I SA/Ol 65/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-03-17
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie przez podmioty powiązane kapitałowo i osobowo czterech spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które złożyły wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych i bezpośrednich, stanowi sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia, uzasadniające odmowę przyznania tych płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżąca spółka, wraz z trzema innymi podmiotami, sztucznie stworzyła warunki do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych i bezpośrednich. Powiązania kapitałowe i osobowe, wspólny zarząd oraz brak samodzielnej działalności rolniczej potwierdzają, że celem było obejście przepisów dotyczących degresywności stawek płatności i uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia. W związku z tym, odmowa przyznania płatności była zasadna na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka wraz z trzema innymi podmiotami (B, C, D), których prezesem zarządu i głównym udziałowcem był ten sam D.P., sztucznie stworzyła warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia, w szczególności w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji i stawek degresywnych. Spółka skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że prowadzi samodzielną działalność rolniczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016r. sprawy ze skarg Spółki A na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oraz odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargi
Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzjami z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", którymi odmówiono Spółce A z siedzibą w B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.
Przedmiotowe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 15 maja 2014 r. Spółka, reprezentowana przez Prezesa Zarządu D.P., złożyła do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok. We wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zwróciła się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do gruntów o powierzchni 64,76 ha. Ponadto na podstawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej ubiegała się o płatność z tytułu realizacji wariantu 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania), dla takiej samej powierzchni.
Odmawiając przyznania płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w uzasadnieniach decyzji z dnia "[...]" stwierdził, że przedstawiciel Spółki reprezentuje jeszcze trzy podobne podmioty, w imieniu których również złożył wnioski o przyznanie płatności na rok 2014, tj.: Spółki B, C i D. W sprawie zostały zaś stworzone "sztuczne warunki" w celu uniknięcia zastosowania modulacji i stawek degresywnych z tytułu płatności bezpośrednich oraz uzyskania korzyści sprzecznych z założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013.
Utrzymując w mocy te rozstrzygnięcia, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że Spółka A powstała w dniu "[...]", co potwierdza wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) o numerze "[...]" z dnia "[...]". W dziale drugim rejestru wpisano D. B., jako Prezesa Zarządu Spółki oraz A. B., jako członka Jej Zarządu. Według zapisów tego rejestru, od dnia 17 maja 2012 r. Prezesem Zarządu Spółki jest D.P. Z tą datą wykreślono z funkcji Prezesa Zarządu D.B. oraz z funkcji członka zarządu, A.B. W dniu 4 czerwca 2012 r. D.P. wniósł o uwzględnienie tej zmiany w ewidencji producentów, jak również wpisanie nowego adresu siedziby Spółki, "[...]". Ponadto organ ustalił, że D.P. jest Prezesem Zarządu trzech innych spółek z o.o., które zostały założone w 2009 r., tj. B, C i D, a które także złożyły wnioski o przyznanie płatności na rok 2014, w tym bezpośrednich oraz rolnośrodowiskowych dla trzech wariantów:
a) B - do powierzchni 84,78 ha w ramach wariantu 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania);
b) C- do powierzchni 87,50 ha w ramach wariantu 2.1 – uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania);
c) D- do powierzchni 40,85 ha w ramach wariantu 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) oraz do powierzchni 60,69 ha w ramach wariantu 2.1 – uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania).
Ustalił również, że w czasie składania wniosków na 2014 r. D.P. pełnił funkcję Prezesa Zarządu we wszystkich czterech Spółkach, a Ich wspólnikami były te same osoby – D. B. (posiadający 95 % udziałów o łącznej wartości 4.750 zł w każdej Spółce) oraz W. K., co wskazywało na powiązania kapitałowo – osobowe podmiotów. W dniu 3 września 2014 r. Spółka A zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zmianę we wpisie w ewidencji producentów w zakresie adresu swojej siedziby na wspólny dla wszystkich czterech Spółek, tj. "[...]".
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. L 30 z 31.01.2009 r. str. 16 – 99) oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczególne zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. L 25 z 28.01.2011, str. 8 – 23), nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Pojęcie "sztucznego podziału gospodarstwa rolnego" odnosi się głównie do sytuacji podziału gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, dokonanego w celu zawyżenia przysługującej pojedynczemu rolnikowi kwoty płatności bezpośrednich oraz rolnośrodowiskowych, w związku z ominięciem przepisów modulacyjnych dotyczących powierzchni gospodarstw.
Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, poz. 262 ze zm.), w przypadku pakietu 2. rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości:
1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha;
2) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha;
3) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha.
Fakt, iż w 2014 r. Spółki A, C i D zgłosiły do płatności rolnośrodowiskowej użytki zielone o łącznej powierzchni 212,11 ha, zaś do płatności bezpośredniej – 341,32 ha sugeruje, że gospodarstwo zostało podzielone na mniejsze powierzchnie celem uniknięcia płatności w sposób degresywny, a tym samym uzyskania większej płatności ogółem, niż w sytuacji wnioskowania przez jedno gospodarstwo. Spółki B i C wniosły także o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do sadów, których powierzchnia wyniosła łącznie 125,63 ha. Łączna powierzchnia upraw wszystkich Spółek zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej, to 337,74 ha. Przy czym reprezentant wszystkich czterech Spółek D.P., pomimo wezwania organu I instancji, nie przedłożył dowodów z ich działalności, np. odnośnie zakupu środków do produkcji rolnej, czy innych dokumentów wskazujących na samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Stronę wezwano m.in. do przedstawienia dowodów potwierdzających posiadanie i użytkowanie siedziby wskazanej w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego, w tym odnośnie zapłaty czynszu dzierżawnego, podatku od nieruchomości, podatku rolnego, faktur za usługi, jak też innych dokumentów księgowych wskazujących, że Spółka faktycznie prowadzi działalność rolniczą i wykazuje z tego tytułu przychód oraz koszty. Strona nie przedstawiła jednak żadnego dokumentu świadczącego o prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
Odwołując się do definicji "gospodarstwa", "rolnika" i "gospodarstwa rolnego" w świetle przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 37812007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1200/2009, organ wskazał, że aby zostać beneficjentem pomocy w ramach danej płatności, nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem, współwłaścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Wyjaśnienia strony z dnia 20 kwietnia 2015 r., w których powołała się na bezgotówkowy sposób rozliczania się z usługodawcami, nie stanowią przeciwdowodu mogącego skutecznie obalić ustalenia organu I instancji. Tym bardziej, że Spółka nie zatrudnia pracowników, nie posiada środków trwałych do prowadzenia działalności rolniczej, nie magazynuje płodów rolnych, a zebrany plon przez usługodawców jest w całości im oddawany. Wyjaśnienia te potwierdzają jedynie, że Spółka korzystała przy prowadzeniu gospodarstwa z usług podmiotu zewnętrznego.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wzajemne powiązania między Spółkami, tj. ten sam jest Prezes Zarządu i główny udziałowiec we wszystkich z nich oraz ta sama siedziba i adres. Związek pomiędzy poszczególnymi Spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, pozwala zatem na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących degresywności stawek płatności.
Zdaniem organu, powyższe działanie wyczerpało przesłanki określone w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Organ odwoławczy przytoczył również treść art. 3 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. DZ.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Podkreślił, że organ I instancji wielokrotnie wzywał stronę do przedstawienia dokumentów z działalności Spółki w roku 2014. Zgromadzony zaś w sprawie materiał dowodowy został wnikliwie i wyczerpująco przeanalizowany.
Za niezasadny organ II instancji uznał zarzut dotyczący niewłaściwego zastosowania przepisu art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Jak podał, wyodrębnienie Spółek miało na celu obejście przepisów prawa ustanawiających degresywne stawki płatności. Prezes Zarządu Spółki na rozprawie administracyjnej w dniu 16 października 2014 r. przyznał, że głównym dochodem z działalności rolniczej Spółek są dopłaty obszarowe. Z dokumentacji zgromadzonej wynika, że ubiegający się o płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść materialną, co jest sprzeczne z celami Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, określonymi w art. 3, art. 4 i art. 20 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Wnioskodawca nie uzasadnił, a tym bardziej nie wykazał obiektywnie, racjonalnie i ekonomicznie celu powołania w tym samym czasie czterech Spółek nastawionych na uzyskiwanie płatności. Odnosząc się natomiast do wyjaśnień wnioskodawcy z dnia 20 kwietnia 2015 r., że zebrany plon przekazany został rolnikom indywidualnym oraz do przedłożonych umów wieloletnich, organ stwierdził, że strona nie zamierzała uzyskiwać dochodu z gospodarstwa rolnego, a dla sprawy nie miało znaczenia, czy grunty stanowią własność ubiegającego się o płatności, czy też wnioskodawca jest ich posiadaczem zależnym.
Organ II instancji nie uwzględnił zarzutu nieudzielania Spółce niezbędnych pouczeń w zakresie okoliczności faktycznych i prawnych. Wskazał, że w wezwaniu z dnia 14 kwietnia 2015 r. wyznaczył 7 – dniowy termin do złożenia wyjaśnień, w którym skarżąca miała możliwość zwrócenia się o wyjaśnienie niezrozumiałych dla niej kwestii związanych z wezwaniem. Podstawę prawną żądania przedstawienia dokumentów stanowił art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej jako: "K.p.a.", w myśl którego, organ może jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Dyrektor OR ARiMR nie podzielił zarzutu odwołań, odnośnie braku pouczenia strony przez organ I instancji o prawach i obowiązkach będących przedmiotem postępowania. Nie uznał również zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a..
W skargach do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji w całości, zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, art. 21 ust. 1 i 2 pkt 1 – 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności poprzez:
- naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza w zakresie braku udowodnienia przez organ II instancji, że Spółka celowo wraz z innymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki i to w zamiarze i w celu otrzymania płatności;
- naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym pominięcie zeznań D.P., poprzez uznanie, że nie mogą one stanowić przeciwdowodów mogących skutecznie wzruszyć ustalenia organu I instancji;
2) art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki wypłacenia płatności, podczas gdy ze złożonego wniosku uzupełnionego dalszymi pismami w toku postępowania wynika, iż spełnione zostały niezbędne warunki do przyznania płatności w ramach przedmiotowego wsparcia,
3) art. 11 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady WE nr 637/2008 i rozporządzenie Rady WE nr 73/2009, zgodnie z którym nie zapewnia się korzyści polegającej na uniknięciu zmniejszenia płatności rolnikom, w przypadku których stwierdzono, że w sztuczny sposób stworzyli po dniu 18 października 2011 r. warunki, które pozwalają im uniknąć skutków wynikających z niniejszego artykułu, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie;
4) błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na wynik sprawy, a wynikające z naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, polegające na przyjęciu, że:
- grunty zadeklarowane do płatności przez Spółki A, B, C oraz D w rzeczywistości stanowią jedno gospodarstwo rolne, zaś Spółki nie są podmiotami wyodrębnionymi pod względem technicznym, ekonomicznym i nie posiadają odrębnego kierownictwa;
- istnienie powiązań osobowych i kapitałowych świadczy o celowym tworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności w zamiarze uzyskania korzyści majątkowych, co nie miało miejsca i brak ku takiemu przyjęciu jakichkolwiek dowodów;
- Spółka nie przedstawiła okoliczności i dokumentów świadczących o prowadzeniu działalności w sposób samodzielny i niezależny od innych podmiotów;
- powstanie w 2009 r. Spółek obliczone zostało jedynie w celu ominięcia modulacji;
- wystąpił element subiektywny, przejawiający się w woli uzyskania przez wspólników, w szczególności D.B., jako dominującego wspólnika, korzyści poprzez sztuczne stworzenie warunków, polegających na stworzeniu spółek, stanowiących jeden podmiot gospodarczy, w sytuacji braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie;
- wystąpił ogół obiektywnych okoliczności świadczących, że pomimo formalnego spełnienia przesłanek, cel ten nie zostałby osiągnięty, tj. zastosowanie współczynnika korygującego i modulacji płatności, gdyby płatność ta miała zostać przyznana;
5) niezasadne zastosowanie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, co wynika z braku badania okoliczności związanych z powstaniem Spółek, przy uwzględnieniu, że wskazane przepisy mogły mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy spełnione zostały dwie obiektywne okoliczności, które organ winien wykazać, tj. po pierwsze zaistnienie ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w przepisach cel realizowany przez te przepisy nie został osiągnięty, a po drugie wystąpienie subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania przez spółkę korzyści wynikającej w uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek;
6) art. 11 i art. 80 K.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.
Nie zgadzając się z zaskarżonymi decyzjami, strona podniosła, że warunki do otrzymania płatności nie zostały w tym przypadku sztucznie stworzone w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia bezpośredniego i uzyskania płatności rolnośrodowiskowych. Jej zdaniem, organy powinny dokonać oceny stanu faktycznego w świetle przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Samo podejrzenie stworzenia sztucznych warunków i posługiwanie się przez organ II instancji słowem "sugeruje" nie stanowi podstawy do zastosowania sankcji na podstawie tego przepisu.
Organ II instancji nie rozpatrzył wszechstronnie materiału dowodowego w celu udowodnienia, iż rzeczywiście zostały stworzone "sztuczne warunki", z uwzględnieniem wykładni tego pojęcia zawartej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2576/14). Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że prowadzi samodzielnie i niezależnie od innych podmiotów działalność rolniczą na posiadanych przez siebie gruntach. Spółka od samego początku działalności prowadzi działalność rolniczą w oparciu o geodezyjnie wyodrębnione wcześniej działki, które objęła w posiadanie na podstawie umów dzierżawy. Podział działek i ich przekazanie do odrębnych gospodarstw rolnych nastąpiły jeszcze przed powstaniem Spółek, co pominął organ. Żadna ze Spółek nie jest powiązana ze sobą kapitałowo i nie współposiada gruntów. Zarzucając Spółce stworzenie sztucznych warunków poprzez sztuczny podział gospodarstwa, organ nie wykazał, na podstawie jakich dowodów ten podział gospodarstwa ustalił i kiedy do tego podziału doszło.
Strona powołała również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencja. Wskazała, że w ramach działalności rolniczej od samego początku ponosiła wydatki związane z pracami rolnymi, które zlecane były podmiotom zewnętrznym. Zarówno Skarżąca, jak i pozostałe Spółki, są podmiotami wyodrębnionymi pod względem technicznym, ekonomicznym oraz posiadają odrębne kierownictwo. Brak jakichkolwiek powiązań kapitałowych pomiędzy tymi podmiotami racjonalnie uzasadnia zarządzanie nimi, zwłaszcza w sytuacji ekonomicznej, zmniejszając ryzyko nieudanych plonów. Każda ze Spółek posiadała zatem własne grunty, sama decydując jak nimi zarządzać, jak gromadzić majątek albo w jaki sposób wykorzystać przychód. Każda z Nich prowadzi własne konto bankowe, księgi rachunkowe i dokumenty związane z działalnością gospodarczą. O odrębności tych podmiotów decyduje kapitał i majątek, a nie osoba zarządzająca. Każda ze Spółek ponosi też nie mającą solidarnego charakteru odpowiedzialność wobec ANR z tytułu użytkowania gruntów.
Żądanie od strony dowodów w postaci zakupu środków do produkcji rolnej było niezasadne, zważywszy na ekologiczny charakter upraw, jak również fakt, iż przedmiotem jej działalności jest uprawa łąk i sadów. Skarżąca stwierdziła, że to, iż Spółki mają siedziby w tym samym miejscu nie pozbawia ich samodzielności, jak to zasugerował organ. Prace odbywają się przede wszystkim na gruncie, a obsługę rachunkową prowadzi odrębne biuro rachunkowe, które gromadzi dokumentację finansową Spółki. Również okoliczność, że Spółka zlecała wykonywanie usług rolniczych innej firmie nie jest wystarczająca do uznania, że nie prowadzi Ona samodzielnie działalności rolniczej. Bez znaczenia jest przy tym, że działalność ta nie przynosi dochodu. Niewątpliwie inny jest zakres i intensywność użytkowania typowych gruntów rolnych przeznaczonych pod uprawy zbożowe, warzywne czy owocowe, a inna jest intensywność łąk, zwłaszcza gdy nie jest na nich prowadzony wypas zwierząt, czy też sady. Organ pominął jednak w swoich w wywodach, jaki rodzaj działalności rolniczej prowadzi Spółka i na jakich gruntach.
Jako niezrozumiałe strona oceniła wskazanie przez organ, iż występowanie przez Spółki o płatności na inne grunty pozostaje bez wpływu dla sprawy. W jej ocenie, ma to istotne znaczenie, gdyż potwierdza, że każda ze Spółek prowadzi samodzielną działalność gospodarczą.
Odwołując się do art. 11 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady WE nr 637/2008 i rozporządzenie Rady WE nr 73/2009, strona zarzuciła, że organ dokonując ustaleń, czy zostały stworzone sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z systemem, zobowiązany jest wobec rolników będących beneficjentami przed dniem 18 października 2011 r. sprawdzić, czy powierzchnia deklarowanych gruntów uległa zmianie po tej dacie.
Strona podniosła, że twierdzenie organu, iż powstanie Spółek obliczone zostało na ominięcie degresywnych stawek płatności jest niezrozumiałe i razi dowolnością. Utworzone w 2009 r. Spółki nie mogły być obliczone na kampanie 2013 r., skoro nawet nie mogły przypuszczać, że nastąpi zmiana rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Skarżąca dodała, że na gruncie prawa wspólnotowego brak jest uniwersalnej definicji gospodarstwa rolnego i to zarówno przy rejestrowaniu danego rolnika, jak i w związku ze składaniem wniosków o płatności. Zarzuciła, że organ nie wywiązał się z obowiązków udzielenia jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również wyjaśnienia stosowanego w kierowanych do spółki pismach terminu "odrębne prowadzenie działalności rolniczej". Naruszył tym samym podstawowe zasady postępowania administracyjnego, tj. zwłaszcza art. 8, art. 9 oraz art. 11 K.p.a.. Skarżąca Spółka użytkowała rolniczo wskazane przez siebie działki na własne ryzyko i rachunek, decydując poprzez swoje organy lub uprawnione osoby komu np. zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, nadto miała ona również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować. W oparciu o powyższe składała sprawozdania finansowe uprawnionym podmiotom, z którymi organ mógł się zapoznać, skoro uważał to za konieczne, albowiem są one dostępne.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Ol 65/16 oraz I SA/OI 66/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygn. akt I SA/Ol 65/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2014 poz. 1647) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć wykazała, że odpowiadają one przepisom prawa.
Istota sporu w rozpoznawanym przypadku sprowadza się do tego, czy zgromadzony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę do przyjęcia, że w sprawie doszło do stworzenia przez stronę skarżącą sztucznych warunków wyłącznie w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji (zwłaszcza w kontekście rozwiązań wspólnotowych) płatności, o które ubiegała się Spółka.
W ocenie Sądu, oparte na tym materiale stanowisko Dyrektora OR ARiMR jest prawidłowe. Strona skarżąca, mając na uwadze poczynione w wyniku postępowania ustalenia, braku podstaw do przyjęcia, iż do stworzenia takich warunków nie doszło, w sposób dostateczny nie wykazała.
Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
W niniejszej sprawie, ocenę, że skarżący w sposób sztuczny i pozorny stworzył warunki do przyznania pomocy finansowej, a w związku z tym otrzymanie przez niego tej pomocy oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia oraz doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, organ oparł na nie budzącym wątpliwości materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, że zarówno skarżąca, jak i pozostałe trzy spółki powstały i rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej w tym samym czasie. Spółka A została wpisana do KRS z dniem "[...]", a z dniem "[...]" do ewidencji producentów. Pozostałe trzy spółki: B, c i D uzyskały osobowość prawną w dniach "[...]" lub "[...]". W tym samym czasie wpisane zostały także do ewidencji producentów, tj. z dniem "[...]" lub "[...]". Prezesem Zarządu wszystkich spółek, uprawnionym do ich reprezentacji jest ta sama osoba fizyczna – D.P. Równolegle właścicielami wymienionych spółek są te same osoby: D.B., który posiada 95 udziałów po 50 zł w każdej ze spółek oraz W. K., posiadająca 5 udziałów po 50 zł.
Organy obu instancji ustaliły również, że Spółki: A, B, C i D nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym, ani ekonomicznym. Są ze sobą ściśle powiązane osobowo i kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Pomimo wezwania, nie zostało wykazane przez stronę, aby Spółka A osiągała dochody, ponosiła koszty działalności, bądź posiadała dokumentację (np. faktury, umowy dotyczące ewentualnie świadczonych usług, etc.) potwierdzającą prowadzenie na własny rachunek, operacji gospodarczych. Postępowanie przed organami wykazało, że skarżąca poza dochodami z płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych nie uzyskiwała żadnych innych dochodów z działalności rolniczej. Nie posiada własnego majątku i korzysta z podmiotów zewnętrznych.
Dokonana w tych okolicznościach ocena organów, że została ona utworzona tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych płatności do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego i stworzenia pozorów prowadzenia działalności rolniczej, nie budzi zastrzeżeń.
Należy podkreślić, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i ich rolnicze użytkowanie. Płatności bezpośrednie i rolnośrodowiskowe nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że dla prawa do otrzymania płatności istotne jest faktyczne korzystanie z gruntów. Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. np. wyrok NSA z 18 października 2011 r. II GSK 1034/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Słusznie zwróciły uwagę organy, że gdyby o przyznanie płatności wystąpił tylko jeden podmiot, to ich wysokość dla tych samych gruntów byłaby mniejsza, niż w przypadku złożenia wniosków przez wszystkie cztery Spółki. Potwierdzają to orientacyjne wyliczenia organu I instancji, jednoznacznie wskazujące na wymierną i realną korzyść ekonomiczną dla wszystkich czterech Spółek w przypadku złożenia wniosków przez każdy z wyodrębnionych podmiotów.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał tym samym przyjęcie przez organy, że owo formalnoprawne wyodrębnienie czterech spółek, w tym strony skarżącej było wyodrębnieniem sztucznym, dokonanym w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011r. Faktycznie bowiem skarżąca Spółka nie stanowi jednostki wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym, a jest częścią składową gospodarstwa zarządzanego przez D.P. w ramach czterech Spółek. Tymczasem płatności ze środków publicznych - funduszy unijnych czy krajowych na rzecz producentów rolnych mają być przeznaczone dla wsparcia rzeczywistych producentów rolnych i faktycznie przez nie prowadzonej działalności rolniczej, a nie dla fikcyjnych posiadaczy lub podmiotów formalnie powołanych tylko w celu osiągnięcia korzyści finansowych. W ocenie Sądu, organy logicznie i przekonująco oceniły przedłożone przez skarżącą dokumenty, jak też wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach strony składanych w toku postępowania, którego ustalenia nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą.
Należy podkreślić, że kwestia stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej była analizowana przez NSA, który w wyroku z dnia 11 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1595/12, stwierdził, że "oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy skonfrontować jego subsumcję z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel ich stworzenia."
Odnosząc tezy tego wyroku NSA do treści powołanego w nim przepisu oraz stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organy zasadnie przyjęły i przekonująco wyjaśniły dlaczego uznały, że skarżąca Spółka - pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność - stworzyła sztuczne warunki umożliwiające uzyskanie korzyści i że korzyści te są sprzeczne z celami systemu wsparcia.
Skoro działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle powoływanego już art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji), to jest oczywiste, że organy stosując powołany przepis działały zgodnie z prawem wspólnotowym, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.
W świetle wszystkich do tej pory wskazanych okoliczności stanu faktycznego, ustalonego przez organy wyłącznie na podstawie wiarygodnych, bo rzeczowych środków dowodowych (dokumentów), organy dokonały swobodnej, a przy tym w pełni logicznej oceny zgromadzonego materiału, konkludując, iż wszystkie – szczegółowo opisane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji – powiązania ekonomiczne, osobowe, organizacyjne i funkcjonalne wskazują na stworzenie sztucznych warunków. Konkluzję taką wspierają dodatkowo pozostałe okoliczności natury przedmiotowej (data powstania spółek, jedna siedziba wszystkich tych spółek, przedmiot działalności, brak sprzętu i pracowników, a wreszcie – brak dochodów, których źródłem byłaby rzeczywiście prowadzona przez Spółkę działalność rolnicze, np. ze sprzedaży plonów, przy jednoczesnym wskazaniu w sprawozdaniach finansowych dotacji jako podstawowego źródła zysku). Wbrew odmiennemu zapatrywaniu autora skargi, w świetle wszystkich wskazanych okoliczności, przyjęcie odmiennego wniosku, niż ten, który sformułowały organy, stanowiłoby ewidentne przekroczenie granic oceny dowodów, jako ocena dowolna, bo nielogiczna. Skoro zatem działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16), przeto jest oczywiste, że organy działały zgodnie z przywołanymi przepisami prawa wspólnotowego, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać na specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego w tego rodzaju sprawach. Przyjmując jako zasadę odesłanie w tej materii do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), wprowadzono jednak istotne, autonomiczne rozwiązania, wykluczające możliwość stosowania w tych przypadkach przepisów k.p.a.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W odniesieniu natomiast do płatności rolnośrodowiskowych, Sąd pragnie podkreślić, że również ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu (...) modyfikuje, w stosunku do przepisów k.p.a., obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 21 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z cytowanych rozwiązań wynikają jednoznacznie następujące, podstawowe reguły rządzące postępowaniem prowadzonym w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, traktowanym przez samego prawodawcę jako postępowanie na tyle szczególne (względem tradycyjnych postępować administracyjnych), iż wymaga ono złamania pryncypialnych nawet zasad przyjętych w k.p.a. i zastąpienia ich owymi regułami autonomicznymi:
1) organ nie został obarczony powinnością samodzielnego gromadzenia dowodów w sprawie; wystarczy wyczerpujące rozpatrzenie tych dowodów, które przedstawił w toku postępowania sam zainteresowany (wnioskodawca), do czego ten właśnie podmiot został zobowiązany w art. 21 ust. 3 ustawy;
2) wyłącznie od inicjatywy samej strony uzależnił też ustawodawca uzyskanie przez zainteresowanego pouczeń od organu oraz czynny udział w każdym stadium postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w aktach administracyjnych dowodzi, iż organy nie naruszyły żadnej z wyżej wymienionych reguł.
W szczególności, oparły one swoje rozstrzygnięcia na rzeczowych źródłach dowodowych (dokumentach). Wbrew odmiennemu stanowisku autora skarg, organy prawidłowo ustaliły te wszystkie elementy stanu faktycznego, które miały istotne znacznie dla kierunku podjętych rozstrzygnięć. Odmienne, subiektywne twierdzenia spółki co do poszczególnych okoliczności faktycznych, pozostają w oczywistej sprzeczności z wnioskami, jakie nasuwa analiza obiektywnych źródeł dowodowych, o których była mowa.
Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających, że prowadził działalność rolniczą w ramach podjętych zobowiązań. Organy logicznie i przekonująco oceniły zaś przedkładane przez stronę dokumenty, jak też jej wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach oraz uzyskane podczas przesłuchania. O prawidłowości podjętych rozstrzygnięć przekonują sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., obszerne uzasadnienia decyzji.
Reasumując, stwierdzić należy, że ustalone przez organy orzekające fakty i okoliczności prowadzenia działalności przez skarżącą Spółkę (data powstania spółek, ta sama siedziba, ci sami wspólnicy, ta sama osoba reprezentująca, przedmiot działalności, ubieganie się o te same płatności, brak własnego majątku, brak innych dochodów oprócz dochodów uzyskiwanych z płatności, korzystanie z usług tych samych zewnętrznych podmiotów) zasadnie wskazują, że Spółka ta stworzyła sztuczne warunki dla pozyskiwania płatności i obejścia limitów pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa.
Sąd podziela wnioski i oceny organów orzekających, że ustalone w rozpoznawanej sprawie okoliczności prowadzenia działalności rolniczej, wskazują na działania nastawione na uzyskanie płatności w wyższej kwocie i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących.
Sąd nie podzielił zasadności zarzutów skarg tak w odniesieniu do przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W ocenie Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie przestrzegały i właściwie zrealizowały dyrektywy postępowania administracyjnego określone przepisami art. 8, art.11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 , art. 80 K.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił jako niezasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło