I SA/Gd 204/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-03-16
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wnioskodawca (komornik sądowy) nie uzupełnił wezwania do przedstawienia wyczerpującego stanu faktycznego dotyczącego sprzedaży nieruchomości w trybie licytacji komorniczej?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo pozostawił wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia, ponieważ wnioskodawca (komornik sądowy) nie przedstawił wyczerpującego stanu faktycznego, co uniemożliwiło dokonanie oceny prawnej i wydanie interpretacji. Komornik, działając jako płatnik podatku VAT od sprzedaży nieruchomości w trybie egzekucyjnym, ma obowiązek przedstawić wszystkie istotne okoliczności faktyczne, aby organ mógł ocenić, czy sprzedaż podlega opodatkowaniu lub zwolnieniu.Stan faktyczny
J. Ś., komornik sądowy, złożył wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości w trybie licytacji komorniczej. Wnioskodawca uważał, że nie jest zobowiązany do obliczenia i odprowadzenia podatku VAT od takiej sprzedaży. Minister Finansów wezwał komornika do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące nabycia i wykorzystania nieruchomości przez dłużnika. Komornik nie uzupełnił wniosku, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpatrzenia. Następnie Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Komornik zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. Ś [...] przy Sądzie Rejonowym w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. Minister Finansów,
z upoważnienia którego działa Dyrektor Izby Skarbowej w [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "O.p."), po rozpatrzeniu zażalenia J. Ś. - Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] - na postanowienie Ministra Finansów z dnia 29 października 2015 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Dnia 24 sierpnia 2015 r. J. Ś. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości w trybie licytacji komorniczej, w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko dłużnikowi P. C. ([...]).
We wniosku wyjaśniono, że jako komornik sądowy Wnioskodawca prowadzi przeciwko dłużnikowi (P. C., PESEL: [...], zam. [...] S., ul. [...], NIP: [...], REGON: [...]) postępowanie egzekucyjne, w którym zgodnie z wnioskiem wierzyciela skierowano egzekucję do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Wejherowie [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW [...]. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostanie przeprowadzona licytacja ww. nieruchomości. W przypadku wypełnienia przez licytanta warunków licytacyjnych uzyska on prawo do przysądzenia własności ww. nieruchomości.
W ramach dotychczasowych czynności egzekucyjnych komornik ustalił następujące okoliczności: zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nieruchomość
KW nr [...] stanowi nieruchomość gruntową położoną w R. przy ul. [...], składa się z działki nr [...] o powierzchni 4135 m2 (sposób korzystania: grunty rolne zabudowane), została nabyta przez dłużnika w drodze umowy sprzedaży z dnia 1 grudnia 2006 r. Z informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że od 1 stycznia 2010 r. do 18 lutego 2014 r. dłużnik prowadził działalność gospodarczą pod firmą "P. C." (PKD: 47.99.Z) - pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepów, straganami i targowiskami, której głównym miejscem wykonywania był S., ul. [...]. Z informacji uzyskanych z ZUS wynika, że aktualnie dłużnik nie jest nigdzie zatrudniony, nie pobiera zasiłków, renty, ani emerytury.
Zadane pytanie brzmiało: czy na organie egzekucyjnym, tj. komorniku spoczywa obowiązek obliczenia odprowadzenia podatku?
Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (zwanej dalej: "ustawą o VAT"), komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku sprzedaży towarów wystawiają w imieniu dłużnika i na jego rachunek faktury potwierdzające dokonanie sprzedaży tych towarów. Fakturę wystawia się jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów. Z powyższych przepisów wynika, że komornik dokonuje czynności w imieniu podatnika
-dłużnika. Sprzedaż towarów będących własnością dłużnika będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby obowiązany dłużnik, w przypadku gdyby powyższa czynność nie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku.
Komornik zatem zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o VAT oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej nieruchomości okoliczności decydujących ojej opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług będzie miało miejsce wtedy, gdy spełnione zostaną przesłanki o charakterze przedmiotowym, tj. wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu w oparciu o przepis art. 5 ustawy o VAT i podmiotowym, tj. gdy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest dokonywana przez osobę (lub jednostkę organizacyjną) będącą płatnikiem w rozumieniu art. 15
ust. 1 ustawy o VAT działającą w takim charakterze.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniem podatkiem
od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług
na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl
art. 2 pkt 6 ww. ustawy o VAT, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i ich budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalnością gospodarczą jest wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników,
a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub czynności niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów zarobkowych. Z przytoczonej definicji wynika, że za działalność gospodarczą na potrzeby ustawy o VAT należy uznać profesjonalny obrót gospodarczy realizowany z sposób zorganizowany, a co za tym idzie ciągły, ale również czynności z zakresu działalności produkcyjnej, handlowej lub usługowej wykonywane sporadycznie, jednak jedynie wtedy, gdy okoliczności wskazują na zamiar wykonywania ich w sposób powtarzalny.
Z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, ze nabycie nieruchomości nie nastąpiło w związku z prowadzoną przez dłużnika działalności gospodarczą. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz przytoczone przepisy prawa stwierdzono, że dostawa przedmiotowej nieruchomości realizowana przez dłużnika nie podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Skoro dłużnik nie miałby obowiązku opodatkowania powyższej transakcji podatkiem od towarów i usług, to na mocy art. 18 ustawy o VAT komornik również nie byłby zobowiązany do obliczenia i uiszczenia tego podatku.
Mając na uwadze, że złożony wniosek nie spełniał wymogów formalnych,
na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] działający w imieniu Ministra Finansów wezwał do jego uzupełnienia- w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - poprzez doprecyzowanie zdarzenia przyszłego polegające na wskazaniu:
1. W jakim celu działka [...] położona w R. ul. [...] została nabyta przez dłużnika?
2. Czy w ww. nieruchomość była przedmiotem najmu, a jeśli tak - od kiedy (data)?
3. Czy ww. nieruchomość jest zabudowana, a jeśli tak - należy podać następujące informacje:
a) Jakim budynkiem (mieszkalnym, użytkowym) lub budowlą w rozumieniu ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest zabudowana?
b) Czy dłużnik nabył ww. nieruchomość jako zabudowaną, czy też budynek (budowla) został przez niego wybudowany?
c) Czy budynek/budowla był wykorzystywany przez dłużnika na cele działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą "P. C."?
d) Jeśli obiekt został przez dłużnika wybudowany:
– Kiedy zakończył budowę?
– Czy przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego
z faktur dotyczących nabycia w trakcie budowy towarów i usług służących tej inwestycji?
– Czy po zakończeniu działalności dłużnik rozliczył podatek należny od budynku/budowli?
W treści wezwania pouczono, że nieuzupełnienie wniosku w ww. terminie spowoduje, iż wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia.
Pomimo skutecznie dokonanego w dniu 13 października 2015 r. doręczenia wezwania w zakreślonym dla tej czynności terminie stwierdzonych braków nie uzupełniono.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. Minister Finansów pozostawił wniosek bez rozpatrzenia uznając, że złożony wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p.
Nie zgadzając się z treścią wydanego rozstrzygnięcia J. Ś. wniósł zażalenie domagając się uchylenia postanowienia.
W wyniku rozpoznania zażalenia Minister Finansów utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie organ wskazał, że podmiot składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest z mocy prawa, m.in.
do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a więc do przedstawienia wszystkich tych jego elementów, które decydują o jego kwalifikacji prawnej. Przedstawiony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) powinien być precyzyjny, gdyż organ dokonując interpretacji indywidualnych nie ma odpowiednich środków do samodzielnego badania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego)
i dokonywania samoistnej oceny zawartych we wniosku informacji w aspekcie zapytania wnioskodawcy. Organ wydaje interpretacje indywidualne wyłącznie na podstawie danych wynikających ze stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego
we wniosku, a w przypadku niejasności lub nieprecyzyjnych informacji, wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków. W treści interpretacji indywidualnej organ podatkowy potwierdza bowiem istnienie lub brak określonych uprawnień lub obowiązków ze sfery prawa podatkowego.
Dokonując analizy przedstawionego przez Stronę zdarzenia przyszłego organ podatkowy stwierdził, że nie przedstawiono w nim wszystkich, niezbędnych do dokonania prawidłowej oceny okoliczności faktycznych, w kontekście obowiązujących
w tym zakresie przepisów prawa podatkowego. Dla rozstrzygnięcia problemu niezbędne było przeanalizowanie treści przepisów art. 15 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 33, art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 i 10a w zw. z art. 2 pkt 14 i art. 29a ust. 8 ustawy o VAT. Informacje zawarte
we wniosku powinny być określone tak, aby organ podatkowy w kontekście przywołanych przepisów prawa mógł stwierdzić, czy planowana przez Stronę sprzedaż licytacyjna nieruchomości dłużnika będzie podlegała opodatkowaniu, a Strona będzie
z tego tytułu zobowiązana do obliczenia i odprowadzenia podatku, czy będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 lub 10a ustawy.
Z uwagi na brak wskazania w treści wniosku niezbędnych informacji Minister Finansów wezwał Wnioskodawcę do wskazania sposobu, w jaki nieruchomość była wykorzystywana przez dłużnika. W odpowiedzi na wezwanie nie uzupełniono tych informacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc
o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, Strona skarżąca zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego mających wpływ na wynik sprawy,
tj.: art. 14b § 7 i art. 14b § 3 O.p. poprzez błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż nabycie nieruchomości przez dłużnika nie nastąpiło w związku
z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dostawa przedmiotowej nieruchomości realizowana przez dłużnika nie podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów
i usług. Skoro dłużnik nie miałby obowiązku opodatkowania powyższej transakcji,
to na mocy art 18 ustawy o VAT komornik również nie byłby zobowiązany do obliczenia
i uiszczenia tego podatku.
Wskazano ponadto, że informacje, jakich przekazania zażądał organ wykraczają znacząco poza sferę ustawowych obowiązków komornika. Wyjaśniono, że z treści
art. 18 ustawy o VAT wynika jedynie obowiązek komornika sądowego jako płatnika
do naliczenia i odprowadzenia należnego podatku od nieruchomości poddanej egzekucji sprzedanej w trybie licytacji publicznej. Przepis ten nie zobowiązuje jednak komornika do dokonywania ustaleń, czy nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji w ogóle podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, nie wskazuje również innego organu, bądź podmiotu zobowiązanego do dokonania tego typu ustaleń. W związku
z powyższym żądanie od komornika ustalenia okoliczności od zaistnienia których zależeć będzie obowiązek komornika do odprowadzenia podatku od towarów i usług uznano za pozbawione podstaw prawnych. Zdaniem Strony, uprawnienia do ustalania ww. okoliczności nie dają także przepisy art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych
i egzekucji oraz art. 761 Kodeksu postępowania cywilnego.
Informacje dotyczące rozliczeń oraz deklaracji składanych przez dłużnika
w związku z dokonywanymi transakcjami opodatkowanymi podatkiem VAT, bądź
z niego zwolnionych znajdują się w posiadaniu organów podatkowych i objęte
są tajemnicą skarbową. W związku z powyższym brak podstaw do przerzucenia
na komornika sądowego obowiązku uzyskiwania informacji dotyczących czynności związanych z powstaniem obowiązku odprowadzenia podatku VAT, bądź z niego zwolnionych przez dłużnika i przekazywania ich organom podatkowym. Odmienna praktyka powodowałaby całkowity paraliż postępowań egzekucyjnych z uwagi
na niemożliwość uzyskania przez komornika żądanych przez organ podatkowy informacji z uwagi na częstą niechęć dłużnika do współpracy z organem egzekucyjnym, bądź całkowity brak kontaktu z nim. Ponadto nawet w przypadku przyjęcia, że dłużnik złoży odpowiednie oświadczenie, komornik sądowy nie ma instrumentów
do przeprowadzenia weryfikacji prawdziwości oświadczenia złożonego przez dłużnika. Z kolei w przypadku przyjęcia błędnego stanowiska, że sprzedaż nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to komornik zostanie pociągnięty do odpowiedzialności majątkowej i karnej.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Minister Finansów, podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia związana
z pozostawieniem wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia, z uwagi na nieprzedstawienie przez Skarżącego wyczerpującego stanu faktycznego sprawy (zdarzenia przyszłego).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowisk w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający interpretację może "poruszać się" tylko
i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej - zajętego stanowiska (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt I FSK 897/10). Organ podatkowy, jako organ interpretujący obowiązany jest stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny, a więc czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy. Wynikający z art. 14b § 3 O.p. wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie są bowiem uprawnione
do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego, ani też do udzielania interpretacji w obszarze regulacji prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1523/10).
Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji prawa wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i jego też obciążać będą ewentualne nieścisłości. Celem bowiem interpretacji indywidualnej jest udzielenie wnioskodawcy ochrony przewidzianej w art. 14k-14n O.p. Zatem interpretacja oparta na niepełnym, a przez to na wadliwym (budzącym wątpliwości co do zakresu interpretacji) wniosku będzie bezużyteczna w ramach ewentualnego postępowania podatkowego, czy karnego skarbowego.
Organ podatkowy, działając jako organ interpretacyjny, w pierwszej kolejności jest zatem zobowiązany stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), a więc czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy i wydanie bez jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości zgodnej z prawem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 438/12). Stosownie bowiem do art. 14g
§ 1 O.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. pozostawia się bez rozpatrzenia.
W świetle powyższego, wniosek niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. to wniosek, który nie zawiera przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego lub nie jest ono wyczerpujące, co uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej i dokonanie oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy na gruncie przepisów prawa podatkowego, nie zawiera stanowiska wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego (zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz pod red.
H. Dzwonkowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 192).
Jednakże pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia może nastąpić dopiero wówczas, gdy wnioskodawca nie uzupełni lub nie poprawi wniosku według zaleceń organu wydającego interpretację i w wyznaczonym przezeń terminie (wyrok WSA
we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 941/10). Zgodnie bowiem
z art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. art. 169 § 1 i § 2 O.p. W myśl art. 169 § 1 cyt. ustawy, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem,
że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jeżeli zatem wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., tj. nie zawiera wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, co uniemożliwia dokonanie oceny stanowiska w nim wyrażonego, organ podatkowy obowiązany jest w pierwszej kolejności wezwać wnioskodawcę,
na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., do uzupełnienia braków takiego wniosku.
Podkreślenia przy tym wymaga też, że wezwanie do uzupełnienia opisanego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) powinno zmierzać do ustalenia stanu faktycznego, który jest konieczny dla jego podatkowoprawnej oceny z punktu widzenia przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne. Wzywając zatem wnioskodawcę
do uzupełnienia wniosku, w trybie art. 169 § 1 O.p., organ zobowiązany jest do szczegółowego wskazania, w jakim zakresie wniosek powinien być uzupełniony. Wezwanie musi zawierać kompletną i wyczerpującą informację o tym, jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku podania przez podmiot je wnoszący. Ocena, czy strona usunęła braki formalne wniosku/podania sprowadza się do prostego porównania tego, do czego była wzywana i tego, co uczyniła.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że organ interpretacyjny prawidłowo uznał, że wniosek o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego złożony przez skarżącego jest dotknięty wadami wymagającymi jego uzupełnienia.
Z treści złożonego wniosku wynikało, że intencją Skarżącego było uzyskanie informacji, czy w wyniku sprzedaży nieruchomości w trybie licytacji publicznej będzie obowiązany do odprowadzenia podatku należnego. Innymi słowy, Skarżący zamierzał uzyskać interpretację, czy sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem
od towarów i usług skutkiem czego - jako płatnik - będzie zobowiązany do wpłaty tego podatku do właściwego organu podatkowego.
Kwestia, o którą skarżący zapytał, wymagała analizy przepisów ustawy o VAT pod kątem podlegania sprzedaży nieruchomości opodatkowaniu, a następnie możliwości zastosowania ewentualnego zwolnienia od podatku. Z treści przedstawionego zdarzenia przyszłego wynikało, że sprzedaż nieruchomości mogłaby stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Jednakże brak informacji dotyczących statusu podatkowego właściciela nieruchomości, prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości oraz wydatków poniesionych na ulepszenie uniemożliwił organowi dokonanie jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy planowana sprzedaż licytacyjna jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu, czy jest sprzedażą majątku wykorzystywanego
w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a zatem sprzedażą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ponadto,
w sytuacji gdyby ww. czynność sprzedaży podlegała opodatkowaniu podatkiem
od towarów i usług, organ byłby także obowiązany do rozstrzygnięcia kwestii możliwości zastosowania zwolnienia od podatku tej sprzedaży na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o VAT, na podstawie których transakcja mogła korzystać ze zwolnienia od podatku.
Bez informacji, o które organ zapytał w wezwaniu, organ ten nie mógł ocenić,
czy powyższe regulacje będą miały zastosowanie, czy nie, a w konsekwencji,
czy transakcja sprzedaży nieruchomości (w całości lub w części) będzie opodatkowana, czy też zwolniona od podatku.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, słusznie organ uznał, że zaistniały przesłanki do pozostawienia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji bez rozpatrzenia, na podstawie art. 14g § 1 w związku z art. 14h i art. 169 § 1 O.p.
Bez znaczenia przy tym pozostaje kwestia przyczyn niewywiązania się przez skarżącego z obowiązku wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, określonego w art. 14b § 3 O.p.
Komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o VAT oraz do uwzględnienia, w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów, okoliczności decydujących o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W myśl bowiem art. 18 ustawy o VAT, komornik wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego jest płatnikiem podatku od dostawy, dokonanej
w trybie egzekucji, towarów m.in. będących własnością dłużnika. Przepis ten pozostaje w bezpośredniej korelacji z art. 8 O.p., który zawiera definicję płatnika. Stanowi on,
że płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego
do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że jako płatnik komornik jest obowiązany do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego, w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.
Niezrozumiała jest zatem argumentacja Skarżącego, że przepis art. 18 ustawy
o VAT nie zobowiązuje komornika do dokonywania ustaleń, czy nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji w ogóle podlega opodatkowaniu podatkiem VAT ani nie wskazuje innego organu bądź podmiotu zobowiązanego do dokonywania takich ustaleń. Rodzi się więc pytanie, kto według skarżącego miałby ustalać, czy jest on zobowiązany jako płatnik do odprowadzenia podatku od towarów i usług od sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, czy też nie.
Zaznaczenia przy tym wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji
w imieniu podatnika - dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik, natomiast w przypadku,
gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby
od niego zwolniona - komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku. W tym przypadku komornik pełni rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem (dłużnikiem) a organem podatkowym, przekazując jedynie organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem, zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych. Powyższe uwagi należy odpowiednio odnieść do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie.
Należy podkreślić, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa Rozdziału 1a, dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych, nie uzależniają spełnienia wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek od tego, czy wnioskodawcą jest komornik, występujący jako płatnik podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży majątku dłużnika, czy też inny podmiot. W myśl art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Uwzględniając zakres, jaki wyznacza ww. przepis w odniesieniu do działania organu
w ramach postępowania dotyczącego interpretacji indywidualnych, należy stwierdzić,
że wobec szczególnego charakteru instytucji interpretacji indywidualnych, gdzie postępowanie "interpretacyjne" opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę, w jego ramach nie może toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe.
Tryb przewidziany w art. 169 § 1 O.p. (który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia) jest jedyną formą,
przy użyciu której organ może zweryfikować, czy spełnione są warunki określone
w art. 14b § 1 O.p., a więc m.in. pozyskać informacje co do tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, których nie zawiera wniosek, a są niezbędne do wydania interpretacji. Organ nie ma też - wbrew oczekiwaniom Skarżącego
- umocowania prawnego, aby współdziałać z komornikiem w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości, mającej być przedmiotem sprzedaży
w ramach postępowania egzekucyjnego. Ustalanie stanu faktycznego może być bowiem przedmiotem postępowania prowadzonego jedynie przez właściwy organ podatkowy lub kontrolny, który posiada uprawnienia do przeprowadzenia czynności kontrolnych w trybie przewidzianym w przepisach Działu VI Ordynacji podatkowej,
a nie przez organ interpretacyjny.
Podsumowując, wobec nieudzielenia przez Skarżącego odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku, a tym samym braku możliwości ustalenia, czy planowana sprzedaż nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu, czy też będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku, zaskarżone postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło