II FZ 197/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. Sp. z o.o. w. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 910/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 22 października 2015 r. I SA/Kr 910/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odrzucił skargę E. Sp. z o. o. z siedzibą w W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 2. W uzasadnieniu postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przedstawił następujący stan faktyczny: Zarządzeniem przewodniczącego wydziału pierwszego z 9 czerwca 2015 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień wniesienia skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało skierowane na adres podany w skardze i wynikający również z zaskarżonej decyzji tj. Pl. K. [...], [...] W. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: 12 czerwca 2015 r. i 22 czerwca 2015 r. 30 czerwca 2015 r. została zwrócona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarządzeniem sędziego z 5 września 2015 r. przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną. 3. W merytorycznych rozważaniach, sąd pierwszej instancji, podniósł, że art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") zakreśla wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazując, że powinna ona odpowiadać ogólnym wymaganiom pism w postępowaniu sądowym, a ponadto określać szczególne warunki jakim skarga powinna czynić zadość. W ocenie sądu pierwszej instancji spełnienie wszystkich wskazanych wymogów determinuje skuteczność tego środka zaskarżenia, albowiem jedynie prawidłowa i kompletna skarga może stać się przedmiotem merytorycznych rozważań sądu. Następnie stwierdził, że na podstawie art. 28 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy stroną skarżącą jest osoba prawna, to dokonuje ona czynności w postępowaniu przez organy bądź osoby uprawnione do działania w jej imieniu, co w rozpoznawanej sprawie, wiązało się ze złożeniem przez spółkę odpowiednich dokumentów, określających upoważnienie do reprezentowania spółki, jako osoby prawnej, przez wiceprezesa zarządu – P. L. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 29 p.p.s.a., osoba działająca w imieniu spółki, miała obowiązek wykazania upoważnienia do reprezentacji, przy pierwszej czynności w postępowaniu sądodowoadministracyjnym, zaś zgodnie z art. 35 § 2 p.p.s.a., pełnomocnikiem osoby prawnej może być jej pracownik albo jej organu nadrzędnego. Strona skarżąca nie złożyła dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień wniesienia skargi w wymaganym terminie, w konsekwencji czego sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. 4. Strona skarżąca wniosła zażalenie, w którym na podstawie art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniu strona skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 1997 nr 121 poz. 769.) i przyjęcie, że nie jest wiadomym fakt co do tego, kto jest umocowany do reprezentowania spółki w przedmiotowym postępowaniu, - naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 57 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. i przyjęcie, że niedostarczenie dokumentu w formie pisemnej potwierdzającego umocowanie stanowi brak formalny i przeszkodę do nadania biegu skardze, - naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucenie skargi, - naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowania art. 6 p.p.s.a. i w konsekwencji naruszenie zasady udzielania informacji prawnej stronom występującym bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika poprzez błędne, niepełne pouczenie strony co do formy, w jakiej musi nastąpić uzupełnienie braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia, strona skarżąca podniosła, ze niewykonanie wezwania do złożenia w formie oryginału dokumentu wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie powinno skutkować brakiem możliwości nadania sprawie prawidłowego biegu i wystarczyłoby, w ocenie strony skarżącej, wskazanie innych akt sprawy, w których wymagany przez sąd odpis z Krajowego Rejestru Sądowego się znajduje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji w prawidłowy sposób zobowiązał stronę skarżącą do złożenia dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień złożenia skargi, opierając się na treści art. 29.p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona skarżącą jest osoba prawna, to organy bądź osoby, działające w imieniu tejże strony skarżącej, przy pierwszej czynności w postępowaniu, muszą wykazać swoje umocowanie do jej reprezentowania. W rozpatrywanej sprawie, strona skarżąca nie złożenia dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej w wyznaczonym przez sąd terminie. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze stwierdzenie strony skarżącej, że sąd pierwszej instancji, naruszył przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, stwierdza, że w świetle unormowań zawartych w art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a., to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Zgodnie z treścią art. 49 p.p.s.a., ustawodawca zobligował przewodniczącego wydziału do wzywania strony do uzupełnienia pisma, jeśli nie może ono otrzymać biegu wskutek niezachowania warunków formalnych - bez względu na to, jakiego rodzaju brak wystąpi. Nie zmienia tej zasady art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którą "od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów", jak i domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru (wynikające z art. 17 ww. ustawy). Tak więc nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem, by konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu - w postaci niemożności zasłaniania się ich nieznajomością - mogły dotyczyć postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism, tym samym, aby zwalniały stronę od obowiązku uzupełniania braków formalnych. W związku z tym nie można przychylić się do stanowiska, że art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi lex specialis w stosunku do art. 29 p.p.s.a. (por. post. z 16 stycznia 2009 r., I GSK 148/08). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 57 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że co prawda, wezwanie nie określało konkretnej formy dokumentu, w jakiej strona skarżąca musiała uzupełnić brak formalny skargi, to jednak po pierwsze, treść wezwania wskazywała o jaki dokument w istocie chodzi, a po wtóre strona skarżąca nie złożyła jakiegokolwiek dokumentu w wyznaczonym przez sąd terminie, na podstawie którego można było wykazać umocowanie wiceprezesa zarządu spółki do reprezentowania jej, jako osoby prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy podkreślić, że sąd pierwszej instancji, wzywając stronę skarżącą do złożenia dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień złożenia skargi uczynił to, bo bez tych dokumentów nie było można nadać skardze dalszego biegu. Obowiązek określony w art. 29 p.p.s.a. stanowi czynność procesową osoby występującej w imieniu strony postępowania sądowoadministracyjnego, wobec tego bez znaczenia dla oceny zadośćuczynienia temu obowiązkowi jest zawartość akt administracyjnych przesyłanych do sądu wraz ze skargą przez organ lub też wskazywanie przez stronę skarżącą innych akt sprawy, do których to złożono stosowny dokument określający umocowanie do wniesienia skargi i określający sposób reprezentacji strony skarżącej. Dokument wykazujący umocowanie powinien obrazować stan aktualny (por. post. NSA z 23 października 2013 r., II FSK 2342/13) i znajdować się w aktach sprawy a skarga powinna zostać podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentacji osoby prawnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewykonanie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.), powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a (por. post. NSA z 28 listopada 2012 r., I GSK 1463/12). Tak więc Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro skarga została podpisana przez osobę nieuprawnioną, to zasadnie sąd pierwszej instancji wezwał stronę skarżącą na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do złożenia odpowiedniego dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji strony skarżącej, uznając że nie czyni ona zadość wymaganiom określonym w art. 57 § 1 p.p.s.a, a w konsekwencji niewykonania w terminie wezwania, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 skargę odrzucił. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 p.p.s.a. należało przyjąć, że wezwanie do złożenia dokumentu określającego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, zostało zarządzeniem z 5 września 2015 r., uznane za skutecznie doręczone na adres strony skarżącej, wskazany we wniesionej skardze. Zawierało wszelkie niezbędne informacje o tym, jaki brak formalny strona skarżąca musi uzupełnić, termin do jego uzupełnienia oraz określenie przez sąd konsekwencji niewykonania tego wezwania. Wezwanie to zawierało również stosowne pouczenie, odnoszące się do praw strony skarżącej. Podsumowując zarzuty dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 57 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.