III SA/Wa 1144/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-08

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Agnieszka Krawczyk, Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zaliczyć wpłatę dokonaną przez podatnika na poczet kosztów upomnienia, jeśli podatnik wskazał konkretne zobowiązanie podatkowe, na poczet którego wpłata ma zostać zaliczona?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zaliczyć wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet kosztów upomnienia, jeśli podatnik wskazał konkretne zobowiązanie podatkowe, na poczet którego wpłata ma zostać zaliczona. Koszty upomnienia nie są ani zaległością podatkową, ani odsetkami od tej zaległości, a ich ściąganie odbywa się w trybie postępowania egzekucyjnego. Zaliczenie wpłaty na poczet kosztów upomnienia jest niedopuszczalne w świetle art. 55 § 2 w związku z art. 62 § 4 O.p.
Stan faktyczny
Skarżąca dokonała wpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji zaliczył część tej wpłaty na poczet kosztów upomnienia, co zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez bezzasadne potrącenie kosztów upomnienia oraz inne naruszenia proceduralne. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca) sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty z dnia 15 października 2014 r. na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń 2014 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2014 r. o zaliczeniu, po potrąceniu kosztów upomnienia w wysokości 23,20 zł, wpłaty z dnia 15 października 2014r. M.B. (dalej: "Skarżąca") na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad, grudzień 2013 r. i styczeń 2014 r. oraz orzekł o rozliczeniu tej wpłaty. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu 27 grudnia 2013 r. Skarżąca złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym W. deklarację VAT-7 za listopad 2013r. z wykazanym podatkiem polegającym wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 159,00 zł i w tym samym dniu dokonała na poczet ww. podatku wpłaty w kwocie 159,00 zł. W dniu 13 stycznia 2014r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęła korekta deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której Skarżąca wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 6.404,00 zł. W dniu 27 stycznia 2014r. Skarżąca złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym W. deklarację VAT-7 za grudzień 2013r. z wykazanym podatkiem polegającym wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 590,00 zł i w tym samym dniu dokonała na poczet ww. podatku wpłaty w kwocie 157,00 zł. Do uregulowania pozostało więc zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r. w wysokości 433,00 zł. W dniu 25 lutego 2014r. do [...]Urzędu Skarbowego W. wpłynęła deklaracja VAT-7 za styczeń 2014r., w której Skarżąca wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 712,00 zł. Na poczet podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. zaliczona została wpłata z dnia 25 lutego 2014r. w kwocie 162,00 zł. Do uregulowania pozostało więc zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. w wysokości 550,00 zł. W dniu 31 marca 2014r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęła korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2014r., z której wynikał podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 736,00 zł, tj. w wysokości wyższej niż wykazany w deklaracji pierwotnej o 24,00 zł. Z uwagi na fakt, iż Skarżąca nie wpłaciła zobowiązań w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w wysokości 6.245,00 zł (6.404,00 zł - 159,00), za grudzień 2013r. w wysokości 433,00 zł oraz za styczeń 2014r. w wysokości 574,00 zł (550,00 zł + 24,00 zł) w ustawowych terminach, przekształciły się one, zgodnie z art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) w zaległości podatkowe, od których w myśl art. 53 § 1 ustawy naliczane są odsetki za zwłokę. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu 31 stycznia 2014r. oraz w dniu 4 marca 2014r. wystawił upomnienie Nr [...] i Nr [...] i wezwał Skarżącą do uregulowania zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. i styczeń 2014r. Następnie działając jako organ egzekucyjny, wszczął wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego: • z dnia 21 marca 2014r. Nr [...] obejmującego zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2013r., • z dnia 26 marca 2014r. Nr [...] obejmującego zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r., • z dnia 22 kwietnia 2014r. Nr [...] obejmującego zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. Na poczet zaległości w podatku od towarów i usług: • za listopad 2013r. zaliczona została z dokonanej przez Stronę w dniu 12 maja 2014r. wpłaty w wysokości 171,00 zł, kwota 162,20 zł w całości na należność główną, • za styczeń 2014r. zaliczona została nadpłata w podatku od towarów i usług za luty 2014r. w wysokości 24,00 zł. W dniu 13 maja 2014r. Skarżąca złożyła do [...] Urzędu Skarbowego W. kolejną korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 1.861,00 zł. W dniu 10 czerwca 2014r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęła: • kolejna korekta deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której Strona wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 159,00 zł, • korekta deklaracji VAT-7 za grudzień 2013r., w której Strona wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 157,00 zł, • kolejna korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2014r., z której wynikał podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 190,00 zł Na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r. zaliczona została dokonana przez Skarżącą w dniu 10 czerwca 2014r. wpłata w kwocie 110,00 zł, w całości na należność główną. Natomiast na poczet zaległości w tym podatku za styczeń 2014r. zaliczono kwotę 4,00 zł z wpłaty z dnia 10 czerwca 2014r. Następnie w dniu 15 września 2014r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęła: • kolejna korekta deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której ponownie wykazano kwotę podatku podlegającego wpłacie do organu podatkowego w wysokości 6.404,00 zł, tj. w wysokości wykazanej w korekcie z dnia 13 stycznia 2014r., • kolejna korekta deklaracji VAT -7 za grudzień 2013r., w której ponownie wykazano kwotę podatku podlegającego wpłacie do organu podatkowego w wysokości 590,00 zł, tj. w wysokości wykazanej w deklaracji pierwotnej z dnia 27 stycznia 2014r., • kolejna korekta deklaracji VAT -7 za styczeń 2014r., w której ponownie wykazano kwotę podatku podlegającego wpłacie do organu podatkowego w wysokości 736,00 zł, tj. w wysokości wykazanej w korekcie z dnia 31 marca 2014r., W wyniku złożenia powyższych korekt deklaracji VAT-7 do uregulowania pozostała więc zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w wysokości 6,082,80 zł (6.245,00 zł - 162,20 zł), zaległość w tym podatku za grudzień 2013r. w wysokości 323,00 zł (433,00 zł - 110,00 zł) oraz zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. w wysokości 546,00 zł (574,00 zł - 24,00 zł - 4,00 zł). Na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2013r., postanowieniem z dnia [...] października 2014r. Nr [...], zaliczono nadpłatę w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014r. w wysokości 2.105,00 zł, w tym na należność główną kwotę 1.989,00 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 116,00 zł oraz postanowieniem z dnia [...] października 2014r. Nr [...] nadpłatę w podatku od towarów i usług za lipiec 2014r. w wysokości 4.217,00 zł, w tym na należność główną kwotę 3.956,00 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 216,00 zł. Tak więc do uregulowania pozostała zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w wysokości 137,80 zł (6,082,80 zł - 1.989,00 zł - 3.956,00 zł), za grudzień 2013r. w wysokości 323,00 zł oraz za styczeń 2014r. w wysokości 546,00 zł. W dniu 15 października 2014r. Skarżąca wpłaciła tytułem podatku od towarów i usług za 2014r. kwotę 1.074,80 zł. Postanowieniem z dnia [...] października 2014r. wydanym na podstawie art. 62 § 4 O.p. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. powiadomił Skarżącą o zaliczeniu wpłaty z dnia 15 października 2014r. w kwocie 1.074,80 zł, po potrąceniu kosztów upomnienia w wysokości 23,20 zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług, w następujący sposób: za grudzień 2013r. • kwotę 323,00 zł na należność główną, • kwotę 23,00 zł na odsetki za zwłokę, za styczeń 2014r. • kwotę 516,00 zł na należność główną, • kwotę 32,00 zł na odsetki za zwłokę, za listopad 2013r. • kwotę 137,80 zł na należność główną, • kwotę 11,00 zł na odsetki za zwłokę, za styczeń 2014r. • kwotę 8,80 zł na należność główną. W dniu 3 grudnia 2014r. (data stempla pocztowego) Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia z powodu braku zaległości podatkowych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: • rażące naruszenie art. 76a § 2 pkt 2 oraz art. 62 O.p. poprzez nierozpoznanie wniosku o zaliczenie wpłaty i nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. • naruszenie art. 139 § 2 ww. ustawy poprzez zaniechanie załatwienia sprawy, tj. rozpatrzenia złożonych w dniu 13 maja oraz 10 czerwca 2014r. wniosków, o których mowa w art. 76a § 2 pkt 2 O.p., • ustalenie istnienia zobowiązania podatkowego w wysokości 21,20 zł, które nie występuje. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, iż pismami z dnia 13 i 27 stycznia 2014r. oraz 24 lutego 2014r. wniosła o odroczenie terminów zapłaty podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013r. oraz za styczeń 2014r. w ramach pomocy de minimis w łącznej kwocie 7.228,00 zł. Skarżąca podniosła, że podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w maju 2014r. uzyskała informację od organu podatkowego o wyrażeniu zgody na odroczenie terminu zapłaty podatku od towarów i usług za listopad 2013r., zgodnie z wnioskiem, do dnia 25 czerwca 2014r. Wskazała, że w dniu 13 maja 2014r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2013r. i dokonała wpłaty w wysokości 171,00 zł oraz złożyła wniosek o zaliczenie kwoty 4.543,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. oraz wpłaty w wysokości 171,00 zł na poczet odsetek za zwłokę. Następnie w dniu 9 czerwca 2014r. złożyła korekty deklaracji VAT-7 za maj i czerwiec 2014r., które dotyczyły łącznie kwoty 2.681,00 zł i wniosła o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. Ponadto Skarżąca wskazała, że uregulowała zaległe odsetki w kwocie 110,00 zł oraz dokonała przelewu na kwotę 4,00 zł na rachunek organu podatkowego. W związku z powyższym, w ocenie Skarżącej, nie posiada żadnych zaległości podatkowych (7228,00 zł - 4.543,00 zł - 2.681,00 zł - 4,00 zł). Skarżąca podniosła, iż wszystkie faktury wynikające z odliczonego podatku naliczonego w deklaracjach VAT-7 również zostały przez Nią w całości zapłacone. Podkreśliła, że na przelewie wskazała, iż wpłata z dnia 15 października 2014r. w kwocie 1.074,80 zł dokonana została na poczet podatku od towarów i usług za 2014r., a nie za 2013r. Według Skarżącej skoro organ pierwszej instancji sprzecznie z wnioskiem rozliczał wpłaty, to winien rozliczyć je tak aby odsetki za zwłokę nie rosły bez uzasadnienia. Skarżąca zauważyła, że w związku z nabyciem prawa do złożenia korekty wynikającego z art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1530 ze zm.) posiada nadpłatę, o której mowa w art. 73 § 1 pkt 1 O.p. Wskazała na obowiązujące uregulowania w zakresie korekt deklaracji w podatku od towarów i usług oraz postępowania organu podatkowego w zakresie stwierdzenia nadpłaty. Zaznaczyła, że o złożeniu wniosku decyduje jego treść. Skarżąca podniosła, iż oba wnioski zostały złożone w formie pisemnej, w uzasadnieniu do korekt deklaracji i podpisane. W korektach tych wykazane zostały prawidłowe kwoty zobowiązań. Natomiast z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ pierwszej instancji podjął jakąkolwiek próbę, zgodnego z prawem, rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz orzekł o zaliczeniu wpłaty z dnia 15 października 2014r. w kwocie 1.074,80 zł, po potrąceniu kosztów upomnienia w wysokości 23,20 zł, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług, w następujący sposób: za styczeń 2014r. • kwotę 546,00 zł na należność główną, • kwotę 34,00 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od dnia 26 lutego 2014r. do dnia 15 października 2014r., za listopad 2013r. • kwotę 137,80 zł na należność główną, • kwotę 11,00 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od dnia 28 grudnia 2013r. do dnia 15 października 2014r.,  za grudzień 2013r. • kwotę 301,80 zł na należność główną, • kwotę 21,00 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od dnia 28 stycznia 2014r. do dnia 15 października 2014r. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowienie organu I instancji wymagało uchylenia, bo wydane zostało z naruszeniem art. 62 § 1 O.p. Skoro na poleceniu przelewu z dnia 15 października 2014 r. kwoty 1.074,80 zł strona określiła tytuł nadpłaty "na poczet podatku od towarów i usług za 2014 r.", to organ I instancji winien był przyjąć, że ta wpłata została dokonana na poczet zobowiązania za styczeń 2014 r. i w pierwszej kolejności zaliczyć j na tę zaległość, a następnie dopiero na zaległości za listopad i grudzień 2013 r. Dlatego Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie i rozliczył wpłatę – stosownie do art. 62 § 4 O.p. – na poczet zalęgłości za styczeń 2014 r. oraz listopad i grudzień 2013 r. oraz odsetek, po potrąceniu kosztów upomnienia. W wyniku powyższego rozliczenia na stronie nadal ciąży zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. w wysokości 21,20 zł. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez bezzasadne potrącenie kosztów upomnienia w sytuacji braku zaległości podatkowej, a więc braku zasadności wysłania wezwania, a także wielokrotne zaliczanie wpływów oraz nadpłat na poczet tego samego podatku, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec rzekomej zaległości podatkowej, a następnie wyegzekwowanie ode mnie przez komornika kwoty 43,52 zł na poczet już zapłaconego podatku, 3. rażące naruszenie prawa poprzez uznanie wszczęcia egzekucji komorniczej za zgodną z prawem, 4. rażące naruszenie prawa poprzez przekazanie mi zaskarżonych postanowień o zaliczeniu nadpłaty z niedopłatą po prawie 9 miesiącach od złożenia moich wniosków, 5. rażące naruszenie prawa poprzez nie rozpoznanie zawartego w zażaleniu z dnia 27 sierpnia 2014 roku zrzutu wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego dotyczącego art. 139 § 2 O.p. 6. pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a co za tym idzie nie przeprowadzenie postępowania o którym mowa w art. 121 wyżej wymienionej ustawy. W uzasadnieniu wskazała, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej pominął fakt, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego pomimo wezwań Skarżącej, o których wiedział Dyrektor Izby Skarbowej w W. do dnia dzisiejszego nie doręczył Skarżącej tytułu egzekucyjnego w związku z egzekucją zobowiązań w VAT wynikających z niezapłaconych przez odbiorcę faktur, co powoduje trudności w odwołaniu się od tej egzekucji komorniczej. W ocenie Skarżącej takie działania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we współdziałaniu z Dyrektorem Izby Skarbowej w W. w istocie prowadziły i prowadzą do świadomego wyrządzenia Skarżącej szkody. Skarżąca podkreśliła, iż zobowiązanie w VAT wynikające z niezapłaconych przez odbiorcę faktur podlega po 150 dniach korekcie w wyniku której wystąpi nadpłata rozliczana niedopłatą za okres w którym zobowiązanie powstało (art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zanim zajął konta bankowe Skarżącej w dniu 5 maja 2014 roku wiedział, że już skorzystała z prawa do złożenia deklaracji VAT ZD w kwietniu 2014 roku za marzec 2014 roku, a zatem mógł przewidzieć, że będzie z tego prawa korzystać w kolejnych miesiącach. Wobec tego zdaniem Skarżącej zajęcie jej rachunków bankowych miało na celu wyłącznie działanie na jej szkodę, gdyż wiadomo było, że zapłata za ten podatek nastąpi w drodze zaliczenia niedopłaty z nadpłatą, a nie w drodze egzekucji komorniczej. Skarżąca wskazuje, iż wprowadzenie przepisu art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 201 lr., Nr 177, poz. 1530 ze zm.) o złożeniu korekty deklaracji VAT-7 poprzez deklarację VAT-ZD, miało na celu egzekwowanie podatków od podatników, którzy nie płacą za wykonane usługi i dostawy. Organ pierwszej instancji zajmując w dniu 5 maja 2014r. rachunki bankowe miał świadomość, że Strona w kwietniu 2014r. skorzystała już z prawa do złożenia deklaracji VAT-ZD za marzec 2014r. i podobnie będzie postępowała w kolejnych miesiącach. Tak więc, według Skarżącej, zajęcie rachunków bankowych miało na celu wyłącznie działanie na szkodę Podatnika, bowiem wiadomo było, iż zapłata podatku nastąpi poprzez zaliczenie niedopłaty z nadpłatą, a nie w drodze egzekucji komorniczej. Skarżąca podniosła, że zarówno przepis art. 62 § 1 w związku z art. 55 § 2 O.p. i obowiązująca wykładnia prawa określają, iż podatnik ma prawo do wskazania na poczet, którego zobowiązania dokonuje płatności, co pomija organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W ocenie Skarżącej spełniła Ona wszelkie wymogi prawne do rozliczenia wpłat oraz pozwalające na wnioskowanie o rozliczenie nadpłat zgodnie z wnioskiem. Podatek od towarów i usług wynikający z wystawionych faktur był odprowadzany do urzędu skarbowego w terminach przewidzianych przepisami prawa i w prawidłowej wysokości. Dodatkowo wniosła o dołączenie do akt sprawy tytułu bądź tytułów wykonawczych na podstawie, których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne oraz postanowień o rozliczeniu nadpłat z niedopłatami podatku od towarów i usług wydanych z rażącym opóźnieniem. Skarżąca zauważyła, iż w sprawie rozliczenia nadpłat wynikających z deklaracji VAT-ZD organ podatkowy nie wszczyna egzekucji komorniczej wobec podatnika zanim nie wyda postanowienia o odroczeniu podatku albo rozliczy niedopłatę z nadpłatą. Powyższe wynika z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm.), które zdaniem Skarżącej, organ podatkowy naruszył. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę okazała się uzasadniona. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zaliczenia, po potrąceniu kosztów upomnienia, wpłaty dokonanej przez Skarżącą 15 października 2014 r. na zaległość w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń 2014 r. Tylko zatem prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie dokonanego zaliczenia mogła być przedmiotem oceny Sądu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika związanie Sądu granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Granice sprawy wyznacza natomiast przedmiot zaskarżonego aktu. Dlatego też w rozpoznanej sprawie nie mogły być skuteczne argumenty i zarzuty Skarżącej zmierzające do podważenia prawidłowości wszczęcia i prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego oraz postępowania wszczętego jej wnioskami o odroczenie terminu płatności zobowiązań podatkowych. Przepis art. 62 § 1 O.p. stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Zgodnie zaś z art. 62 § 4 zd. 2 O.p., w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że postanowienie to jest aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, a jedynie informującym o sposobie zaliczenia wpłaty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2483/12; dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie kreuje ono nowego stanu faktycznego i prawnego, a jedynie potwierdza wykonanie czynności o charakterze rachunkowo–technicznym. Omawiane postanowienie ma zatem istotne znaczenie gwarancyjne. Natomiast samo zaliczenie wpłaty na zaległość podatkową następuje z chwilą jej dokonania, a nie z chwilą doręczenia podatnikowi postanowienia w przedmiocie zaliczenia. Istotnym jest, aby z postanowienia o zaliczeniu wpłaty podatnika wynikało, że posiada on zaległość podatkową, którą należy uiścić, w jakim zobowiązaniu podatkowym i za jaki okres zaległość ta powstała, jak została obliczona oraz jak obliczono odsetki, jeżeli powstały w kwocie podlegającej uwzględnieniu. Wprawdzie w postanowieniu organu pierwszej instancji nie wskazano kwoty zaległości w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń 2014 r., obciążającej Skarżącą w dniu zarachowania wpłaty, jednak kwoty są do ustalenia na podstawie akt sprawy. Jest więc jasne, że Skarżąca posiadała zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane okresy. I tak, w dniu 27 grudnia 2013 r. Skarżąca złożyła deklarację VAT-7 za listopad 2013r. z wykazanym podatkiem do zapłaty w wysokości 159,00 zł i podatek ten wpłaciła. W dniu 13 stycznia 2014r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 6.404,00 zł. W dniu 27 stycznia 2014r. Skarżąca złożyła deklarację VAT-7 za grudzień 2013r. z wykazanym podatkiem do zapłaty w wysokości 590,00 zł i w tym samym dniu dokonała na poczet ww. podatku wpłaty w kwocie 157,00 zł. Do uregulowania pozostało więc zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r. w wysokości 433,00 zł. W dniu 25 lutego 2014r. Skarżąca złożyła deklarację VAT-7 za styczeń 2014r., w której wykazała podatek w wysokości 712,00 zł. Na poczet podatku za styczeń 2014r. zaliczona została wpłata z dnia 25 lutego 2014r. w kwocie 162,00 zł. Do uregulowania pozostało więc zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. w wysokości 550,00 zł. W dniu 31 marca 2014r. Skarżąca złożyła korektę deklaracji VAT-7 za styczeń 2014r., z której wynikał podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 736,00 zł, tj. w wysokości wyższej niż wykazany w deklaracji pierwotnej o 24,00 zł. Z uwagi na fakt, iż Skarżąca nie wpłaciła zobowiązań w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w wysokości 6.245,00 zł (6.404,00 zł - 159,00), za grudzień 2013r. w wysokości 433,00 zł oraz za styczeń 2014r. w wysokości 574,00 zł (550,00 zł + 24,00 zł) w ustawowych terminach, przekształciły się one, zgodnie z art. 51 § 1 O.p., w zaległości podatkowe, od których w myśl art. 53 § 1 ustawy naliczane są odsetki za zwłokę. Następnie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystawił upomnienia i wszczął wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 21 marca 2014r. Nr [...] obejmującego zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2013r.; z dnia 26 marca 2014r. Nr [...] obejmującego zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r.; z dnia 22 kwietnia 2014r. Nr [...] obejmującego zaległe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. Na poczet zaległości za listopad 2013r. zaliczona została z dokonanej przez Skarżącą w dniu 12 maja 2014r. wpłaty w wysokości 171,00 zł, kwota 162,20 zł, a za styczeń 2014r. - nadpłata w podatku od towarów i usług za luty 2014r. w wysokości 24,00 zł. W dniu 13 maja 2014r. Skarżąca złożyła kolejną korektę deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 1.861,00 zł. W dniu 10 czerwca 2014r. zostały złożone korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której Skarżąca wykazała podatek do zapłaty w wysokości 159,00 zł, za grudzień 2013r., w której wykazała podatek do zapłaty w wysokości 157,00 zł, za styczeń 2014r., z podatkiem do zapłaty w wysokości 190,00 zł. Na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2013r. zaliczona została dokonana przez Skarżącą w dniu 10 czerwca 2014r. wpłata w kwocie 110,00 zł, w całości na należność główną. Natomiast na poczet zaległości w tym podatku za styczeń 2014r. zaliczono kwotę 4,00 zł z wpłaty z dnia 10 czerwca 2014r. Następnie w dniu 15 września 2014r. zostały złożone kolejne korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2013r., w której ponownie wykazano kwotę podatku do zapłaty w wysokości 6.404,00 zł, tj. w wysokości wykazanej w korekcie z dnia 13 stycznia 2014r.; za grudzień 2013r., w której ponownie wykazano kwotę podatku podlegającego wpłacie do organu podatkowego w wysokości 590,00 zł, tj. w wysokości wykazanej w deklaracji pierwotnej z dnia 27 stycznia 2014r.; za styczeń 2014r., w której ponownie wykazano kwotę podatku do zapłaty w wysokości 736,00 zł, tj. w wysokości wykazanej w korekcie z dnia 31 marca 2014r. W wyniku złożenia powyższych korekt deklaracji VAT-7 do uregulowania pozostała więc zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w wysokości 6,082,80 zł (6.245,00 zł - 162,20 zł), zaległość w tym podatku za grudzień 2013r. w wysokości 323,00 zł (433,00 zł - 110,00 zł) oraz zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. w wysokości 546,00 zł (574,00 zł - 24,00 zł - 4,00 zł). Na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2013r., postanowieniem z dnia [...] października 2014r. organ I instancji zaliczył nadpłatę w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014r. w wysokości 2.105,00 zł, w tym na należność główną kwotę 1.989,00 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 116,00 zł oraz postanowieniem z dnia [...] października 2014r. nadpłatę w podatku od towarów i usług za lipiec 2014r. w wysokości 4.217,00 zł, w tym na należność główną kwotę 3.956,00 zł i na odsetki za zwłokę kwotę 216,00 zł. Postanowienia te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniami z dnia [...] lutego 2015 r. Skargi na te postanowienia zostały oddalone wyrokami tut. Sądu z dnia 8 marca 2016 r. III SA/Wa 1142/15 oraz III SA/Wa 1143/15. Tak więc do uregulowania pozostała zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2013r. w wysokości 137,80 zł (6,082,80 zł - 1.989,00 zł - 3.956,00 zł), za grudzień 2013r. w wysokości 323,00 zł oraz za styczeń 2014r. w wysokości 546,00 zł. Skoro więc istniała zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2013r., organ miał obowiązek rozliczyć ją po myśli art. 62 § 1 O.p. Rację miał organ II instancji, że skoro Skarżąca w dniu 15 października 2014r. wpłaciła tytułem podatku od towarów i usług za 2014r. kwotę 1.074,80 zł, to wskazała, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Skoro tak, organ I instancji nie mógł zaliczyć tej wpłaty na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, bowiem podatnik wskazał, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Dlatego też wpłatę należało zaliczyć w pierwszej kolejności na zaległość za styczeń 2014 r., co też organ II instancji słusznie uczynił. Mimo prawidłowości rozstrzygnięcia organu podatkowego w tej części, zaskarżone postanowienie należało uchylić. Jak to bowiem trafnie zarzucono w skardze, wpłacona przez Skarżącą kwota została bowiem zaliczona nie tylko na zaległość podatkową, ale również na koszty upomnienia (23,20 zł). Zdaniem Sądu, działanie takie jest niedopuszczalne w świetle art. 55 § 2 O.p., który jednoznacznie stanowi, że wpłacone przez podatnika kwoty rozliczać należy na istniejące zaległości podatkowe i należne odsetki. W przepisie tym nie wskazano żadnych innych należności, które mogłyby podlegać zaspokojeniu z dokonanej przez podatnika wpłaty. Koszty upomnienia z całą pewnością nie mogą być uznane ani za zaległość podatkową, ani za odsetki od tej zaległości. Ponadto, upomnienie jest w istocie wezwaniem do zapłaty poprzedzającym wszczęcie wobec podatnika egzekucji administracyjnej. Dlatego też na podstawie art. 15 § 2 zdanie trzecie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) koszty upomnień podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Stosownie zaś do art. 64c § 5 zdanie pierwsze ww. ustawy, egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że rozliczenie przypadających wierzycielowi kosztów upomnienia nie może odbywać się poza postępowaniem egzekucyjnym, co niedopuszczalnym czyni ich zaspokojenie z wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet istniejącej zaległości podatkowej. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że egzekucja została wszczęta, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego – działając w charakterze organu podatkowego – wydał postanowienie o zaliczeniu wpłaty na zaległość podatkową, przewidziane w art. 64 § 4 O.p. Postanowienia takie nie są wydawane w ramach postępowania egzekucyjnego. Tym samym okoliczność, że podjęto wobec Skarżącej czynności egzekucyjne nie ma żadnego znaczenia i nie uprawnia organu podatkowego do zaliczenia wpłaty na koszty upomnienia. Wyjaśnić przy tym należy, że od 1 stycznia 2012 r. nie obowiązuje już § 5 zarządzenia Nr 54 Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości i planów kont dla organów podatkowych podległych Ministrowi Finansów, w zakresie poboru i rozliczenia podatków, opłat, wpłat z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz innych niepodatkowych należności budżetowych, do których ustalania lub określania są uprawnione organy podatkowe (Dz. Urz. MF. Nr 15, poz. 62), zgodnie z którym, jeżeli realizacja zobowiązania podatkowego następuje po doręczeniu zobowiązanemu upomnienia lub po wszczęciu egzekucji administracyjnej, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, a pozostałą kwotę dzieli się na pokrycie należności głównej i należnych odsetek za zwłokę, według zasad określonych w art. 55 § 2 O.p. (uchylony przez § 1 pkt 2 zarządzenia Ministra Finansów nr 53 z dnia 28 grudnia 2011 r. zmieniające ww. zarządzenie z 23 grudnia 2010 r.). Sąd stwierdza, że potrącenie z dokonanej przez Skarżącą wpłaty kosztów upomnienia skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 55 § 2 w związku z art. 62 § 4 zd. 1 O.p. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy dokonać raz jeszcze weryfikacji postanowienia organu I instancji z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej, sprowadzającej się do zaliczenia całej wpłaconej przez Skarżącą kwoty na zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. oraz listopad i grudzień 2013 r., istniejącą w dacie dokonania tej wpłaty. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Na wniosek Skarżącej, zgodnie z art. 200 p.p.s.a., Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego w kwocie równej uiszczonemu wpisowi od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło