III SA/Wa 1122/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Z akt sprawy wynika, iż wobec skarżącego Z. S. (zwanego dalej "Strona", Skarżący" )Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął postepowanie egzekucyjne, na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] .09.2014r o numerach od [...] do [...] , obejmujących zaległości w podatku akcyzowym krajowym za maj - grudzień 2007r oraz na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] , obejmujących należności z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego za 2012r na łączną kwotę 790.335,90 zł należności głównej. Podstawą wystawienia tytułów jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] .05.2014r znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] .09.2012r znak [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Pana Z. S. wraz z Panem M.S. z tytułu niewykonanego zobowiązania Spółki "K. " w podatku akcyzowym za poszczególne okresy rozliczeniowe. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Celnej w W. dokonał szeregu czynności egzekucyjnych, z których skuteczne okazały się zajęcia rachunków bankowych w [...] S.A. i [...] S.A. dokonane na podstawie zawiadomień z dnia [...] .09.2014r o numerach [...] i [...] . Pismami z dnia 29.09.2014r i 30.09.2014r bank [...] S.A. poinformował, że do rachunku Pana Z.S. wystąpił zbieg egzekucji. Z kolei [...] S.A. przy pismach z dnia 02.10.2014r poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z uwagi na to, że Pan Z. S. nie wykorzystał kwoty wolnej od egzekucji. Następnie Dyrektor Izby Celnej w W. pismem z dnia [...] .10.2014r znak [...] wystąpił do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o wskazanie właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] , [...] O. . W odpowiedzi na powyższe Starosta P. pismem z dnia [...] .11.2014r znak [...] poinformował, że właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w obrębie O. , gm. M. , stanowiącej zabudowaną działkę nr ewidencyjny [...] jest Z.S. . Dla w/w nieruchomości Sąd Rejonowy w P. ,[...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] . W dniu 06.10.2014r pełnomocnik Strony wniósł do Dyrektora Izby Celnej w W. , na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(Dz.U. z 2012 r.,poz.1015 ze zm.)zwana dalej "u.p.e.a" egzekucyjnej, zarzut przedawnienia obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych z dnia [...] .09.2014r o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] .11.2014r znak [...] oddalił zarzuty jako nieuzasadnione. W dniu 24.11.2014r na powyższe postanowienie Strona wniosła zażalenie, które nie zostało uwzględnione przez organ i postanowieniem z dnia [...]..02.2015r znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na to postanowienie pełnomocnik Strony wniósł w dniu 26.03.2015r skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów: 1) art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez wydanie postanowienia w sytuacji, gdy organ był zobowiązany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia dochodzonej należności, 2) art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm.)zwana dalej "Ordynacja podatkowa " poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie oraz w konsekwencji wydanie postanowienia opartego na nieprawdziwym twierdzeniu, iż termin przedawnienia należności Spółki pod firmą "K. " Sp. z o.o. w podatku akcyzowym uległ przerwaniu poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego nieskutecznego z uwagi na brak środków na rachunku bankowym Spółki a ponadto, o którym Spółka nie została zawiadomiona, 3) art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez wyciąganie bezpośrednich konsekwencji dla Skarżącego z zaniechań Spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna, należało ją więc oddalić. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270)zwana dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy). Skarga wniesiona w niniejszym postępowaniu nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające są zgodne z prawem. Stanowisko Skarżącego sprowadzić należy do dwóch poglądów: 1) nie dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, jeżeli egzekucja została skierowana wobec istniejącego w danym banku rachunku bankowego zobowiązanego, ale nie zajęto żadnych pieniędzy, gdyż na rachunku nie było żadnych środków, 2) nie jest skutecznym zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu tego samego przepisu skierowanie do zobowiązanego przesyłki zawierającej tytuł wykonawczy i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego , jeśli nie doszło do faktycznego odbioru przez zobowiązanego tej przesyłki, a doręczenie przyjęto na zasadzie fikcji prawnej z art. 44 Kpa. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Definicja środka egzekucyjnego, zawarta została w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności jest środkiem egzekucyjnym, wymienionym wprost w art.1a pkt 12 lit. a) tiret 4 u.p.e.a bez względu na to, na ile trafnie sformułowano definicję środka egzekucyjnego w u.p.e.a.. Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego, zaś zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego. W niniejszej sprawie wszystkich tych czynności organ egzekucyjny dopełnił. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności pieniężnych, a stosownie do treści art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4 u.p.e.a., w takiej sytuacji może być prowadzona egzekucja z rachunków bankowych, czyli środek egzekucyjny zastosowany w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji organ egzekucyjny dokonując zajęcia rachunku bankowego stosuje środek egzekucyjny. Wbrew wywodom skargi zajęcie rachunku bankowego jest zastosowaniem środka egzekucyjnego. Zastosowanie to, aby nastąpiło, nie musi być skuteczne w tym sensie, że nie jest konieczne osiągnięcie skutku uzyskania choćby najmniejszej kwoty pieniężnej, jaką miałby przekazać bank. Takie zastosowanie środka egzekucyjnego byłoby zastosowaniem środka skutecznego, Ordynacja podatkowa nie wymaga dla wywołania skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje w związku z zastosowaniem jakiegokolwiek środka egzekucyjnego, o którym powiadomiono (we właściwym czasie) dłużnika. Interpretacja art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przedstawiona w skardze, pozostaje wiec z sprzeczności z treścią powyższego przepisu. Gdyby wolą ustawodawcy było ustanowienie normy, według której przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje tylko po spełnieniu warunku wyegzekwowania choćby najmniejszej kwoty pieniędzy z zajętego rachunku bankowego to wprowadziłby w tym zakresie stosowną regulację prawną. Skoro tak się nie stało, to przyjąć należy, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia na zgodnie z brzmieniem art.70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także literaturę przedmiotu, zgodnie z którą dla przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczające jest samo zajęcie rachunku zobowiązanego, nawet, jeśli jest to rachunek "pusty". Okoliczność braku środków pieniężnych na zajętym rachunku bankowym nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności tego zajęcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2009 r., III SA/Wa 481/09, LEX nr 553385; wyroki NSA: z dnia 15 marca 2011 r., II FSK 1978/09, LEX nr 785921; z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 962/10, LEX nr 1132032; z dnia 11 lutego 2014 r., II FSK 578/12, LEX nr 1450319, a także Komentarz do art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Waldemar Łuczaj, LEX, t. 4.8). Pozostaje do rozważenia druga z podniesionych kwestii, tj. czy doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w trybie art. 44 Kpa jest wystarczające dla osiągnięcia skutku, o jakim mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Doręczanie takiego zawiadomienia odbywa się przecież (tak, jak w niniejszej sprawie) w ramach postępowania egzekucyjnego, w którym odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kpa (art. 18 u.p.e.a.). Skoro tak, to odpowiednego zastosowania wymagają też przepisy o doręczeniach, albowiem sama ustawa nie zawiera żadnych przepisów w tym zakresie. Poza sporem jest, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego spółki K. Sp. z o.o. zostało do niej skierowane w trybie art. 44 Kpa – zaszły warunki wstępne dla jego zastosowania (brak odpowiedniej osoby w miejscu doręczenia), było dwukrotnie, prawidłowo awizowane, w efekcie czego prawidłowo uznano, że w dniu 5 listopada 2012 r. zawiadomienie o zajęciu stało się faktem. Odnosząc się do kolejnych argumentów Strony podniesionych w skardze Sąd chciałby wskazać, iż powołane w niej tezy wyroków Trybunału Konstytucyjnego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, choć tezy w nich zawarte Sąd w pełni podziela. Tyle tylko, ze nie dowodzą trafności zarzutów Strony i z uwagi na ich wydanie w innych stanach faktycznych, nie mogą mieć bezpośredniego odniesienia do rozpoznawanej sprawy. W wyroku TK o sygn. P 30/11. Trybunał rozstrzygał kwestię daty, kiedy nastąpić ma powiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, a nie kwestię tego, jaka jest dopuszczalna forma powiadomienia. W wyroku natomiast o sygn. P 26/10, Trybunał nie przesądził, że przerwanie biegu terminu przedawnienia możliwe jest tylko przy faktycznym, rzeczywistym zapoznaniu podatnika z informacją o zastosowaniu środka egzekucyjnego, lecz jedynie zauważył, że podejmowane przez podatników różne czynności faktyczne (zmiana miejsca zamieszkania albo brak aktualizacji danych adresowych) mogą utrudniać poszukiwanie majątku i - niekiedy – prowadzić do przedawnienia. Ta "możliwość" doprowadzenia do przedawnienia polega, w ocenie Sądu, na tym, że organ egzekucyjny ma utrudnione zadanie zidentyfikowania miejsca, w którym znajduje się ewentualny majątek zobowiązanego, a nadto na tym, że zawiadomienie w trybie art. 44 Kpa wymaga dla swojej skuteczności co najmniej 14 dni od dnia, kiedy zapoczątkowana została procedura doręczenia przewidziana w tym przepisie. Z powyższych względów nie zasługują na uznanie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 Kpa dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób nie budzący zaufania do organów. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Przedawnienie zobowiązania względem spółki nie nastąpiło, postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego, jako solidarnie zobowiązanego, mogło i powinno być zatem kontynuowane.