I SA/Wa 2110/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. adwokat J. M., działając jako kurator dla nieznanego z miejsca pobytu J. S., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Jak wynika z akt sprawy, adwokat J. M. został ustanowiony kuratorem nieobecnego J. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...]. Z treści ww. postanowienia wynikało, że udzielone mu jako kuratorowi umocowanie do działania obejmowało postępowanie administracyjne prowadzone przez W. Centrum Pomocy [...] w sprawie ustalenia opłaty za pobyt małoletniej K. S. w pieczy zastępczej, nie rozciągało się natomiast na postępowanie przed sądem administracyjnym. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3553/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, wskazując na brak umocowania adw. J. M. do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Orzeczeniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2296/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie. W ocenie NSA kurator ustanowiony przez sąd powszechny do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym, może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Po zwrocie akt do sądu pierwszej instancji, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zwrócono się do adwokata J. M. z zapytaniem, czy będzie występował do sądu powszechnego z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu J. S. również w postępowaniu sądowo – administracyjnym. W odpowiedzi adwokat J. M. wskazał, że z wnioskiem takim nie będzie występował. Jego zdaniem inicjatywa w tej kwestii leży po stronie sądu administracyjnego. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Sąd wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (poza skarżącym jedynej strony postępowania) z zapytaniem, czy organ będzie korzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 78 i art. 79 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wystąpi do WSA w Warszawie o ustanowienie w niniejszym postępowaniu kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu J. S. W odpowiedzi Kolegium poinformowało Sąd, że nie z wnioskiem takim nie będzie występowało. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm – dalej zwaną "ppsa".) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. W niniejszej sprawie konieczny jest udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżącego lub jego pełnomocnika lub też osoby reprezentującej jego prawa. Natomiast w okolicznościach sprawy nieznany jest adres zamieszkania skarżącego, a osoba ta nie posiada pełnomocnika ani przedstawiciela. Nie ma zatem możliwości nadania sprawie dalszego biegu. Jednocześnie zauważyć należy, że ustanowiony do postępowania administracyjnego adwokat J. M. nie może reprezentować praw skarżącego przed sądem administracyjnym. Ostatnią czynnością jaką adw. J. M. mógł dokonać na podstawie powołanego postanowienia sądu powszechnego, było wniesienie przedmiotowej skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2990/12). Należy bowiem przyjąć, że kurator dla osoby nieobecnej ustanowiony przez sąd powszechny może wnieść skargę do sądu administracyjnego na decyzję kończącą postępowanie administracyjne, w którym został ustanowiony. Przy czym po wniesieniu skargi przez tego kuratora, sąd administracyjny powinien podjąć dalsze czynności celem zapewnienia osobie nieznanej z miejsca pobytu możliwości obrony jej praw. Do czynności tych – wbrew twierdzeniu adwokata J. M. – nie należy występowanie przez sąd orzekający do sądu powszechnego z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Jeżeli zatem kurator ustanowiony przez sąd powszechny, nie ma umocowania do działania w imieniu strony nieznanej z miejsca pobytu również w postępowaniach sądowych, to w niniejszej sprawie zastosowanie będzie musiał mieć art. 78 ppsa. Zgodnie z jego treścią, jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczona skarga lub inne pismo w postępowaniu sądowym albo orzeczenie wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający. Z art. 78 ppsa wynika zatem, że ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest możliwe wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Brak więc podstaw prawnych do ustanowienia takiego kuratora przez sąd z urzędu. Brak również podstaw do tego, aby sąd nałożył obowiązek wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie kuratora na pozostałe strony sądowoadministracyjnego. Sąd ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym (art. 79 § 1 ppsa). W niniejszej sprawie wniosek taki nie został jednak złożony. Podkreślić należy, że Sąd podejmie zawieszone postępowanie sądowe niezwłocznie po ustaniu przyczyny zawieszenia, tj. wskazania adresu skarżącego lub ustanowienia kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu skarżącego lub też zgłoszenia się pełnomocnika skarżącego. Z powyższego względu Sąd, na podstawie art.125 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.