I OSK 2041/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-17

Skład orzekający: Wiesław Morys, Olga Żurawska-Matusiak, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Agencja Mienia Wojskowego, której powierzono mienie Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa, może domagać się odszkodowania za przejęcie tej nieruchomości w związku z budową linii kolejowej?
Ratio decidendi
Agencja Mienia Wojskowego, której nieruchomość została powierzona w trybie art. 6 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa, działa jako reprezentant Skarbu Państwa, a nie jako właściciel. W związku z tym nie przysługuje jej prawo do odszkodowania za przejęcie tej nieruchomości, gdyż odszkodowanie należy się właścicielowi, a nie podmiotowi, któremu powierzono wykonywanie prawa własności. Skarb Państwa nie może wypłacić odszkodowania samemu sobie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Agencji Mienia Wojskowego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, która została jej powierzona w trybie art. 6 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa, w związku z decyzją lokalizacyjną dla budowy linii kolejowej. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a Agencja jedynie zarządza nią w jego imieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Agencji, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Agencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant st. asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Agencji Mienia Wojskowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3002/15 w sprawie ze skargi Agencji Mienia Wojskowego na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3002/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Agencji Mienia Wojskowego (dalej zamiennie Agencja lub skarżąca) na sprecyzowaną w sentencji decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Jak wskazał w jego uzasadnieniu, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość objętą decyzją lokalizacyjną tego Wojewody z dnia [...] października 2012 r., wydaną dla inwestycji polegającej na budowie połączenia kolejowego, tamże bliżej określonej, wszczęte na wniosek [...] S.A. W ocenie tego organu nieruchomość ta stanowi mienie Skarbu Państwa powierzone Agencji w trybie art. 6 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 712), dalej ustawa. Zatem w wyniku decyzji z dnia [...] października 2012 r. nie doszło do przejścia na Agencję praw rzeczowych, a tylko kompetencji do ich wykonywania w imieniu Skarbu Państwa. Własność Agencji może stanowić mienie jej przekazane w trybie art. 8 ustawy, lecz do tego odnośnie przedmiotowej nieruchomości nie doszło. Nadto Wojewoda wskazał na treść decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2002 r. o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu przysługującego Ministrowi Obrony Narodowej do tej nieruchomości i przekazaniu jej Agencji zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy. Utrzymując w mocy tę decyzję zaskarżoną obecnie decyzją, organ odwoławczy miał na względzie te same ustalenia i rozważania, które przedstawił w jej motywach. Nadto dodał, iż we właściwej księdze wieczystej jako właściciel figuruje Skarb Państwa – Agencja Mienia Wojskowego. To, że Agencja jest wyposażona w osobowość prawną nie oznacza, że każdy składnik mienia jej powierzonego stanowi jej własność. Jest tak bowiem tylko w stosunku do mienia przekazanego w trybie art. 8 ust. 1 ustawy. Natomiast sporna nieruchomość została jej przekazana w trybie art. 6 tej ustawy, zatem nadal stanowi własność Skarbu Państwa. Dlatego odszkodowanie za przejęcie spornej nieruchomości Agencji nie przysługuje. Odszkodowanie nie może też być wypłacone Skarbowi Państwa przez Skarb Państwa. W skardze na tę decyzję ostateczną skarżąca zarzuciła: I naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozważania całego materiału dowodowego, tj. brak należytego rozważenia i uwzględnienia wyjaśnień skarżącej w zakresie szczególnego charakteru Agencji Mienia Wojskowego, art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do umorzenia postępowania, podczas gdy winna być wydana decyzja w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, II naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 9y ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594) przez odstąpienie od ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą w oparciu o decyzję o lokalizacji linii kolejowej, podczas gdy w niniejszej sprawie odszkodowanie winno być ustalone w drodze decyzji Wojewody, art. 1 w zw. z art 6 i art 23 ustawy przez uznanie, że skarżąca winna być traktowana jedynie jako statio fisci Skarbu Państwa, podczas gdy jest odrębnym podmiotem, któremu przysługuje prawo własności i uprawnienia właścicielskie z tego prawa wynikające. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę przez orzeczenie o wysokości należnego skarżącej odszkodowania. W motywach skargi m.in. podano, że w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla rzeczonej nieruchomości, jako właściciel widnieje Agencja Mienia Wojskowego. Gdyby chodziło o mienie należące do Skarbu Państwa reprezentowanego jedynie przez Agencję, wpis właściciela brzmiałby następująco: Skarb Państwa - Agencja Mienia Wojskowego. Pobieżnie przeprowadzone postępowanie dowodowe przełożyło się – zdaniem skarżącej - na błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że Agencja Mienia Wojskowego jest tożsama ze Skarbem Państwa jako jego statio fisci. Tymczasem, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy Agencja jest państwową osobą prawną wykonującą prawo własności i inne prawa rzeczowe w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 pkt. 1 i 2. Jej osobowość prawna każe ją odróżniać od Skarbu Państwa, nie można więc mówić, że wykonuje ona prawo własności w zastępstwie Skarbu Państwa. Wreszcie, nie bez znaczenia jest jej zdaniem okoliczność, że gospodarowanie nieruchomościami przez Agencję nacechowane jest w głównej mierze kryterium ekonomicznym. Działalność gospodarcza w tym zakresie odbywa się na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (art. 23 ust. 4 ustawy). Mienie przez Agencję nabyte stanowi jej własność. W ślad za owym przejściem własności przechodzą na nią wszystkie uprawnienia właścicielskie i prawa rzeczowe. Umorzenie niniejszego postępowania uznała więc za wadliwe. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wspomnianym na wstępie wyrokiem uznał zapadłe w sprawie decyzje za zgodne z prawem, gdyż w jego ocenie trafnie organy przyjęły, iż prowadzenie postępowania o odszkodowanie za przejście na Skarb Państwa nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, jest bezprzedmiotowe. Przede wszystkim nie podzielił wywodów skarżącej jakoby była ona właścicielem objętej postępowaniem nieruchomości przed wywłaszczeniem. Wedle jego zapatrywania, Agencja ma jedynie uprawnienia do wykonywania praw rzeczowych w zastępstwie Skarbu Państwa, któremu to te prawa przysługują. W tym zakresie – odnośnie praw do przedmiotowej nieruchomości - powołał się na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2002 r. stanowiącą podstawę wpisu własności w księdze wieczystej, a orzekającej o wygaśnięciu z dniem 15 listopada 2001 r. prawa trwałego zarządu przysługującego Ministrowi Obrony Narodowej i przekazaniu jej Agencji zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy. Świadczy to o władaniu przez skarżącą mieniem na podstawie art. 6 ustawy, a nie o nabyciu go na własność w trybie art. 8 ust. 1 ustawy. Ubocznie Sąd meriti wskazał na regulację obecnie obowiązującej ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322), wedle której mienie stanowiące własność Agencji, z dniem wejścia w życie tej ustawy staje się mieniem Skarbu Państwa powierzonym do zagospodarowania Agencji (art. 125 ust. 1). Uznanie Agencji jako statio fisci Skarbu Państwa uznał za w pełni uprawnione. Nie podzielił więc zarzutów skargi o naruszeniu przepisów postępowania i prawa materialnego. Co mając na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł jak w sentencji tego orzeczenia. Zaskarżyła je w całości Agencja i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, a to: a) art. 9y ust. 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym przez odstąpienie od ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod linię kolejową, b) art. 23 ust. 1, 3, 4 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy w związku z § 2 Statutu Agencji Mienia Wojskowego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Agencja jako państwowa osoba prawna nie może uzyskać odszkodowania za wywłaszczenie powierzonego jej mienia, c) art. 23 ust. 4 ustawy przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż przepis ten – choć statuuje prowadzenie działalności gospodarczej przez Agencję – nie ma znaczenia w kwestii przyznania odszkodowania, d) art. 1 w związku z art. 6 i art. 23 ustawy przez uznanie, że Agencja winna być traktowana jako statio fisci Skarbu Państwa, podczas gdy jest odrębnym od niego podmiotem, któremu m.in. przysługuje prawo własności, 2. naruszenie przepisów postępowania, a to: a) art. 151 w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) przez wadliwe dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia i uznanie, że zostało ono podjęte bez naruszenia prawa materialnego, b) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a przez oddalenie skargi zasługującej na uwzględnienie, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem autorki skargi kasacyjnej Agencja jest właścicielem spornej nieruchomości, na co wskazuje m.in. wpis w księdze wieczystej dla niej prowadzonej. Jest to zgodne z przepisami ustawy, która taką możliwość przewiduje w art. 8. Ponadto Agencja została wyposażona w osobowość prawną i działa według kryterium ekonomicznego. Podobne uregulowanie zawiera obecnie obowiązująca ustawa w tej materii. Zatem za chybione uznała stanowisko, wedle którego jest wyłącznie statio fisci Skarbu Państwa. W toku rozprawy kasacyjnej pełnomocnik skarżącej kasacyjnie stwierdziła, że we właściwej księdze wieczystej jest wpisany jako właściciel Skarb Państwa – Agencja Mienia Wojskowego. [...] S.A. postulowały oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną przedstawiono argumentację zbieżną z zaprezentowaną przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności, jak również podstaw do odrzucenia skargi czy umorzenia postępowania przed sądem I instancji (art. 189 P.p.s.a.) w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia zdeterminowały zakres kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania – choć nie jest to wyraźnie wyartykułowane, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Powołanie się w skardze kasacyjnej na obie w/w podstawy wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, iż stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. Są one oczywiście chybione. Przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. są przepisami o charakterze ustrojowym, określającymi kompetencje sądów administracyjnych i sposób sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości. Ich naruszenie mogłoby nastąpić więc wówczas, gdyby sąd wykroczył poza ten ramy, a więc orzekał w zakresie kontroli legalności innych podmiotów, albo wyszedł poza zakres przedmiotowy ustawy, albo dokonał tej kontroli przez pryzmat innego kryterium niż legalność albo wreszcie odmówił rozpoznania skargi (p. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 926/17 (publ. CBOSA). Takiego zarzutu jednak skarga kasacyjna nie eksponuje. Poza tym z reguły przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2590/16 (publ. CBOSA). Wadliwa kontrola legalności nie może być utożsamiana z błędnym, zdaniem kasatora, rozstrzygnięciem, a tak zdaje się ujmować pierwszy z zarzutów formalnych autorka rozpoznawanej w tej sprawie skargi kasacyjnej, skoro wiąże te przepisy z naruszeniem art. 151 P.p.s.a. Tymczasem ten przepis, jak i zresztą powołany w kolejnym zarzucie kasacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, to przepisy tzw. wynikowe. Dochodzą one do głosu wówczas, gdy organy naruszyły przepisy w nich sprecyzowane. Są też przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przeto w "czystej" postaci zarzuty naruszenia ww. przepisów są zasadne wówczas, gdy sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej. A następnie także wówczas, gdy sąd wadliwie uzna legalność zaskarżonego aktu i oddali skargę od niezgodnego z prawem aktu, bądź błędnie uwzględni skargę od aktu odpowiadającego prawu. Zatem podniesienie zarzutu ich naruszenia wymaga przede wszystkim powołania przepisu, który był (bądź nie był) złamany przez organ, i to powołania skutecznego, aby w rezultacie wytyk mógł być uznany za zasadny. Tymczasem w rozpoznawanej obecnie kasacji powiązano naruszenie art. 145 w jego wskazanej w kasacji jednostce redakcyjnej z art. 135 P.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nie sprecyzowano jednak, jaki wpływ na wynik sprawy miało nieuchylenie decyzji organu I instancji zwłaszcza w kontekście nieuchylenia decyzji utrzymującej ją w mocy. Wzruszenie innej niż zaskarżona decyzja jest wszak możliwe tylko wówczas, gdy uwzględnieniu podlega skarga skierowana przeciwko decyzji ostatecznej będącej przedmiotem skargi. Zatem zarzuty prezentowane w obrębie tej podstawy kasacyjnej okazały się chybione. Oznacza to przesądzenie ustaleń faktycznych, jakie legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia i jakie Naczelny Sąd Administracyjny musi mieć na uwadze oceniając zarzuty naruszenia prawa materialnego. Odnośnie tej podstawy kasacyjnej przyszło zważyć, iż status Agencji w odniesieniu do mienia, jakim dysponuje, w ustawie nie został jednoznacznie i jasno zdefiniowany. Nie ułatwia ustalenia go zwłaszcza nieprecyzyjność sformułowania art. 1 i art. 2 ustawy. Wedle art. 2 mienie stanowiące mienie Skarbu Państwa w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo innym wskazanym w art. 1 pkt 1 ustawy ministrom, a także inne mienie tam ujawnione, jak i mienie pozostałe po likwidacji państwowych osób prawnych określone w art. 1 pkt 2 ustawy, obejmuje wszelkie prawa majątkowe przekazane Agencji. Wskazywałoby to na jednolitość mienia jakim włada, nadto na wyczerpujące jego określenie. Jednakowoż tak nie jest. Mienie tamże określone nie wyczerpuje wszystkich praw, jakimi dysponuje Agencja, o czym świadczy choćby regulacja art. 8 ust. 1, 1a, 2, 3 ustawy. Agencja jest państwową osobą prawną, gdyż wprost stanowi o tym art. 5 ust. 3 ustawy. Nie wyjaśnia to jednak w pełni jej statusu w tym przedmiocie, poza konkluzją którą prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę, że nie może być traktowana jako statio fisci Skarbu Państwa. Bowiem tego rodzaju podmioty nie są wyposażane w przymiot osobowości prawnej, bo są jednostkami organizacyjnymi osoby prawnej, jaką jest Skarb Państwa, powołanymi do wykonywania konkretnych jego zadań. Nie może być jednostką organizacyjną osoby prawnej osoba prawna. Statio fisci reprezentuje więc Skarb Państwa. Agencja taką jednostką sensu stricte nie jest. Zatem odmienne wywody prezentowane w sprawie w tym zakresie są błędne. Nie miały one jednak wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem trafnie zauważono, Agencja dysponuje dwoma rodzajami mienia. Mieniem powierzonym – które jest mieniem niebędącym jej własnością, a stanowiącym własność Skarbu Państwa – oraz mieniem będącym jej własnością. W przypadku pierwszego rodzaju występuje w obrocie prawnym jako podmiot, któremu powierzono pewne zadania właścicielskie Skarbu Państwa, a więc działa na zasadzie zastępcy czy pełnomocnika - na cudzy rachunek. W tym trybie Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 2 ustawy. W tym zakresie Agencja działa więc w imieniu Skarbu Państwa jako wyspecjalizowany podmiot (p. wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt V CSK 122/14 (LEX nr 1656525). Natomiast drugim rodzajem mienia, w jakie wyposaża Agencję ustawa, to mienie jej oddane na własność, co następuje w trybie art. 8 ust. 1, 1a, 2 ustawy. Charakter tego mienia, a więc też możliwość przekazania na własność, jest ograniczony. Są to bowiem odpowiednio: środki niezbędne do podjęcia działalności, mienie, o którym mowa w art. 1 pkt 1 i 2, również wtedy, jeżeli jest ono niezbędne do wykonywania jej zadań, mienie nabyte przez Agencję w celu zapewnienia jej funkcjonowania. Charakter mienia, jakim skarżąca dysponuje decyduje o jej statusie w odniesieniu do spraw jego dotyczących. Zatem w sprawie konieczne stało się ustalenie charakteru spornej nieruchomości. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważania w tym przedmiocie poczynione przez organy i zaakceptowane przez Sąd meriti są prawidłowe, a znajdują oparcie w przesądzonym stanie faktycznym, którego kasacja nie podważyła. Przede wszystkim relewantna jest treść decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2002 r. oraz aktualny wpis w księdze wieczystej spornej nieruchomości, który ostatecznie bezspornie (skarżąca to przyznała) ujawnia własność przedmiotowej nieruchomości jako własność Skarbu Państwa – Agencji Mienia Wojskowego. Przekonują one do wniosku, iż władanie nią przez Agencję ma oparcie w art. 6 ustawy, a nie w odpowiedniej jednostce redakcyjnej jej art. 8. W tej sytuacji Agencja działa jako reprezentant Skarbu Państwa, a nie jako właściciel. Sama zresztą to przyznała w kasacji twierdząc w zarzucie drugim, że mienie to jej "powierzono" (w domyśle nie oddano na własność, skoro na własność ustawa "wyposaża", "przekazuje", co wynika z redakcji art. 8 ust. 1 i 1a ustawy, używając zresztą zwrotu "własność" odnośnie mienia nabytego przez Agencję – p. ust. 2 tego przepisu). Nie ma przy tym znaczenia dla tej konstatacji, że gospodarowanie mieniem odbywa się zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, na zasadach określonych w przepisach o działalności gospodarczej. Przepisy te nie rozstrzygają wszak ani o formie władania mieniem ani o statusie skarżącej, ani o prawie własności powierzonego mienia. Tym bardziej nie mają znaczenia regulacje dotyczące zadań Agencji zawarte w art. 7 ustawy i blankietowym jej art. 1. Niepodobna wywieść z nich prawa własności, gdyż normy w nich zawarte go nie kreują. Nie ma wreszcie znaczenia nowa regulacja prawna w tym zakresie, bo ocenie podlega stan istniejący w dacie zdarzenia prawnego, jakie było przedmiotem decyzji. Dlatego odszkodowanie skarżącej nie mogło być przyznane (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I CNP 32/13 (LEX nr 1521213). Odszkodowanie należy się właścicielowi, a nie podmiotowi, któremu ten powierzył wykonywanie tego prawa. W konsekwencji czego nie sposób bronić poglądu o uchybieniu art. 9y ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Natomiast Skarb Państwa nie mógłby wypłacić sobie odszkodowania. Co mając na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego nie należy się [...] S.A., gdyż brak ku temu podstawy w przepisie art. 204 P.p.s.a., dlatego o nim nie orzeczono. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło