IV SAB/Gl 164/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-03-02
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Teresa Kurcyusz – Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą i która wykonuje zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydatków na publikacje promocyjne i informacyjne?Ratio decidendi
Spółka akcyjna, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą i która wykonuje zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydatków na publikacje promocyjne i informacyjne, ponieważ takie wydatki są ściśle związane z wykonywaniem zadań publicznych. Brak udostępnienia tych informacji stanowi bezczynność organu.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do A S.A. o udostępnienie informacji o ilości i kosztach publikacji promocyjnych w mediach. Spółka odmówiła, uznając, że są to wydatki niebędące informacją publiczną. Skarżący wniósł skargę na bezczynność, wskazując na naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje stanowisko, argumentując, że żądane informacje nie dotyczą zadań publicznych ani majątku publicznego.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał A S.A. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od A S.A. na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi T.P. na bezczynność A S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] w terminie 14 dni; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od A S.A. w K. na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na bezczynność w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący T. P. wniósł o zobowiązanie A S.A. w K. do udzielenia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt wskazując na naruszenie przez ten podmiot przepisów art. 1 ust.1, art. 2 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 1 i 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. z 2014r.poz. 782 ze zm.)
Wyjaśnił, że w dniu 3 lipca 2015r. wystąpił do A S.A. w K. (dalej "A S.A.") o udostępnienie informacji publicznej na temat ilości publikacji oraz kosztów, jakie poniosła Spółka w związku z publikacjami materiałów promocyjnych i informacyjnych w wydawnictwie "[...]" ul. [...] w J. tj. w gazecie "[...]– wydania J. i M., na portalu internetowym [...] oraz telewizji [...] w okresie od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2015r. oraz na temat ilości publikacji oraz kosztów, jakie poniosła w związku z publikacją materiałów promocyjnych i informacyjnych w wydawnictwie [...] Sp. z o.o. ul. [...] w J. w okresie od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2015r.
Skarżący stwierdził, że adresatka jego wniosku do chwili wniesienia skargi nie udostępniła żądanej informacji ani też nie wydała decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej –"u.d.i.p."). Poinformowała jedynie pismem z dnia 1 września 2015r., że żądane informacje nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., gdyż są to informacje dotyczące wydatków spółki. Natomiast po myśli art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. prawo do informacji o majątku spółki, w których jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów zostało ograniczone do informacji o dochodach i startach takich spółek oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat. Nie można zatem uznać, że informacją publiczną jest informacją o wszelkich wydatkach ponoszonych przez spółkę z udziałem województwa, a jedynie informacja o sposobie zagospodarowania dochodu z tej działalności. Nadto zauważono, że żądane informacje nie są związane bezpośrednio z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych. W piśmie z dnia 1 września 2015r. wyjaśniono nadto, że Spółka nie jest wojewódzką osobą prawną, a jej majątek nie stanowi majątku województwa, a tym samym informacje o sposobie wydatkowania środków z tego majątku nie stanowią informacji publicznej.
Skarżący zakwestionował stanowisko przedstawione mu w piśmie z dnia 1 września 2015r. i stwierdził, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Adresatka jego wniosku jako osoba prawna, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą oraz jako wykonująca zadania publiczne jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu.
Powołując się na treść art. 13 ust. 1 u.d.i.p. skarżący wskazał, że w terminie wyznaczonym w tym przepisie nie otrzymał ani wnioskowanej informacji ani też decyzji wymaganej w treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., organ pozostaje zatem w bezczynności.
W skardze przedstawiono treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i wskazano, że jest to tylko przykładowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne należy do tego katalogu.
Skarżący, odwołując się do stanowiska zajętego w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005r. sygn. akt I OPS wskazał, że wykonywanie zadań władzy publicznej przez konkretny podmiot powinno wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które zlecają określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom. Nie można jednak z góry wykluczyć, że sytuacja taka ma miejsce bez wyraźnego umocowania w przepisach prawa. Powołał się także na wyrok WSA w Lublinie, w którym stwierdzono, że spółka komunalna, jaką jest przedsiębiorstwo wodociągów i kanalizacji wykonuje zadania publiczne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, a także dysponuje majątkiem publicznym (wyrok z dnia 13 grudnia 2005r. II SA/Ol 799/05).
Analizując art. 6 u.d.i.p. skarżący stwierdził, że również ten przepis zawiera otwarty katalog, a więc zwrócenie się o udostępnienie informacji nieujętej w nim nie może stanowić przyczyny odmowy udzielenia informacji publicznej. Nadto wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny przemawiać na korzyść wnioskodawcy.
Odnosząc się do przedstawionego w piśmie z dnia 1 września 2015r. argumentu, że majątek Spółki nie stanowi majątku województwa skarżący zwrócił uwagę na art. 47 ustawy ustrojowej. Zauważył, że pojęcie wojewódzkich osób prawnych, o których mowa w tym przepisie, zostało zdefiniowane na potrzeby zasad gospodarowania mieniem wojewódzkim, a nie majątkiem. Pojęcie majątku jest szersze od mienia i taka definicja służy realizacji przepisów związanych z nabyciem mienia województwa. Nie przesądza natomiast o tym, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej spółka nie jest wojewódzką osobą prawną, a wnioskowane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej.
Do skargi załączono wniosek z dnia 3 lipca 2015r. kierowany do A S.A. oraz pismo adresata wniosku z dnia 1 września 2015r. stanowiące odpowiedź na wniosek.
We wniosku z dnia 3 lipca 2015r. skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej na temat ilości publikacji oraz kosztów, jakie poniosła A S.A. w związku z publikacjami materiałów promocyjnych i informacyjnych w wydawnictwie [...] ul. [...] w J. tj. w gazecie [...]– wydania J. i M., na portalu internetowym [...] oraz telewizji [...] w okresie od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2015r. oraz na temat ilości publikacji oraz kosztów, jakie poniosła w związku z publikacją materiałów promocyjnych i informacyjnych w wydawnictwie [...] Sp. z o.o. ul. [...] w J. w okresie od 1 stycznia 2014r. do 31 maja 2015r.
W piśmie z dnia 1 września 2015r. działający w imieniu A S.A. Prezes i Wiceprezes Zarządu poinformowali wnioskodawcę, że żądane przez niego informacje nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Zauważyli, że A S.A. jest podmiotem zobowiązanym w świetle jej art. 4 ust. 1 pkt 5 jako osoba prawna, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą. Informacja zawarta we wniosku dotyczy wydatków jakie ponosi Spółka, zatem odnieść się należy do treści art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "d" u.d.i.p., a zgodnie z tym przepisem udostępnieniu przez takie podmioty podlega informacja o ich dochodach i stratach oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat. Prawo do uzyskania informacji o majątku takich spółek jest zatem ograniczone.
Zauważono także, że żądane przez wnioskodawcę informacje nie są związane bezpośrednio z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych lecz z bieżącym prowadzeniem działalności przez spółkę prawa handlowego na rynku konkurencyjnym i nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "e" u.i.d.p.
Adresat wniosku wskazał również, że województwo posiada znaczną część akcji Spółki jednak A S.A. nie jest wojewódzką osobą prawną i jej majątek nie stanowi majątku województwa, a więc informacje o sposobie wydatkowania środków z tego majątku nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa wojewódzkimi osobami prawnymi, poza województwem, są samorządowe jednostki organizacyjne, którym ustawy przyznają wprost taki status oraz te osoby prawne, które mogą być tworzone na podstawie odrębnych ustaw wyłącznie przez województwo.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i zwrócono uwagę, że skarżący pismem doręczonym mu w dniu 23 lipca 2015r. został poinformowany o konieczności przedłużenia terminu do załatwienia sprawy do 3 września 2015r. Termin ten nie przekraczał więc 2 miesięcy od złożenia wniosku.
W dalszej części pisma powtórzono zasadniczo tożsamą argumentację, co w piśmie z dnia 1 września 2015r. Dodatkowo wskazano, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udzielenia informacji wymaga wydania decyzji administracyjnej wtedy, gdy chodzi o informację publiczną. W innym przypadku wnioskodawca powinien zostać powiadomiony w formie zwykłego pisma o stanowisku adresata wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ustawodawca przyznał sądom administracyjnym uprawnienia kontrolne wyłącznie w określonych prawem przypadkach. Tak też wyraźnie określił właściwość sądów administracyjnych w przypadkach bezczynności organów. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, wyd. 5, s. 378).
Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie braku oczekiwanego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 p.p.s.a., oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej zwanej dotychczas u.d.i.p. poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie sąd administracyjny ocenia czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni.
Wykazanie czy informacja żądana przez wnioskującego o jej udostępnienie ma charakter informacji publicznej i czy adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych obciąża przede wszystkim adresata wniosku, gdyż wynik tej oceny implikuje rodzaj dopuszczalnych prawnie zachowań.
Konsekwencją uznania, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a wniosek o jej udostępnienie skierowano do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, jest obowiązek organu do podjęcia działań wymaganych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Akt ten nakazuje organowi albo udostępnić informację publiczną zgodnie z wnioskiem albo odmówić jej udostępnienia (w całości lub części), co musi przybrać formę decyzji. Natomiast w przypadku potraktowania żądanej informacji, jako informacji nienoszącej cech informacji publicznej, powoduje brak podstawy do działania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skierowany do organu wniosek nie zawiązuje postępowania jurysdykcyjnego na jej gruncie.
Jak wynika z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą materiałów sprawy, A S.A. z siedzibą w K. wskazywane dotychczas jako A S.A. wezwane do udzielenia informacji opisanych we wniosku skarżącego stwierdziło, że należy do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a w konsekwencji tego zobowiązane jest do udzielania informacji publicznej w ograniczonym obszarze wyznaczonym treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d i e tej ustawy. Zauważyło nadto, że wnioskowane informacje nie są związane bezpośrednio z wykonywanymi przez Spółkę zadaniami publicznych lecz związane są z wykonywanymi przez Spółkę zadaniami marketingowymi i wydatkami na promocję i reklamę.
Treść Statutu A Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. tekst jednolity zamieszczonego na stronach BIP pozwala stwierdzić, że Spółka powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą A w K. w celu prowadzenia działalności o charakterze użyteczności publicznej. Cele te realizuje przez prowadzenie działalności w zakresie zadań własnych samorządu województwa polegających na prowadzeniu gospodarki wodnej, a w szczególności zarządzaniu i utrzymaniu zbiorników wodnych, produkcji i dystrybucji wody pitnej, budowie i utrzymaniu infrastruktury wodociągowej o zasięgu województwa i ochronie środowiska. Akcjonariusze na dzień 17 kwietnia 2013r. to Województwo[...] w 80,27 % i pozostali akcjonariusze w 19,73 % akcji.
Należałoby zatem w świetle przedstawionej charakterystyki Spółki ocenić, czy należy ona do katalogu podmiotów przedstawionego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wyłącznie ze względu na to, że (jak twierdzi się w odpowiedzi na skargę) jest osobą prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą.
Zgodnie z treścią art. 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Jak wynika z powyżej przedstawionych uregulowań, krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. W świetle tego sformułowanie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy przez użycie zwrotu "w szczególności" należałoby rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wprowadziła na swój użytek legalnych definicji żadnego z tych dwóch pojęć. Podejmując próbę zdefiniowania "zadania publicznego" i "majątku publicznego" można natomiast posłużyć się poglądami piśmiennictwa prawniczego i orzecznictwa sądów administracyjnych.
Jako "zadania publiczne" uznano tam zadania, które należą do państwa i które powinny wykonywać szeroko rozumiane podmioty władzy publicznej (art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 2, art. 163 i 166 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej należy przede wszystkim do organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, jak i innych podmiotów nienależących do aparatu administracji publicznej, takich jak samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, a nawet podmioty prywatne, wykonujących tzw. funkcje zlecone administracji publicznej, jako jednostki współadministrujące. Istota instytucji zadań zleconych z zakresu administracji publicznej polega na tym, że przepisy prawa powierzają bądź pozwalają na powierzenie określonemu podmiotowi, nie będącemu organem administracji rządowej bądź samorządu terytorialnego, wykonywanie zadań administracji publicznej. Jest rzeczą oczywistą, iż takie zlecenie zadań nie zmienia charakteru prawnego podmiotu, na rzecz którego ono nastąpiło. Zachowuje on nadal swój charakter prawny, a jedynie w zakresie zlecenia działa jako organ administracji publicznej (por. E. Ochendowski - Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1999).
