I SA/Wa 2279/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-12
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Dariusz Chaciński, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja komunalizacyjna wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może zostać utrzymana w mocy, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję stwierdzającą nabycie przez państwową osobę prawną prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości?Ratio decidendi
Wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie przez państwową osobę prawną prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami wpływa na rozstrzygnięcie sprawy komunalizacji tej nieruchomości. Organ wydający decyzję komunalizacyjną powinien uwzględnić fakt "uwłaszczenia" państwowej osoby prawnej, chyba że gmina wykaże, iż prawo zarządu powstało po dacie komunalizacji lub decyzja o uwłaszczeniu została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Niewzięcie pod uwagę tej okoliczności narusza art. 16 § 1 i art. 110 kpa, dotyczące trwałości decyzji ostatecznych i związania organu własną decyzją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody D. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości. Skarżąca spółka P. S.A. podniosła, że nieruchomość ta stanowiła przedmiot ostatecznej decyzji Wojewody D. z maja 2002 r. stwierdzającej nabycie przez nią prawa użytkowania wieczystego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów kpa dotyczących trwałości decyzji ostatecznych i związania organu własną decyzją.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody D. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] ; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., od decyzji Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] stwierdzającej, że z dniem [...] maja 1990 roku mienie Skarbu Państwa, obejmujące nieruchomość położoną we W., oznaczoną w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...]-[...], jako działka nr [...],[...] o pow. [...] ha, ujawniona w [...] Nr [...] i działka nr [...],[...] o pow. [...] ha, ujawniona w [...] Nr [...] (według stanu na dzień [...] maja 1990 r. oznaczone jako działka nr [...],[...] o pow. [...] ha) stało się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością Gminy Miejskiej W. - utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy;
Pismem z [...] lipca 2013 r. Prezydent W. wniósł o wydanie przez Wojewodę D. decyzji komunalizacyjnej, w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), w sprawie stwierdzenia nabycia nieodpłatnie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę W. prawa własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...] - [...] jako działka nr [...],[...], o powierzchni [...] ha (obecnie działki nr [...] , [...], o powierzchni [...] ha i nr [...],[...], o powierzchni [...] ha).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Wojewoda D. stwierdził, że z dniem [...] maja 1990 roku mienie Skarbu Państwa, obejmujące nieruchomość położoną we Wrocławiu, oznaczoną w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...]-[...], jako działki nr [...],[...] o pow. [...] ha, ujawnionej w KW Nr [...] i nr [...],[...] o pow. [...] ha, ujawnionej w KW Nr [...] (według stanu na dzień [...] maja 1990r. oznaczone jako działka nr [...],[...]o pow. [...] ha) stało się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością Gminy Miejskiej W.
W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda wskazał, iż w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości określone w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. W ocenie Wojewody, nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczność wydania przez Wojewodę D. decyzji z dnia [...] maja 2002 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu oraz wydania przez Prezydenta W. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...], zatwierdzającej podział działki nr [...],[...], o powierzchni [...] ha, na działki nr [...],[...], o powierzchni [...] ha i nr [...],[...], o powierzchni [...] ha. Organ I instancji wskazał, iż decyzja komunalizacyjna ma bowiem charakter deklaratoryjny i dotyczy jedynie stwierdzenia - z mocą wsteczną - stanu, jaki zaistniał z mocy samego prawa z dniem [...] maja 1990 r. W tym kontekście, w ocenie organu, późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości pozostają bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek komunalizacji, dokonywaną w oparciu o stan z dnia [...] maja 1990 r.
Odwołanie od ww. decyzji z [...] czerwca 2015r. wniosły [...] S.A. zarzucając jej naruszenie art. 16 § 1 kpa, art. 6, 7 i 80 kpa oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
Rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przywołała treść art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i stwierdziła, że tytuł Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości nie jest przez strony kwestionowany. Kwestią sporną pozostaje natomiast ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. umożliwiające komunalizację przedmiotowej nieruchomości. Komisja przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1282/13. Następnie wskazała, że skoro w dniu[...] maja 1990 r. [...] S.A. z siedzibą w W. nie legitymowały się tytułem prawnym do spornej nieruchomości (czego nie kwestionuje również [...] SA) to w konsekwencji w tej dacie należała ona do właściwej rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu podlegała komunalizacji z mocy prawa.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w ukształtowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono m.in. pogląd, że przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym [...], jako aktu o charakterze ogólnym (abstrakcyjnym), nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości, ale mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia. Z kolei akty kreujące status prawny przedsiębiorstwa [...] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i również nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego (por. wyroki z dnia: z 1.09.2006r., sygn. akt I OSK 1947/06, 15.10.2007r., sygn. akt I OSK 1456/06, z 20.02.2008r., sygn. akt I OSK 187/07, 18.04.2013r., sygn. akt I OSK 1941/11, 8.05.2014r" sygn. akt I OSK 2504/12, 22.10.2014r., sygn. akt I OSK 592/13).
Komisja wskazała, iż w aktach sprawy znajduje się wyłącznie decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego we W. z dnia [...] grudnia 1988r., nr [...] zobowiązująca D. Dyrekcję Okręgową Kolei Państwowych we W. do uiszczania opłaty rocznej z tytułu zarządu (użytkowania) gruntu niezabudowanego przekazanego decyzją - bez uregulowania stanu prawnego, położonego we W., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...]. W ocenie organu, z samej decyzji ustalającej opłaty za zarząd wynika, że nie została wydana decyzja administracyjna w sprawie przekazania w zarząd (użytkowanie) działki nr [...]. Decyzja o ustaleniu opłat za zarząd nie może stanowić dowodu istnienia zarządu do tej nieruchomości.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, uwłaszczenie, dokonywane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z póżn. zm.), może dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego, na dzień wejścia w życie ww. ustawy, tj. na dzień 27 października 2000 r., własność ogólnonarodową (państwową). Wydanie przy tym decyzji komunalizacyjnej deklaratoryjnej w okresie późniejszym pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem decyzja taka potwierdza jedynie stan prawny, który zaistniał w dniu [...] maja 1990 r. Komisja podniosła, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 stwierdził, iż art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. W tym stanie rzeczy, w ocenie organu, postępowanie uwłaszczeniowe prowadzone w trybie ustawy o komercjalizacji nic może eliminować komunalizacji z mocy prawa, tym bardziej, że przesłanki postępowania uwłaszczeniowego określone w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. wskazują na brak, po stronie [...], tytułu prawnego do uwłaszczanej nieruchomości.
W świetle powyższego, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że skoro [...] S.A. nie przysługiwał tytuł prawny do spornej nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] S.A. w W. zarzucając jej:
1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.
a) art. 16 § 1 kpa polegające na wydaniu decyzji administracyjnej stojącej w oczywistej sprzeczności z obowiązującą ostateczną decyzją Wojewody D. z dnia [...] maja 2002 r., dalej jako: "Decyzja uwłaszczeniowa" w przedmiocie uwłaszczenia [...] S.A. na spornej działce w sytuacji gdy ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca;
b) art. 6, 7 i 80 kpa przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że Decyzja uwłaszczeniowa nie ma wpływu na ocenę faktu pozostawania Działek w zarządzie [...] przed dniem [...] grudnia 1990 r., podczas gdy fakt wydania tej decyzji stanowi dowód uznania prawa zarządu Działkami przez [...] co najmniej w okresie od 12 grudnia 1988 r., co wynika wprost z uzasadnienia Decyzji uwłaszczeniowej,
c) art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo jej wadliwości, wynikającej z uchybień wskazanych w odwołaniu od tej decyzji;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że sporny grunt "należał" w dniu [...] maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, podczas gdy Działki stanowiły mienie ogólnonarodowe będące własnością Skarbu Państwa pozostającą w zarządzie [...].
W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż komunalizacja nie jest procesem powszechnego uwłaszczenia gmin na majątku Skarbu Państwa. Na taki wniosek nie pozwala zwrot "należące do", który jest warunkiem skuteczności komunalizacji. W ocenie skarżącej, przesłanką sine qua non jest zatem wykazanie przez gminę, iż dana nieruchomość na dzień [...] maja 1990 r. była mieniem rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem, że nie znajdowała się pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych.
Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie ww. przesłanka nie została spełniona. Nieruchomości objęte wnioskiem Prezydenta W. we wskazanej dacie były bowiem w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...], co potwierdza ostateczna decyzja uwłaszczeniowa, która zgodnie z art. 16 § 1 kpa objęta jest zasadą trwałości.
Skarżąca wskazała, iż prowadząc postępowanie uwłaszczeniowe Wojewoda D. zobligowany był do ustalenia, czy przedmiotowe działki były w zarządzie [...] w dacie uwłaszczenia. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest to przesłanka warunkująca możliwość wydania w tym postępowaniu decyzji pozytywnej.
W ocenie skarżącej, samo legitymowanie się przez nią decyzją uwłaszczeniową jest równoznaczne z wykazaniem przez Spółkę i potwierdzeniem tego w toku postępowania, iż przed nabyciem prawa użytkowania przedmiotowych nieruchomości były one w zarządzie [...]. Nie zmienia tego fakt, iż w postępowaniu uwłaszczeniowym istnienie zarządu ocenia się na dzień [...] grudnia 1990 r., a w postępowaniu komunalizacyjnym na dzień [...] maja 1990 r. Decyzja Urzędu Miejskiego W. ustalająca roczną opłatę za zarząd przedmiotowym gruntem przez [...], wydana bowiem została jeszcze przed 1990 r., tj. w dniu 12 grudnia 1988 r. Nie ma zaś żadnego dokumentu, który wskazywałby, iż stan ten uległ zmianie do dnia [...] grudnia 1990 r.
W ocenie skarżącej, komunalizacja spornych działek prowadziłaby do sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwa rozstrzygnięcia wzajemnie się wykluczające, co jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności (art. 6 kpa) oraz zasadą res iudicata. Skarżąca podniosła, iż zna wiodącą linię orzeczniczą w sprawach komunalizacyjnych, stojącą na stanowisku, iż co do zasady wykazanie zarządu jako negatywnej przesłanki komunalizacji wymaga legitymowania się przez przedsiębiorstwo państwowe decyzją o oddaniu danej nieruchomości w zarząd (lub użytkowanie) albo powołania się na dokument, który do decyzji takiej wprost nawiązuje. Sprawy, które stały u podstaw orzeczeń tworzących tę linię dotyczyły jednak przypadków, w których postępowania uwłaszczeniowe nie były jeszcze zakończone. Wydanie decyzji komunalizacyjnej w tych sprawach nie "konkurowało" zatem z innym ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji (nie podważało tego rozstrzygnięcia).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody D. z [...] czerwca 2015 r. naruszają prawo. W ocenie Sądu, ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 16 § 1 oraz art. 110 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać trzeba, iż kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczyła decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą z 10 maja 1990 r.". W myśl powołanego przepisu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu [...] maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Zauważyć trzeba, iż działając w trybie powołanego przepisu ustawy z 10 maja 1990 r. organ obowiązany jest ustalić czy zostały spełnione określone w nim przesłanki. W szczególności, w pierwszej kolejności organ musi ustalić, czy mienie, które stanowiło w dniu [...] maja 1990 r. własność Skarbu Państwa było mieniem państwowym. Następnie, po pozytywnym ustaleniu w tym zakresie, organ powinien ustalić czy wzmiankowane mienie należało w tym dniu do podmiotów wskazanych w tym przepisie. Przy czym, w utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, iż użyte w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. przepisie sformułowanie "należenie" mienia rozumieć trzeba jako kategorię prawną, a nie faktyczną. W uchwale z 9 grudnia 1992 r., sygn. akt W 13/91 (Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486), dokonując wykładni powołanego przepisu Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił bowiem, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) "należało" do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem dopiero wówczas przedsiębiorstwo państwowe wykonywało względem tego mienia uprawnienia cywilnoprawne płynące z ustanowionego zarządu. Z powyższego wynika, iż w postępowaniu komunalizacyjnym podlega badaniu okoliczność czy państwowej osobie prawnej przysługiwało w dacie [...] maja 1990 r. prawo zarządu do nieruchomości objętej wnioskiem gminy.
W zaskarżonej decyzji organy uznały, iż decyzja Wojewody D. z [...] maja 2002 r. w przedmiocie nabycia przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości pozostaje bez wpływu na wydanie decyzji w sprawie komunalizacji. Sąd tego stanowiska nie podziela.
Zauważyć trzeba, iż przedmiotowa decyzja Wojewody D. z [...] maja 2002 r. została wydana, jak wynika z jej treści, w oparciu o art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U, z 2000 r., Nr 46, poz. 543) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 84, poz. 948).
Przewidziane w art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. w związku z art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami tzw. "uwłaszczenie" polega na przekształceniu z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przysługującego w tym dniu państwowym i komunalnym osobom prawnym prawa zarządu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub własność gminy w prawo użytkowania wieczystego gruntu. Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu stwierdza deklaratoryjną decyzją właściwy wojewoda.
Z powyższego wynika, iż przesłanką, która umożliwia wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie tzw. "uwłaszczenia" na podstawie ww. art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. jest ustalenie, że nieruchomość pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej w dacie tego uwłaszczenia. Decyzja wydana w tym trybie potwierdza zatem okoliczność, że dana nieruchomość - przed nabyciem prawa użytkowania wieczystego przez państwową osobę prawną - pozostawała w zarządzie tej jednostki. W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, iż fakt "uwłaszczenia" określoną nieruchomością państwowej osoby prawnej w trybie art. 200 ww. ustawy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji tej nieruchomości. Kwestia istnienia prawa do gruntu w postaci zarządu przysługującego państwowej osobie prawnej w dacie [...] maja 1990 r. jest wszakże jedną z głównych przesłanek podlegających badaniu w postępowaniu komunalizacyjnym. Zatem, w sytuacji gdy przed rozstrzygnięciem w sprawie komunalizacji gruntu doszło do wydania decyzji stwierdzającej nabycie przez państwową osobę prawną prawa użytkowania wieczystego tego gruntu, to - w ocenie Sądu - wydanie pozytywnej decyzji w sprawie komunalizacji byłoby możliwe tylko w przypadku gdyby wnioskująca o komunalizację gmina wykazała, że: (i) prawo zarządu po stronie państwowej osoby prawnej stwierdzone decyzją uwłaszczeniową powstało po dniu [...] maja 1990 roku albo (ii) decyzja o uwłaszczeniu państwowej osoby prawnej spornym gruntem została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy, iż "uwłaszczenie" skarżącej spornym gruntem, na mocy ostatecznej decyzji Wojewody D. z [...] maja 2002 r., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. prowadzi do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskutek wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło bowiem do naruszenia art. 16 § 1 oraz art. 110 kpa. Wskazać trzeba, iż powołane przepisy statuują zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa) oraz zasadę związania organu administracyjnego własną decyzją (art. 110 k.p.a.). Z zasad tych wynika, iż organ ma możliwość wzruszenia decyzji tylko w granicach wyznaczonych przepisami kpa. Wynika z nich ponadto, że związanie przez organ własną decyzją ustaje tylko w przypadkach, w których przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają odwołalność decyzji w ramach przyjętego systemu ich weryfikacji. Co istotne, związanie organu administracyjnego własną decyzją trwa aż do ustania jej mocy obowiązującej. Organ przestaje być związany decyzją tylko wtedy gdy zostanie ona uchylona, zmieniona lub gdy wygaśnie. Przy czym, organ administracji jest związany wydaną decyzją zarówno wtedy, gdy jest ona w jego przekonaniu poprawna, jak również wtedy, gdy dostrzega jej wadliwość.
W tej sytuacji konieczne stało się uchylenie, na zasadzie art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarówno zaskarżonej decyzji jaki i poprzedzającej ją decyzji Wojewody D. z [...] czerwca 2015 r.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią rozważania prawne Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło