II SAB/Wa 1076/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-19

Skład orzekający: Janusz Walawski, Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która miała miejsce przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia, może być uznana za rażące naruszenie prawa, a także czy w takiej sytuacji zasadne jest wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej?
Ratio decidendi
Bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która ustała przed wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny, skutkuje umorzeniem postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Jednakże, ocena czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie staje się bezprzedmiotowa. W niniejszej sprawie, mimo że organ pozostawał w bezczynności, nie można było uznać jej za rażące naruszenie prawa, gdyż wynikała z konieczności wyjaśnienia wątpliwości prawnych i nie była spowodowana lekceważeniem wniosku. W związku z tym, nie zasądzono grzywny ani sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący T.Z. złożył skargę na bezczynność Rady Izby Notarialnej w W. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący domagał się zobowiązania Rady do wydania rozstrzygnięcia, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez bezczynność, wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej. Rada Izby Notarialnej w W. ostatecznie podjęła uchwałę w sprawie przywrócenia terminu, co nastąpiło po wniesieniu skargi do sądu. Rada argumentowała, że zawiłość sprawy i okres urlopowy wpłynęły na czas rozpatrzenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie sądowe, oddalił wniosek o wymierzenie grzywny i zasądził od Rady Izby Notarialnej w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski (spraw.) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawa ze skargi T.Z. na bezczynność Rady Izby Notarialnej w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe, 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny, 4. zasądza od Rady Izby Notarialnej w W. na rzecz skarżącego T.Z. kwotę 100 zł (słownie: 100 złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. T.Z. w dniu [...] października 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady Izby Notarialnej w W. (dalej jako Rada) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Skarżący wniósł o; 1. zobowiązanie Rady Izby Notarialnej w W. do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy; 2. stwierdzenie, ze bezczynność Rady Izby Notarialnej w W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie Radzie Izby Notarialnej w W. grzywny w wysokości 3000 zł; 4. przyznanie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. na rzecz skarżącego od Rady Izby Notarialnej w W. sumę pieniężną w kwocie 1000 zł; 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, że wnioskiem z [...] maja 2013 r. wystąpił do Rady o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], w której organ 1. uznał skargę T.Z. na bezczynność, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność mała miejsce bez podstawy prawnej oraz 2. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z [...] września 2012 r. Rada uchwałą z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] odmówiła skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz odrzuciła wniosek. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 618/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność ww. uchwały. Z kolei w wyroku z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2165/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi T.Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i odrzucenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy: 1. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądził od Rady Izby Notarialnej w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dalej skarżący wyjaśnił, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 24 kwietnia 2015 r. zostały zwrócone Radzie Izby Notarialnej w W. na początku sierpnia 2015 r. Pismem z [...] października 2015 r. skarżący wezwał Radę do niezwłocznego rozpoznania jego wniosku z dnia [...] marca 2013 r., zgodnie z oceną prawną i wytycznymi zawartymi w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanymi w niniejszej sprawie. Do dnia złożenia niniejszej skargi, Rada nie wydała jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie, stąd też, w ocenie skarżącego, wymierzenie Radzie grzywny przyczyni się do zdyscyplinowania organu, który nie załatwił sprawy pomimo upływu ponad dwóch miesięcy od zwrotu akt sprawy. Rada Izby Notarialnej w W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie jako bezpodstawnej i w jej uzasadnieniu podała, że zawiłość sprawy sprawiła, iż przygotowanie prawidłowej uchwały wymagało czasu. Od chwili doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy do czasu rozstrzygnięcia upłynęło 76 dni. Tego czasu nie można uznać za zbyt długi, mając na względzie stopień skomplikowania sprawy, oraz tego, iż część tego okresu przypada na czas wakacji, w którym posiedzenia Rady odbywają się rzadziej. Stąd też zdaniem Rady okres w jakim rozpatrywano ponownie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu należy uznać za niezbędny do podjęcia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzję lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i w przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzje, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, pod red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, wyd. 4, Warszawa 2011, s. 109 i 110). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Radzie bezczynność polegającą na nierozpoznaniu wniosku jego wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], której nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 618/14. Z akt sprawy wynika, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został do Rady zwrócony w sierpniu 2015 r. Do dnia wniesienia przedmiotowej skargi, która wpłynęła do Rady Izby Notarialnej w W. w dniu [...] października 2015 r., pomimo upływu terminu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późn. zm.), wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został rozpatrzony. Tym samym oczywiste jest, że Rada pozostawała w bezczynności w tym zakresie. Jednakże w dniu [...] listopada 2015 r. podjęła ona uchwałę nr [...] w sprawie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niewątpliwie zatem w dacie orzekania przez Sąd Rada nie pozostawała już w bezczynności w odniesieniu do wspomnianego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3ustawyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako bezprzedmiotowego. Jednak, jak stwierdza się w orzecznictwie, wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 powołanej ustawy, że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 tej ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013/1/7, Lex nr 1271778). Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że bezczynność Rady nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała ona bowiem z milczenia organu bądź też z lekceważącego stosunku do przedmiotowego wniosku. Spowodowana została koniecznością wyjaśnienia istniejących w sprawie wątpliwości, do czego Rada została zobowiązana w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 618/14. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że tzw. sezon urlopowy nie może stanowić usprawiedliwienia w załatwieniu sprawy w terminach przewidzianych w przepisach prawa. W ocenie Sądu nie zaistniały również przesłanki do wymierzenia organowi grzywny lub przyznania skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pokreślić należy, że grzywna ma przede wszystkim charakter dyscyplinujący, a w dalszej kolejności represyjny i prewencyjny. Wskazane wyżej okoliczności, które doprowadziły do stanu bezczynności, nie skłaniają do uznania, by konieczne było w niniejszej sprawie sięganie po środki prewencyjne i represyjne, zaś wobec ustania bezczynności, cel dyscyplinujący grzywny odpadł. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 2, oraz art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło