I OSK 2260/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Elżbieta Kremer, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy historyczne wpisy w księdze hipotecznej mogą stanowić podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia drogi dojazdowej?
Ratio decidendi
Historyczne wpisy w księdze hipotecznej, które nie odzwierciedlają aktualnego stanu prawnego, nie mogą stanowić podstawy do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie, nie kształtuje praw własności.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości zwrócili się o sprostowanie błędu w ewidencji gruntów z 1995 r., polegającego na niewykazaniu drogi dojazdowej. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organ I instancji odmówił aktualizacji ewidencji, uznając granice działki za prawidłowe i zgodne z pierwotnym operatem z 1969 r. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że historyczne wpisy w księdze hipotecznej nie mogą stanowić podstawy do aktualizacji ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 19/16 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] listopada 2015 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 19/16 oddalił skargę M. R. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia [...] listopada 2015 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Pismem z 31 lipca 2002 r., właściciele nieruchomości położonych w W. przy ul. [...] zwrócili się do Starosty Włoszczowskiego (dalej Starosta) o wszczęcie postępowania, mającego na celu "sprostowanie pomyłki" popełnionej w 1995 r. podczas modernizacji ewidencji gruntów miasta W. obręb [...], przez przywrócenie na mapie ewidencji gruntów drogi dojazdowej przebiegającej przy działce Z. D., która nie została wykazana na mapie ewidencji gruntów po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów. Następnie Starosta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów miasta W. obręb [...], polegającej na wykazaniu w operacie ewidencji gruntów drogi dojazdowej od ulicy [...] do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i doprowadzeniu do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów ze stanem prawnym w odniesieniu do przedmiotowej drogi. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., Starosta orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów miasta W. obręb [...], zmian przedmiotowych i podmiotowych, mających na celu doprowadzenie do zgodności zapisów w ewidencji gruntów ze stanem prawnym w odniesieniu do drogi dojazdowej figurującej w starej ewidencji gruntów jako odrębna działka nr [...], do pól oraz działek do niej przyległych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach (dalej WING, Wojewódzki Inspektor bądź organ II instancji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. Po rozpatrzeniu skargi M. R. (dalej skarżący) WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 76/07 (dalej wyrok z dnia 12 kwietnia 2007 r) uchylił decyzję z [...] kwietnia 2005 r. oraz decyzję z [...] grudnia 2004 r., wskazując na liczne błędy proceduralne oraz merytoryczne popełnione przez organ I i II instancji. Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Starosta orzekł o wyłączeniu do odrębnego postępowania administracyjnego działek ewidencyjnych pochodzących z dawnych działek hipotecznych nr [...], nr [...], nr [...] ([...]) i części gruntów "[...]" przylegających do dawnej działki nr [...]. Następnie decyzją z [...] lipca 2011 r. Starosta orzekł o wprowadzeniu z urzędu zmian w ewidencji gruntów miasta W. obręb [...], polegających na wykreśleniu z jednostki rejestrowej G.455 działki nr [...] o powierzchni [...]ha ujawnionej we władaniu Skarbu Państwa w trwałym zarządzie lub zarządzie S. w W. i wpisaniu w jej miejsce działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w nowo utworzonych jednostkach rejestrowych i ujawnienie w tych jednostkach nowych podmiotów. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji decyzją z [...] grudnia 2011 r. uchylił decyzję z [...] lipca 2011 r. wskazując na liczne braki dowodowe, zarzucając organowi II instancji, że nie uwzględnił uwag zawartych w wyroku z dnia 12 kwietnia 2007 r. oraz nie ustalił właściwie stron postępowania oraz prowadził sprawę z udziałem nieżyjących osób. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Starosta orzekł o wprowadzeniu zmian przedmiotowych i podmiotowych w ewidencji gruntów miasta W. obręb [...] w odniesieniu do działki nr [...] o powierzchni [...]ha. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, organ II instancji decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. ponownie uchylił w całości decyzję z [...] kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na braki w aktach sprawy organu I instancji w zakresie m.in. ustalenia stron postępowania, ustalenia rzeczywistej treści żądania wnioskodawców oraz jednoznacznego ustalenia legitymacji skarżącego do złożenia wniosku w tej sprawie. Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Starosta orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek W. O. i M. R., w sprawie drogi stanowiącej jedyny dojazd do ich działek, figurującej w starej ewidencji gruntów jako odrębna działka nr [...] o powierzchni [...]ha. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchylił decyzję [...] stycznia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Inspektor nie zgodził się ze stanowiskiem Starosty wskazując, że pisma składane przez W. O. i M. R. nie były wnioskami o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta W., a jedynie skargami na działania pracowników Starostwa Powiatowego we Włoszczowie, co czyniło prowadzone postępowanie bezprzedmiotowym. Organ II instancji na podstawie analizy pism uznał, że skarżący nie zrezygnował ze swoich roszczeń przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] działki nr [...], stanowiącej drogę. Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Starosta orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykazaniu zmian dotyczących przebiegu granic działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta W., stanowiącej drogę dojazdową. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedstawione w aktualnej ewidencji gruntów i budynków miasta W., granice działki nr [...] są prawidłowe i odpowiadają granicom działki nr [...] ujawnionej w operacie ewidencyjnym z założenia ewidencji gruntów dla miasta W. z 1969 r. Skarżący żąda przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków miasta W., drogi szerszej od tej, która była wykazana pierwotnie w ewidencji gruntów, o pas gruntu należący do działki nr [...], stanowiącej własność Z. i M. małż. D. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że zmiana dotycząca użytku gruntowego w działce nr [...] oraz ustalenie właściciela lub władającego tą działką, nastąpi w osobnym postępowaniu. Decyzją z [...] listopada 2015 r., organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] sierpnia 2015 r. Skargę do WSA w Kielcach złożył M. R. wnosząc o uchylenie decyzji z [...] listopada 2015 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Skarżący wskazał, że: 1. Starosta bądź Wojewódzki Inspektor nie posiadają dokumentu potwierdzającego, że Z. D. lub jego poprzednicy prawni nabyli działkę [...]; 2. Z zarysu polowego z 1962 r nr [...] i [...], na które powołują się organy, wynika tylko, że zamierzono na nim jedną działkę Nr [...] o pow. [...]ha i zapisano na W. K., a na mapie ewid. z 1968 r. znalazły się w tym miejscu już 3 działki: [...], [...] i [...], przy czym działka [...] ma tylko [...]ha. Wg skarżącego organ nie posiada dokumentu służącego do naniesienia zmian na mapie, ponieważ takie nie istnieją; 3. Geodeta wykonał w 1998 r. szkic pomiarowy, na którym znalazły się ww. działki, których nie ma na zarysach. Obecnie odnalazł się dokument, wg którego dawna działka [...], mająca pow. [...]ha, podzielona została na 3 mniejsze. Przy czym oznaczenie tych działek wskazuje, że ustalono tylko właściciela działki [...] – W. K., a właściciele działek [...] i [...] są nieznani; 4. Dokumenty do wydania decyzji z 2000 r. miał przygotować wyznaczony geodeta – A. G. – a tymczasem drogę wyznaczał A. W. – pracownik Urzędu Rejonowego w Jędrzejowie, który wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. Ponadto modernizację tego obrębu zlecał Urząd Rejonowy w Jędrzejowie, a A. W. sprawował nadzór nad geodetami z gminy Włoszczowa. 5. Nieprawdą jest zarzut nieuczestniczenia właścicieli w pomiarach w 1962 r., ponieważ są podpisy na dokumentach z okazania map w 1968 r., oraz podpis W. K. i jego uwaga, że wszystkie działki przy ul. [...]: [...], [...], [...] są jego własnością zgodnie z zapisami w KW [...]; 6. Przebieg drogi oznaczonej na mapie z 1969 r. jako działki [...] i [...], stanowi jedną drogę przeciętą rowem, na którym poprzednicy prawni wybudowali mostek z kręgów betonowych o szerokości 5m. Na zmodernizowanej mapie z 1995 r. ww. działki się nie łączą – działka [...] dochodzi do działki [...] i kończy się, a działka [...] zaczyna się na tej samej wysokości, na działce [...], której właścicielem był nieżyjący już S. C. Wystarczyło kreskę oznaczającą granicę pomiędzy działkami [...] i [...] przenieść do sąsiada, a w to miejsce wstawić linię przerywaną i taki stan prawny pozwoliłby na utworzenie "nowej" działki [...] i powiększenie jej o 12 arów; 7. W dokumentach hipotecznych "[...]" jest dokument, z którego wynika, że działka [...] została w 1936 r. sprzedana P. M. – łącznie z drogą do obecnej ul. [...]; 8. Działka [...] była mierzona wielokrotnie, a po "modernizacji" w 1995 r. suma powierzchni działek wynosiła [...]ha, a w 1997 r. już tylko [...]ha, a obecnie jest jeszcze mniejsza; 9. Zgodnie ze stanem faktycznym drogi, posiada ona u zbiegu ul. [...] szerokość ok. 3 metrów, natomiast na przecięciu z rowem melioracyjnym nr [...] jej szerokość w działce stanowiącej dawniej własność W. K. wynosi 90 cm – reszta jest w działce stanowiącej obecnie własność p. C.; 10. Nie sprecyzowano, dlaczego pominięto aktualizację danych opisowych dotyczących działki nr [...] nie wykazując jej w rejestrze gruntów, ponadto nie wyjaśniono dlaczego przy ujawnianiu działki [...] organ oparł się na danych z operatu z założenia ewidencji gruntów z 1969 r., a nie uwzględnił zapisów ewidencji z 1991 r. wynikających z podziału działki [...] na działki [...] i [...]; 11. Organ mija się z prawdą twierdząc że: "wyniki przeprowadzonych analiz potwierdzają prawidłowość wykazania granic przedmiotowych działek w aktualnej ewidencji gruntów, potwierdzają również ich zgodność ze stanem faktycznym oraz obowiązującym stanem prawnym", skoro na stronie 11 decyzji czytamy "dla zapewnienia dojazdu do poszczególnych działek ujawnionych w dziale "B" wyznaczono drogę o szerokości 2 m" - bo jej do dnia dzisiejszego nie wyznaczono, choć domagał się tego się skarżący; Skarżący wskazał również, że postępowanie w sprawie wszczął Urząd Gminy Włoszczowa w 1998 r. przy udziale 15 osób (stron postępowania), które nabyły grunty od p. K., a decyzję skierowano tylko Z. i M. małż. D. oraz do Burmistrza Gminy Włoszczowa. Pozostali zostali pozbawieni statusu strony bez wskazania podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że: 1. Decyzja Starosty z [...] kwietnia 2000 r. znak: [...] podjęta została jeszcze przed złożeniem wniosku w przedmiotowej sprawie i nie jest objęta kontrolą sądową w tym postępowaniu. Podnoszone w skardze argumenty dotyczące pozbawienia możliwości zaskarżenia ww. decyzji nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny przeprowadzanej przez Sąd. Decyzja Starosty z [...] września 2015 r. dotycząca wykazania Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...] podjęta została poza kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniem i nie może być przedmiotem osądu w tej sprawie. 2. Zarzut dotyczący niewykonania wytycznych WSA w Kielcach zawartych w wyroku z 12 kwietnia 2007 r., wynika prawdopodobnie z niewłaściwego zrozumienia uzasadnienia, w którym Sąd zakwestionował zasadność wprowadzenia jedną decyzją kilkudziesięciu zmian w ewidencji gruntów jako pozostającą w sprzeczności z art. 62 k.p.a. Zwrócił także uwagę na konieczność rozpoznania i odniesienia się organów w decyzji, do złożonego przez skarżącego i inne osoby wniosku w sytuacji, gdy postępowanie w wyniku którego zapadła decyzja zaskarżona w sprawie II SA/Ke 76/09 prowadzone było z urzędu. Decyzja organu II instancji z [...] listopada 2015 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z [...] sierpnia 2015 r. była następstwem rozpatrzenia wniosku M. R. i W. O., sprecyzowanego pismem z 10 lipca 2013 r., dotyczącego dokonania zmian w ewidencji gruntów w zakresie drogi dojazdowej do pól, powstałych w następstwie nieprawidłowej – w ocenie wnioskodawcy – decyzji z [...] kwietnia 2000 r. Z uzasadnienia ww. wyroku nie wynika wskazanie rozpoznania żądania "o uchylenie decyzji znak: [...]". Nawet jeśli organy uczyniłyby przedmiotem sprawy takie żądanie, musiałoby ono zostać rozpoznane w innym niż kontrolowane postępowaniu, o charakterze nadzwyczajnym, gdyż dotyczy ono decyzji ostatecznej. Przedmiotowa sprawa prowadzona była w następstwie wniosku z dnia 31 lipca 2002 r. Wniosek ten podpisało szereg osób będących właścicielami działek, do których dojazd następuje po drodze oznaczonej nr [...], jednak właśnie wskutek wyroku WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 76/09 organ zobowiązany został do wyodrębnienia tych żądań i przeprowadzenia w tym zakresie osobnych postępowań administracyjnych, w tym także z wniosku skarżącego. 3. Nie jest prawdą, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że część działki [...] należy do małż. D., gdyż ustalenia w zakresie własności przysługującej małżonkom D. dotyczyły wyłącznie działki nr [...] oraz działki nr [...]. Organ ustalił także, że skarżącemu przysługuje służebność gruntowa obciążająca tę nieruchomość. Co się zaś tyczy wpisu podmiotowego odnośnie działki nr [...], kwestia ta została rozstrzygnięta inną decyzją Starosty z [...] września 2015 r.; 4. Ustalenia organu co do granic pomiędzy działką [...] a działką [...], a po podziale działką nr [...] poczynione zostały w oparciu o obszerną dokumentację geodezyjną zgromadzoną w aktach sprawy, obejmującą wiele opracowań, poczynając od założenia ewidencji gruntów oraz przy uwzględnieniu opracowań wcześniejszych. Do wszystkich prac geodezyjnych organ odwoławczy bardzo szczegółowo się odniósł wyjaśniając wynikające z nich zmiany. Wskazał także na aktualizacje przeprowadzone nieprawidłowo, w wyniku których działka nr [...] włączona została do działki nr [...] (w latach 1992-1995) oraz pominięta w aktualizacji danych opisowych i nie wykazana w rejestrze gruntów (w roku 1999). Wadliwe wpisy zostały ostatecznie wyeliminowane w wyniku kolejnych prac aktualizacyjnych i obecnie działka nr [...] ujawniona jest w ewidencji gruntów zgodnie z danymi z roku 1969. Nie można uznać, że ustalenia poczynione w oparciu o przeprowadzoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizę mają cechę dowolności, czy też naruszają zasady rozpatrywania i przeprowadzenia dowodów wynikające z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. 5. Kwestie dotyczące zmiany powierzchni działek ewidencyjnych wynikające z pomiarów wykonywanych w kolejnych latach zostały omówione i wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, a Sąd uznał je za przekonujące i uzasadnione dokumentacją zgromadzoną w sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wniósł M. R. zarzucając naruszenie następujących przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w ten sposób, by droga dojazdowa o szerokości 5 metrów od ulicy [...] w m. W. do działek nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków jako odrębna nieruchomość gruntowa - zgodnie ze stanem prawnym wskazanym w księdze hipotecznej "[...]", co w konsekwencji spowodowało oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, 2.niezastosowanie art. 145a § 1 p.p.s.a., tj. brak zobowiązania przez Sąd organu do wydania decyzji o aktualizacji ewidencji gruntowi budynków w ten sposób, by droga dojazdowa o szerokości 5 metrów, od ulicy [...] w m. W. do działek nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków jako odrębna nieruchomość gruntowa - zgodnie ze stanem prawnym wskazanym w księdze hipotecznej "[...]" - co wynika wprost z treści zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji co do istoty sprawy oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się rozpatrzenia sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Oznacza to, że nie ma on uprawnienia do precyzowania czy formułowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej. To do strony wnoszącej środek odwoławczy należy sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich rozwinięcie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pogląd ten wielokrotnie był prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo w wyrokach z dnia 8 grudnia 2008 r., I OSK 1924/07, z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1150/07, z dnia 30 marca 2010 r., II FSK 1983/08). Skargę kasacyjną można oprzeć na jednej lub obu z dwóch podstaw kasacyjnych -naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów, które zostały naruszone, przypisaniu ich do właściwej podstawy kasacyjnej i wskazaniu formy naruszenia (w przypadku naruszenia prawa materialnego) lub wpływu na wynik sprawy (w przypadku uchybienia przepisom procedury). Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego przykładem są m.in. wyroki tego Sądu z dnia 7 września 2016 r., I OSK 755/16, z dnia 24 listopada 2014 r., II OSK 722/14, z dnia 2 kwietnia 2014 r., I OSK 614/13, z dnia 15 maja 2013 r., I GSK 227/12, z dnia 29 sierpnia 2012 r., I FSK 1560/11. W niniejszej sprawie nie doszło do nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał zatem powodów do działania z urzędu. Natomiast w ramach podstaw kasacyjnych strona skarżąca powołuje się na art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., czyli jak wynika z treści tego przepisu: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt2), jednak z sformułowanego w pkt 1 skargi zarzutu i wymienionych w nim przepisów do naruszenia których doszło można wnioskować, że skarżący w rzeczywistości opiera skargę tylko o jedną podstawę kasacyjną tj. naruszenie przepisów postępowania. Istota zarzutu sformułowanego w pkt 1 skargi kasacyjnej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie doszło do naruszenia §12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez nieujawnienie w ewidencji gruntów i budynków odrębnej nieruchomości gruntowej, stanowiącej drogę dojazdową o szerokości 5 m, zgodnie ze stanem prawnym wskazanym w księdze hipotecznej "[...]". Powołany § 12. 1 pkt 1 rozporządzenia ma następującą treść: Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych. Natomiast księga hipoteczna "[...]" prowadzona była dla nieruchomości należącej przed II wojną światową do M. S., gdzie nieruchomość M. S. oznaczana była jako działka "[...]". W księdze znajduje się mapa wykonana przez mierniczego W. B. z dnia 5 lutego 1936 r. [...], na której uwidoczniony jest fragment drogi "[...]". Zarzut naruszenia § 12. 1 pkt 1 rozporządzenia jest oczywiście bezzasadny, albowiem podstawę ujawniania danych w ewidencji gruntów i budynków mogą stanowić wpisy dokonane w księgach wieczystych, ale wpisy, które mają walor aktualności, podstawą wpisu nie mogą zaś być dokumenty historyczne. Stan prawny, który był uwidoczniony w księdze hipotecznej "[...]" na przestrzeni lat uległ wielokrotnym zmianom i dzisiaj ma wyłącznie walor historyczny, a nie przedstawia aktualnego stanu prawnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie stwierdzono, iż z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a organy prowadzące ewidencje nie mogą samodzielnie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmian w oparciu o własne ustalenia z pominięciem wydanych na przestrzeni lat kolejnych dokumentów dotyczących zmian prawnych, które miały miejsce. Tym samym w okolicznościach faktycznych tej sprawy podstawowy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia §12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest w sposób oczywisty bezzasadny. W konsekwencji niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w pkt 1 skargi tj. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. naruszenia których skarżący upatrywał w związku z naruszeniem §12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia. W pkt 2 skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art.145a § 1 p.p.s.a. tj. brak zobowiązania przez Sąd organu do wydania decyzji o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w ten sposób, by została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków droga dojazdowa o szerokości 5 m jako odrębna nieruchomość gruntowa, zgodnie ze stanem prawnym wskazanym w księdze hipotecznej "[...]". Zarzut ten nie może być uwzględniony, jak wskazano wyżej stan prawny uwidoczniony w księdze hipotecznej "[...]" nie może aktualnie stanowić podstawy prawnej do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków, tym samym Sąd nie mógł zastosować art.145a §1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło