I OSK 2098/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-04

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Olga Żurawska-Matusiak, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego, w tym dotyczące terminów prowadzenia czynności dowodowych, wykorzystania materiału dowodowego (np. monitoringu) oraz uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego wobec policjanta?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania nie zostały oparte na uzasadnionych podstawach i nie zostały poprawnie sformułowane. Sąd podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów jest uregulowane kompleksowo w ustawie o Policji, a przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się tylko w ograniczonym zakresie. Wskazano, że terminy prowadzenia czynności dowodowych mają charakter instrukcyjny, a ich przekroczenie nie skutkuje umorzeniem postępowania, o ile nie upłynął roczny termin od popełnienia przewinienia. Sąd uznał również, że organy dyscyplinarne prawidłowo oceniły materiał dowodowy i uwzględniły okoliczności sprawy, a kwestie stanu psychicznego policjanta podlegają ocenie komisji lekarskich, a nie organu dyscyplinarnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. Orzeczeniem tym utrzymano w mocy decyzję o uznaniu M. S. winnym naruszenia zasad etyki zawodowej i wymierzeniu kary wydalenia ze służby za kradzież pióra w sklepie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym dotyczące terminów prowadzenia postępowania, wykorzystania dowodów (monitoringu) oraz nieuwzględnienia okoliczności przemawiających na jego korzyść.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od M. S. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 621/15 w sprawie ze skargi M. S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym naruszenia zasad etyki zawodowej i wymierzenia kary wydalenia za służby 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M. S. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 621/15 oddalił skargę M. S. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z [...] lipca 2015 r., nr [...], w którym orzeczono o utrzymaniu w mocy orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji we W. z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] o obwinieniu skarżącego o to, że: "[...] stycznia 2015 r. we W. około godz. [...], będąc w czasie wolnym od służby naruszył zasady etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że przebywając w sklepie [...] na [...] w trakcie robienia zakupów działając z góry powziętym zamiarem dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pióra m-ki P. o wartości [...] zł a następnie wyszedł z nim mijając linię kas oraz nie uiszczając zapłaty za pióro, czym naruszył społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy, tj. o czyn określony w dyspozycji art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355) w zw. § 23 Załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 roku, Nr 1, poz. 3)". Skarżący w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 135h ust. 1 ustawy o Policji, przez błędne uznanie przez Sąd I instnacji, że nie doszło do naruszenia prawa przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, w sytuacji gdy w zaistniałym stanie faktycznym nie zostało wydane postanowienia przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, które uprawniałoby do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego do przedłużenia czynności dowodowych do dwóch miesięcy, 2. art 135g ust 1 ustawy o Policji, przez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że doszło do prowadzenia postępowania z całkowitym pominięciem okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, w tym zwłaszcza w zakresie wykorzystania nielegalnego monitoringu jako materiału dowodowego, 3. art. 135h ust. 2 ustawy o Policji, przez uznanie przez Sąd I instancji, że nie doszło do prowadzenie postępowania dowodowego w sposób bezprawny przez wydanie postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji [...] kwietnia 2015 r., w przedmiocie przedłużenia terminu prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony powyżej 2 miesięcy, po upływie maksymalnego terminu prowadzenia postępowania dowodowego przez okres 2 miesięcy, który upłynął [...] marca 2015 r., wobec czego także orzeczenie organu II instancji zostało wydane po upływie ustawowych terminów i winno podlegać umorzeniu, 4. art. 135l ust. 1 ustawy o Policji przez uznanie przez Sąd I instancji, że nie doszło do uchybienia przez brak uzupełnienia materiału dowodowego przez organ II instancji w zakresie ustalenia czy uzyskany materiał dowodowy w postaci nagrań z monitoringu oraz zdjęć skarżącego został pozyskany zgodnie z prawem - z uwagi na to, że jest to potrzebne dla wydania prawidłowego orzeczenia, - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 170 § 1 K.p.k., przez uznanie przez Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sytuacji gdy nie oddalono wniosków dowodowych z nagrania monitoringu prowadzonego przez ochronę Centrum Handlowego [...] mimo, iż stanowi on zbiór danych przetwarzanych w rozumieniu art. 7 pkt 5 z dnia 9 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 30, poz 179 ) t.j. z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. Nr 78, poz 483), przez brak zbadania przez organ I instancji czy skarżący w trakcie zdarzenia, tj. [...] stycznia 2015 r. miał ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem w zakresie dualizmu prawnego, który na drodze dyscyplinarnej nie zapewnia jednostce ochrony przewidzianej w innych unormowaniach ustawowych, 2. art. 135p ust 1 ustawy o Policji w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k w zw. z art. 31 § 2 K.k w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), przez uznanie przez Sąd I instnacji prawidłowości działania organu, w sytuacji gdy skarżący w trakcie zdarzenia [...] stycznia 2015 r. miał ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem w zakresie dualizmu prawnego, który na drodze dyscyplinarnej nie zapewnia jednostce ochrony przewidzianej w innych unormowaniach ustawowych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art.176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Jej zarzuty nie zostały oparte na uzasadnionych podstawach. Nie zostały one także poprawnie sformułowane, jak i prawidłowo przyporządkowane poszczególnym podstawom kasacyjnym. W ramach naruszenia przepisów prawa materialnego zostały bowiem zgłoszone zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania. Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oczywiście może wiązać się z zarzutami naruszenia przepisów procesowych zawartych w innych aktach prawnych w sposób pośredni. Ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez sąd pierwszej instancji w procesie orzekania, czego w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zabrakło. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Nadto autor skargi kasacyjnej, w ramach podstawy kasacyjnej odnoszącej się do naruszenia przepisów postępowania nie wyjaśnił w jaki sposób zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego autor skargi kasacyjnej nie określił, stosownie do wymogów art. 174 pkt 1 P.p.s.a., czy naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów upatruje w błędnej ich wykładni czy też w niewłaściwym zastosowaniu. Uwzględniając jednak pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 sprowadzający się do stanowiska o możliwości samodzielnego zidentyfikowania zarzutu naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, NSA rozpoznając przedmiotową skargę kasacyjną uznał, że możliwe jest merytoryczne odniesienie się do podniesionych w niej zarzutów. Zasady postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów ustawodawca zawarł w Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". W rozdziale tym (art. 132 – 144a) ustawodawca zamieścił przepisy określające materialnoprawne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz uregulował tryb postępowania dyscyplinarnego. Podkreślenia wymaga, że jest to regulacja kompleksowa i tylko w ściśle określonym zakresie odsyłająca do innych ustaw, a to do art. 115 § 18 oraz art. 318 i 344 Kodeksu karnego, które to przepisy z mocy art. 141a ustawy o Policji mają odpowiednie zastosowania do funkcjonariuszy Policji oraz na podstawie art. 135p ust. 1 tej ustawy w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania karnego stosowanego odpowiednio, dotyczących wezwań, terminów, doręczeń i świadków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz stosowania art. 184 K.p.k. do świadków. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Analiza przepisów zawartych w powyższym rozdziale wskazuje na narzuconą przez ustawodawcę konieczność szybkiego procedowania przez organy dyscyplinarne, wiążącą się z ramami czasowymi w jakich to postępowanie może się toczyć. Trybowi czasowemu poddane zostało także postępowanie dowodowe. Nie został wprawdzie określony czas do przeprowadzenia poszczególnych dowodów, ustawodawca zobowiązał jedynie do zakończenia czynności dowodowych w terminie miesiąca, przewidując jednak procedurę pozwalającą na przedłużenie tego terminu i nie zakreślając ostatecznego terminu ich zakończenia. Organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne musi jednak przestrzegać zasady, że kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie z art 135h ust. 1 i 2 ustawy o Policji czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być zakończone w terminie miesiąca od dnia wszczęcia tego postępowania. Wyższy przełożony dyscyplinarny, w drodze postanowienia, może przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych do 2 miesięcy. Komendant Główny Policji, w drodze postanowienia, może przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony powyżej 2 miesięcy (ust. 2). Terminy wskazane w przywołanych przepisach mają charakter instrukcyjny, a z ich przekroczeniem ustawodawca nie powiązał żadnych konsekwencji, w tym w postaci umorzenia postępowania dyscyplinarnego, poza oczywiście niemożnością orzekania po upływie roku od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. W przedmiotowej sprawie procedura związana z przedłużaniem postępowania dyscyplinarnego została zachowana, co oznacza, że zarzuty naruszenia art. 135h ust. 1 i 2 ustawy o Policji nie zasługiwały na uwzględnienie. Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zostało wydane przez Komendanta Miejskiego Policji we [...][...] stycznia 2015 r. Postanowieniem z [...] lutego 2015 r. wyższy przełożony dyscyplinarny – Komendant Wojewódzki Policji we W. przedłużył termin prowadzenia czynności dowodowych do 2 miesięcy, występując następnie dwukrotnie do Komendanta Głównego Policji o przedłużenie wyznaczonego terminu. Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] marca 2015 r. przedłużył termin czynności dowodowych do [...] kwietnia 2015 r., a w następnej kolejności postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r., w wyniku realizacji wniosku z [...] kwietnia 2015 r., możliwość prowadzenia czynności dowodowych przedłużył do [...] kwietnia 2015 r. Postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych zostało wydane przed upływem zakreślonego terminu, tj. [...] kwietnia 2015 r. Stosownie do art. 135l ust.1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. W niniejszej sprawie stan faktyczny był niesporny. Skarżący przesłuchany w charakterze strony [...] kwietnia 2015 r. przyznał, że [...] stycznia 2015 r. robiąc zakupy w Centrum Handlowym [...] przywłaszczył pióro marki [...] o wartości [...] zł. Na powyższą okoliczność organ I instancji przesłuchał także pracowników ochrony Centrum A. J., P. F., M. R., a nadto funkcjonariuszy Policji, którzy zostali wezwani w związku z tym zdarzeniem S. M., M. B., K. Z.. Fakt kradzieży przez skarżącego pióra został udokumentowany również zapisem z monitoringu. Z powyższych materiałów dowodowych bezspornie wynikało, że skarżący przechodząc w Centrum Handlowym [...] obok artykułów biurowych wziął z półki pióro [...], odkleił kod kreskowy, wrzucił go pomiędzy artykułami ułożonymi na półce, pióro włożył do kieszeni kurtki. Płacąc za artykuły znajdujące się w koszyku, nie wyłożył pióra, nie zapłacił za nie. Po przekroczeniu linii kas został ujęty przez ochronę, którą zawiadomiła, obserwująca skarżącego pracownik ochrony A. J.. Skarżący w tej sytuacji poprosił o zgodę na zapłacenie za pióro. Uzyskał taką zgodę po pewnym czasie i uiścił za nie należność. Pracownicy ochrony [...] znali skarżącego, wiedzieli, że jest policjantem, posiadali jego wizerunek w związku z kradzieżą jakiej dopuścił się już wcześniej, tj. [...] grudnia 2013 r., przywłaszczając opakowanie tabletek o wartości [...] zł. Nie został wówczas ujęty przez ochronę, uciekł a następnie w kwietniu 2014 r. przyszedł aby uregulować dług. W związku ze zdarzeniami z grudnia 2013 r. nie było prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Organ dyscyplinarny II instancji nie powziął wątpliwości co do prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, uznając zebrany materiał dowodowy za kompletny i wystarczający do wydania orzeczenia dyscyplinarnego, wobec czego nie zachodziła konieczność uzupełniania materiału dowodowego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że skarżący kasacyjnie nie wskazuje jakie dowody zostały przez organ odwoławczy pominięte, co czyni zarzut naruszenia powyższego przepisu niezasadnym. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji w sprawie nie miała kluczowego znaczenia okoliczność pozyskania przez organ dyscyplinarny materiału dowodowego w postaci nagrań z monitoringu oraz zdjęć skarżącego. Ustalony w sprawie stan faktyczny stanowił podstawę postawionego skarżącemu zarzutu, zaś skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, nie podważając w żadnym zakresie poczynionych w sprawie ustaleń. Ustalenia te zostały potwierdzone przez przesłuchanych w toku postępowania dyscyplinarnego świadków. Nawet zatem bez kwestionowanych przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego dowodów okoliczności popełnienia przez skarżącego kradzieży nie budziły jakichkolwiek wątpliwości. W myśl art. 135g ust.1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Zarzut naruszenia tego przepisu również nie mógł być uwzględniony. Wyrażona w przywołanym przepisie zasada obiektywizmu nie oznacza, że obowiązkiem przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego jest badanie i uwzględnienie jakichkolwiek okoliczności przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obowiązek ten dotyczy bowiem tylko takich okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, należy m.in. ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. Każdy kto decyduje się na podjęcie służby w Policji oraz zmierza kontynuować służbę w tej formacji musi poddać się określonym regułom związanym nie tylko z istnieniem specjalnych uprawnień ale też i znacznych ograniczeń. Musi zatem bezwzględnie respektować obowiązujący porządek prawny, zachowywać się godnie w służbie i poza nią. Osoba decydująca się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa ona bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Skarżący, jak zasadnie podkreślił Sąd I instancji, swoim czynem złamał nie tylko zasady etyki zawodowej, ale także zasady godnego postępowania. Stojąc na straży przestrzegania prawa sam to prawo złamał. Tym samym naruszył dobre imię Policji i wizerunek tej formacji, zwłaszcza gdy zważy się, że w miejscu, w którym skarżący dokonał kradzieży było wiadomym, że jest funkcjonariuszem Policji. Uwzględniwszy charakter popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i warunki jego popełnienia, za okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego nie mogą być uznane pochwały i podziękowania od obywateli, fakt przyznania się do kradzieży, czy też zapłata za skradziony towar. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej zdarzenie objęte postępowaniem dyscyplinarnym nie miało charakteru incydentalnego, gdyż była to już druga kradzież popełniona przez skarżącego w tym samym miejscu. Za okoliczność przemawiającą na korzyść skarżącego nie może zostać uznane wykorzystanie jako materiału dowodowego monitoringu, gdyż skarżący przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu. Zgodnie z art. 135p ust.1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego. W myśl art.170 § 1 K.p.k. oddala się wniosek dowodowy, jeżeli:1) przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne; 2) okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy; 3) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności; 4) dowodu nie da się przeprowadzić; 5) wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania. W zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego regulacja zawarta w ustawie o Policji jest unormowaniem pełnym, przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się w tym postępowaniu tylko "odpowiednio" oraz jedynie w zakresie wskazanym w art. 135p ust. 1 ww. ustawy. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie obejmuje zatem wszystkich spraw nieuregulowanych w ustawie, lecz dotyczy tylko tych kwestii, które zostały wyszczególnione przez ustawodawcę. Gdyby ustawodawca zamierzał, by w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie miały również inne unormowania Kodeksu postępowania karnego, to posłużyłby się generalnym odesłaniem do przepisów tego Kodeksu w sprawach nieuregulowanych w ustawie o Policji (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r., I OSK 348/17). Uznać zatem należy, że organ dyscyplinarny nie mógł naruszyć art. 170 § 1 K.p.k., skoro zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji nie był upoważniony do jego stosowania. Służba w Policji ma szczególny charakter, a wynika to z treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W świetle powyższej regulacji nie może budzić najmniejszej wątpliwości, że z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o pełnej zdolności fizycznej i psychicznej do służby w formacji uzbrojonej. Zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie policjanta do jednej z kategorii zdolności do służby (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Dz. U. z 2014 r. poz.1822). Do komisji lekarskich, zgodnie z ich właściwością, kieruje z urzędu lub na wniosek osoby ubiegającej się o wydanie orzeczenia lekarskiego przełożony właściwy w sprawach osobowych (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ww. ustawy). Komisja lekarska, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej, wydaje orzeczenie lekarskie, które może m.in. ustalić trwałą lub całkowitą niezdolność do służby. Dopóki takie prawomocne orzeczenie nie zostanie wydane przez właściwą komisję lekarską, organ dyscyplinarny musi przyjmować, że funkcjonariusz posiada pełną zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. Organ dyscyplinarny w zakresie oceny stanu zdrowia policjanta dysponuje bowiem tylko takimi możliwościami procesowymi, jakie zostały przewidziane w ustawie o Policji, skoro w tym zakresie nie nastąpiło odesłanie do regulacji Kodeksu postępowania karnego. Ustawa o Policji nie przewiduje zaś innych możliwości weryfikacji stanu zdrowia psychicznego funkcjonariusza niż skierowanie na komisję lekarską celem oceny stanu zdrowia funkcjonariusza. Organ dyscyplinarny nie ma uprawnienia do powoływania biegłych psychiatrów celem oceny stanu zdrowia psychicznego obwinionego policjanta w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2010 r., I OSK 847/10, zagadnienia uregulowane w art. 193 § 1 i art. 202 § 1 K.p.k. (czyli regulujące kwestie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego) w postępowaniu dyscyplinarnym nie znajdują zastosowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedłożył orzeczenia właściwej komisji lekarskiej, które podważałoby jego stan poczytalności w chwili popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Wskazane jako naruszone w skardze kasacyjnej przepis, tj. art. 17 § 1 pkt. 2 K.p.k. i art. 31 § 2 K.k. zgodnie z treścią art. 135p ust. 1 ustawy o Policji nie znajdowały w sprawie niniejszej zastosowania, dlatego też organ nie mógł naruszyć tych norm prawnych, wobec czego nie można zarzucić Sądowi I instancji, że nie uznał uchybienia powyższym przepisom. W sprawie nie został także naruszony art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Nie można bowiem stwierdzić, że organy Policji w swoim działaniu nie uwzględniły obowiązujących przepisów prawa. Zasada legalizmu w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego została zachowana. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło