II SA/Sz 1353/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-03-17

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ograniczająca czas funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń emitujących hałas, która nie została należycie uzasadniona, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i czy stanowi naruszenie art. 157 Prawa ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy, uznając, że została ona podjęta bez należytego uzasadnienia i z istotnym naruszeniem prawa. Uchwała naruszała art. 157 Prawa ochrony środowiska, ponieważ nie wykazała, że hałas emitowany przez instalacje faktycznie negatywnie oddziałuje na środowisko, a skargi mieszkańców nie są wystarczającą podstawą do takiego stwierdzenia. Ponadto, uchwała naruszała konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podmiotów i wprowadzenie niejasnych wyłączeń.
Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Rewal ograniczającą czas funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń emitujących hałas. Zarzucili uchwale naruszenie prawa własności, swobody działalności gospodarczej, przepisów Prawa ochrony środowiska oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także brak precyzji i uzasadnienia. Skarżący prowadzili działalność gospodarczą na nieruchomości, która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona pod usługi pensjonatowe, a ich działalność obejmowała organizację dyskotek i działalność gastronomiczną.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi G. G. i A. J. na uchwałę Rady Gminy Rewal z dnia 9 czerwca 2015 r., nr XIV/57/15 w przedmiocie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko na terenie Gminy Rewal I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Gminy Rewal na rzecz skarżących G. G. i A. J. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nakazuje ściągnąć od Gminy Rewal na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego. Rada Gminy R. w dniu 9 czerwca 2015 r. podjęła uchwałę nr XV/323/14 w sprawie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko na terenie Gminy R. (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2014 r. poz. 2241). Skargę do Sądu na tę uchwałę złożyli, reprezentowani przez pełnomocnika, G. G. i A. J., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Skarżonej uchwale zarzucili następujące uchybienia: 1. art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 140 k.c., poprzez uchybienie naczelnej zasadzie ochrony prawa własności, 2. art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.), poprzez uchybienie naczelnej zasadzie swobody działalności gospodarczej, 3. art. 113-120 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.), zwaną dalej: "POŚ", poprzez nieprzeprowadzenie stosownych badań i konsultacji z członkami społeczności lokalnej celem ustalenia czy podjęcie uchwały w ogóle jest konieczne, 4. art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.), poprzez podjęcie uchwały niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla Gminy R., 5. art. 157 ust. 1 POŚ, poprzez skorzystanie z ustawowego uprawnienia w sposób niezgodny z jego założeniami, które mają na celu ochronę środowiska, nie zaś umożliwienie organowi dowolności w nakładaniu ograniczeń na gwarantowane prawem uprawnienia skarżących, tj. swobodę działalności gospodarczej czy prawo własności. Ponadto, w zakresie konstrukcji uchwały i semantyki użytych w niej sformułowań zarzucili, iż: 1. dotknięta jest ona błędami, niekonsekwencją i brakiem precyzji co godzi w zasadę pewności prawa, 2. organ nie wskazał potrzeby uchwalenia aktu prawa miejscowego, nie zasygnalizował jakie dobro ma ona chronić, a co za tym idzie, brak jest należytego uzasadnienia jej podjęcia. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że uchwała narusza ich prawnie chroniony interes w sposób bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a mianowicie godzi w ich prawo własności nieruchomości oraz prawo do prowadzenia działalności gospodarczej niezakazanej przepisami prawa. Mimo, iż działalność prowadzona przez skarżących, w ich ocenie, nie powoduje zakłócania ciszy nocnej, podjęta uchwała doprowadziła do sytuacji, w której faktycznie nie może być ona prowadzona, nie tylko z uwagi na godziny w których obowiązywać ma zakaz używania urządzeń nagłośniających, ale również z uwagi na fakt, że sformułowania użyte w uchwale są nieprecyzyjne i powodować mogą dowolność przy jej stosowaniu. Skarżący zarzucili, że uchwała narusza zasadę pewności prawa, bowiem: 1. Jej postanowienia uchybiają naczelnej zasadzie zawartej w art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 140 k.c., tj. zasadzie ochrony prawa własności. Ponieważ wszelkie ograniczenia praw właścicielskich powinny być stosowane wyjątkowo oraz szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione. Tymczasem organ nie uzasadnił dlaczego zdecydował się na ograniczenie właścicielskich praw skarżących jak i praw innych właścicieli lokali usługowych na terenie gminy. 2. Organ uchybił konstytucyjnej zasadzie swobody działalności gospodarczej wynikającej z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, z których wynika, iż organ gminy nie może ograniczać prawa swobody działalności gospodarczej, bowiem owo uprawnienie dopuszczalne jest jedynie w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny. Uchwała nakierowana jest wprost na osoby prowadzące działalność dyskotekową na terenie Gminy R. bowiem nie dotyczy ona już imprez organizowanych przez jednostki gminne (§ 3 ust. 2). A zatem monopol na organizowanie dyskotek ma Gmina. 3. Organ gminy przy podjęciu uchwały pominął dyspozycję norm art. 113-120 POŚ. Rada Gminy nie wykonała odpowiednich badań poziomu hałasu, a co za tym idzie arbitralnie uznała, że ograniczyć należy funkcjonowanie instalacji i urządzeń, które hałas produkują, natomiast nie wskazano dopuszczalnej normy hałasu, a także nie odniesiono jej do konkretnego terenu, w konsekwencji uznano, że wszelki emitowany hałas stanowi zagrożenie dla środowiska, co w ocenie skarżących stanowi przekroczenie kompetencji Rady Gminy R.. Błędem zaskarżonej uchwały jest również to, że wymienia ograniczenia możliwości funkcjonowania instalacji i urządzeń bez wskazania konkretnych jego norm oraz nie zawiera wskaźników norm hałasu, które nie mogą zostać przekroczone. 4. Organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez podjęcie uchwały naruszającej założenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R.: miejscowości R., terenu położonego miedzy ulicami [...] tj. naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. w związku z art. ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. Zgodnie z planem obowiązującym na terenie wsi R.Gl, cała ulica [...] przeznaczona jest pod działalność "usługowo-pensjonatową". Skarżący zakupili nieruchomości, która od początku służyć im miała w celu prowadzenia działalności gospodarczej o profilu rozrywkowo – gastronomicznym – zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Obecnie ich interes został naruszony, mimo iż w przeciwieństwie do Rady Gminy R. działają oni zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. 5. Uchwala godzi w zasadę pewności prawa i pozwala na stosowanie jej postanowień w sposób dowolny, bowiem użyte w niej sformułowania nie są precyzyjne. W konsekwencji, normalna praca lokalu, która w ocenie skarżących w żadnym wypadku nie wpływa negatywnie na środowisko, jednakże powoduje hałas, który w ocenie niektórych mieszkańców czy turystów może być hałasem nadmiernym, skutkować będzie notorycznym wzywaniem Straży Miejskiej lub Policji w miejsce prowadzonej przez skarżących działalności. Funkcjonariusze, pojawiając się na miejscu, stwierdzić mają, czy emitowany hałas negatywnie oddziałuje na środowisko. W uzasadnieniu uchwały (ta część nie jest aktem prawa miejscowego a jedynie uzasadnieniem projektu aktu prawa miejscowego), Rada Gminy R. lakonicznie wskazała, że chodzi o dopuszczalny poziom hałasu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. W lokalu skarżących, zamontowane są wygłuszające i zabezpieczające przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz zabezpieczenia natomiast nie jest możliwym, aby hałas ten nie był emitowany na zewnątrz wcale. Naturalnym jest bowiem, że klienci cały czas wchodzą do lokalu i z niego wychodzą, za co skarżący odpowiadać nie mogą. W ocenie skarżących, podjęcie uchwały wymagało przeprowadzenia odpowiednich konsultacji z mieszkańcami i przedsiębiorcami prowadzącymi określony rodzaj działalności. Skarżący zarzucili również, że uchwała dotknięta jest błędami, zbyt szerokimi sformułowaniami, które godzą w zasadę pewności prawa i w interes prawny skarżących: 1. zawarte w § 1 wyrażenie: "inne urządzenia emitujące hałas" - w uchwale Rada Gminy próbowała stosować rozróżnienie na urządzenia budowlane czy dyskotekowe, a na samym jej wstępie wskazała, że ograniczenie dotyczy wszystkich urządzeń emitujących hałas. Takie sformułowanie będzie powodowało sporo luzów decyzyjnych po stronie organów, które stosowanie uchwały będą egzekwować, 2. budowa § 1 uchwały - analizowany przepis rozumieć można w dwojaki sposób: * albo Radzie Gminy chodziło o to, aby ograniczyć funkcjonowanie rzeczonych urządzeń w godzinach od 16:00 - 9:00 dnia następnego w dni robocze całorocznie, zaś w niedziele i święta przez całą dobę ale tylko w okresie wakacyjnym, * albo ograniczenia zarówno w dni robocze jak i w dni wolne ustawowo od pracy miałyby być nałożone tylko i wyłącznie w okresie wakacyjnym, tj. od 15 czerwca do 15 września każdego roku, 3. "urządzenia nagłaśniające" - organ nie precyzuje co rozumie pod tym pojęciem, 4. "lokale zabezpieczone przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz budynku" — jeśli lokal zabezpieczony jest przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz budynku, to właściciele mogą korzystać z urządzeń nagłaśniających, budowlanych w godzinach jakie uważają za stosowne. 5. brak definicji hałasu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R., reprezentujący Gminę R., wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ w pierwszej kolejności wskazał na brak interesu prawnego skarżących. W ocenie organu przywołanie przez skarżących zasad ogólnych wyrażonych w Konstytucji RP, jak również ogólnej zasady swobody działalności gospodarczej wyrażonej w u.s.d.g., w żadnej mierze nie może być uznane za wykazanie interesu prawnego, w szczególności biorąc pod uwagę kryteria bezpośredniości, konkretności i realności, a tym bardziej nie może być mowy o naruszeniu takowego interesu. O istnieniu interesu prawnego nie może być także mowy w kontekście przywołanych art. 113 - 120 ustawy Prawo ochrony środowiska, albowiem przepisy te nie tylko w ogóle nie zostały naruszone, lecz także nie mają one związku z sytuacją prawną skarżących. Przede wszystkim jednak, przedmiotowe regulacje nie mają związku z niniejszą sprawą ze względu na zupełnie inny przedmiotowy zakres normowania, niż art. 157 p.o.ś. oraz skarżona uchwała. Uzasadnienia nie znajdują także dalsze twierdzenia w zakresie wykazania interesu prawnego, tj. rzekomego podjęcia uchwały niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) oraz art. 157 p.o.ś., albowiem skarżona uchwała pozostaje zbieżna z treścią MPZP oraz w pełni odpowiada treści przywołanego przepisu. Niezależnie od powyższego Wójt wskazał na szereg niekonsekwencji skarżących, które także świadczą o bezzasadności skargi. W szczególności wskazał, że strona skarżąca, choć podkreśla, iż prowadzona działalność dalece wykracza poza organizowanie dyskotek, w dalszej części skargi wyłącznie w ewentualnych trudnościach w organizowaniu dyskotek - a nie w owych innych aspektach działalności - upatruje źródeł naruszenia. Skoro zatem działalność skarżących jest o wiele bardziej różnorodna, to nie sposób twierdzić, aby podjęcie uchwały faktycznie uniemożliwiało prowadzenie działalności. Jednakże nie jest tak, iż uchwała uniemożliwia prowadzenie działalności dyskotekowej w ogóle, lecz jedynie o tyle, o ile przekroczone zostałyby określone prawem normy hałasu (stosowne normy formułuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku) przy jednoczesnym braku zabezpieczenia budynku przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz. Skoro sami skarżący twierdzą, iż nie naruszają określonego prawem dopuszczalnego poziomu hałasu, niepodobna uznać, iż uchwała w jakikolwiek sposób (choćby częściowo) uniemożliwia im prowadzenie działalności. Według organu skarżona uchwała odpowiada prawu. Art. 157 ust 1 p.o.ś. stwarza bowiem radzie gminy możliwość ustanowienia ograniczeń co do czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko. Jak wskazuje się w doktrynie, jedynego wyłączenia z władztwa gminnego w zakresie stanowienia ograniczeń w omawianym zakresie upatrywać należy w regulacjach dotyczących instalacji lub urządzeń znajdujących się w miejscach kultu religijnego, jak również w umożliwieniu radzie gminy jedynie ograniczenia czasu - a nie całkowitego zakazania - funkcjonowania odpowiednich urządzeń i instalacji (por Z. Bukowski, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LexisNexis 2013). Podjęta uchwała w całości odpowiada przywołanemu przepisowi i nie narusza wynikających z niego ograniczeń. Nadto przepis art. 157 p.o.ś. nie wiąże możliwości wprowadzenia ograniczeń (poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały) z naruszeniem poziomu dopuszczalnego hałasu (M Górski, M Pchałek, W Radecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2014). Stąd też zarzuty strony skarżącej co do braku zbadania przez Gminę, czy ma miejsce przekroczenie norm hałasu należy uznać za chybione. Zdaniem organu nie znajdują także podstaw twierdzenia skarżących, jakoby treść uchwały godziła w zasadę pewności prawa, choćby poprzez niesformułowanie w uchwale definicji hałasu. W ocenie organu powielanie w uchwale definicji legalnych poszczególnych pojęć jest niecelowe i sprzeczne z zasadami technik normotwórczych. Legalna definicja hałasu sformułowana została w art. 3 pkt 5 ustawy p.o.ś., zaś dopuszczalne poziomy hałasu - w treści ww. rozporządzenia. Dotyczy to także definicji "instalacji" (art. 3 pkt 6) czy "urządzenia" (art. 3 pkt 42). Wójt wyjaśnił również, że niezrozumiałe są także twierdzenia o rzekomych "karach pieniężnych nakładanych przez organy gminy za naruszenie uchwały", o których strona skarżąca wspomina na stronie 5 skargi, albowiem naruszenie uchwały podjętej na podstawie art. 157 p.o.ś. stanowi - w myśl art 343 tej ustawy - wykroczenie podlegające karze grzywny. Co oczywiste, odpowiedzialność ta nie jest jednoznaczna z nakładaniem przez organy gminy jakichkolwiek kar. Wójt wskazał także, iż jakkolwiek teren, na którym prowadzą działalność skarżący, przeznaczony jest na działalność usługowo - pensjonatową, to stan ten nie wyklucza wprowadzenia ograniczeń, o których mowa w art. 157 p.o.ś. - żaden przepis prawa takiej możliwości nie wyłącza. Co także istotne, ograniczeń, o których mowa w skarżonej uchwale, nie stosuje się do lokali zabezpieczonych przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz budynku. W żaden zaś sposób przepisy uchwały nie uniemożliwiają prowadzenia działalności rozrywkowej, a jedynie rodzą odpowiedzialność wykroczeniową w przypadku niezabezpieczenia lokalu przed wydostawaniem się hałasu na zewnątrz lokalu. Jest to istotne także w kontekście twierdzenia skarżących, iż ich działalność w ogóle nie zakłóca ciszy. Nadto, choć MPZP przewidują zabudowę usługowo - pensjonatową, w planie wskazuje się, iż na obszarze tym mogą być prowadzone usługi wyłącznie nieuciążliwe z preferencją łącznia z funkcją pensjonatową. Wobec braku legalnej definicji pojęcia "nieuciążliwości", należy odwołać się do literalnej wykładni tego pojęcia. Zwrot "nieuciążliwy" oznacza, według Słownika Języka Polskiego PWN, "nie sprawiający kłopotu, nie krępujący". Wytwarzanie nadmiernego hałasu, będącego przedmiotem skarg mieszkańców lub turystów, nie sposób uznać zatem nie nieuciążliwą. Bezpodstawnie skarżący powołują się także na rzekome naruszenie art. 113 - 120 p.o.ś., skoro zakres normowania ww. przepisów jest zgoła odmienny niż przedmiot regulacji art. 157 tej ustawy, a przepisy te nie pozostają ze sobą w bezpośrednim związku. Nie sposób zatem wskazać ich naruszenia poprzez wydanie przez radę gminy uchwały, o której mowa w art. 157 p.o.ś. Konkludując organ stwierdził, że skarżący nie wykazali naruszenia (ani nawet istnienia) po ich stronie interesu prawnego, który nadawałby im legitymację w niniejszej sprawie. Niezależnie jednak od tego, brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, albowiem odpowiada ona prawu. Złożona skarga, jako oczywiście bezzasadna, zasługuje na oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei w świetle art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", Sąd, jeżeli uwzględni skargę na uchwałę lub akt jednostek samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególnych wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Rozpoznając skargę na uchwałę rady gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej "u.s.g.", sąd administracyjny zobowiązany jest do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne, tj. czy sprawa objęta skargą należy do właściwości sądu (uchwała z zakresu administracji publicznej), czy został wyczerpany tryb postępowania przed organem (czy organ był wzywany do usunięcia naruszenia prawa) oraz czy został zachowany termin do wniesienia skargi. Następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, sąd przystępuje do badania legitymacji skarżących. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 101 ust. 1 u.s.g. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia. O bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wtedy, gdy organ nie uwzględnił wezwania, jak i wówczas, gdy nie zajął w kwestii wezwania do usunięcia naruszenia prawa żadnego stanowiska. Skuteczność natomiast wniesienia skargi do sądu zależy od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu samorządu gminy do usunięcia naruszenia prawa wywołanego przepisem, uchwałą lub zarządzeniem podjętych w sprawie z zakresu administracji publicznej. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie, w sytuacji braku merytorycznej odpowiedzi Rady Gminy R. na wezwania strony, skarga została wniesiona we właściwym trybie z zachowaniem ustawowego terminu do zaskarżenia uchwały, o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. W dalszej kolejności, przechodząc do materialnych przesłanek skarg wniesionych na podstawie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., należało zbadać, czy podjęcie zaskarżonej czynności prawnej przez organ samorządu gminy (uchwały) dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, czy strony posiadają legitymację skargową do wniesienia skargi w trybie wskazanego przepisu oraz, czy nastąpiło obiektywne naruszenie prawa zaskarżoną uchwałą. Sąd analizując powyższe przesłanki uznał, że sprawa mieści się w szeroko rozumianym określeniu sprawy z zakresu administracji publicznej, użytym w art. 101 ust. 1 u.s.g., ponieważ przez sprawy z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji, które nie mają charakteru cywilnoprawnego. Charakteru cywilnoprawnego niewątpliwie nie posiada akt prawa miejscowego regulujący materię z zakresu ochrony środowiska. Źródła natomiast interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., upatrywać należy w konkretnej normie prawa materialnego. Naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony konkretny interes albo uprawnienie skarżącego przez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa, i to aktualnie a nie w przyszłości. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi też wykazać bezpośredni związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała wprost narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Nie jest wystarczające wskazywanie na zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości. Należy wykazać, że wskutek podjęcia skarżonej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi istnieć w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Pogląd ten jest powszechnie wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. OSK 1563/04, z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. II OSK 1127/05, z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08, z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. l OSK 715/05, a także II OSK 205/09, II OSK 1981/09 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych związek pomiędzy naruszeniem interesu prawnego określonego podmiotu a przepisem prawnym, z którego on wynika, ujmuje się szeroko w tym sensie, iż źródło tego interesu prawnego czy uprawnienia może stanowić jeden z przepisów Konstytucji RP czy też art. 140 Kodeksu cywilnego, regulujący istotę i treść prawa własności. W ten sposób przesłankę naruszenia interesu prawnego podmiotu skarżącego uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego ujmował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 14 stycznia 2011 r., I SA/Łd 914/10, LEX nr 751789, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 20 października 2011 r., I SA/Gl 603/11, LEX nr 1015919 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1093/11, LEX nr 1068952). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości objętej regulacją skarżonej uchwały, posiadają interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżący prowadzą bowiem na tej nieruchomości działalność gospodarczą z wykorzystaniem instalacji i urządzeń nagłaśniających przy organizacji dyskotek oraz działalności gastronomicznej. Zaskarżona uchwała, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wpływa zatem na sposób wykonywania przez skarżących prawa własności, które to prawo reguluje przepis art. 140 K.c. Uznać zatem należy, że dotyczy ich interesu prawnego. Dokonana kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że podjęta została, o czym poniżej, z istotnym naruszeniem prawa. Wydanie uchwały z naruszeniem prawa jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego osób, na który uchwała wpływa. Skarżący są zatem uprawnieni do zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego. Przechodząc do meritum sprawy, tj. kontroli zgodności zakażonej uchwały z prawem w pierwszej kolejności wskazać należy, że podjęta została bez należytego uzasadnienia. W jej uzasadnieniu podano jedynie, że uchwała umożliwić ma wypoczynek mieszkańcom i turystom w godzinach wieczornych i nocnych na terenie gminy R. oraz, że w roku 2014 i 2015 wpływały do Urzędu Gminy w R. skargi mieszkańców na hałas i zakłócenia ciszy nocnej i przez to niemożność spokojnego wypoczynku. Powyższe uzasadnienie nie wyjaśnia należycie, jakimi racjami kierowała się Rada Gminy R. wprowadzając ograniczenia adresowane do wskazanych w uchwale grup podmiotów prowadzących działalność określonego rodzaju, a także wyłączenia w zakresie imprez organizowanych przez jednostki organizacyjne Gminy R.. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 157 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) - dalej: "p.o.ś.", przyznaje radzie gminy kompetencję do ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko, z zastrzeżeniem, że ograniczenia te nie dotyczą instalacji lub urządzeń znajdujących się w miejscach kultu religijnego (ust. 1 i 2). Przytoczony przepis nie może być odczytywany w ten sposób, że przyznaje radzie możliwości wprowadzania ograniczeń co do czasu funkcjonowania wszelkich instalacji mogących, czy też emitujących hałas, nawet uciążliwy. Odnosi się on bowiem wyłącznie do instalacji lub urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko. Tymczasem Rada Gminy R. w żaden sposób nie wykazała, że hałas emitowany przez instalacje oraz urządzenia wyliczone w uchwale faktycznie może negatywnie oddziaływać na środowisko, a tym samym czy zachodzą przesłanki do podjęcia uchwały w tym zakresie. Niewątpliwie skargi mieszkańców oraz turystów nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko. Wskazać również należy, że przepis art. 157 p.o.ś. nie stanowi podstawy do podjęcia uchwały mającej na celu ochronę przed zakłócaniem ciszy nocnej, która to ochrona została zresztą zapewniona w innych obowiązujących przepisach. Zdaniem Sądu zaskarżoną uchwała wydana została również z istotnym naruszeniem zawartej w art. 32 Konstytucji zasady równości wobec prawa. Nie ma wątpliwości, że uchwała w § 1 i 2 różnicuje sytuację podmiotów prowadzących działalność budowlaną oraz prowadzących i organizujących dyskoteki, wieczorki taneczne, koncerty, festyny, salony gry oraz działalność gastronomiczną, w ten sposób, że wobec wymienionych kategorii podmiotów wprowadzone zostały ograniczenia co do czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko. Ograniczenia te nie dotyczą natomiast podmiotów prowadzących inne rodzaje działalności, które również mogą korzystać z instalacji i urządzeń emitujących hałas negatywnie oddziaływujący na środowisko. Przede wszystkim jednak brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjętych w § 3 uchwały wyłączeń spod zakazu korzystania z urządzeń i używania instalacji, z których hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko w godz. od 23.00 do godz. 9.00 w odniesieniu do lokali, z których hałas nie wydostaje się na zewnątrz budynku oraz imprez organizowanych przez jednostki organizacyjne Gminy R.. Niewątpliwie brak wskazania na jasne oraz jednoznaczne kryteria dokonanego w § 1, § 2 i § 3 uchwały zróżnicowania, nie spełnia warunków wynikających z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, a także stanowi naruszenie zasady proporcjonalności wyinterpretowanej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego między innymi z zasady demokratycznego państwa prawnego. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 157 p.o.ś. oraz konstytucyjnej zasadny równości wobec prawa – art. 32 Konstytucji RP, które to naruszenia uzasadniają stwierdzenie jej nieważności. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200, art. 205 § 1 i § 2 oraz 223 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło