I GZ 521/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. spółki jawnej w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2016 r.; sygn. akt III SA/Gl 2096/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. spółki jawnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2015 r.; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 9 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2096/15 odmówił P. spółce jawnej w P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca Spółka składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przywołała jedynie ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, zawarte w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże okoliczności faktyczne, które przywołała w uzasadnieniu wniosku, mające być odzwierciedleniem przesłanek ustawowych, opierają się praktycznie jedynie na hipotetycznym wnioskowaniu o możliwości nastąpienia określonych skutków. Sąd I instancji wskazał, że fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Sąd wskazał, iż na wstrzymanie wykonania aktów nie może mieć wpływu zwolnienie strony skarżącej z częściowego ponoszenia kosztów sądowych, co miało miejsce w sprawie. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 ppsa poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca Spółka nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wydanego rozstrzygnięcia. Stawiając powyższe zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę. Z tego względu ograniczenie wniosku tylko do wskazania na okoliczność, iż suma obciążeń związanych z wydanymi przeciwko niemu decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych, co powoduje niemożność ponoszenia przez stronę tak ogromnego ciężaru finansowego, i w związku z tym będzie skutkowało prowadzeniem egzekucji, a tym samym pozbawienia środków do życia dla niego i rodziny, nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji. Powołanie się przez wnioskodawcę na te okoliczności nie oznacza bowiem jeszcze, że sytuacja taka rzeczywiście może zaistnieć. Sąd rozpoznający złożone zażalenie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z 11 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 402/16 (dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W odniesieniu do zażalenia skarżącej należy wskazać, iż wnioskodawca przez brak uzasadnienia wniosku nie zdołał wykazać ryzyka wystąpienia w przyszłości realnego zagrożenia związanego z brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji. Poza wskazaniem na powyższą okoliczność, we wniosku nie zostały powołane żadne konkretne argumenty uzasadniające twierdzenie o ryzyku wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska skarżącej, że zapłata podatku akcyzowego spowoduje skutek, na jaki wskazuje. Należy wskazać, iż przesłanką do wstrzymania zaskarżonej decyzji nie jest również fakt zwolnienia strony z części kosztów sądowych, gdyż są to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Zła kondycja finansowa wnioskodawcy nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Takimi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podziela też pogląd wyrażony w ww. postanowieniu NSA z 11 marca 2016 r., że trudna sytuacja materialna strony może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, ale nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania danego aktu, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż pełnomocnik w zażaleniu rozwinął argumentację dotyczącą uzasadnienia wniosku dopiero w ramach postępowania zażaleniowego. NSA ocenia legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (v. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2014 r., sygn. II FZ 394/14; postanowienie NSA z 17 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 331/14; postanowienie NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1793/14; postanowienie NSA z 19 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 144/15; postanowienie NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 653/14, CBOSA). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.