I SA/Gl 1401/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-03-22

Skład orzekający: Bożena Pindel, Beata Machcińska, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, pomimo trudnej sytuacji finansowej i osobistej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ZUS prawidłowo oceniły sytuację wnioskodawcy i odmówiły umorzenia należności. Wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności składek ani uzasadnionych przypadków umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności, a jego sytuacja finansowa nie wyklucza możliwości częściowej spłaty zadłużenia. Interes publiczny przemawia za zaspokojeniem należności ZUS.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. wniósł o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w łącznej wysokości ponad 99 tys. zł. Organy ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionych przypadków umorzenia. Wskazano, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga dochody z działalności gospodarczej, a jego zadłużenie jest zabezpieczone hipoteką. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że jego sytuacja materialna i osobista uniemożliwia spłatę długu bez pozbawienia go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Teresa Randak (spr.), Protokolant specjalista Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. A. P. (dalej: "strona", "wnioskodawca" lub "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej jako "ZUS" lub "Zakład") nr [...] ([...]) z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za okres 05/2006, 08/2006-08/2007, 10/2007-10/2008, 01/2009-04/2015 w łącznej wysokości 99.636,36 zł. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o umorzenie nieopłaconych składek na: - ubezpieczenie społeczne wraz z należnymi odsetkami za zwłokę za okres od marca 2009 r. do października 2014 r. w kwocie 48.588,22 zł, w tym należność główna w wysokości 37.992,22 zł, odsetki 10.596 zł), - ubezpieczenie zdrowotne wraz z należnymi odsetkami za zwłokę za okres od marca 2009 r. do października 2014 r. w kwocie 23.391,98 zł, w tym należność główna w wysokości 17.760,98 zł, odsetki 5.631 zł), - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę za okres od marca 2009 r. do października 2014 r. w kwocie 4.795,08 zł, w tym należność główna w wysokości 3.689,08 zł, odsetki 1.106 zł) oraz należnych odsetek za zwłokę naliczanych od dnia wydania decyzji ZUS z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że ZUS decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł, że skarżący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami ustawowymi na łączną kwotę 92.731,51 zł. Wskazał, że uprzednio wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2015 r. zwrócił się o umorzenie na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) nieopłaconych należności na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w zakresie całkowitym. Jako podstawę prawną obecnego wniosku, tj. z dnia 7 maja 2015 r., wskazał art. 28 ust. 1-3 w zw. z art. 3a i 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił, na podstawie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, umorzenia należności w zakresie objętym wnioskiem skarżącego z dnia 7 maja 2015 r. W uzasadnieniu ZUS przywołał dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i wskazał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które utrzymuje z dochodów osiąganych z prowadzonej działalności gospodarczej. Następnie powołując treść art. 28 ust. 2 i 3 w zw. z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek, z których wynika, że nie tylko w chwili obecnej, ale również w przyszłości nie ma możliwości odzyskania należności. W ocenie ZUS taka sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do skarżącego, albowiem zadłużenie zabezpieczone jest hipoteką na nieruchomości o nr KW [...], jak również nie został stwierdzony brak majątku z którego można poprowadzić egzekucję. Tym samym brak jest, w ocenie ZUS, podstaw zarówno formalnych, jak i merytorycznych dla podjęcia decyzji o umorzeniu należności objętych wnioskiem w oparciu o wskazaną podstawę prawną. Wobec powyższego organ rozpoznał wniosek w oparciu o treść art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), które to przepisy organ przytoczył. Zdaniem ZUS skarżący wykazał, że spłata zadłużenia mogłaby pozbawić go zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jednakże dochody z prowadzonej działalności gospodarczej powinny zaspokoić potrzeby skarżącego. Ponadto skarżący nie wykazał, że poniósł jakiekolwiek straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego możliwości dalszego prowadzenia