II FSK 728/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 555/13 w sprawie ze skargi Nadleśnictwa B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz Nadleśnictwa B. kwotę 1350 (słownie: jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 555/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględnił skargę Nadleśnictwa B. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z 19 września 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco: decyzją Wójta Gminy L. z dnia 9 lipca 2013 r. określono stronie wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 95.711,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja została wydana na podstawie oględzin gruntów pod liniami elektroenergetycznymi, przeprowadzonych wspólnie ze stroną oraz posiadanej przez nią aktualnej inwentaryzacji. Wójt podniósł także, że strona nie przedłożyła dokumentów, z których wynikałoby, że została zawarta umowa z zakładami energetycznymi przenosząca posiadanie gruntów pod napowietrznymi liniami energetycznymi na te podmioty, a w konsekwencji że zakłady energetyczne posiadają te grunty bez tytułu prawnego. Z tego powodu podatnikiem jest, zgodnie z art.3 ust.1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej "u.p.o.l."), Nadleśnictwo władające tymi gruntami. Stwierdził, że grunty pod napowietrznymi liniami energetycznymi są wyłączone z produkcji leśnej bez względu na oznaczenie w ewidencji gruntów. Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim decyzją z dnia 19 września 2013 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.o.l. podatnikiem w stosunku do gruntów zajętych pod linie elektroenergetyczne jest Nadleśnictwo. Uznał, za bezsprzeczny fakt, iż na gruntach są posadowione linie elektroenergetyczne, poprzez które działalność gospodarczą prowadzą podmioty, z którymi Nadleśnictwo nie ma podpisanych umów dających określone tytuły prawne, oznacza, że grunty te są zajęte faktycznie na prowadzenie działalności gospodarczej przez zakłady energetyczne i powoduje obowiązek stosowania art. 3 ust.1 pkt 4 lit. b) w związku z art. 3 ust. 2 i art. 5 ust.1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że zakłady energetyczne prowadzą działalność gospodarczą, na potrzeby której zajmują grunty leśne, natomiast linie energetyczne nie są wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. 2. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła naruszenie: art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1682 ze zm., dalej "ustawa o podatku leśnym") w związku z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez niezastosowanie w sprawie; art.5 ust.1 pkt 1 lit a) w związku z art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, że grunty pod liniami energetycznymi oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako Las (Ls) podlegają opodatkowaniu wg stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; art. 1a ust.1 pkt 3, art.1a ust.1 pkt 4 w związku z art. 2 pkt 1 i art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w związku z art. 336 i art. 352 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) poprzez przyjęcie, że grunty leśne, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne są wyłączone z produkcji leśnej i są w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego; art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") poprzez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania materiału dowodowego w sprawie oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. 3. Uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zaznaczył, że istota sporu koncentruje się na ustaleniu, jaki podatek tj. leśny, czy od nieruchomości, powinna płacić strona od gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w jej zarządzie, na których posadowione są słupy i linie energetyczne. Jednoznaczną podstawą do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych symbolami Ls, będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Co więcej, muszą to być czynności wykonywane w sposób trwały i wykluczający prowadzenie innej działalności leśnej. Sam fakt przebiegania przez dany grunt linii elektroenergetycznych, budowa, utrzymanie słupów i linii oraz przesyłanie nimi energii elektrycznej nie oznacza jednocześnie, że na danym terenie niemożliwe jest prowadzenie działalności leśnej, którą, co organom umknęło i co najważniejsze - nie było przedmiotem badania w toku prowadzonego postępowania, należy postrzegać przez pryzmat definicji sformułowanej w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku leśnym (jak również art.1a ust.1 pkt 7 u.p.o.l.). Strona w toku prowadzonego postępowania konsekwentnie wskazywała na możliwość prowadzenia pod przedmiotowymi liniami działalności leśnej w ograniczonym zakresie. Jednak Kolegium nie odniosło się do tych argumentów. Nie uznało też za konieczne przeprowadzenie postępowania pod kątem zweryfikowania powoływanych przez stronę okoliczności. W kontekście poczynionych powyżej uwag należy stwierdzić, że organy nie wykazały że grunty leśne pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, a znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi, były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. 4. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim zarzuciło na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że grunty pod liniami elektroenergetycznymi w obrębie zlokalizowanych pod nimi pasów technicznych nie są gruntami zajętymi na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż nie wyłącza to możliwości prowadzenia na nich innej działalności, np. leśnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania w sprawie. 5. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna wobec czego należy ją oddalić. Odnosząc się do sformułowanego w niej, jedynego zarzutu naruszenia przepisu art. 2 ust. 2 u.p.o.l., autor skargi kasacyjnej niedostosował zaprezentowanej argumentacji do charakteru podstawy kasacyjnej. W piśmie, o którym mowa, wyraźnie powołano się na "naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię" (s. 2). Tymczasem w uzasadnieniu tak postawionego zarzutu poprzestano w istocie na wyjaśnieniach związanych z aspektem procesowym sprawy rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Lakoniczne dywagacje na temat znaczenia słów "zająć" i "zajęty" nie wnoszą nic do ustaleń w przedmiocie wykładni wskazanego uprzednio przepisu prawa i w istocie są oderwane od zasadniczego nurtu wywodów. Koncentruje się on wokół kwestii ustaleń faktycznych, o czym świadczą takie zwroty, jak: "stanowisko Sądu nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym", "nałożony przez Sąd rygor dowodowy" albo "Organ podatkowy nie może w postępowaniu podatkowym uznać za dowód działania naruszającego normy prawne, w tym normy techniczno-prawne". Fakt zogniskowania przedstawionych w skardze kasacyjnej rozważań, w tym nader ogólnie i niezbyt jasno ujętych zarzutów, na zagadnieniu ustaleń co do faktów, nie spełnia merytorycznych standardów uzasadnienia przytoczonych podstaw kasacyjnych tj. art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mówiąc ściśle, uzasadnienie to nie dostarcza wskazówek niezbędnych dla oceny zasadności wysuniętego zarzutu naruszenia prawa, a co więcej, abstrahuje od charakteru podstawy kasacyjnej. Stwierdzenia w rodzaju: "Z normy tego przepisu nie wynika, że na gruntach zajętych na prowadzenie działalności nie może być prowadzona inna działalność", bądź "Sąd mógłby również ustalić znaczenie przepisu w oparciu o wykładnię gospodarczą" (nie określono, z czym należy kojarzyć tę nazwę) kolejne strony skargi kasacyjnej, tylko zaciemniają obraz stanu prawnego sprawy i czynią dość mglistymi intencje jej autora. W piśmie procesowym pełnomocnika Strony skarżącej z dnia 7 kwietnia 2016 r. zasygnalizowano, że "zakres kontroli wyznacza jedyny zarzut skargi kasacyjnej" (s. 4), ten zaś łączy się tylko z naruszeniem prawa materialnego. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany oceną co do faktów przyjętą przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Wypada zatem podzielić pogląd wyrażony w powołanym piśmie, że zarzut skargi kasacyjnej jest chybiony, gdyż nie odnosi się do zarzutów obrazy przepisów prawa procesowego (s.4) Na marginesie przedstawionych rozważań można wskazać, że występujące w sprawie problemy dotyczące podmiotowych i przedmiotowych aspektów opodatkowania nieruchomości, o których mowa wyżej, były już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych między innymi w wyrokach z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 936/08 i z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3408/13 (publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wspomniana ułomność konstrukcyjna skargi kasacyjnej sprawia, że z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 207 § 2 tej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.). ----------------------- 1