II OSK 1729/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-14
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Andrzej Irla, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego, może stanowić podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Jednakże, jeśli specyfika inwestycji wykazuje, że wariant wskazany przez inwestora jest jednocześnie racjonalny i optymalny, a brak jest możliwości określenia innego racjonalnego wariantu alternatywnego, nie ma podstaw do uznania raportu za wadliwy z tego powodu. W przypadku oceny oddziaływania na środowisko, miarodajne pomiary akustyczne mogą być wykonane dopiero po zrealizowaniu inwestycji, a przed jej realizacją ocena opiera się na danych katalogowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję SKO w B.-B. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B.-B. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków magazynowych. Skarżąca spółka zarzucała m.in. wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko z powodu braku wariantu alternatywnego oraz niepełnych analiz akustycznych i dotyczących odprowadzania ścieków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1041/15 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B-B z dnia z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. (sygn. akt II SA/Gl 1041/15) oddalił skargę [...] sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B-B. z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. Holding S.K.A. w K., decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. (Nr [...]) Prezydenta Miasta B.-B., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz. 1235 ze zm.), ustalono środowiskowe uwarunkowania dotyczące przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu trzech budynków magazynowych z częścią handlową, biurową i socjalną wraz z infrastrukturą (drogi wewnętrzne, parkingi, place manewrowe, przyłącza), na działkach nr [...],[...],[...] obręb [...], przy ul. [...] w B.-B.. W decyzji określono m.in. wymóg zaplanowania w dokumentacji bezodpływowego, szczelnego zbiornika na ścieki bytowe oraz systemu odprowadzania wód opadowych i roztopowych z terenu inwestycji, oparty o studnie chłonne i rozsączanie z ziemi, przy czym do ujmowania wód opadowych i roztopowych z terenów utwardzanych (dróg, parkingów, chodników, placów itp.), wprowadzono wymóg wykonania systemu kanalizacji deszczowej, wyposażony w separator substancji ropopochodnych, umożliwiający podczyszczenie tych wód przed wprowadzeniem do ziemi.
W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta B.B. podał, że przedmiotowe przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 b i pkt 56 b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), zostało zakwalifikowane do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jedynie na niewielkim, północnym fragmencie działek inwestycyjnych obowiązuje plan miejscowy dla węzła na trasie przebiegu drogi krajowej [...]. Dla pozostałego terenu nie ma obowiązującego planu miejscowego. Biorąc pod uwagę opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (zwanego dalej RDOŚ) postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. stwierdzono konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalono zakres raportu. W dniu [...] stycznia 2015r. inwestor przedłożył raport, sporządzony przez specjalistę d/s ochrony środowiska W.T., uzupełniony w dniu [...] stycznia 2015 r. Następnie dokonano wymaganych obwieszczeń, lecz w wyznaczonym terminie nie wpłynęły żadne uwagi. W toku postępowania, jedna ze stron zgłosiła wprawdzie uwagi co do wzrostu natężenia ruchu na ul. [...], z której zaplanowano objazd do terenu inwestycji, lecz następnie uwagi wycofała. W związku z przedłożeniem raportu, zwrócono się do RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, a następnie, na wezwanie tego organu, inwestor uzupełnił raport w dniu [...] kwietnia 2015 r. Na tej podstawie RDOŚ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.-B. opinią sanitarną z dnia [...] lutego 2015 r. pozytywnie zaopiniował inwestycję, a następnie pismem z dnia [...] maja 2015 r. po uzupełnieniu raportu, podtrzymał pozytywną opinię. Powołując się na dane przyjęte w raporcie, organ I instancji uznał, że nie będą przekroczone najbardziej rygorystyczne dopuszczalne poziomy hałasu, a planowana działalność nie będzie znacząco wpływać na jakość powietrza i nie będzie źródłem powstawania ścieków technologicznych. Zdaniem organu, z przedstawionych wyjaśnień wynika też, że zaproponowany sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych nie będzie negatywnie wpływał na tereny sąsiednie. Organ I instancji podał także, iż planowana inwestycja zlokalizowana będzie na terenie obecnie niezagospodarowanym, który częściowo stanowi las, lecz nie będzie tam realizowana. Na terenie tym nie występują też obszary, wymagające ochrony ze względu na istnienie gatunków roślin i zwierząt, w tym obszary Natura 2000 oraz inne formy ochrony przyrody. Wymóg wykonania ogrodzenia ma zaś na celu uniemożliwienie przedostawania się zwierząt na teren prowadzonej działalności. Z raportu wynika również, że planowane obiekty nie będą stanowiły ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Zdaniem organu, informacje dostępne w raporcie są wystarczające do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zawarte w raporcie ustalenia winny stanowić podstawę sformułowania warunków, zamieszczonych w decyzji przy uwzględnieniu wymogów opinii sanitarnej i postanowienia uzgadniającego. Realizacja przedsięwzięcia zgodnie z wymogami decyzji, w ocenie organu, nie spowoduje naruszenia standardów jakości środowiska oraz jego poszczególnych komponentów.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Sp. z o.o. w P., zarzucając naruszenie:
- art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy, a w szczególności niewystarczającą weryfikację oświadczeń inwestora zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia,
- art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a,b,c ustawy o udostępnianiu informacji (...) poprzez wydanie decyzji środowiskowej, podczas gdy obszar planowanej inwestycji uniemożliwia wydanie takiej decyzji ze względu na odprowadzanie do środowiska ścieków, emisję i występowanie innych uciążliwości, takich jak hałas i bliskie sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej,
- art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z powodu wadliwości uzasadnienia decyzji.
Odwołująca się spółka argumentowała, że organ I instancji bezkrytycznie odniósł się do informacji, przedstawionych przez inwestora, kopiując w uzasadnieniu część postanowienia RDOŚ z dnia [...] czerwca 2015 r. o uzgodnieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy uzgodnienie to, podobnie jak raport i opinia sanitarna, nie są wiążące dla organu, który powinien poczynić własne ustalenia faktyczne w sprawie. Tymczasem w ocenie odwołującej się spółki, sposób realizacji przedsięwzięcia budzi poważne zastrzeżenia co do jego zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska. Za niewystarczające należy uznać stanowisko organu co do sposobu odprowadzania ścieków, skoro nie wiadomo, czy zbiornik bezodpływowy już istnieje, czy też jest dopiero planowany i niemożliwa będzie jego realizacja zgodnie z wymogami techniczno-budowlanymi. Zdaniem spółki, sposób zagospodarowania wód deszczowych jest sprzeczny z art. 37 w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145), bowiem wymaga pozwolenia wodnoprawnego, zaś inwestor nie zadeklarował zamiaru ubiegania się o jego wydanie i nie wiadomo, jak zamierza odprowadzać ścieki opadowe i roztopowe w przypadku odmowy wydania takiego pozwolenia. Odwołująca się zarzuciła też brak określenia przez inwestora, czy projektowane obiekty będą eksploatowane w porze nocnej oraz brak usytuowania projektowanych 10 wentylatorów jak również brak planu sytuacyjnego z naniesioną lokalizacją obiektów oraz miejsca źródeł hałasu, w sytuacji gdy najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości 150 m od planowanego przedsięwzięcia. Zarzuciła, że organ bezkrytycznie zaakceptował dane przedstawione przez inwestora, nie nakładając obowiązku wykonania pomiarów akustycznych i przeprowadzenia badań w tym względzie. Przywołując orzecznictwo sądowe, odwołująca się spółka wskazała też na wady uzasadnienia decyzji, które nie spełnia wymogów z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) z powodu braku własnych ustaleń w sprawie, nieuwzględnienia skali przedsięwzięcia, wielkości zajmowanego terenu oraz wzajemnych proporcji, a także związku z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się tych inwestycji z uwagi na bliskie sąsiedztwo innych czterech wielkopowierzchniowych przedsięwzięć. Spółka zarzucila też, że inwestor wystąpił o wydanie środowiskowych uwarunkowań dla dwóch innych budynków magazynowych w bliskim sąsiedztwie terenu inwestycji, co oznacza etapowanie inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez ten organ, a decyzja jest zgodna z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, raport zawiera bowiem wszystkie elementy, o których mowa w art. 52 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), zaś z jego treści wynika, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływała na środowisko oraz zdrowie ludzi. Odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań jest zaś możliwa jedynie w przypadku, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie, w razie niezgodności inwestycji z planem miejscowym lub odmowy uzgodnienia decyzji. W niniejszej sprawie żaden z tych przypadków nie wystąpił. Kolegium nie zgodziło się też z poglądem, że ustalenia zawarte w raporcie nie są wiążące dla organu. Dla poparcia stanowiska przywołano treść art. 80 ust. 1 ustawy. Zdaniem Kolegium, raport ten został też rzetelnie oceniony zgodnie z wymogami z art. 7 i 77 kpa, zaś odwołująca się nie przedłożyła dowodu podważającego wiarygodność raportu jako dokumentu prywatnego. Kolegium wskazało też na wiążący charakter postanowienia RDOŚ, jako organu uzgadniającego, które istotnie kształtuje treść decyzji środowiskowej. Zdaniem Kolegium Odwoławczego, ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...) nie przewiduje też wymogu istnienia infrastruktury technicznej przed wydaniem takiej decyzji, zaś kwestia sposobu odprowadzania wód podlega uregulowaniu na etapie pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenie wodnoprawne może być wydane już po uzyskaniu decyzji środowiskowej. Na tym etapie nie jest też możliwe wykonanie pomiaru poziomu hałasu dla urządzeń, które jeszcze nie funkcjonują, choć producent wentylatorów podał takie dane. Kolegium wskazało też, że co prawda inwestor uzyskał już decyzję środowiskową dla podobnego przedsięwzięcia, lecz na działkach przy innej ulicy, oddzielonych ul. [...], a więc nie są to przedsięwzięcia powiązane technologicznie. W konsekwencji Kolegium uznało, że uprawnienia osób trzecich nie zostały w niniejszej sprawie naruszone i odwołania nie uwzględniono.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisaną wyżej decyzję SKO w B.-B., [...] sp. z o.o. w P. ponowiła zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. (sygn. akt II SA/Gl 1041/15) oddalił powyższą skargę.
Podał, że m.in., że nie był zasadny zarzut braku uzyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego, gdyż wymóg taki nie wynika z art. 74 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji. Nadto podkreślił, że skoro inwestor ubiegając się o wydanie decyzji środowiskowej nie musi i nie może legitymować się projektem budowlanym, oczywiste jest, że w decyzji środowiskowej nie określa się też miejsca usytuowania zbiornika na ścieki bytowe. Dopiero na etapie pozwolenia na budowę wymagane będzie zaprojektowanie zbiornika, spełniającego wymogi techniczno-budowlane. WSA w Gliwicach zwrócił uwagę, że wbrew zarzutom skargi, uzupełniając kartę informacyjną przedsięwzięcia pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. inwestor przedłożył też mapę z naniesioną lokalizacją budynków oraz usytuowaniem 10 wentylatorów (max 55 dB). Inwestor przedłożył też kopię mapy ewidencyjnej oraz wypis z rejestru gruntów. Dopełnił zatem wymogu z art. 74 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy, dotyczącego postępowania, w którym liczba stron nie przekracza 20 (ust. 1a i b ustawy). W takim bowiem przypadku dokumenty te nie stanowią załącznika do raportu. Inwestor zadeklarował też pracę w systemie 3 – zmianowym, zaś raport zawiera analizę oddziaływania na klimat akustyczny, wynikający z pracy wentylatorów i ruchu pojazdów, zarówno w porze dnia, jak i w nocy. Wg sądu I instancji, na tym etapie procesu inwestycyjnego, organy administracji mogą opierać się wyłącznie na danych zadeklarowanych przez inwestora. Wyliczenia, zawarte w raporcie, zostały zaś zweryfikowane przez organ uzgadniający – RDOŚ i opiniujący – PPIS, a następnie zaaprobowane przez organ I instancji i Kolegium Odwoławcze. W ocenie WSA, trafnie stwierdziło Kolegium, że wykonanie pomiarów akustycznych możliwe jest dopiero po zrealizowaniu inwestycji i w razie przekroczenia dopuszczalnych norm emisji hałasu, kwestia ta może być przedmiotem odrębnego postępowania. Przed realizacją i zainstalowaniem oraz usytuowaniem przedmiotowych wentylatorów, poziom emitowanego przez nie hałasu może być oceniany jedynie na danych katalogowych. Zasadnie też stwierdziło Kolegium Odwoławczego, że skarżąca spółka poza samymi zarzutami, nie przedłożyła dowodów, podważających rzetelność przedstawionego przez inwestora raportu, zaś merytoryczna zawartość tego dokumentu była przedmiotem oceny organów administracji, wydających decyzje, jak i organów współdziałających. Prawidłowo wskazało Kolegium na wiążący charakter stanowiska RDOŚ, bowiem uzgodnienie ma znacznie silniejszy, czyli inny walor niż opinia. Wyniki uzgodnień i opinii oraz ustalenia zawarte w raporcie, stanowią zaś materiał dowodowy, który podlega uwzględnieniu w decyzji środowiskowej z mocy art. 80 ust. 1 ustawy. Organ właściwy do wydania decyzji może zatem poczynić ustalenia faktyczne, opierając się jedynie na zebranym materiale dowodowym, którego granice określa ta ustawa. Skoro zaś żadna ze stron nie zaoferowała dowodów podważających wiarygodność raportu, brak podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 i 77 kpa. Brak też podstaw do żądania weryfikacji raportu poprzez powołanie biegłego przez organ administracji. Wiedzą specjalistyczną legitymują się bowiem obydwa organy współdziałające. Nawet jeżeli teoretycznie można rozważać taką możliwość, to w niniejszej sprawie skarżący nie wskazał na żadne konkretne zarzuty, podważające raport. Dane co do skali planowanego przedsięwzięcia, mogą wynikać jedynie z deklaracji inwestora i tylko dla takiego rodzaju inwestycji możliwe jest wydanie decyzji środowiskowej. W konsekwencji, chybiony jest także zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy, bowiem decyzja określa dopiero środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, które należy uwzględnić na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, a w szczególności na etapie opracowania projektu budowlanego. Dopiero ubiegając się o pozwolenie na budowę inwestor będzie zobowiązany do przedłożenia decyzji o pozwoleniach wodnoprawnych i wykazania zgodności lokalizacji wszelkich obiektów, w tym zbiornika na ścieki bytowe z uwarunkowaniami techniczno-budowlanymi. Zdaniem sądu I instancji, chybiony jest też zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji (...). Decyzja Prezydenta Miasta B.-B. zawiera wszelkie wymagane ustawą elementy uzasadnienia. Wyjaśnił ten organ, że zastrzeżenia, co do planowanej inwestycji w zakresie wzmożenia ruchu pojazdów na ulicy [...], złożyła jedna osoba, lecz następnie uwagę tę wycofała. Kwestia ta była przedmiotem analizy w raporcie jako źródło emisji hałasu. Tak więc, organ administracji dopełnił wymogu zawarcia w uzasadnieniu informacji o przeprowadzonym postępowaniu. Zdaniem WSA w Gliwicach, chybiony jest też zarzut wadliwości raportu z powodu nieokreślenia wariantu alternatywnego. W przypadku obiektów wielkopowierzchniowych, nie ma bowiem obiektywnej możliwości przedstawienia innego wariantu realizacji przedsięwzięcia. Inwestor może jedynie zrezygnować z realizacji inwestycji. Stąd też podniesiony zarzut jest nieuzasadniony w świetle art. 81 ust. 1 ustawy.
Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2016 r. (sygn. akt II SA/Gl 1041/15) wniosła [...] sp. z o.o. w P. Spółka ta zaskarżyła wyrok w całości. Domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji bądź uchylenia i rozpoznania skargi, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w B.B z dnia [...] września 2015 r.
Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone poprzez wskazanie na naruszenie:
1. przepisów postępowania tj.: art. 133 par. 1 w zw. z art. 141 par. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) w zw. a art. 7, art. 77, art. 10 par. 1 k.p.a. – polegające na dokonaniu niewłaściwej kontroli ustaleń faktycznych przyjętych przez organ za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym niedokonanie odpowiedniej weryfikacji raportu o oddziaływaniu na środowisko, który stanowił podstawę wydania kontrolowanej decyzji, co doprowadziło do oddalenia skargi i naruszyło art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
2. przepisów prawa materialnego:
a) art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku (...) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że możliwe są odstępstwa od ustawowego wymogu rozważenia i opisu w raporcie oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego przedsięwzięcia jako wariantu konkretnego, co miało wpływ na wynik sprawy i prowadziło do orzekania w sprawie w oparciu o wadliwy raport oddziaływania na środowisko;
b) art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i pkt 6 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku (...) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku realizacji przez inwestora robót budowlanych polegających na budowie obiektów wielkopowierzchniowych nie ma obiektywnej możliwości przedstawiania racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia, a samo przedstawienie w raporcie wyłącznie wariantu proponowanego przez inwestora stanowi o spełnieniu wymogu z art. art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i pkt 6 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach (...);
c) art. 63 ust. 4 i art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a i b) ustawy udostępnianiu informacji o środowisku (...) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że możliwe jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy raport zawiera niepełny zakres, który określony został w postanowieniu o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu projektowanej inwestycji (raport nie przedstawiał zasięgów poszczególnych izofon w porze dnia i nocy dla poszczególnych wariantów i etapów) oraz w zakresie odprowadzania ścieków z terenu inwestycji, co prowadziło do orzekania w sprawie w oparciu o wadliwy raport;
d) art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 udostępnianiu informacji o środowisku (...) w zw. z art. 3 par. 1 i par. 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym uznaniu, że organ w sposób zgodny z tym przepisem określił, przeanalizował i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ analizowanego przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości i sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co doprowadziło do oddalenia skargi i naruszyło art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono istotnym elementem raportu oddziaływania na środowisko jest opis wariantów przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy). W wykonanym na potrzeby tej sprawy raporcie inwestor wskazał, że nie dysponuje żadnym wariantem alternatywnym dla przedsięwzięcia oraz wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, a przedstawiona koncepcja jest jednym i jedynym wariantem najkorzystniejszym z punktu widzenia ochrony środowiska i wariantu alternatywnego. Podany wariant najkorzystniejszy nie zawiera żadnych danych oraz obliczeń. W konsekwencji przedłożony w sprawie raport zawiera wyłącznie wariant proponowany przez wnioskodawcę, co wg skargi kasacyjnej narusza art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Zwrócono uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że brak wskazania wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, a nawet jego lakoniczne przedstawienie powoduje, że nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez inwestora (NSA w wyroku II OSK 1238/11, II OSK 1376/12, II OSK 1398/14, II OSK 1605/13).
Skarga kasacyjna podkreślała też, że na niekompletność przedłożonego przez inwestora raportu zwracał uwagę RDOŚ w K. w piśmie z dnia [...].03.2015 r. w którym wzywał do poczynienia szczegółowych ustaleń i uzupełnień raportu w zakresie pomiarów akustycznych. W ocenie skarżącej, w przedłożonym raporcie brak stosownych obliczeń. W formie graficznej nie zostały przedstawione zasięgi poszczególnych izofon w porze dziennej i nocnej dla każdego wariantu (warianty nie zostały w ogóle wskazane). Inwestor, przedstawiając moc każdego z wentylatorów oparł się na danych katalogowych producenta i nie poczynił obliczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska np. w przypadku kumulacji hałasu pochodzącego od 10 wentylatorów położonych obok siebie.
Nie zgodziła się skarga kasacyjna z sądem I instancji, że wykonanie pomiarów akustycznych możliwe jest dopiero po zrealizowaniu inwestycji i w razie przekroczenia norm hałasu, kwestia ta może być przedmiotem odrębnego postępowania. Podważa to – w ocenie [...] sp. z o.o. – sens wykonywania raportu, skoro każdy inwestor mógłby oprzeć się na danych katalogowych producentów urządzeń, to usuwanie po zrealizowaniu inwestycji, skutków takich przekroczeń, mogłoby trwać długo.
W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. (k. 117) strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim, jako nietrafny ocenić należało zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 133 par. 1 w związku z art. 141 par. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016 r., poz. 353) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a) tej ustawy w związku z art. 7, art. 77, art. 10 par. 1 K.p.a. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w zakresie powyższej podstawy kasacyjnej, skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia prezentującego argumentację na poparcie zasadności wskazanego zarzutu. Tymczasem zgodnie z art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a., uzasadnienie podstaw kasacyjnych stanowi obligatoryjny element konstrukcyjny skargi kasacyjnej. Nadto, zauważyć należy, iż z treści tego zarzutu, i przy braku jego dokładnego uzasadnia, nie sposób jest ustalić, na czym miałoby polegać uchybienie sądu I instancji poprzez naruszenie art. 141 par. 4, art. 133 par. 1 p.p.s.a., w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji (...). Pomijała przy tym skarga kasacyjna również wykazanie tego, iż naruszenie ich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie jest w tym zakresie poprawne posłużenie się jedynie ogólną klauzulą, iż "powyższe doprowadziło do oddalenia skargi". Wskazana wyżej przesłanka, wynikająca z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. winna zostać należycie (przy pomocy stosownej argumentacji) uzasadniona, czego w ocenianej skardze kasacyjnej nie dokonano.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. art. 66 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016 r., pz. 353). W tym zakresie skarga kasacyjna akcentowała, iż nie było poprawne przyjęcie, że możliwe są odstępstwa od ustawowego wymogu rozważenia i opisu w raporcie oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego przedsięwzięcia. Nadto, argumentowała, że wadliwe było przyjęcie, że w przypadku realizacji przez inwestora robót budowlanych polegających na budowie obiektów wielkopowierzchniowych nie ma obiektywnej możliwości przedstawiania racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia, a samo przedstawienie w raporcie wyłącznie wariantu proponowanego przez inwestora stanowi o spełnieniu wymogu z art. art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i pkt 6 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach (...). Zajmując stanowisko wobec tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis analizowanych wariantów, w tym (a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Nadto, stosownie do pkt 6) cytowanego przepisu, raport winien zawierać także określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów. Na gruncie wskazanej wyżej regulacji, nie ulega zatem wątpliwości fakt, że prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien zawierać wszystkie powyższe rodzaje wariantów realizacji przedsięwzięcia. W realiach sprawy zauważyć jednak należy, iż przyjęta przez sąd I instancji ocena kwestii wariantowości realizacji spornej inwestycji, nie stanowi uchybienia mogącego wpłynąć na kierunek rozstrzygnięcia tej sprawy. Podkreślić bowiem trzeba, iż informacje zawarte w sporządzonym w tej sprawie raporcie są w pełni wystarczające do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport wykluczał bowiem możliwość realizacji inwestycji w innych wariantach niż ten, który określony został przez inwestora jako "proponowany". Takie stanowisko znalazło przy tym pełną aprobatę wyspecjalizowanych organów współdziałających. Uznać więc należało, że skoro uwarunkowania konkretnej inwestycji wykazują, iż wariant jej realizacji wskazany przez inwestora, a nadto będący wariantem racjonalnym (tj. najkorzystniejszym dla środowiska) jest zarazem optymalnym i jedynym sposobem realizacji inwestycji, to brak było podstaw aby poszukiwać, niejako "na siłę" wariantu alternatywnego. Podkreślić przy tym należy, iż cytowany przepis art. 66 ust. 1 pkt 5a ustawy, przewiduje aby wariant alternatywny był "racjonalny". Oznacza to zatem, że musi on być umotywowany w realiach sprawy. W przypadku braku możliwości jego określenia, z uwagi na specyfikę zamierzonej inwestycji, nie istnieją dostateczne podstawy do uznania, iż sporządzony w sprawie raport jest obarczony wadą, pozbawiającą go przydatności dla postępowania.
Nie był także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 63 ust. 4 i art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach (...). Strona skarżąca kasacyjnie zarzucała, iż raport nie przedstawiał zasięgów poszczególnych izofon w porze dnia i nocy dla poszczególnych wariantów i etapów oraz nie przedstawiał sposobu odprowadzania ścieków z terenu inwestycji. W ocenie NSA, trafnie przyjął sąd I instancji, iż wykonanie miarodajnych pomiarów akustycznych związanych z funkcjonowaniem przyszłej inwestycji możliwe będzie dopiero po jej zrealizowaniu. Natomiast, przed jej realizacją, poziom emitowanego hałasu może zostać wiarygodnie oceniany przede wszystkim na podstawie danych katalogowych odnoszących się do urządzeń ten hałas emitujących (wentylatorów). Trafne były też te wnioski sądu I instancji z których wynika, iż inwestor dopiero na etapie pozwolenia na budowę zobowiązany będzie określić miejsce usytuowania zbiornika na ścieki. Jest to bowiem materia podlegająca konkretyzacji właśnie w tego rodzaju postępowaniu.
Skarga kasacyjna upatrywała naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 i lit. a) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w związku z art. 3 par. 1 i 2 p.p.s.a. w nieuzasadnionym uznaniu przez sąd I instancji, że organ administracji w sposób zgodny z tym przepisem określił, przeanalizował i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ analizowanego przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości i sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zajmując stanowisko względem tego zarzutu należy zauważyć, że nie jest on jasny. Zarówno bowiem z jego opisu, jaki i analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie wynika na czym konkretnie polegać miałoby uchybienie sądu I instancji w naruszeniu art. 62 ust. 1 pkt 1 i lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Skarga kasacyjna nie formułuje żadnych argumentów na poparcie stanowiska odnośnie tego jakie powinno być prawidłowe zastosowanie powyżej wskazanego przepisu. Nadto wskazać trzeba, że zawarty w ocenianym zarzucie art. 3 ust. 2 p.p.s.a. składa się z 9 punktów. Tymczasem zaś skarga kasacyjna nie sprecyzowała jednostki redakcyjnej przepisu, która miała zostać narusza przez sąd I instancji. Niejasne sformułowanie zarzutu oraz nieprecyzyjne podanie jednostki redakcyjnej naruszonego przez WSA w Gliwicach przepisu, wyklucza możliwość merytorycznego zajęcia stanowiska przez NSA.
Z przedstawionych względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło