II SA/Po 120/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-04-28

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak – Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zbycie nieruchomości, na której znajduje się samowola budowlana, przez inwestora, który otrzymał nakaz rozbiórki i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec tego inwestora?
Ratio decidendi
Zbycie nieruchomości przez inwestora, który otrzymał nakaz rozbiórki i nałożenie grzywny w celu przymuszenia, nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec tego inwestora. Obowiązek rozbiórki nie wygasa automatycznie z chwilą zbycia nieruchomości, a późniejsze działania strony zmierzające do uniknięcia wykonania obowiązku nie mogą prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż byłoby to sprzeczne z celem tego postępowania.
Stan faktyczny
Strona J. G. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki części zakładu oraz uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, argumentując, że zbyła nieruchomość, na której znajduje się samowola budowlana. Organ egzekucyjny I instancji odmówił umorzenia, wskazując, że skarżąca nadal włada nieruchomością. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że zbycie nastąpiło po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny i nie stanowi błędu co do osoby zobowiązanego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2015r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę J. G. w piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: PINB) o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. znak ..., dotyczącego obowiązku dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego – rozbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę "zakładu przetwórstwa i uboju indyka (wymiary rozbudowanej części: 42,85 m x 26,80 m)", położonego na działce o numerze ewidencyjnym ... w S., w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w wys. ... zł nałożonej postanowieniem PINB z dnia . 2014 r. znak: .. Jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wnioskodawczyni wskazała art. 59 § 1 pkt 4 oraz art. 124 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej: upea). Podniosła, że wnioskiem z dnia 18 czerwca 2015 r. wniosła o umorzenie niniejszego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia ... 2015 r. PINB odmówił umorzenia tegoż postępowania egzekucyjnego, lecz organ egzekucyjny nie odniósł się do umorzenia postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w wys. ... zł. W związku z tym wnioskodawczyni złożyła niniejszy wniosek, widząc konieczność zawężenia wniosku do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Podniosła, że stosownie do art. 124 § 2 upea obowiązek uiszczenia grzywny nie przechodzi na spadkobierców lub prawonabywców zobowiązanego. Aktualnie wnioskodawczyni nie jest w stanie uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z tytułu wykonawczego z dnia . 2014 r., albowiem w dniu 2 czerwca 2015 r. zbyła na rzecz D. G. działkę nr ...., na której znajduje się część zakładu objęta przedmiotowym obowiązkiem rozbiórki. Postanowieniem z dnia . 2015 r. znak ... PINB na podstawie art. 17 § 1 i art. 28a upea odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. znak ... w zakresie nałożonej grzywny w celu przymuszenia wobec J. G.. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ egzekucyjny przypomniał, że ... 2015 r. odmówił umorzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego. Następnie powołał przepis art. 28a upea, wskazującego na obowiązek kontynuowania postępowania egzekucyjnego w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego. Konsekwencją tego było wystawienie przez PINB tytułu wykonawczego na następcę prawnego. Jednocześnie PINB zaznaczył, że istotnym było ustalenie przez wierzyciela, czy wraz z przeniesieniem własności nieruchomości, na której znajduje się zakład przetwórstwa i uboju indyka na rzecz innej osoby, skarżąca np. utraciła także posiadanie i zarząd nieruchomością. Dlatego uzyskał od Powiatowego Inspektora Weterynarii w R. informację, że zakład położony na nieruchomości w S. stanowi wyłącznie własność J. G., a weterynaryjny nr indentyfikacyjny ... stanowi jeden zintegrowany obiekt, w którym prowadzona jest działalność zgodnie z zatwierdzonym projektem technologicznym zakładu uwzględniającym m.in. przebieg procesów produkcyjnych. Fakty te potwierdza wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. PINB stwierdził, że skarżąca mimo przeniesienia własności nieruchomości, na której znajduje się zakład przetwórstwa i uboju indyka na rzecz innej osoby, nie utraciła posiadania tej nieruchomości i ma nadal do niej dostęp, faktycznie nią włada. Wyjaśniono, że obowiązek uiszczenia grzywny ma charakter akcesoryjny w stosunku do obowiązku rozbiórki zakładu. Nie można zaś przyjąć, że w stosunku do inwestora nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego tylko dlatego, że po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu przeniósł własność nieruchomości na inną osobę, jeżeli nadal jest jej posiadaczem i zarządcą obiektu budowlanego objętego decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Dlatego wierzyciel uznał, że egzekucja grzywny w celu przymuszenia winna być skierowana do sprawcy samowoli budowlanej, czyli J. G.. J. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie PINB. Zarzuciła organowi egzekucyjnemu I instancji naruszenie: - art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez nieustalenie kto posiada i zarządza sporną częścią zakładu produkcyjnego, - art. 59 § 1 pkt 4 upea poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w żądanym zakresie uznając, że wnioskodawczyni występuje w roli zobowiązanej do wypełnienia obowiązku, gdy tymczasem aktualnie obowiązek obciąża nabywcę nieruchomości, - art. 28a w zw. z art. 124 § 2 upea poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanej, postępowanie egzekucyjne winno być kontynuowane bez wydawania jakichkolwiek rozstrzygnięć względem samej zobowiązanej. Wnosząca zażalenie zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie zobowiązania jej do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie . zł, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, iż PINB nie posiadał aktualnych informacji o stanie nieruchomości, na której prowadzony jest zakład produkcyjny objęty nakazem rozbiórki. Powołała się przy tym na fakt prowadzenia fermy indyków w m. S. przez D. G., co znalazło odzwierciedlenie m.in. w decyzji Powiatowego Inspektora Weterynarii w R. z dnia ... 2011 r., na podstawie której nadano jej nr identyfikacyjny ... oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia ... 2015 r. dotyczącą wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Okoliczności te świadczą – zdaniem J. G. – o nie ustaleniu przez PINB w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy. Zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 59 § 1 pkt 4 upea podniosła zaś, że skoro bezsporne jest, że własność spornej części nieruchomości zakładu produkcyjnego należy obecnie do D. G., to skarżąca nie może uczynić zadość nałożonemu na nią obowiązkowi wynikającemu z tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. Dlatego postępowanie egzekucyjne względem niej powinno być umorzone. Skarżąca podniosła też, że w świetle art. 124 § 2 upea nie powinno być wydane postanowienie z dnia ... 2014 r. nakładające na nią grzywnę w celu przymuszenia. W związku z powyższym skarżąca wskazała, że zasadnym było umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie niniejszej grzywny w celu przymuszenia. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), po rozpatrzeniu zażalenia zainteresowanej, postanowieniem z dnia ... 2015 r. znak ... utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Zdaniem WWINB w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie popełnił błędu co do osoby zobowiązanej, gdyż w momencie wystawienia tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. znak . oraz w momencie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia ... 2014 r. osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia ... 2005 r. (.....) była zainteresowana. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w chwili wystawienia tytułu wykonawczego oraz nałożenia grzywny w celu przymuszenia PINB prawidłowo wskazał skarżącą jako osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku, a zmiana w tym przedmiocie (tj. zbycie działki nr ... na rzecz D. G.) nastąpiła dopiero po wniesieniu przez zainteresowaną skargi na postanowienie WWINB z dnia ... 2015 r. (...) w sprawie zarzutów do tytułu wykonawczego. Zdaniem WWINB z powyższego wynika, że niezgodność osoby aktualnie zobowiązanej do wykonania egzekwowanego obowiązku oraz osoby, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, nie wynika z błędnego wskazania osoby zobowiązanej, ale z późniejszych działań zainteresowanej, tym samym w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB. Uzupełniająco, organ odwoławczy wyjaśnił także kwestie zwiane ze stosowaniem w sprawie przepisu art. 28a u.p.e.a. W skardze na powyższe postanowienie WWINB J. G., podnosząc tożsame zarzuty jak w zażaleniu, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia PINB oraz umorzenie postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie przed Sądem w dniu 28 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Ponadto oświadczył, że organy są uprzedzone do skarżącej, nie prowadzą należycie postępowania dowodowego. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie organ na podstawie tylko jednego pisma uznał, że skarżąca jest zarządcą spornej nieruchomości, chociaż w zażaleniu wskazywała, że stan faktyczny jest inny, a organy tego nie uwzględniły i pominęły okoliczności wskazywane przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej – w sprawie nie zaistniały przesłanki dla umorzenia postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wykonania ostatecznej decyzji PINB z dnia ... 2005 r. znak ..., w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia wymierzonej postanowieniem PINB z dnia ... 2014 r. nr .... Stronom postępowania, a tutejszemu Sądowi z urzędu (tzw. notoria urzędowa) znany jest ten podstawowy fakt, że egzekwowanie przedmiotowego obowiązku rozbiórki ma swoje źródło w istnieniu w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji WWINB z dnia ... 2005 r. znak ..., który utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia ... 2005 r. Tutejszy Sąd w wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 610/08 oddalił skargę wniesioną przez zainteresowaną w tej sprawie, a skarga kasacyjna tej strony została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 189/09. Również próba wzruszenia przez zainteresowaną decyzji WWINB z dnia ... 2005 r. w trybie nadzwyczajnym (w przedmiocie stwierdzania nieważności) okazała się nieskuteczna, co wynika z wyroku WSA Warszawie z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1131/11 i wyroku NSA z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 416/12). Decyzja PINB z dnia ... 2005 r., której adresatem była skarżąca, nie została do chwili obecnej wykonana, zaś skarżąca począwszy od wydania tej decyzji w istocie podejmowała działania zmierzające do uniemożliwienia wykonania przedmiotowego nakazu rozbiórki. Przepis art. 59 ust. 1 upea przewiduje m.in. obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2) oraz gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (pkt 4). Żadna z powyższych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego nie zaistniała w kontrolowanej sprawie. W szczególności nie zaistniało zdarzenie wskazane w hipotezie powoływanego przez skarżącą art. 59 § 1 pkt 4 upea, albowiem w sprawie nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego. Podobnie też nie miało miejsca wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 upea), jak również egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym nie okazał się niewykonalny (art. 59 § 1 pkt 5 upea). Wyjaśniając stanowisko Sądu w pierwszym rzędzie trzeba zaznaczyć, że to skarżąca była adresatem decyzji PINB z dnia ... 2005 r. znak ... i decyzji WWINB z dnia ... 2005 r. znak .... W sposób oczywisty zatem nakaz rozbiórki przedmiotowej części obiektu budowlanego, tj. rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części obiektu zakładu przetwórstwa i uboju indyka (wymiary rozbudowanej części: 42,85 m x 26,80 m), położonego na działce o numerze ewidencyjnym ... w S., której w części obejmującej lokalizacje przedmiotowej części obiektu budowlanego aktualnie odpowiada działka nr ... – wynikał z ostatecznej decyzji, wskazanej w tytule wykonawczym wystawionym przez organ egzekucyjny w dniu ... 2014 r. znak .... Przepis art. 1a pkt 20) upea określa zaś, że przez zobowiązanego w myśl ustawy egzekucyjnej rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. W świetle tego przepisu nie budzi wątpliwości, że skarżąca jako adresat obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na nakazie rozbiórki obiektu budowlanego jest zobowiązanym. Co za tym idzie, z samego faktu zbycia własności przedmiotowej nieruchomości, co nastąpiło już po wydaniu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym postanowienia w przedmiocie nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki (postanowienie z dnia ... 2014 r.), nie wynika, by zachodził błąd co do osoby zobowiązanego, jak też niemożność wykonania przez skarżącą obowiązku rozbiórki. Pamiętać bowiem trzeba, że błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż – jak już wcześniej wspomniano – obowiązek rozbiórki wskazany w tytule wykonawczym niewątpliwie ciążył na skarżącej, wobec której prawidłowo podjęte zostały czynności egzekucyjne. Późniejsze, już po podjęciu tychże czynności, zbycie przez skarżącą części nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa samowola budowlana, nie powoduje zaś powstania błędu co do osoby zobowiązanego po stronie organów egzekucyjnych. Podkreślenia również wymaga, że podnoszenie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 upea) nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto z adresatów decyzji rozbiórkowej jest obowiązany do dokonania rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej, albowiem byłoby to badanie zasadności i wymagalności egzekwowanych obowiązków. Tego rodzaju merytoryczna kontrola przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 upea, zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stanowisko to należy odpowiednio odnieść do badania zasadności wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 upea. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję i jak trafnie wskazały organy – w tym zakresie jakikolwiek błąd w sprawie w tym zakresie nie zaistniał. Inaczej rzecz ujmując, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę, jak i wystawiony tytuł wykonawczy skierowane zostały do tego samego podmiotu, to nie można mówić o jakimkolwiek błędzie dotyczącym osoby zobowiązanego. Błąd taki zachodziłby tylko wówczas, gdyby w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciążył obowiązek, co skutkowałoby faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Z samego faktu zbycia własności przedmiotowej nieruchomości nie wynika również jeszcze niemożność wykonania przez nią, jako inwestora samowoli budowlanej, obowiązku rozbiórki. Gdyby bowiem prawodawca przyjął założenie, że obowiązek rozbiórki obiektu zrealizowanego jako samowola budowlana może być wykonany tylko przez jego właściciela, nie ustanowiłby w art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 – dalej: pb) zasady, że podmiotem obowiązanym do wykonania rozbiórki może być nie tylko właściciel obiektu budowlanego, lecz także inwestor samowoli budowlanej i zarządca obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie podkreślić należy, że skarżąca co najmniej od dnia 27 stycznia 2010 r., tj. od wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 189/09, a więc od przeszło sześciu lat, ma świadomość ciążącego na niej bezwzględnego obowiązku nakazu rozbiórki, którego to obowiązku jak dotąd nie zrealizowała. W ocenie Sądu, w tej sytuacji faktycznej dokonanie przez skarżącą w dniu 2 czerwca 2015 r. na rzecz najbliższego członka rodziny – najprawdopodobniej matki, jak można wywnioskować z treści aktu notarialnego z dnia ... 2015 r. rep. ..., która na tej nieruchomości miała ustanowione ograniczone prawo rzeczowe, tj. prawo służebności osobistej mieszkania w związku z darowizną – sprzedaży części nieruchomości, zabudowanej obiektem powstałym w warunkach samowoli budowlanej, stanowiło oczywistą próbę kolejnego odwleczenia w czasie wykonania obowiązku rozbiórki i wywołania obstrukcji postępowania egzekucyjnego prowadzonego w tej sprawie. W tak kształtującym się stanie faktycznym zbycia nieruchomości nie można uznać za przeszkodę w prowadzeniu przeciwko skarżącej, jako inwestorowi (sprawcy) przedmiotowej samowoli budowlanej egzekucji niepieniężnego obowiązku rozbiórki i co za tym idzie – za okoliczność uzasadniającą umorzenie prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego. Sytuacja, w której skarżąca już po nałożeniu na nią ostatecznym postanowieniem grzywny w celu przymuszenia do dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego zbywa część nieruchomości, na której posadowiona jest zabudowa podlegająca obowiązkowi rozbiórki, nie może bowiem stanowić przesłanki dla umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego. Tego rodzaju działanie zainteresowanej stanowiło bowiem odzwierciedlenie dążenia do uniemożliwienia wykonania nakazu rozbiórki, a więc tego rodzaju aktywność, której przełamaniu służyć miało nałożenie na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Skoro zaś skarżąca zbyła przedmiotową nieruchomość bez dokonania rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej i pomimo nałożenia na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania tejże rozbiórki, to tym samym świadomie podjęła ryzyko narażenia się na wyegzekwowanie od niej grzywny, jak i ewentualne kontynuowanie w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy, działania strony zmierzające do uniknięcia wykonania obowiązku rozbiórki nie mogą stanowić przesłanki dla umorzenia względem niej postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania obowiązku rozbiórki, albowiem stałoby to w oczywistej i rażącej sprzeczności z celem postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązku przez osobę będącą adresatem nakazu rozbiórki (jako sprawca samowoli budowlanej), która się od tego uchyla. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że w związku ze zbyciem nieruchomości (działki nr ...), na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany (część zakładu objęta obowiązkiem rozbiórki) aktualnie obowiązek rozbiórki obciąża nabywcę części nieruchomości, na której znajduje się część obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce, wskazać należy, że okoliczność, iż do wykonania przedmiotowej rozbiórki zobowiązany może być także inny podmiot niż skarżąca, będący obecnym właścicielem tego obiektu, w przekonaniu Sądu w żadnym razie nie zwalnia z obowiązku wykonania tegoż nakazu również samej skarżącej, będącej adresatem decyzji rozbiórkowej. W tym zakresie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28a upea w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, jednak zastosowanie dalszych czynności egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W ocenie Sądu przepis ten nie znajdzie zastosowania do sytuacji skarżącej, bowiem ustanawia on wyłącznie zasadę i warunki obciążenia nowego podmiotu (nabywającego wskutek czynności cywilnoprawnych prawo zobowiązanego) obowiązkiem administracyjnym związanym z rzeczą, która zmieniła właściciela. Nie zawiera jednakże jakichkolwiek regulacji dotyczących losów postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem zbywcy rzeczy. W konsekwencji, dla dalszych losów postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem zbywcy rzeczy (prawa) kluczowe znaczenie będzie miało ustalenie, jakie skutki w świetle art. 59 § 1 upea będzie miało zbycie danego prawa; w tym w szczególności, czy będzie ono skutkowało zaistnieniem przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego względem zbywcy. W świetle przywołanego już wcześniej art. 52 pb posiadanie przymiotu właściciela nieruchomości nie jest warunkiem obciążenia obowiązkiem rozbiórki, co prowadzi do wniosku, że w przypadku obowiązku rozbiórki zbycie nieruchomości nie powoduje automatycznie wygaśnięcia obowiązku ani niewykonalności tego obowiązku przez zbywcę, będącego – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie i co jest tejże sprawy specyfiką – sprawcą tej samowoli budowlanej (inwestorem budowy), a więc zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 i 5 upea. Jest to sytuacja zasadniczo inna niż dla przykładu ta, która dotyczy obowiązków związanych z nieruchomością, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r., poz. 1446, z późn. zm.), które to obowiązki obciążać mogą wyłącznie właściciela lub posiadacza rzeczy. W takim szczególnym przypadku przeniesienie własności rzeczy skutkować będzie nie tylko przejściem na nowego właściciela (posiadacza) zabytku obowiązku objętego tytułem wykonawczym skierowanym do dotychczasowego właściciela, lecz także koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec dotychczasowego właściciela zabytku na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 upea. Taka sytuacja jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie, a to z uwagi na specyfikę przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie brak było bowiem podstaw do zastosowania przez organ egzekucyjny przepisów art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 5 upea. Reasumując Sąd stwierdza, że skoro zaskarżone rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych odpowiadały prawu, skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło