I SAB/Wa 828/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Rozwoju grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala. M. G. (Skarżąca) pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wniosła do tutejszego sądu skargę na bezczynność organu, Ministra Gospodarki, wskazując, że w związku z rażącym jej lekceważeniem przez organ wnosi o stwierdzenie istnienia po jej stronie interesu prawnego odnośnie żądania wszczęcia postępowania i o nałożenie na organ grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W piśmie z dnia 4 marca 2016 r. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, ustosunkowując się również do dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego i wyjaśniając że w jej ocenie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejęciu na własność Państwa X W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest częściowo uzasadniona. Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę na bezczynność organu wskazując, że bezczynność dotyczy wniosku z dnia [...] września 2015 r. o ponowne rozpoznanie sprawy Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 30 września 2015 r. Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niepodjęciu postępowania i zażądała rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. W aktach administracyjnych znajduje się wniosek datowany na [...] listopada 2008 r., data wpływu do organu 17 listopada 2008 r., sąd uznał więc, że skarga dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1947 r. o przejęciu na własność Państwa X (orzeczenie). Taki zakres skargi potwierdzony został również przez pełnomocnika Skarżącej na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. Sąd uznał, że skarżąca dopełniła wymagań formalnych, które poprzedzać winny wniesienie do sądu skargi na bezczynność organu, wezwała bowiem w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. organ do usunięcia naruszenia prawa. Następnie rozważyć należało, czy rozpoznając sprawę wywołaną wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. organ dopuścił się bezczynności. Badając powyższą kwestię należy mieć na względzie następujące okoliczności : Wniosek z dnia [...] listopada 2008 r. rozpoznany został decyzją odmowną z dnia [...] stycznia 2009 r., w stosunku do której Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wyrokiem z dnia 13 października 2009 r. (sygn. akt. IV SAB/Wa 120/09) zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wobec powyższego, badając, czy organ dopuścił się bezczynności oraz czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa uwzględnić należy okres po wydaniu wyroku z dnia 13 października 2009 r. Po wydaniu wyroku akta wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia zwrócone zostały do organu w dniu 19 stycznia 2010 r. a w dniu [...] lutego 2010 r. wydana została decyzja, mocą której Minister Gospodarki utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. Tutejszy sąd wyrokiem z dnia 12 lipca 2010 r. sygn.. akt. IV SA/Wa 727/10 uchylił obie przywołane wyżej decyzje, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt I OSK 1984/10) oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez organ od wyroku sądu pierwszej instancji. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnych wyroków wpłynęły do organu w dniu 22 marca 2012 r. Minister rozpoznając ponownie sprawę postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wskazując, że wnioskodawcy (w tym Skarżąca) nie wykazali interesu prawnego do bycia stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W okresie od 22 marca 2012 r. do 23 lipca 2013 r. organ podjął następujące czynności : a. wystosował pisma z dnia 3 sierpnia 2012 r. do Archiwum Akt Nowych i Archiwum Państwowego w R., b. pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. wskazał 15 stycznia 2013 r. jako termin zakończenia sprawy, c. po otrzymaniu informacji z Archiwum Akt Nowych (data wpływu pisma do organu 23 sierpnia 2012 r.) organ pismem z 3 września 2012 r. zwrócił się o sporządzenie kserokopii opisanej w piśmie dokumentacji, d. pismami z dnia 21 stycznia 2013 r. organ zwrócił się do Z. SA oraz do Sądu Rejonowego w K. o nadesłanie dokumentów dotyczących przedsiębiorstwa objętego orzeczeniem nacjonalizacyjnym, e. zawiadomieniem z 21 stycznia 2013 r. wyznaczył 30 marca 2013 r. jako termin załatwienia sprawy. W dniu 12 grudnia 2012 r. do akt wpłynęła obszerna dokumentacja nadesłana przez Archiwum Akt Nowych. Do akt wpłynęły również pisma Skarżącej z dnia 4 marca 2013 r., Z SA z dnia [...] lutego 2013 r. Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 2013 r. Opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. organ odmówił wszczęcia postępowania. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem powyższego postanowienia. Wniosek ten rozpoznany został poprzez wydanie w dniu [...] marca 2014 r. postanowienia utrzymującym w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. Oba powyższe postanowienia uchylone zostały wyrokiem tutejszego sądu z dnia 26 lutego 2015 r. I SA/WA 2011/14, zaś akta wpłynęły do organu wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia w dniu 3 czerwca 2015 r. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że po zwrocie akt w dniu 3 czerwca 2015 r. organ podjął pierwsze czynności zmierzające do rozpoznania sprawy dopiero w dniu 21 października 2015 r., to jest po wniesieniu przez Skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa (pismo skierowane do Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych z dnia 21 października 2015 r., pismo z dnia 3 listopada 2015 r. informujące, że nowy termin rozpatrzenia sprawy wyznaczony został na dzień 27 lutego 2016 r.). Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność wniosek Skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia nie został rozpoznany. Oznacza to, że organ pozostaje w bezczynności, przekroczone bowiem zostały terminy rozpoznania sprawy wynikające z art. 35 k.p.a. w tym nie został dotrzymany termin załatwienia sprawy wskazany pismem z dnia 3 listopada 2015 r. (pismem tym wskazano 27 lutego 2016 r. jako termin załatwienia sprawy). Ustalenie, że organ pozostaje w bezczynności obligowało sąd do wyznaczenia terminu załatwienia sprawy. W ocenie sądu, uwzględniając czas trwania niniejszego postępowania wystarczającym terminem jest termin miesięczny. Sąd zobowiązany jest również do rozważenia, czy bezczynność organu może być uznana za mającą charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd podziela stanowisko wyrażone w piśmie Skarżącej z 4 marca 2016 r., że przy rozpatrywaniu czy bezczynności stanowiła rażące naruszenie prawa czy też nie należy mieć na względzie całe postępowanie. Sąd wskazuje, że organ od 22 marca 2012 r. do sierpnia 2012 r. nie podjął żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy. Po podjęciu wystosowaniu pism w sierpniu 2012 r.. kolejne czynności organ podjął w styczniu 2013 r., postanowienie w lipcu 2013 r., zaś wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy załatwiony został dopiero w dniu 31 marca 2014 r. a więc po upływie kolejnych ośmiu miesięcy. Również po kolejnym zwrocie akt z sądu organ przez okres 4 miesięcy nie podejmował żadnych czynności. Dopiero na skutek wezwania Skarżącej organ wystosował pismo do Archiwum Akt Nowych, jednak do dnia rozpoznania sprawy nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności (a więc łącznie przez okres kolejnych 9 miesięcy). W świetle powyższego uznać należy, że organ wielokrotnie przekroczył termin załatwienia sprawy wynikający z przepisów k.p.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że czynności podejmowane były w dużych odstępach czasowych, co przyczyniło się do wydłużenia czasu postępowania. Szczególnie widoczne jest to w okresie od 3 czerwca 2015 r. do dnia rozpoznania niniejszej sprawy. Bezczynność organu miała więc charakter rażącego naruszenia prawa. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa uzasadniało wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 złotych, która w ocenie sądu wywrze odpowiedni efekt dyscyplinujący. Sąd oddalił skargę w zakresie stwierdzenia po stronie Skarżącej istnienia interesu prawnego odnośnie żądania wszczęcia postępowania. Stosownie do treści art. 149 § 1b p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Obie przesłanki powołane w cytowanym artykule winny być spełnione łącznie. W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania przesłanek tych nie można uznać za spełnionych. Sąd podkreśla w tym miejscu, że w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. I SA/WA 2011/14 wskazane zostało, iż kontrolowane postępowanie nadal nie wyjaśniło powstałych istotnych dla sprawy wątpliwości. Sąd podkreślił również w uzasadnieniu, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mając na względzie ocenę prawną zawartą w wyroku oraz wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powinien przede wszystkim raz jeszcze przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na obiektywną i popartą zebranymi w sprawie materiałami dowodowymi ocenę istnienia (bądź braku) przymiotu strony. Z uwagi na fakt, że po wydaniu wyroku do akt sprawy wpłynęło jedynie pismo z Archiwum Akt Nowych informujące o nie odnalezieniu nowych dokumentów, w ocenie sądu rozpoznającego obecnie skargę na bezczynność organu, nie zostały spełnione przesłanki z art. 149 § 1b p.p.s.a. Przepis ten może mieć bowiem zastosowanie w sytuacjach w których stan faktyczny i prawny jest oczywisty. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., w związku z art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a orzekł jak w punktach 1-3 wyroku, oddalając skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.