I SA/Wa 2362/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-12
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Iwona Kosińska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta powinien zostać obciążony grzywną za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do wydania decyzji odszkodowawczej, a jeśli tak, to czy jego bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd wymierzył Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 1000 zł za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, uznając, że przesłanki do jej nałożenia zostały spełnione, w tym pisemne wezwanie do wykonania wyroku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę częściowe wydanie decyzji odszkodowawczych po wcześniejszych wyrokach sądu.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 2013 r. zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy, czego organ nie uczynił. Po kolejnych skargach i nałożeniu grzywny w 2014 r., organ nadal nie wydał decyzji odszkodowawczej. Skarżący ponownie wystąpili ze skargą na niewykonanie wyroku, co zainicjowało niniejsze postępowanie. W międzyczasie organ wydał częściowe decyzje odszkodowawcze.Rozstrzygnięcie
Wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny w wysokości 1000 zł, stwierdzenie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, oraz zasądzenie od Prezydenta Miasta na rzecz skarżących kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. G. – M., H. G. – B., I. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 164/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w niewykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz D. G. – M., H. G. – B., I. M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D. G., H. G. i I. M. pismem z dnia 10 marca 2013 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774) odszkodowania za nieruchomość [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu złożonej skargi, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 164/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania powołanego wyżej wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], hip. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu [...] października 2013 r., co stało się przyczyną ponownego wystąpienia przez skarżących do Sądu, tym razem ze skargą na niewykonanie powołanego wyżej wyroku. Po rozpatrzeniu złożonej skargi w sprawie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 164/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1634/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Po wydaniu tego orzeczenia organ przez ponad 5 miesięcy nadal nie wydał decyzji odszkodowawczej, co ponownie skutkowało wystąpieniem w dniu 10 lutego 2015 r. przez skarżące z kolejną skargą na niewykonanie wyroku z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 164/13, która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie dotrzymał zakreślonego powołanym wyrokiem terminu do wydania w sprawie decyzji. Podniesiono, że w związku z niewykonaniem powołanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1634/14 nałożył na organ grzywnę. Jednakże mimo tego przedmiotowy wyrok z dnia 11 czerwca 2013 r. nadal nie został wykonany. Bezskuteczne pozostało również pismo skarżących z dnia [...] stycznia 2015 r. wzywające Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 11 czerwca 2013 r. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżących ich skarga jest w pełni uzasadniona.
Niezależnie od skierowanej do Sądu skargi, pismem z dnia [..] kwietnia 2015 r. skarżące wystąpiły do organu o niezwłoczne wydanie decyzji co do [...]% należnego odszkodowania, z pozostawieniem reszty do rozpoznania w pozostałych etapach. W konsekwencji Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za [...]% gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] o powierzchni [...] m2, która obecnie stanowi część działki ewidencyjnej nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...]sierpnia 2015 r., nr [...] Prezydent ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za kolejne [...]% gruntu przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] zauważył, że pełnomocnik stron został poinformowany, że konieczne jest zabezpieczenie środków pieniężnych na kolejną częściową decyzję ustalającą odszkodowanie za nieruchomość, a decyzja zostanie wydana do dnia 30 kwietnia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 164/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania powołanego wyżej wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], hip. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu [...] października 2013 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1634/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku.
Skarżący w dniu [...] stycznia 2015 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie to częściowo pozostało bezskuteczne, a organ do dnia rozpatrzenia skargi nie wykonał w całości wyroku i nie rozpoznał całego wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania. Wobec tego Sąd uznał, że ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie nadal są spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna.
Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania.
Biorąc pod uwagę okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku, Sąd za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wysokość grzywny uznał kwotę [...] złotych.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1634/14, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Wydając taką ocenę, Sąd wziął pod uwagę fakt, że pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący wystąpili do organu o wydanie decyzji co do [...]% należnego odszkodowania, z pozostawieniem reszty odszkodowania do rozpoznania w pozostałych etapach. Uwzględniając ten wniosek, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za [...]% gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za kolejne [...]% gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło