III SA/Łd 131/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na uzasadnienie decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia granicy postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy S. zatwierdził granicę oznaczoną i utrwaloną na gruncie między nieruchomością położoną w S. oznaczoną jako działka nr 104, stanowiącą własność B. K. z działkami przyległymi, tj. działką nr 91 stanowiącą własność Skarbu Państwa w Zarządzie Dróg Wojewódzkich, działką nr 103 stanowiącą własność Gminy S., działką nr 105 stanowiącą współwłasność H. B. i T. B., działką nr 110 stanowiącą współwłasność w ½ Z. M. i w ½ A.M. W uzasadnieniu tej decyzji Wójt Gminy S. wskazał, że w toku postępowania rozgraniczeniowego właściciele działek poprzez podpisanie protokołu granicznego zgodnie przyjęli granice wskazane przez uprawnionego geodetę. Granice są zgodne ze stanem wykazanym w protokole granicznym sporządzonym w dniu 20 lipca 2015 r. przez uprawnionego geodetę B. Z., zaewidencjonowanym w składnicy Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. w dniu 30 września 2015 r. załączonym do dokumentacji rozgraniczeniowej. W wyniku rozpatrzenia materiałów dowodowych zebranych przez geodetę przeprowadzającego czynności ustalenia granic okazało się, że są one niewystarczające do jednoznacznego ustalenia przebiegu granicy. Odtworzenie granicy nastąpiło na podstawie zgodnych oświadczeń zainteresowanych stron. Strony podpisały protokół graniczny. B. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uzasadnienie powyższej decyzji, domagając się jego zmiany. Zaskarżonemu uzasadnieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej odrzucenie. Wójt Gminy S. zarzucił, że przed wniesieniem skargi skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia decyzji, której integralną częścią jest uzasadnienie. Poza tym nawet w przypadku gdyby na uzasadnienie decyzji nie przysługiwały środki zaskarżenia, skarga podlegałaby odrzuceniu, gdyż skarżący uchybił czternastodniowemu terminowi wynikającemu z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący dowiedział się o treści uzasadnienia decyzji w dniu 5 listopada 2015 r., lecz dopiero w dniu 16 grudnia 2015 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Zakres właściwości sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje jednak wszystkich przypadków, w których organy administracji publicznej podejmują decyzje administracyjne. Przepisy ustaw szczególnych przewidują odstąpienie od zasady, że od decyzji organu I instancji służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, jak również wyłączają kontrolę działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Jednym z takich przypadków jest regulacja zawarta w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.). Stosownie do art. 33 ust. 1 tej ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uzasadnienie decyzji o rozgraniczeniu wydanej na podstawie tego przepisu. Przepis art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi natomiast, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zamiast odwołania, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Postępowanie to jest jednoinstancyjne. Od decyzji rozgraniczającej nie przysługuje odwołanie na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. (por. uchwałę składu pięciu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPK 31/02, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2011 r., I OSK 936/10 oraz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., I OSK 333/11). Sąd wedle treści art. 34 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficznego rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W tego rodzaju sprawach decyzja nie podlega, zatem kontroli przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2013 r., I OSK 909/13). Okoliczność, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż co do zasady ze względu na funkcje uzasadnienia: zewnętrzną (wpływ na postępowanie w innych sprawach) i wewnętrzną (wskazania co do kierunków oraz zakresu postępowania wyjaśniającego w przypadku decyzji kasatoryjnych) dopuszczalne jest zaskarżenie samego uzasadnienia i to zarówno w trybie administracyjnym, jak również dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA 1896/97 i z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 314/10), nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia, skoro sama decyzja nie podlega zaskarżeniu, a uzasadnienia decyzji nie można traktować jako odrębnego aktu lub czynności. Uzasadnienie nie może istnieć w obrocie prawnym bez decyzji, gdyż stanowi ono jedynie część decyzji wydanej w danego rodzaju sprawie. Sprawy o rozgraniczenie po zakończeniu jednoinstancyjnego postępowania decyzją wydaną na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zostały natomiast przekazane sądom powszechnym a nie administracyjnym. W decyzji z dnia 5 listopada 2015 r. zostało zawarte pouczenie o tym, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi za pośrednictwem Wójta Gminy S.. Pouczenie to jest zgodne z treścią art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W pouczeniu tym nie było mowy o tym, że istnieje możliwość zaskarżenia tej decyzji w trybie administracyjnym. Nie wskazano także sądu administracyjnego jako sądu, któremu sprawa ta może zostać przekazana. Dodać w tym miejscu trzeba, że sąd nie ma podstaw do przekazania sprawy do sądu powszechnego. Możliwość przekazania sprawy przez sąd dotyczy wyłącznie sytuacji, w której właściwy jest inny sąd administracyjny a nie sąd powszechny (art. 59 § 1 p.p.s.a.). Wobec powyższego należało uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy sprawy nieobjętej właściwością sądu administracyjnego i z tej przyczyny podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a sąd orzekł, jak w postanowieniu. e.o.