Przytoczyć tu można także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w uchwale z 27 września 1994 r. sygn. W 10/93, publ. OTK w 1994 r., cz. II, s. 192, w której w odniesieniu do zadań samorządu terytorialnego jako zadań o charakterze publicznym stwierdzono, że "zadania samorządu terytorialnego mają charakter zadań publicznych w tym znaczeniu, że służą zaspokojeniu potrzeb zbiorowych społeczności czy to lokalnych, w wypadku zadań własnych, czy zorganizowanego w państwo społeczeństwa, jak w wypadku zadań zleconych".
W kolejnej uchwale z dnia 14 maja 1997r. sygn. akt W 7/96 publ. OTK 1997/2/27 Trybunał uznał, że zadania publiczne to zadania dotyczące społeczeństwa lub społeczności lokalnej, służące realizacji interesu publicznego (społecznego, a w tym także interesu jednostki) i wykonywane przede wszystkim w formach działania właściwych dla podmiotów, którym przysługują kompetencje władcze. Będą to zatem nie tylko czynności, w których demonstruje się władztwo wymienionych w sentencji podmiotów ale także takie działania o charakterze niewładczym, które mają na celu realizację potrzeb społecznych lub organizację życia publicznego, w tym także czynności związane z gospodarowaniem mieniem państwowym lub komunalnym. Trybunał miał na uwadze coraz bardziej wzrastające i nabierające na znaczeniu, ze względu na dokonujące się w naszym kraju przeobrażenia gospodarcze i społeczne, zadania administracji publicznej także jako administracji świadczącej, tj. takiej, która zapewnia obywatelom określone świadczenia lub inne korzyści (np. organizacja pomocy społecznej czy umożliwienie obywatelom korzystania z urządzeń komunalnych). Trybunał uznał, iż nie ma podstaw, by odmówić charakteru zadań publicznych tym zadaniom, które wykonywane są przez inne podmioty, w zakresie, w jakim wykonują zlecone im przez ustawy lub na podstawie ustaw zadania o charakterze publicznym
Trybunał stwierdził nadto, że wyraźny podział pomiędzy pojęciami władzy publicznej w znaczeniu podmiotowym i działalnością państwa, a sferą działalności innych podmiotów został nieco zatarty. Stało się tak z powodu dokonujących się przemian przede wszystkim w sferze gospodarki i zarządzania sprawami gospodarczymi państwa. W wyniku owych przemian zarysowała się tendencja zlecania zadań administracji publicznej podmiotom mającym postać organizacyjną także spółek prawa handlowego czy fundacji.
Mając to na względzie, do kręgu podmiotów wykonujących zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, powinno zaliczać się także te podmioty, które wykonują tzw. funkcje zlecone administracji publicznej (por. Z. Cieślak, J. Lipowicz, Z. Niewiadomski - Prawo administracyjne, część ogólna, wyd. PWN 2000 czy uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2005r. sygn. akt I OPS 1/05 publ. CBOSA).
Bezspornie, jako zadanie publiczne należy traktować zaspokajanie zbiorowych potrzeb w zakresie gospodarki wodnej. Należy to do zadań własnych samorządu województwa (art. 14 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie wojewódzkim, tekst jednolity Dz.U. z 2015r. poz.1392).
Treść przywołanego powyżej Statutu A S.A. stanowi wyraźnie, że Spółka ta wykonuje zadania o charakterze użyteczności publicznej należące do zadań samorządu województwa, wymienione w art. 14 ust. 1 pkt 9 ustawy ustrojowej. Należy zatem do podmiotów, które wykonują zadania publiczne. Tym samym należy ona do podmiotów zobowiązanych na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie tylko dlatego, że jest osoba prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominująca ale przede wszystkim dlatego, że jest osoba prawną, która wykonuje zadania publiczne. W konsekwencji każda informacja, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych przez A S.A., będąca w dyspozycji tej Spółki bądź odnosząca się do jej funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." A zatem przedstawione ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe – przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie zatem, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej czy gospodarowania mieniem publicznym – byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016r. sygn. akt I OSK 263/15 publ. CBOSA).
Z treści przywołanego powyżej statutu A S.A. wynika, że Spółka prowadzi działalności w zakresie zadań własnych samorządu województwa polegających na prowadzeniu gospodarki wodnej, a w szczególności zarządzaniu i utrzymaniu zbiorników wodnych, produkcji i dystrybucji wody pitnej, budowie i utrzymaniu infrastruktury wodociągowej o zasięgu województwa i ochronie środowiska. Jej działalność polega zatem wyłącznie na wykonywaniu zadań publicznych. Podejmowane przez nią zadania marketingowe i wydatki na promocję i reklamę związane mogą być wyłącznie z prowadzoną działalnością. Dotyczą zatem wykonywania zadań publicznych, a w toku prowadzonego postępowania A S.A. nie wykazała, by wydatki te mogły być związane z innymi działaniami niż wykonywane w celach statutowych. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom przedstawionym w odpowiedzi na skargę i w piśmie przekazanym wnioskodawcy, wydatki ponoszone przez A S.A. na reklamę i promocję Spółki pozostają w ścisłym związku z wykonywaniem zadań publicznych z zakresu gospodarki wodnej, przez co nie straciły charakteru informacji publicznej.
Dodatkowo zauważyć można, że w katalogu podmiotów określonym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zamieszczono także podmioty, które dysponują majątkiem publicznym. Przesłankę określoną jako "dysponowanie majątkiem publicznym" zdefiniować można jako - mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym (por. Biuletyn Komisji Nadzwyczajnej dla rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących prawa obywateli do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także dotyczących jawności procedur decyzyjnych i grup interesów, nr 8 z dnia 27 marca 2001 r., druk sejmowy 79132 B oraz T. Aleksandrowicz: Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. Prawnicze LexisNexis 2002, s. 91-92).
Jak wynika z informacji przedstawianych na stronach BIP Województwo [...] posiada 80,27% akcji A S.A. Status własnościowy Spółki pozwala zatem stwierdzić, że znacząca cześć jej majtku stanowi mienie komunalne. Jej sytuacja finansowa odpowiada zatem definicji "dysponowanie majątkiem publicznym" pozwalającej na zaliczenie Spółki do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Notabene, odmawiając wnioskowanej przez skarżącego informacji przymiotu informacji publicznej, A S.A. nie wykazała, by w spółce prowadzona była księgowość pozwalająca na ustalenie, że wydatki na promocję i reklamę działalności statutowej ponoszone są wyłącznie z majątku akcjonariuszy innych niż województwo.
W ponowny postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącego, biorąc pod uwagę zaprezentowane powyżej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ dokona jej załatwienia w sposób odpowiadający regulacji ustawy z uwzględnieniem obowiązujących go terminów. Zaznaczyć bowiem trzeba, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność nie jest możliwe określenie, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. W tym przypadku, art. 149 p.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do załatwienia sprawy we właściwej na gruncie omawianej ustawy formie, we właściwym terminie, a nadto rozstrzygnięcie kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym sprawy, nie można postawić organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa w związku z dostrzeżoną bezczynnością. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 p.p.s.a. można uznać oczywiste niezastosowanie przepisów lub zastosowanie ich w sposób niewątpliwie nieprawidłowy. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894).
Takich cech, tj. oczywistości w naruszeniu prawa, nie sposób przyjąć w kontrolowanym stanie faktycznym, z uwagi na brak znamion zaniedbań ze strony organu oraz krótki okres bezczynności.
Również skarżący nie postrzegał bezczynności w niniejszej sprawie, jako rażącego naruszenia prawa nie składając wniosku o wymierzenie organowi grzywny, zaś podstaw do zastosowania takiej sankcji z urzędu brak w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwłaszcza w przypadku, gdy bezczynność organu nie miała cech rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze orzeczono na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a jak w sentencji. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło