III SA/Po 703/15

Dnia 13 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2012 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. określił x podatek od środków transportowych na 2012 rok w kwocie [...]zł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był przepis art. 21 §1 pkt 1 , § 3 , art. 47 § 3 w zw. z art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014r. , poz. 849 oraz uchwały Rady Gminy z dnia [...] 2011r. w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od środków transportowych na 2012rok. Do ponownego rozpatrzenia sprawy doszło wskutek uchylenia decyzją SKO pierwotnej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] . , którą określono podatnikowi wysokość przedmiotowego podatku w kwocie [...] zł. W decyzji uchylającej SKO nakazało przy ponownym rozpatrzeniu sprawy aby organ I instancji uzupełnił postępowanie wobec twierdzeń podatnika, że w 2012 roku nie był właścicielem pojazdów: ciągnika siodłowego, naczepy, które zbył w 2006 roku i nie był podatnikiem częściowo w 2012 roku ciągnika siodłowego, który zbył 12.10.2012r. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji skierował do podatnika wezwanie o przedłożenie dokumentów i wyjaśnień w przedmiocie posiadanych środków transportowych jak i sam dokonał ustaleń w Wydziale Komunikacji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podatnik jest od dnia 1 stycznia 2012 r. właścicielem samochodów ciężarowych i autobusów podlegających podatkowi od środków transportu, od których nie został odprowadzony należny za ten rok podatek. Pomimo wcześniejszych twierdzeń strony, że nie jest właścicielem ciągnika siodłowego, naczepy i ciągnika siodłowego, które zostały przez nią zbyte, podatnik nie przedłożył mimo wezwania organu dokumentów dotyczących sprzedaży tych pojazdów. Z informacji Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego wynika, że poprzedni właściciel dokonał czasowego wycofania z ruchu ciągnika siodłowego na okres do 23.09.2006r. ( decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu z dnia 23.01.2006r.) oraz naczepy na okres do 23.09.2006r. (decyzja o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu z dnia 23.01.2006r.) Pojazdy te zostały sprzedane podatnikowi w dniu 02.10.2006 r. i nie zostały przerejestrowane na podatnika. Dalej organ ustalił, że pojazd ciężarowy został sprzedany w grudniu 2007 roku i nie mógł być objęty przedmiotowym podatkiem, dlatego ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji określił podatnikowi przedmiotowy podatek w mniejszej aniżeli w uprzednio uchylonej decyzji, wysokości. W kwestii powyższych pojazdów wycofanych z ruchu organ stwierdził, że po upływie okresu wskazanego w decyzji o wycofaniu z ruchu pojazdy mogły być ponownie użytkowane po uprzednim odebraniu przez właściciela złożonego do depozytu dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych. Obowiązek podatkowy powstał wobec tych pojazdów od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzje o czasowym wycofaniu przestały obowiązywać. Bez znaczenia jest to, czy zgłoszono się o zwrot tablic rejestracyjnych i dowodów rejestracyjnych . Obowiązek podatkowy wobec spornych pojazdów powstał wobec tego z dniem 1.10.2006 r. Po nabyciu pojazdów przez stronę to na niej ciążył obowiązek podatkowy od przedmiotowych pojazdów – od listopada 2006 roku. Bez znaczenia jest to, że podatnik nie dokonał przerejestrowania pojazdów na siebie. W odwołaniu od decyzji powołując się na działanie w imieniu podatnika R i udzielone pełnomocnictwo ,adwokat wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 10 kpa oraz wydania decyzji mimo zaskarżenia decyzji SKO z [...]r. przed WSA w Poznaniu. W uzasadnieniu wskazał, że podatnik nie był w 2012 r. właścicielem ciągnika siodłowego, naczepy i ciągnika siodłowego, które zostały przez nią zbyte w październiku 2006 r. Wobec tych pojazdów podatek był nienależny. Decyzje wydano bez zachowania trybu z art. 10 kpa, albowiem organ wysyłał korespondencję na adres, pod którym strona nie przybywa ( jest osadzona w areszcie śledczym ). Nie doszło zatem do prawidłowego doręczenia korespondencji. W treści odwołania powołano jako dowody trzy faktury VAT: [...]. SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO stwierdziło bowiem, że obowiązek podatkowy powstał wobec spornych pojazdów od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzje o czasowym wycofaniu przestały obowiązywać. Bez znaczenia jest to, czy poprzedni właściciel faktycznie zwrócił się o zwrot tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego. Zdaniem organu pisma adresowane do strony były jej prawidłowo doręczane w toku trwającego postępowania podatkowego zarówno stronie jak i jej pełnomocnikowi, podatnik nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających zbycie przedmiotowych środków transportowych. Ponadto decyzja SKO z [...]r. nie została zaskarżona do WSA. , zaś co do decyzji z[...]. , to taka decyzja odnosząca się do podatnika nie została wydana. W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji zarzucając : - naruszenie art. 121 O.p. i art. 123 O.p. - nieustalenie stanu faktycznego sprawy - naruszenie art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - naruszenie art. 210 O. p. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania. Strona podniosła, że nie jest w 2012 r. właścicielem ciągnika siodłowego, naczepy i ciągnika siodłowego, które zostały przez nią zbyte w październiku 2006 r. Wobec tych pojazdów podatek był nienależny. Decyzje wydano bez zachowania trybu z art. 10 kpa, albowiem organ wysyłał korespondencję na adres, pod którym strona nie przybywała ( była osadzona w areszcie śledczym od maja 2014 r. do maja 2015 r. ). Nie doszło zatem do prawidłowego doręczenia korespondencji. Prokurator uniemożliwiał kontakt skarżącego z jego pełnomocnikiem. Strona nie mogła zgłaszać dowodów dotyczących m. in. faktu sprzedaży spornych pojazdów. Faktury VAT miała ona przedłożyć przy wnoszeniu odwołania od decyzji. Strona przedłożyła te faktury VAT (nie potwierdzone kserokopie) przy piśmie procesowym z dnia 24.06.2015r. i pismem procesowym z dnia 31.03.2016 r. wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z nich oraz z umowy przewłaszczenia pojazdu z dnia 25.06.2011 r. na okoliczność wyzbycia się prawa własności spornych pojazdów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c i lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd znalazł podstawy do uwzględnienia skargi. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wskazać należy na wstępie, że postępowanie odwoławcze polega na odniesieniu się do konkretnych zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz na ponownym rozstrzygnięciu danej sprawy podatkowej, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu I instancji ( m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 700 ). Rolą organu odwoławczego jest zatem nie tylko przeprowadzenie ponownie postępowania w sprawie, ale także ustosunkowanie się do stanowiska strony tego postępowania ( wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 marca 2014 r., sygn.. akt I SA/Ol 7/14, lex nr 1443036 ). Decyzja organu II instancji winna przy tym spełniać precyzyjne wymogi formalne wskazane w przepisu art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, czyli zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie winno być rzetelne, czyli odnosić się rzeczywiście i wyczerpująco do wszystkich istotnych argumentów faktycznych i prawnych podnoszonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania, we wniesionym odwołaniu itd. W orzecznictwie podkreśla się, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji jest wyczerpujące ustosunkowanie do się wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik danej sprawy ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn.. akt III SA/Wa 180/05, cbois.nsa.gov.pl ). Organ II instancji wydaje decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w trybie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej wyłącznie wtedy, gdy stwierdzi, że akt ten jest w całości prawidłowy. Ocena prawidłowości danej decyzji musi uwzględnić wszystkie zastosowane w sprawie przepisy prawa procesowego i materialnego (S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 719-720 ). W szczególności uzasadnienie decyzji organu II instancji musi zawierać analizę wszystkich zarzutów odwołania i wskazanie, dlaczego organ uznał je za nieuzasadnione. W niniejszej sprawie w toku powadzonego postępowania strona twierdziła konsekwentnie, że nie jest właścicielem ciągnika siodłowego, naczepy i ciągnika siodłowego, które zostały przez nią zbyte. Podatnik nie przedłożył mimo wezwania organu I instancji dokumentów dotyczących sprzedaży tych pojazdów. Z informacji Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego wynika, że poprzedni właściciel dokonał czasowego wycofania z ruchu ciągnika siodłowego ( do 26.09.2006 r. ) oraz naczepy ( do 23.09.2006 r. ). Pojazdy te zostały sprzedane podatnikowi w dniu 02.10.2006 r. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie podnosząc m. in. że nie jest w 2012 r. właścicielem ciągnika siodłowego, naczepy i ciągnika siodłowego, które zostały przez nią zbyte już w październiku 2006 r. Wobec tych pojazdów podatek był nienależny. Zdaniem strony decyzje wydano bez zachowania trybu z art. 10 kpa, albowiem organ wysyłał korespondencję na adres, pod którym strona nie przybywa ( jest osadzona w areszcie śledczym ). Nie doszło zatem do prawidłowego doręczenia korespondencji. Mimo tych wyraźnych zarzutów odwołania organ II instancji ograniczył się w uzasadnieniu swojej decyzji do lakonicznego stwierdzenia, że podatnik nie przedłożył dokumentacji przed organem I instancji dotyczącej sprzedaży spornych pojazdów, a pisma procesowe były doręczane stronie zgodnie z prawem. Organ II instancji nie poczynił wobec tego jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy rację ma strona twierdząc o sprzedaży pojazdów już w 2006 r. i to mimo wyraźnego zarzutu sformułowanego w odwołaniu w tym zakresie. W skardze strona podniosła, że nie mogła dostarczyć wymaganych dokumentów, gdyż przebywała w areszcie śledczym i miała utrudniony kontakt z pełnomocnikiem – adwokatem. Do skargi załączono faktury VAT i umowę przewłaszczenia dotyczące ciągnika siodłowego, naczepy marki i ciągnika siodłowego ( k. 46-48 akt sądowych ). Są to jedynie niepotwierdzone kserokopie, których Sąd nie przyjął jako dowód w sprawie bowiem strona była już w ich posiadaniu w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego. Adwokat , który złożył odwołanie powołując się na udzielone przez R pełnomocnictwo powoływał w tym piśmie te same faktury jako dowody w sprawie. Sąd zauważa, że akta administracyjne nie są kompletne bowiem powołanych w odwołaniu faktur nie ma przy tym piśmie jak również brak jest w aktach administracyjnych pełnomocnictwa dla adwokata. W tym stanie rzeczy w pierwszej kolejności należy uzupełnić akta administracyjne o powyższe dokumenty. Brak pełnomocnictwa dla adwokata oznaczałoby, że organ odwoławczy w tym stanie rzeczy w ogóle nie powinien rozpoznawać odwołania bez uprzedniego wezwania o złożenie pełnomocnictwa. Z kolei jeżeli do odwołania nie zostały dołączone powołane w jego treści jako dowód dokumenty, należało również wezwać o ich złożenie . Wszystko to należało uczynić ze stosownym pouczeniem o ujemnych skutkach dla strony. W sytuacji uzupełnienia akt administracyjnych o wspomniane dokumenty, należy dokonać ich oceny. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że decyzje i pisma procesowe nie były odbierane osobiście przez skarżącego w miejscu jego zameldowania ( odbierał je zawsze pełnoletni domownik ). Jeżeli w odwołaniu strona podniosła, że przebywa w areszcie śledczym i ma utrudniony kontakt z pełnomocnikiem to organ II instancji był zobowiązany wyjaśnić tą kwestie szerszej i ustalić, czy strona miała zachowane prawo do zrealizowania pełnej inicjatywy dowodowej, m. in. poprzez możliwość dostarczenia faktur VAT i umowy przewłaszczenia , złożonej w toku postępowania przed Sądem mających kluczowe znaczenia dla wyniku sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji winien uwzględnić powyższe okoliczności , a w szczególności obowiązany jest uzupełnić brak pełnomocnictwa dla adwokata podpisanego pod treścią odwołania, gdyż z akt sądowych wynika, że takowe pełnomocnictwo było przez skarżącego adwokatowi udzielone . W następnej kolejności ocenić dokumenty załączone przez skarżącego do skargi i pism procesowych, mające wskazywać na to, że w 2012 r. nie był on już właścicielem spornych pojazdów. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej koszty sądowe zgodnie z art. 200 w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu.