II SA/Sz 22/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwaną dalej: "K.p.a." w zw. z art. 16 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - Burmistrza Gminy z dnia [...] w sprawie przyznania K. W. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką R. W., za okres od [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż decyzja organu I instancji o przyznaniu K. W. specjalnego zasiłku opiekuńczego uwzględnia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 5 marca 2015r., sygn. akt: II Sa/Sz 851/14 w sprawie ze skargi K. W. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy nr [...] r., i ustalił, iż jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania K. W. tego świadczenia. W niniejszej sprawie organ II instancji skupił się zatem na zbadaniu kwestii, czy organ I instancji prawidłowo ustalił okres przysługującego stronie zasiłku i po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doszedł do wniosku, iż argumentacja podnoszona przez K. W., iż wyrównanie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest zbyt niskie, bo obejmuje okres od [...], a powinno obejmować okres od [...] r., w świetle obowiązujących przepisów jest nieuzasadniona. Organ II instancji zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art.. 14 - 16 i art. 17, a na podstawie art. 24 ust. 2 tejże ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, a stosownie do treści art. 3 pkt 10 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o okresie zasiłkowym oznacza to okres od dnia [...] następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W związku z powyższym jest również faktem, iż K. W. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w dniu [...]., pierwszym dniem przysługiwania świadczeń w okresie świadczeniowym od [...] był dzień [...] r., zaś ostatnim dzień [...]. Organ I instancji zatem zgodnie z przepisami prawa przyznał specjalny zasiłek opiekuńczy za okres od [...]. Nadto, organ II instancji nadmienił, iż w następnym okresie świadczeniowym, który rozpoczął się w dniu [...] r., K. W. złożył wniosek o przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego w dniu [...] r., który został przez organ I instancji decyzją z dnia [...] r. rozpoznany odmownie ze względu na brak spełnienia przez K. W. wszystkich ustawowych przesłanek do przyznania przedmiotowego zasiłku tj. przekroczone zostało kryterium dochodowe oraz wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. K. W. nie zaskarżył tej decyzji i stała się ona ostateczna. Dopiero w odwołaniu od decyzji z dnia [...] K. W. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia dowołania od decyzji z dnia[...]r., który to wniosek został przez Kolegium załatwiony odmownie. K. W. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i w skardze podniósł, iż decyzja organu II instancji jest dla niego krzywdząca. Nadto, wskazał, iż wydaje mu się, że po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 5 marca 2015 r. najprawdopodobniej został zapewniony, iż dostanie wyrównanie za okres do końca [...] r., a nadto, iż uzasadnienie decyzji z dnia [...]. było w dużej mierze podobne do uzasadnienia decyzji organu I instancji nr [...] r. Nadto, wniósł o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji z [...]r. lub wyrównania zaległej kwoty zasiłku za okres od [...] r. do końca [...] r. W odpowiedzi na skargę z dnia 31 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na terminie rozprawy stawił się skarżący, który poparł skargę i nadto oświadczył, iż nie był poinformowany o przepisach określających okres zasiłkowy, dlatego nie składał wniosków o zasiłek [...] każdego roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżący domagał się przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy w związku opieką nad osobą niepełnosprawną. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm., to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 16a ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący należy do kręgu osób wskazanych w art. 16a pkt 1 ustawy, jako osoba niepodejmująca zatrudnienia w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, co pozostaje w zgodzie z ustaleniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 17 ustawy. Z powołanego przepisu wynika zatem, że ustawodawca wprowadził jako zasadę, iż świadczenia rodzinne są przyznawane na tzw. okres zasiłkowy, to jest, w myśl art. 3 pkt 10 ustawy, okres od dnia [...] następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Jedynie świadczenia wymienione expressis verbis w art. 24 ust. 1 in fine ustawy zostały - na zasadzie wyjątku - wyłączone spod obowiązywania tej reguły. Oznacza to, iż świadczeniami rodzinnymi, których nie dotyczy powyższa zasada rocznej okresowości są jedynie dodatki do zasiłku rodzinnego: z tytułu urodzenia dziecka, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, a także jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Oczywistym jest więc, że wśród świadczeń rodzinnych, których nie dotyczy zasada określona w art. 24 ust. 1 in principio ustawy, ustawodawca nie wymienił specjalnego zasiłku opiekuńczego. Oznacza to, iż świadczenie to, w świetle przepisów obecnie obowiązujących, może być przyznane tylko na okres zasiłkowy. Ponadto, stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, a stosownie do treści art. 3 pkt 10 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o okresie zasiłkowym oznacza to okres od dnia [...] następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że matka skarżącego orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. została uznana na stałe za osobę całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji, a skarżący złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w dniu [...] r. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że prymat wśród norm, jakie określają okres, na jaki przyznaje się wnioskowane świadczenie przyznać należy normie prawnej wyrażonej w art. 24 ust. 1 ustawy, to jest zasadzie, zgodnie z którą prawo do świadczenia rodzinnego, jakim jest wnioskowany przez stronę specjalny zasiłek opiekuńczy, ustalane jest na okres zasiłkowy i prawo to nie może być przyznane poza granice okresu zasiłkowego, w którym skarżący złożył wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy. Okres przysługiwania świadczeń w niniejszej sprawie rozpoczął się w dniu [...]r. Wobec złożenia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w dniu [...]. okres zasiłkowy, na jaki K. W. ubiegał się o świadczenie, zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mógł zostać przyznany jedynie za okres od [...] r. Nie budzi bowiem wątpliwości, że data końcowa determinowana jest końcem okresu zasiłkowego, na jaki strona ubiegała się o świadczenie. W kontekście argumentacji skarżącego należy podkreślić, iż odmienne rozstrzygnięcie prowadziłoby do naruszenia nie tylko powołanych przepisów prawa materialnego, ale również do naruszenia zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji i art. 6 K.p.a., z której wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez te organy. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.