działalności, albowiem skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie zaistnienia takich zdarzeń. Również skarżący nie wykazał wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej do możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik skarżącego zarzucił ZUS błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, poprzez przyjęcie, że za umorzeniem nie przemawia ważny interes płatnika, jak również, iż płatnik nie wykazał aby spłata długu pozbawiła go możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych a sytuacja materialna pozwala na spłatę należności podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosków przeciwnych. Tym samym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności. W uzasadnieniu wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a., albowiem organ nie powołał dowodów na podstawie których dokonał ustaleń faktycznych poprzestając wyłącznie na wskazaniu jakie dokumenty zgromadzono w sprawie, bez poczynienia jakiejkolwiek oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Organ rentowy zaniechał jakiejkolwiek oceny i weryfikacji sytuacji majątkowej i osobistej płatnika składek pod kątem osiąganego przez niego zysku i obciążeń finansowych wynikających z konieczności ponoszenia kosztów utrzymania prowadzonej egzekucji, ponoszonych strat w prowadzonej działalności gospodarczej oraz posiadania licznych zobowiązań względem wierzycieli. W ocenie skarżącego nie uzyskuje on z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochodów umożliwiających spłatę zadłużenia wobec ZUS w taki sposób, który nie pozbawiałby jego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz nie pociągałby zbyt ciężkich skutków dla niego. Prowadzona działalność generuje bowiem straty, co nie zostało poddane pod ocenę. Jednocześnie miesięczny koszt utrzymania, na który składają się koszty wyżywienia, czynszu oraz opłat eksploatacyjnych związanych z lokalem, w którym skarżący mieszka, jak również należności alimentacyjnych wynosi około 3.100 zł. Skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności w ramach miesięcznego budżetu celem spłaty należności względem organu rentowego. Podniósł, że aktualna wysokość jego długu w prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym wynosi 69.548 zł. Ponadto posiada zadłużenie względem osób prywatnych odpowiednio na kwotę 15.000 zł oraz 10.000 zł w związku z zaciągniętymi umowami pożyczek. Jednocześnie podniósł, że nie jest w stanie pozyskać innych środków finansowych, albowiem wobec negatywnej historii kredytowej nie został mu przyznany kredyt. Utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] wskazując na treść art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że prawidłowo organ I instancji uznał, że z oczywistych przyczyn nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 4a tej ustawy. Jednocześnie, zdaniem organu, w sprawie nie zachodzi przesłanka z pkt 3 ww. przepisu, albowiem pomimo, że działalność gospodarcza nie jest już co prawda prowadzona, jednak jak dotąd nie stwierdzono braku majątku, z którego może być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Również przesłanka wynikająca z pkt 5 tego przepisu nie występuje, albowiem komornik sądowy ani naczelnik urzędu skarbowego nie stwierdzili dotychczas braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ostatecznie w odniesieniu do art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS stwierdził, że również przesłanka z pkt 6 nie została spełniona, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Skarżący posiada bowiem składnik majątkowy w postaci współwłasności garażu, po sprzedaży którego uzyskane środki finansowe mogłyby być przeznaczone na spłatę zobowiązań. Jednocześnie ZUS w oparciu o treść art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. wskazał, że skarżący nie wykazał by ze względu na stan majątkowy oraz sytuację rodzinną i zdrowotną spłata należności w dłuższym okresie czasu wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego. Organ podkreślił, że pomimo wezwania skarżącego do złożenia dokumentów potwierdzających wartość wyniku finansowego za ostatnie 3 lata zawartego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego dokumenty te nie zostały przedstawione. Tymczasem z treści § 3 ww. rozporządzenia wynika, że to na dłużniku spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek do umorzenia należności. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia majątkowego wynika, że uzyskiwał on co roku dochód dający średniomiesięcznie kwotę 2.500 zł w 2012 r., 2.750 z 2013 r. oraz 2.600 w 2014 r. co wskazuje, że prowadzona przez skarżącego działalność przynosiła zysk, który mógłby być przeznaczony na spłatę należności w systemie ratalnym. Jednocześnie skarżący w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oświadczył, że posiada stałe zlecenie, które umożliwi mu odzyskanie płynności finansowej. Tym samym sytuacja przedsiębiorstwa skarżącego nie jest zagrożona. Jednocześnie, mimo powoływania przez pełnomocnika skarżącego kwot mających stanowić comiesięczne wydatki skarżącego, w toku postępowania nie przedstawiono dokumentów potwierdzających te okoliczności. Załączone zaś do wniosku kopie oświadczeń informujących o udzielonych skarżącemu pożyczkach wobec braku informacji o osobach je podpisujących oraz nieczytelnych podpisów nie można zweryfikować pod kątem wiarygodności. Podsumowując, złożone dokumenty obrazujące sytuację finansową zdaniem ZUS nie stanowią wystarczającego dowodu, by doszło do umorzenia należności. Ostatecznie organ zauważył, że decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami orzeka w drodze tzw. uznania administracyjnego. Ustalenie, że istnieją przesłanki uzasadniające pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika stanowi jedynie warunek konieczny rozważenia takiej możliwości i nie zobowiązuje ZUS do wydania decyzji uwzględniającej żądanie strony. Umorzenie należności w całości lub części oznacza bowiem rezygnację z należnych zobowiązań. Skarżący podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawa i ich respektowania, tak aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe działalności prowadzonej przez niego nie mogą być przerzucane na ZUS, a w konsekwencji na ogół obywateli. Działalność gospodarcza jest bowiem prowadzona na własne ryzyko. W ocenie organu nie można nadto z instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu. Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. A. P. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie w sprawie, w szczególności: - art. 28 ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie w sprawie i uznanie, że stan majątkowy skarżącego oraz jego obecna sytuacja osobista i rodzinna nie stanowią o przewlekle trudnej sytuacji skarżącego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności publicznoprawnych względem ZUS, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna zmierzać do obowiązku umorzenia należności skarżącego względem organów Państwa, jakim jest ZUS, tzn. takich które nie są możliwe do ściągnięcia, powiązanych ze znacznymi kosztami ich ściągnięcia przewyższającymi ewentualne korzyści z ich egzekucji bądź prowadziłyby do szczególnie ciężkiej sytuacji zobowiązanego, - art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne zastosowanie polegające na niezauważeniu przez organ faktu złożenia przez skarżącego dowodów potwierdzających spełnienie przez niego przesłanki w postaci ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia składek, a tym samym zasadności umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności - § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, poprzez jego błędne niezastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy, pomimo konieczności i uznanie, że opłacanie należności publicznoprawnych przez skarżącego względem ZUS nie pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 136 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem organ: a. nie uzasadnił należycie odmowy umorzenia należności publicznoprawnych względem skarżącego, w tym w szczególności nie uzasadnił w stopniu dostatecznym: - dlaczego ciężka sytuacja skarżącego nie uzasadnia umorzenia należności z tytułu składek, - dlaczego nie doszło do umorzenia mimo spełnienia przez skarżącego przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych będącej jednocześnie płatnikiem tych składek ważąc dostateczny materiał dowodowy w tym zakresie zgromadzony w aktach sprawy. b. nie wykazał również, że pomocy skarżącemu stoi na przeszkodzie interes społeczny; c. nie dokonał analizy istotnych okoliczności, jak to, że przedmiotem umorzenia mogły być odsetki oraz to, że ZUS nie wzywał do uregulowania zaległości przez okres kilku lat, mimo, że posiada możliwości organizacyjne i techniczne w tym zakresie; d. przekroczył granice uznania administracyjnego. 3. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotne a zatem kwalifikowane znaczenie w ramach dokonanej subsumcji pod przepisy prawa materialnego polegający na: a. uznaniu, że nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie, że należności są nieściągalne w rozumieniu art. 28 ust. 2. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niewykazania przez skarżącego, iż z uwagi na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego, braku rozważenia materiału dowodowego oferowanego przez skarżącego, w szczególności w zakresie dowodów wskazujących na sytuację majątkową oraz osobistą, która kwalifikuje do pozytywnego rozpoznania wniosku o umorzenie, mimo że materiał dowodowy przeczy stanowisku organu, b. uznaniu, że nie stwierdzenie przez odpowiednie organy braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu w związku z długiem skutkuje brakiem spełnienia przesłanek warunkujących umorzenie długu, co nie wyklucza uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne, podczas gry prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie w związku z sytuacją skarżącego w sposób oczywisty nie pozwala na przyjęcie stanowiska organu; c. poczynieniu błędnych ustaleń faktycznych w zakresie dotyczącym sytuacji finansowej i osobistej skarżącego i jej oceny pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie długu skarżącego zgodnie z wnioskiem, albowiem organ rentowy zaniechał jakiejkolwiek oceny i weryfikacji stanu finansowego skarżącego pod kątem osiąganego przez niego zysku oraz obciążeń finansowych wynikających z konieczności ponoszenia kosztów utrzymania, ponoszonych strat w prowadzonej działalności gospodarczej oraz posiadania licznych zobowiązań względem wierzycieli, które to okoliczności w ocenie skarżącego winny zostać poddane weryfikacji w zakresie oceny spełnienia przesłanek warunkujących umorzenie długu. Tym samym wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu powołując treść art. 28 ust. , 2 i 3a oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. podniósł, że katalog przesłanek określonych w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia jest katalogiem otwartym, na co wskazuje użycie w nim zwrotu "w szczególności". Powołane regulacje wskazują, że organ administracji orzekając w oparciu o nie podejmuje rozstrzygnięcie w ramach tzw. uznania administracyjnego mając niejako "luz decyzyjny". Pełnomocnik skarżącego wskazał, że wydając rozstrzygnięcie organ powinien ustalić, czy w stanie faktycznym sprawy zachodzą w ogóle okoliczności będące przesłankami do zastosowania preferencji w spłacie należności – tzw. kierunkowe dyrektywy wyboru. Podniósł przy tym, że pojęcia "uzasadnionych przypadkach", "zbyt ciężkie skutki" czy "niezbędne potrzeby życiowe" są pojęciami nieostrymi, niemniej jednak ocena w tym zakresie nie ma nic wspólnego z uznaniem administracyjnym. Dokonując bowiem oceny stanu faktycznego organ winien kierować się powszechną hierarchią wartości. Dopiero stwierdzenie wystąpienia jednej z tych przesłanek daje możliwość rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, tj. wyboru konsekwencji prawnych określonego stanu faktycznego. W ocenie pełnomocnika skarżącego organy orzekające w sprawie naruszyły powyższe zasady. Z treści decyzji wynika, że organy nie stwierdziły wystąpienia jakichkolwiek przesłanek warunkujących zastosowanie preferencji w spłacie należności, w tym ważnego interesu strony. Jednakże kwestią wymagającą zaakcentowania winna być ocena zgromadzonego materiał dowodowego, której rezultatem było powyższe stwierdzenie. Pełnomocnik skarżącego powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że na gruncie prawa podatkowego "ważny interes" definiowany jest nie tylko jako zdarzenie nadzwyczajne, czy jako przypadek losowy, ale również jako wynik zdarzeń, na które podatnik nie miał wpływu, czy też jako normalna sytuacja ekonomiczna, w której uwzględnia się zarówno wysokość uzyskiwanych przez podatnika dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków np. związanych z kosztami leczenia. Jednocześnie "ważny interes osoby zobowiązanej" rozumianej jako wystąpienie okoliczności, które uniemożliwiają spłatę zadłużenia. Ocena zdolności majątkowej skarżącego winna być ważona w ramach jego sytuacji majątkowej i osobistej, która nie pozwala na wykonanie przez niego obowiązku składkowego względem organu rentowego. W ocenie pełnomocnika również ważny interes publiczny przemawia za umorzeniem powstałego zadłużenia skarżącego, albowiem istnieje prawdopodobieństwo, że dojdzie do sytuacji pozbawienia skarżącego nadzwyczaj skromnych środków pozwalających na normalne utrzymanie co doprowadzi go do konieczności korzystania z pomocy społecznej. Tymczasem w interesie państwa leży, by obywatele byli w stanie sami ponosić koszty związane ze swoim utrzymaniem na minimalnym poziomie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ zaniechał ważenia okoliczności, że wobec skarżącego prowadzona jest egzekucja z wniosku wierzyciela będącego bankiem, zaś aktualna wysokość zobowiązania podlegającego tej egzekucji wynosi 69.548 zł. Jednocześnie skarżący posiada zadłużenie u osób fizycznych na łączną kwotę 25.000 zł wobec zawartych przez niego pożyczek spowodowanych brakiem środków do życia. Ponadto skarżący nie jest w stanie zaciągnąć zobowiązania finansowego na spłatę zadłużenia z uwagi na negatywna historię kredytową. Pełnomocnik skarżącego wskazał przy tym, że argumentacja organu II instancji dotycząca braku możliwości weryfikacji osób udzielających skarżącemu pożyczek pod kątem wiarygodności jest całkowicie niezrozumiała, albowiem skarżący nie ma obowiązku ujawniania informacji na temat tożsamości osób ich udzielających, a złożone przez te osoby oświadczenia zawierające ich własnoręczne podpisy są wystarczające. Powyższa sytuacja wskazuje, że spłata należności względem ZUS pozbawiłaby skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie przynosi bowiem dochodów, podczas gdy miesięczne koszty utrzymania wraz z płaconymi przez skarżącego alimentami wynosi miesięcznie ok. 3.300 zł. Jednocześnie nietrafna jest argumentacja dotycząca posiadania przez skarżącego nieruchomości, albowiem budynek garażowy stanowi współwłasność skarżącego i jego małżonki, która nie wyraża zgody na jego sprzedaż, a ponadto wartość tego garażu wyceniania jest na kwotę 2.500 zł. Rozdysponowanie zatem udziałem skarżącego w tej nieruchomości wobec wysokości długu względem organu rentowego nie ma znaczenia dla zdolności wykonania zobowiązania przez ubezpieczonego. Ostatecznie pełnomocnik skarżącego wskazał, że co prawda z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości, jednakże z przepisów k.p.a. obowiązek wszechstronnego rozpoznania sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego spoczywa na organie. Dlatego też organ powinien podjąć kroki niezbędne do ustalenia podstaw faktycznych, a nie ograniczać się do przerzucenia ciężaru na skarżącego. Odpowiadając na skargę, pełnomocnik organu będący radcą prawnym, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał w pełni stanowisko i argumentację, zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że umorzenie składek powoduje zwolnienie z długu na stałe, dlatego też należy zawsze rozważyć, czy istnieje możliwość spłaty zadłużenia w przyszłości chociażby niewielkimi kwotami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skarga okazała się nieuzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora O/ZUS – u w C. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Organy obu instancji przyjęły, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone zarówno w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej – dalej określanym zamiennie "rozporządzeniem". Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 28 ust. 2, ust. 3 i ust. 3 a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia a ponadto przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 136 kpa. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że najpierw należy rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Taki sposób postępowania przyjęty jest jednomyślnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym uznaje się m.in., że dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego (tak np. wyroki z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120 i z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 397/07, LEX nr 468936). Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej organ dokonał zarówno niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, jak i niewłaściwie zastosował przepisy procedury administracyjnej, głównie w zakresie nienależytego uzasadnienia odmowy zastosowania wnioskowanej ulgi. Odnosząc się do tych zarzutów należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi publicznoprawnych zobowiązań jest tzw. postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że strona wnioskująca o jej udzielenie ma interes faktyczno – prawny w zwolnieniu się z długu. W badanej sprawie ani skarżący ani też działający w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik nie złożyli dowodów, które przeczyłyby przyjętemu za podstawę rozstrzygnięcia stanowi faktycznemu. Poza sporem pozostaje bowiem takie fakty jak: - po pierwsze, prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej; - po drugie, prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego; - po trzecie, osiąganie zysku z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości od 2500 zł. miesięcznie w 2012, 2750 zł. w 2013 r. i 2600 zł. w 2014 r.; - po czwarte wreszcie, posiadanie przez skarżącego stałego zlecenie. Tę ostatnią okoliczność wskazał skarżący w formularzu przy ubieganiu się o pomoc de minimis, zapewniając o możliwości odzyskania płynności finansowej, nie wskazując jednak miejsca jego świadczenia i wysokości wynagrodzenia. Należy wskazać, że pismem z dnia 19 maja 2015 r. ZUS poinformował skarżącego o prawach i obowiązkach zarówno zobowiązanego, jak i organu akcentując, że w interesie zobowiązanego jest udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej. Skarżący został poinformowany o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Z kolei pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. skarżący został zawiadomiony o zakończeniu postępowania oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i ewentualnego złożenia wyjaśnień i uwag co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przyjdzie wskazać, że z uprawnienia tego skarżący nie skorzystał. Organ ustalił zatem stan faktyczny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który w ocenie sądu odpowiada rzeczywistej sytuacji dochodowo – materialnej skarżącego. Przyjdzie przy tym zaakcentować, że co prawda to organ odpowiada za zgromadzenie materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistym, nie sposób jednak nie zauważyć, że – w odniesieniu do postępowania w sprawie udzielenia ulgi – to zobowiązany ma pełną wiedzę w sprawie własnej sytuacji i że powinien wiedzę tę przekazać organowi orzekającemu w sprawie. Przyjmując zatem, że skarżący nie był w stanie wykazać innych okoliczności oprócz tych, które zostały uwzględnione przez organ sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika dotyczącej naruszenia prawa procesowego. Uwaga ta jest o tyle istotna, że strona skarżąca zwracając się o ponowne rozpoznanie sprawy miała możliwość czy to przedłożenia nowych dowodów czy to wnioskowania o ich przeprowadzenie przez organ. Nie skorzystanie z przysługujących skarżącemu praw uzasadnia wniosek, że skarżący nie był w stanie skutecznie zakwestionować przyjęty przez organ pierwszej instancji stan faktyczny a to bezzasadnymi czyni zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Nie zasługiwał też zdaniem sądu zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3 a w zw. z § 3 pkt. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego, tym samym skład orzekający w sprawie, podziela pogląd organu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie składek z tytułu ubezpieczenia społecznego. Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne określa art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazana ustawa w treści powołanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Przypadki całkowitej nieściągalności w sposób wyczerpujący i zamknięty określa art. 28 ust. 3 w/w ustawy, zgodnie z którym, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.), 3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm,), 4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w w/w przepisie jest wyczerpujące, a to oznacza, że stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Należy podzielić pogląd organu, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że w odniesieniu do skarżącego nie mają zastosowania przesłani określone w pkt. 1, 2, 3, 4 i 4a. Z kolei przesłanki określone w pkt 5 i 6 nie zostały spełnione a to z tej przyczyny, że – jak wskazano w uzasadnieniu decyzji – po pierwsze, naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, po drugie zaś nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Tę drugą okoliczność potwierdza fakt, że skarżący – nie licząc wynagrodzenia ze stałego zlecenia – posiada miesięczne dochody w wysokości około 2.600 zł. (2014 r.). Nie ma racji pełnomocnik, że stan majątkowy skarżącego uprawniał do przyjęcia, że skarżący spełniał przesłanki całkowitej nieściągalności zadłużenia, gdyż sama wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt prowadzenia działalności gospodarczej wyłącza taką możliwość. W opisanej sytuacji, zasadnie organ przyjął, że nie jest możliwe umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne skarżącego z tytułu ich całkowitej nieściągalności, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w tym przepisie. Wymaga szczególnego zaakcentowania, że umorzenie składek wynikające z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym/niezbędnym do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie składek. Na podstawie ust. 3a w/w przepisu, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ust. 3a sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie strony skarżącej organ naruszył § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 w/w rozporządzenia, gdyż uregulowanie zaległych składek uderzy w podstawy egzystencji zobowiązanego. Oceniając ten zarzut należy przede wszystkim odwołać się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, głównie w zakresie sytuacji majątkowo – rodzinnej skarżącego. Jak już wskazano, skarżący tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe, prowadząc działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2.600 zł. (PIT za 2014 r.). Jak wskazał skarżący z kolei miesięczne wydatki kształtują się na poziomie 3.100,00 zł. (pełnomocnik w skardze 3.300 zł) i obejmują miesięczny koszt utrzymania, opłaty eksploatacyjne związane z lokalem, oraz alimenty w wysokości 600 zł. Skarżący posiada zadłużenie wobec banków i osób prywatnych w kwocie odpowiednio 69.548 zł. i 15.000 zł. Wobec zadłużenia bankowego prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. W tej sytuacji uznał, że nie jest w stanie uregulować zadłużenia wobec ZUS. Przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych", a więc określeniem, które z natury rzeczy nie jest precyzyjne. Jednakże – zdaniem Sądu – tłumaczyć należy je zgodnie z literalnym brzmieniem, a skoro tak, to niezbędne potrzeby życiowe to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie/szkodliwie wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tychże potrzeb przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak zaspokojenia tychże potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb. Nie każda bowiem potrzeba to potrzeba niezbędna. W tej kwestii wypowiadał się wielokrotnie NSA, który akcentował, że ZUS jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. Przykładowo, w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 125/10 NSA przyjął, że "1. Ustawodawca zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wprowadza daleko idące ograniczenia. Nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. 2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny". Z kolei w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 181/10 NSA stwierdził, że "W sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Rozważenie zatem obu interesów tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym". W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są też, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu organ sprostał tym wymaganiom i nie naruszył – wbrew twierdzeniu skarżącego – przepisów postępowania zarówno w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., jak i w oparciu o art. 28 ust. 3a tej ustawy w związku z § 3 rozporządzenia. W świetle zebranego materiału dowodowego, uprawnione jest stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzi zasadnicza przesłanka umorzenia uzasadniająca umorzenie. Stosownie do przywołanych powyżej przepisów, w przypadku braku całkowitej nieściągalności, organ rentowy rozpatrzył możliwość umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i związany z nim § 3 cyt. rozporządzenia. Podał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie jest na tyle trudna, iż wyklucza możliwość chociażby częściowej spłaty zadłużenia. Analiza przedłożonych do sprawy dokumentów uzasadnia twierdzenie, że skarżący skoncentrował działania w dążeniu do umorzenia należnych składek nie wykazując zainteresowania żadną z innych form ulgi. W związku z tym organ skorzystał, z możliwości jaką daje art. 28 ust. 3a u.s.u.s., tj. uznania administracyjnego i odmówił umorzenia zaległości. Sąd uznaje, że decyzja ta nie narusza prawa. Biorąc bowiem pod uwagę dochody jednoosobowego gospodarstwa domowego, wykonywanie działalności gospodarczej, wiek skarżącego umorzenie należności oznaczałoby faktyczną, definitywną rezygnację z należnych ZUS – owi składek w sytuacji, gdy okoliczności sprawy dają prawo do wnioskowania, że istnieje możliwość przynajmniej częściowego ich uregulowania. Konstatacja ta jest tym bardziej uzasadniona, że skarżący – we wniosku sądowym o przyznanie prawa pomocy – wskazał na dochód miesięczny w wysokości 3.500 zł. Wymaga przy tym podkreślenia, że prywatne zadłużenia eksponowane przez pełnomocnika nie mogą mieć pierwszeństwa w zaspokojeniu przez zobowiązaniami wobec ZUS, który finansuje zagwarantowane prawem świadczenia na rzecz osób potrzebujących. Wymaga przy tym zaakcentowania, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie odmowa ta nie ma charakteru dowolnego. W decyzji bowiem organ podał przesłanki, które zdecydowały o odmowie uwzględnienia wniosku. Podkreślić należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Podsumowując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przeanalizował sytuację majątkową i finansową strony skarżącej i wskazał na okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło