ponadto organ II instancji zaznaczył, że w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych zawarto okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Dla przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy, w tym dla zespołu w obrębie cieśni nadgarstka, wynosi on 1 rok. Podkreślono, że M.K. pracę zawodową zakończyła w dniu 17 listopada 2008 r., a rozpoznanie niewielkiego stopnia zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej stwierdzono u niej dopiero w dniu 18 listopada 2010 r., czyli 2 lata później. W związku z tym organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do wiązania przyczynowo-skutkowego aktualnie rozpoznanego schorzenia z pracą zawodową. Organ odwoławczy podniósł także, że [....] Ośrodek Medycyny Pracy w K. w orzeczeniu z dnia 8 lutego 2011 r. Nr [....] oraz w piśmie z dnia 4 lutego 2013 r. podał, że istotą rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka jest stwierdzenie zaburzeń przewodnictwa w zakresie nerwu pośrodkowego przebiegającego w kanale nadgarstka. Taką ocenę umożliwia jedynie badanie EMG. Rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka o niewielkim stopniu nasilenia po stronie lewej u osoby praworęcznej, przy współistniejących zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego, przemawia przeciwko etiologii zawodowej. W dostępnej dokumentacji medycznej brak jest natomiast dowodu na to, aby w okresie zatrudnienia bądź do roku od zakończenia pracy, były stwierdzane w badaniu EMG cechy uszkodzenia nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Podawane przez zainteresowaną dolegliwości ze strony kończyn górnych mogły być spowodowane stwierdzanym zespołem szyjno-barkowym i zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa szyjnego. Organ II instancji stwierdził zatem, że zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u M.K. choroby zawodowej wraz z opiniami uzupełniającymi oraz brak potwierdzenia w formularzu oceny narażenia zawodowego pracy charakteryzującej się monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych – nie dały podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zdaniem organu II instancji, odwołanie M.K. nie dostarczyło nowych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się ogólnie do argumentów w nim zawartych organ odwoławczy stwierdził, że nawet rozpoznanie w zakładzie pracy, który zatrudniał M.K. , w 2007 r. u innej osoby pracującej na stanowisku młodszego kucharza, choroby zawodowej z poz. 20/1, nie ma wpływu na treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, albowiem postępowania diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzane są indywidualnie dla każdego pacjenta. Zaznaczono także, że całość dokumentacji medycznej jaka wpływała do organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i odwoławczego była weryfikowana w jednostkach orzeczniczych, a zatem organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję [....] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego M.K. podniosła, że w kwietniu 2008 r. poinformowała o swoim schorzeniu lekarza medycyny pracy w czasie badań okresowych. Pomimo tego nie otrzymała skierowania na żadne dodatkowe badania. Również neurolog, do którego udała się skarżąca nie widział potrzeby skierowania ją na badanie EMG. Dopiero na skutek pogorszenia stanu zdrowia skarżąca została skierowana na badanie EMG, które wykonano 18 listopada 2010 r. Wynik tego badania wskazywał nieznaczną cieśnię nadgarstka, przy widocznym gołym okiem zaniku mięśni. W czerwcu 2011 r. przeprowadzono u skarżącej zabieg nadgarstka. Skarżąca podniosła, że podczas badania w [....] Ośrodku Medycyny Pracy nie zlecono przeprowadzenia badania EMG, natomiast podczas badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przeprowadzono badanie EMG obu rąk, ale było to już po zabiegu operacyjnym. Skarżąca uważa, że jej dolegliwości są spowodowane pracą w stołówce dużego zakładu pracy (.....), w czasie której wykonywała ruchy monotypowe, polegające m.in. na ciągłym podnoszeniu garnków, krojeniu, porcjowaniu, obieraniu jarzyn itp. Dodała, że w przypadku innej pracownicy, która wykonywała tą samą pracę co ona i ma te same objawy, specjaliści stwierdzili, że wykonywała ruchy monotypowe. Skarżąca zarzuciła, że lekarze orzecznicy oparli swoje diagnozy jedynie na przypuszczeniach, że jej dolegliwości są związane ze zmianami w kręgosłupie szyjnym.
W odpowiedzi na skargę [....] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ II instancji dodał również, że choroba wymieniona w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych została określona jako przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka, a dokonana ocena narażenia zawodowego nie potwierdziła, aby skarżąca w trakcie czynności zawodowych wykonywała seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, które spełniałyby kryteria ruchów monotypowych. Podsumowując organ stwierdził, że zebrany w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, opinie uzupełniające jednostek orzeczniczych oraz brak potwierdzenia w formularzu oceny narażenia zawodowego pracy charakteryzującej się monotypią ruchów stawów nadgarstkowych – nie dały podstaw do stwierdzenia u M.K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu, skarga M.K. nie jest uzasadniona.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.) Kodeks pracy (K.p.) oraz wydane na podstawie art. 237 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm.) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia stanowiącym wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W szczególności art. 235¹ K.p. i art. 235² K.p. stanowią:
"Art. 2351. Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Art. 2352. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych."
Z kolei poz. 20/1 załącznika stanowiącego "Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowi:
|Choroby zawodowe | Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów |
| |chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo|
| |wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym |
|1 | 2 |
|20. | Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem | |
| |wykonywania pracy: | |
|1) | zespół cieśni w obrębie nadgarstka | 1 rok |
Sąd zwraca uwagę na to, że wymienione wyżej przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów są aktami prawnymi bezwzględnie obowiązującymi i brak jest podstaw prawnych do stosowania jakichkolwiek odstępstw od wyrażanych w nich zasad. Także orzecznictwo sądownictwa administracyjnego jest w tym względzie ustalone. W szczególności Sąd orzekający podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1339/06 (opubl. LEX nr 306501): "Definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (...)".
Z powyższego wynika, co należy podkreślić, że pojęcie choroby zawodowej - pomimo rozpoznawania jej w sensie medycznym przez uprawnionych lekarzy orzeczników – jest pojęciem prawnym i w związku z tym stwierdzenie konkretnej choroby zawodowej u konkretnego pracownika leży w gestii organów administracyjnych – państwowych powiatowych i wojewódzkich inspektorów sanitarnych. Świadczy o tym wprost treść § 8 ust. 1 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, który stanowi:
"§ 8. 1. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika."
Przytoczone powyżej unormowanie w § 8 rozporządzenia rozdziela więc kompetencje lekarzy orzeczników od kompetencji organów administracyjnych.
Z powyższego – zdaniem Sądu - wynika, że lekarze orzecznicy orzekający o rozpoznaniu u skarżącej schorzenia opisanego w wykazie chorób zawodowych (w poz. 20/1 wykazu) mogą – z uwagi na obraz kliniczny choroby – wykluczyć związek tej choroby z warunkami pracy wskazując na inną niż zawodowa etiologię schorzenia, przy czym wykluczenie tego związku powinno być jednoznaczne i takie jednoznaczne stanowisko – zdaniem Sądu - prezentowane jest w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że chociaż Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w piśmie z dnia 15 czerwca 2012 r. stwierdził, że "zgłaszane przez pacjentkę dolegliwości wynikają najpewniej ze zmian w kręgosłupie szyjnym", to [....] Ośrodek Medycyny Pracy w K. w piśmie z dnia 30 marca 2011 r. nie miał żadnych wątpliwości, co do tego, że "zapisy dokumentacji medycznej zmian dyskopatycznych i zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego wraz z towarzyszącym zespołem bólowo szyjno-barkowym po stronie lewej świadczą o pozazawodowej etiologii rozpoznanego zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej" u skarżącej M.K
Zdaniem Sądu, już samo wskazanie lekarzy orzeczników na pozazawodowe pochodzenie stwierdzonego u skarżącej schorzenia pod postacią zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej jest wystarczające dla uznania skargi za nieuzasadnioną.
Sąd nie mniej jednak podkreśla, że brak jest także stwierdzenia w "Karcie oceny narażenia zawodowego", ze skarżąca wykonywała swą pracę w warunkach oddziaływania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Jak jednoznacznie stwierdzono to w tej Karcie - M.K. pracując na konkretnie ustalonych stanowiskach pracy wykonywała czynności, które co prawda powodowały obciążenie kończyn górnych, ale "bez cech monotypowości ruchów w stawach nadgarstkowych". Okoliczność ta także sama w sobie powoduje, że organy administracyjne nie mogą stwierdzić choroby zawodowej, nawet ujawnionej w okresie pracy, jeśli w środowisku pracy brak jest ustalonego "narażenia zawodowego".
Trzecią samodzielną przesłanką do wykluczenia choroby zawodowej jest ustalenie konkretnego schorzenia, znajdującego się w wykazie chorób zawodowych, poza okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, ujawnionym w wykazie chorób zawodowych. Jest niewątpliwym, że w niniejszej sprawie wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych u skarżącej nastąpiło po dwóch latach od zakończenia pracy, podczas gdy w wykazie okres ten wynosi 1 rok.
Mając powyższe na względzie, a także wobec treści uzasadnień orzeczeń lekarskich i szczegółowych późniejszych wyjaśnień organów orzeczniczych stanowiących podstawę wydanych decyzji - należy stwierdzić, że brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia przez organy administracyjne u skarżącej M.K. choroby zawodowej pod postacią cieśni w obrębie nadgarstka, o której mowa w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło