IV SAB/Wa 456/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi G. S. i W. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku G. S. i W. S. z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania – w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz skarżących G. S. i W. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie 29 grudnia 2005 r. G. i W.S. (dalej: wnioskodawcy, skarżący) złożyli wniosek o wypłatę odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę gminą ul. [...] na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.). W załączeniu wnioskodawcy przedłożyli kopię zaświadczenia z księgi wieczystej nr [...] oraz zawiadomienia o sprostowaniu oznaczenia nieruchomości Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych dla dz. [...] z Obr. [...]. W piśmie z [...] marca 2006 r. (znak: [...]) Prezydent W. (dalej: Prezydent W.) zawiadomił G. i W. małżonków S. o wszczęciu postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną działkę położoną w W. przy ul [...]. W decyzji nr [...] z [...] września 2010 r. (znak sprawy: [...]) Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 34 m² w obrębie ewidencyjnym [...] stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW nr [...]. W decyzji nr [...] z [...] września 2010 r. (znak sprawy: [...]) Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 249 m² w obrębie ewidencyjnym [...], stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW nr [...]. W piśmie z [...] września 2011 r. Prezydent W. zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) zawiadomił strony o możliwości pisemnego złożenia wyjaśnień, wniosków, a także o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. W decyzji z [...] października 2011 roku nr [...] znak: [...] Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, położoną w W. w dzielnicy [...], przy ulicy [...] i [...], stanowiącą działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 249 m² i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 34 m², uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...]. W piśmie z 7 listopada 2011 r. wnioskodawcy reprezentowani przez r. pr. P.S. wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta W. z [...] października 2011 r. nr [...] występując o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie złożonego przez skarżących wniosku o wypłatę odszkodowania. W decyzji nr [...] z [...] marca 2012 r. (znak sprawy: [...]) Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta W. nr [...], odmawiającą przyznania odszkodowania oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W dniu 5 lipca 2012 r. skarżący reprezentowani przez r. pr. P.S. wystąpili do Prezydenta W. z wnioskiem z 2 lipca 2012 r. o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy. W piśmie z [...] lipca 2012 r. znak: [...] Prezydent W. wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2010 r. i decyzji nr [...] z [...] września 2010 r. oraz zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a. o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W piśmie z [...] lipca 2012 r. Prezydent W. poinformował wnioskodawców, że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednocześnie Prezydent W. działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. poinformował, że ze względu na fakt, iż niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie decyzji Wojewody [...], wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość zostanie rozpatrzony w terminie 2 miesięcy od rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]: nr [...] z [...] września 2010 r. oraz decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2010 r. przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, ewentualnie w przypadku stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji – w terminie 2 miesięcy od daty wpływu ostatecznych decyzji Wojewody [...] o nabyciu prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] i [...], nie później niż do 30 czerwca 2013 r. Skarżący w piśmie z 26 lipca 2012 r. skierowali do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 k.p.a. W piśmie z 27 lipca 2012 r. skarżący poinformowali Prezydenta W. o skierowaniu zażalenia na bezczynność organu zgodnie z dyspozycją art. 37 k.p.a. W postanowieniu z [...] listopada 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia skarżących reprezentowanych przez r. pr. P.S. na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta W. sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr: [...] z obrębu [...] o powierzchni 249 m² położoną przy ul. [...] w W. i nr [...] o powierzchni 34 m² z obrębu [...], położoną przy ul. [...] w W., zajętą pod drogi uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione. W piśmie z [...] października 2013 r. znak: [...] Prezydent W. działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., poinformował r. pr. P.S. – pełnomocnika skarżących, że ze względu na fakt, że niniejsze postępowanie prowadzone jest w na podstawie decyzji Wojewody [...], wniosek i przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość zostanie rozpatrzony w terminie do 31 grudnia 2014 r. W postanowieniu z [...] stycznia 2014 r. znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2010 r., znak: [...]. W postanowieniu z [...] stycznia 2014 r. znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2010 r., znak: [...]. W piśmie z 13 marca 2014 r., skarżący wystąpili z wnioskiem o przyspieszenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony z 30 grudnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania. W piśmie z [...] sierpnia 2014 r. Prezydent W. poinformował r. pr. P.S. – pełnomocnika skarżących, że wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostanie rozpatrzony w terminie do 31 grudnia 2014r. Przy piśmie z 3 września 2014 r. skierowanym do Prezydenta W., pełnomocnik skarżących r. pr. P.S. przedłożył potwierdzony za zgodność z oryginałem operat szacunkowy nieruchomości sporządzony w dniu [...] lutego 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego R.S. W piśmie z [...] stycznia 2015 r. znak: [...] Prezydent W. poinformował r. pr. P.S. – pełnomocnika skarżących, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi do 31 grudnia 2015 r. W skardze skarżący wnoszą o: 1. stwierdzenie, że Prezydent W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie wydania decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], przy ulicy [...] i [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o pow. 249 m² i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 34 m², w tym stwierdzenie, że prowadzenie przez ww. organ postępowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.); 2. zobowiązanie Prezydenta W. w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a. do wydania w terminie 14 dni od daty doręczenia akt ww. organowi decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], przy ulicy [...] i [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 249 m² i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 34 m²; 3. na podstawie art. 149 § 2 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. przyznanie od Prezydenta W. na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w kwocie 18.917,30 zł (słownie: osiemnaście tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych 30/100), 4. przeprowadzenie sprawy także pod nieobecność stron; 5. dopuszczenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia skargi; 6. przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem skarżących, w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki decydujące o możliwości przyznania stronie powodowej odszkodowania, w tym w szczególności zważywszy na fakt wydanych w niniejszej sprawie ostatecznych oraz wykonalnych decyzji administracyjnych stwierdzających przysługujące skarżącym roszczenie odszkodowawcze, wobec nie wykonania przez Prezydenta W. - decyzji Wojewody [...] nr [...] oraz nr [...] z [...] września 2010 r., znak sprawy: [...]. Skarżący na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. wnoszą o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...], przy ulicy [...] i [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o pow. 249 m² i nr [...] z obrębu [...] o pow 34 m². W uzasadnieniu skargi skarżący, podnoszę, że spośród szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego szczególne znaczenie z punktu widzenia jego sprawności odgrywa wyrażona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości i prostoty postępowania, której realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 oraz art 77 § 1 k.p.a. W ocenie skarżących, w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek uzasadnionych przyczyn przedłużającego się postępowania w przedmiocie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. W szczególności, w przekonaniu skarżących, wskazywana konsekwentnie przez Prezydenta W. przyczyna wyznaczania nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. w postaci toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] pozostaje sprzeczna z postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] oraz nr [...] z [...] września 2010 r., znak sprawy: [...] i jako taka nie może stanowić przesłanki uzasadniającej w świetle ww. regulacji 36 k.p.a. odwlekanie terminu załatwienia sprawy w niniejszym postępowaniu. Według skarżących, działania organu polegające na konsekwentnym oraz nieuzasadnionym przedłużaniu terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. skutkują przewlekłym prowadzeniem postępowania w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., przy czym owa przewlekłość w niniejszym postępowaniu ma charakter rażący. Według skarżących, z okoliczności niniejszej sprawy w sposób bezsporny wynika, że konsekwentne odwlekanie przez organ wydania decyzji w sprawie nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy, a wyznaczanie kolejnych terminów załatwienia sprawy uzależniając powyższe od zakończenia postępowania toczącego się przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju (niedopuszczalnego zważywszy na postanowienie ministra Infrastruktury i Rozwoju odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji) ma charakter pozorny zmierzający do przedłużenia postępowania w sprawie oraz nieuzasadnionego uchylania się przez organ od wydania decyzji pomimo iż w sprawie spełnione zostały przesłanki decydujące o jej wydaniu. Uzasadniając wniosek o przyznanie od Prezydenta W. na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 18.917,30 zł (słownie: osiemnaście tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych 30/100), skarżący wskazują, że powyższe znajduje uzasadnienie w treści art. 149 § 2 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. podniósł, że tut. Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa prowadzi ok. 500 spraw z zakresu ustalenia i wypłaty odszkodowań z tytułu zajęcia części gruntów pod publiczne. Sprawy te są załatwiane według kolejności zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie Prezydent W. wskazał, że dokłada wszelkich starań, aby jak najszybciej wydać stosowne rozstrzygnięcie. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 35 i 36 k.p.a. Strona postępowania została poinformowana o braku możliwości rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a., organ poinformował o przyczynie opóźnienia oraz o nowym terminie załatwienia sprawy, zgodnie z zaleceniami art. 37 k.p.a. W piśmie z 14 grudnia 2015 r. skarżący wykonując zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2015 r., przedstawili stanowisko w sprawie wyczerpania trybu wynikającego z art. 37 § 1 k.p.a., wyjaśniając, że złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżący wskazali, że zgodnie z uzasadnieniem skargi z 22 października 2015 r., przedłożyli do Sądu przedmiotowe zażalenie z 27 lipca 2014 r. oraz postanowienie nr [...] z [...] listopada 2012 r. wydane w związku z jego rozpatrzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi w zakresie przewlekłości. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kognicja sądu administracyjnego obejmuje m. in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów k.p.a. Rozpatrując skargę na przewlekłość sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Warunek zawarty w art. 52 § 1 p.p.s.a., tj. wyczerpanie środków zaskarżenia, rozumiany powinien być w postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jako złożenie środka prawnego w postaci zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono ten środek prawny. Na podstawie lektury akt należało uznać, iż skarżący wyczerpał środki zaskarżenia służące w postępowaniu przed organami administracji w kontekście zażalenia z dnia 31 lipca 2015 r., na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ oraz postanowienia Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2015 r. Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi podkreślić wypada, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a. Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego należy w pierwszym rzędzie przypomnieć, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w niniejszej sprawie objęte jest niezałatwienie sprawy z wniosku skarżących z 29 grudnia 2005 r. o wypłatę odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę gminną ul. [...] na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Istotę przewlekłości oddaje w pełni teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2015 r., (sygn. akt II GSK 2038/13, LEX nr 1650937), w którym Sąd stwierdził, że "1. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. 2. Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem przepisu art. 12 § 1 k.p.a. nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tym bardziej, gdy tym sposobem naraża stronę na dotkliwą szkodę". Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ istnieje wówczas, gdy można mu skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać zatem należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżących z 29 grudnia 2005 r. skierowanego do Urzędu W. Biura Nieruchomości Skarbu Państwa, Delegatury w Dzielnicy [...], dotyczącego wypłaty odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę gminną ul. [...] na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu wniosku z 29 grudnia 2005 r. o wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę gminną ul. [...], po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek przewlekłości. W ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których nie zostało wydane rozstrzygnięcie, a zwłaszcza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane zostało okolicznościami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Gd 54/13 - LEX nr 1363047). Tym samym wskazywane przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W judykaturze nie jest sporne, iż przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, o jakiej mowa w przepisie art. 12 k.p.a., ustanawiającym zasadę szybkości postępowania; względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać zatem należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Oceniając opisany wcześniej tok podejmowanych przez organ czynności wypadało uznać zasadność skargi stwierdzając, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, Prezydent W. podjął czynności zmierzające do uzyskania materiałów dowodowych, niezbędnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, występując kolejnymi pismami do strony postępowania o uzupełnienie wniosku o dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy do chwili wniesienia skargi, nie rozpatrzono wniosku poprzez wydanie w sprawie decyzji o ustaleniu odszkodowania. Zatem, mimo upływu prawie 5 lat od 11 kwietnia 2011 r. (obejmującego datę wejścia w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie we wskazanym okresie organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. Jedną z czynności podjętych w sprawie przez Prezydenta W. było wystąpienie w piśmie z 19 listopada 2012 r. do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności oraz o wstrzymanie wykonania ostatecznych decyzji Wojewody [...] nr [...] oraz nr [...] z [...] września 2010 r. stwierdzających nabycie przez Gminę [...] własności nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu nr [...] oraz [...]. W postanowieniu z [...] stycznia 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wstrzymania wykonania ostatecznych decyzji Wojewody [...] nr [...] oraz nr [...] z [...] września 2010 r. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, Wojewoda [...] w postanowieniu z [...] listopada 2012 r. Nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2013 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione. W niniejszej sprawie w dniu [...] lutego 2014 r. został sporządzona opinia rzeczoznawcy majątkowego R.S., której przedmiot stanowiła wycena wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] objęte księgą wieczystą nr KW [...] tj. nieruchomości stanowiących przedmiot wywłaszczenia w niniejszej sprawie. Podnieść również należy, że organ w niniejszej sprawie postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., a to z tej przyczyny, że od 11 kwietnia 2011 r. (obejmującego datę wejścia w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, Prezydent W. podejmował czynności związane z ustaleniem stanu faktycznego i prawnego sprawy, jednakże nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. W piśmie z [...] stycznia 2015 r. organ powiadomił pełnomocnika skarżących, że mając na uwadze konieczność otrzymania rozstrzygnięcia od Ministra Infrastruktury i Rozwoju i zgromadzenia całości materiału dowodowego zgodnie z art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a., że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi do 31 grudnia 2015 r. Wskazać należy, że organ także wcześniej w trybie art. 35 k.p.a wyznaczał terminy załatwienia sprawy: na dzień 30 czerwca 2013 r. oraz na dzień 31 grudnia 2014 r. W piśmie z [...] czerwca 2014 r. organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2015 r., nie dotrzymując tego terminu – co jednak nie odpowiada wymogom stawianym przez art. 12 k.p.a. i 35 k.p.a., bowiem organ wyznaczający na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 k.p.a. i 35 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 k.p.a. nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu, jak wskazują akta administracyjne Prezydent W. podejmował czynności, jednakże nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Jak już wcześniej sygnalizowano, pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W związku z tym wyznaczenie przez Prezydenta W. takich terminów rozpoznania wniosku nie spełnia przesłanki wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Jak wskazano wyżej, art. 36 k.p.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone w art. 6 – 16 k.p.a. nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji. Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, są wytycznymi do stosowania przepisów Kodeksu i dlatego należy je stosować razem z przepisami dotyczącymi poszczególnych instytucji procesowych. Taki charakter zasad ogólnych jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982, z. 1, poz. 53; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt SA/Ka 963/91; Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996; E. Ochendowski: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Toruń 1996). Zasada m.in. szybkości wynika wprost z art. 12 k.p.a., który nakazuje, aby organy administracji działały możliwie szybko, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W związku z tym nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez organ w trybie art. 36 § 1 k.p.a., należy oceniać przez pryzmat generalnej zasady szybkości postępowania w powiązaniu z podanymi przez organ przyczynami zwłoki. Również zawarte w treści pisma Prezydenta W. z [...] lipca 2012 r. wyjaśnienie skierowane do skarżących, że wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość zostanie rozpatrzony w terminie 2 miesięcy od rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2010 r. oraz decyzji nr [...] z [...] września 2010 r., przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, ewentualnie w przypadku stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji - w terminie 2 miesięcy od daty wpływu ostatecznych decyzji Wojewody [...] o nabyciu prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] i [...], nie później niż do 30 czerwca 2013 r., narusza art. 36 k.p.a. Wprawdzie przepis art. 36 § 1 k.p.a. nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Wskazać należy, że Samo li tylko powiadomienie o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy nie powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów kodeksowych przestaje istnieć i samo przez się nie wyłącza zarzutu przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania. Wskazane przez organ przyczyny zwłoki, jak i poprawność ustalenia nowego terminu rozpoznania sprawy podlegają ocenie sądu. Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Przewlekłość jest bowiem pojęciem, które oznacza, że jakieś zdarzenia czy stany są nadmiernie rozciągnięte w czasie, rozwleczone i przedłużają się. Jest to, co oczywiste, pojęcie względne, a zatem zawsze musi być odnoszone do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania. Jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki, o jakim mowa w ustawie z 17 czerwca 2004 r. (vide postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 maja 2005 r., sygn. akt II S 26/05, LEX nr 151808). Skoro pojęcie przewlekłości postępowania nie jest zależne wprost od długości toczącego się postępowania, to tym samym nie można dokonywać ocen wyłącznie przez pryzmat czasu, jaki upłynął od momentu wniesienia danego środka prawnego (w tym przypadku skargi kasacyjnej) do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia. Zauważyć też trzeba, że fakt korzystania przez strony postępowania z przysługujących im uprawnień procesowych może wiązać się z koniecznością podejmowania dodatkowych działań sądów (np. rozpoznanie zażalenia lub wniosku o przyznanie prawa pomocy, odroczenie rozprawy), które również mają wpływ na wydłużenie się czasu trwania postępowania, co samo w sobie żadną miarą nie może być uznane za bezczynność sądu, a jedynie jest oczywistą konsekwencją wykorzystywania przez strony określonych instrumentów prawnych (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 9 lutego 2005 r., sygn. akt II S 5/05; KZS 2005/7-8/155). Jednakże należy mieć na uwadze prawidłowość podjętych w postępowaniu działań, a zwłaszcza to, czy błędne postępowanie sądu nie przyczyniło się do nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 29 listopada 2004 r., sygn. akt III SPP 48/04; OSNP 2005 Nr 5, poz. 75). W ocenie Sądu, podawane przez organ powody nieuzasadnionego przesuwania terminu załatwienia sprawy nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35 § 5 k.p.a. Kwestia braku odpowiedniej obsady etatowej i problemy wewnętrzne organu administracji publicznej związane z realizacją zadań ustawowych nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt V SAB 147/99, LEX nr 50019). W żadnej mierze nie zwalnia organu od terminowego załatwienia sprawy ilość spraw do niego wniesionych. Trzeba bowiem tak zorganizować pracę organu, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron. Za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę, nie mogą w takiej sytuacji ekskulpować organu orzekającego od zarzutu dopuszczenia się przewlekłości w sytuacji, gdy od złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania za grunt w dniu 29 grudnia 2005 r. do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, minęło ponad 10 lat. W tym czasie organ nie wydał decyzji w sprawie, podczas gdy powinien podejmować czynności procesowe i gromadzić materiał dowodowy w sposób skonsolidowany i adekwatny do kolejnych, powstających w jego toku zagadnień procesowych. Zatem zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył tym samym należytych starań, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i niezwłocznie załatwić sprawę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 97, którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy, zgodnie z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie o sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" [por. wyrok z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462)]. W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (publ. LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w zawinionej zwłoce w załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia 29 grudnia 2005 r. złożonym przez skarżących. Mając na uwadze dotychczasowy tok prowadzonego postępowania i czynności podjęte przez organ, termin do jej załatwienia – nawet jeśliby przyjąć, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter – został wielokrotnie przekroczony maksymalny dwumiesięczny termin rozpoznania sprawy, tym bardziej, że argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę Prezydenta W. z [...] listopada 2015 r. nie znajdują odzwierciedlenia w nadesłanych aktach administracyjnych sprawy. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. i korespondujący z nim art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony termin jednego miesiąca do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędnego do wszechstronnej i rzetelnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i załatwienia sprawy. Powyższe okoliczności przemawiają również za uznaniem, że przewlekłość Prezydenta W. miała rażący charakter skoro organ wielokrotnie przekroczył maksymalny dwumiesięczny termin rozpoznania sprawy, a w tym czasie – podczas trwającego ponad 10 lat postępowania, trzy razy poinformował skarżących o przewidywanych terminach wydania rozstrzygnięcia. Sąd uznał zatem, że przewlekłość organu ustalona od od 11 kwietnia 2011 r. (obejmującego datę wejścia zmian wprowadzonych ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i brak jakiejkolwiek aktywności organu, tym bardziej, że okres ten obejmuje 5 lat, w ciągu których organ wykazał szczególnie naganną opieszałość nie podejmującego koniecznych czynności procesowych, zmierzających do zakończenia postępowania. Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a p.p.s.a., postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie obowiązujące terminy załatwienia sprawy. Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, Sąd nie stwierdził jednak uzasadnionych podstaw do uznania żądania przyznania na rzecz każdego ze skarżących od organu sumy pieniężnej w wysokości 18.917,30 (słownie: osiemnaście tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych, 30/100 gr.) zgodnie z art. 149 § 2 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do kwestii przyznania na każdego ze skarżących od organu sumy pieniężnej, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek strony nie jest zasadny. Co prawda, jak wskazano to już powyżej, zaistniała w sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie można jednak nie dostrzec, że organ informował stronę o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy oraz przyczynach niedochowania terminu określonego w przepisach k.p.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punktach 1-4 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 202 § 2 powołanej ustawy.