IV SA/Wa 1140/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-09

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Grzegorz Rząsa, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej może zostać wydana w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy nie przeprowadzono rokowań z właścicielami?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej może zostać wydana w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, nawet jeśli nie przeprowadzono rokowań z właścicielami. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami, rokowania zastępuje się obwieszczeniem o zamiarze ograniczenia korzystania z nieruchomości, a następnie, jeśli w terminie 2 miesięcy nie zgłoszą się osoby uprawnione, organ może wydać decyzję.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. S. zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i naruszenie zasady czynnego udziału strony, a także naruszenie przepisów materialnoprawnych dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Nieruchomość miała nieuregulowany stan prawny z powodu śmierci współwłaścicieli i braku postępowań spadkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda" lub "organ") Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. (dalej: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Z. S. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta") nr [...] z [...] grudnia 2014 r. orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej we wsi [...] w gminie [...], uwidocznionej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,6100 ha (dalej: "Nieruchomość"), poprzez udzielenie [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w miejscowości [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...] - [...] (trzech przewodów roboczych wiązkowych trójprzewódowych i dwóch odgromowych w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 20 m, w przedziale wysokości od 8,5 m do 56 m nad gruntem), w pasie technologicznym o szerokości 2 x 35 m od osi linii i powierzchni 1618 m², w granicach oznaczonych zieloną szrafurą na mapie, stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji, a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu na części wyżej opisanej nieruchomości. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Na skutek wniosku złożonego [...] listopada 2013 r. (następnie modyfikowanego) przez [...] S.A. z siedzibą w miejscowości K. (dalej: "[...]") Starosta [...] wydał opisaną powyżej decyzję z [...] grudnia 2014 r. orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z części Nieruchomości. II.2. Z decyzją tą nie zgodziła się Z. S. (współwłaścicielka Nieruchomości). W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie: • art. 77 i 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie w sposób wybiórczy i fragmentaryczny wbrew obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego zebrania rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7, 8, 9, 16 k.p.a. a w szczególności art. 10 k.p.a., poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, zasady prawdy obiektywnej, praworządności, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy; • naruszenie w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie w skarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, jak również nieustosunkowanie się przez organ do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego przed organem I instancji, w szczególności w zakresie wniosku skarżącej o szczegółowe i precyzyjne wskazanie w decyzji na czym polegać ma zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej, czego w decyzji brak i nie sposób tego zweryfikować z treścią złożonego przez wnioskodawcę wniosku, w związku z czym skarżąca nie wie na czym będzie polegało ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości stanowiącej jej własność; • naruszenie w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i nie wyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonej decyzji problemu jaki w toku postępowania sygnalizowała skarżąca odnosząc się do wysokości przewodów nad gruntem, jak również lokalizacji pasa technologicznego, czy znajdują się one w odległościach wskazanych w projekcie linii elektroenergetycznej i czy jest to odległość właściwa, jak również w jakim stopniu będzie oddziaływała na nieruchomość skarżącej; • naruszenie art. 124 ust. 1, 2, 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.; dalej "u.g.n.") w związku z art. 140 k.c., poprzez ich błędną wykładnię, a przez to przyjęcie, że skarżona decyzja odpowiada prawu. II.3. Wojewoda w zaskarżonej decyzji wskazał w szczególności, że została ona wydana na podstawie art. 113 ust. 6 i 7, art. 124 ust. 1, 2, 4, 6 i art. 124a u.g.n. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości powinien wziąć pod uwagę następujące kwestie: • czy założenie i przeprowadzenie jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] - [...] jest inwestycją spełniającą przesłanki inwestycji celu publicznego, • czy planowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, • czy właściciel, użytkownik wieczysty lub odpowiednio posiadacz nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji inwestycji celu publicznego, • czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony do tego podmiot. Zdaniem Wojewody, planowana inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] - [...] jest inwestycją mieszczącą się w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 2 u.g.n,, który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W kwestionowanej decyzji organ I instancji trafnie przyjął, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego i jak wynika z akt przedmiotowej sprawy jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod linię 400 kV [...] - [...] dla części wsi: [...], [...], [...], [...], [...], [...], gmina [...], zgodnie z którym działka nr [...], położona w obrębie - [...] gm. [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolami: • 6ZL - tereny zalesień • 1OE-21E - tereny urządzeń infrastruktury energetycznej, • 11R - tereny rolnicze, • W - tereny wód - istniejące rowy. Szczegółowe ustalenia obowiązujące dla powyższych terenów zawarte są w dziale II "Przepisy szczególne" § 15, § 17, § 18 i § 21 tekstu Uchwały Rady Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., z którego wynika, że dla terenów oznaczonych symbolami 10E1-21E, 6ZL, 1 IR i W ustala się m.in.: • lokalizację napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] - [...], jako inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Na terenach tych dopuszcza się: - dotychczasowe rolnicze użytkowanie i zagospodarowanie zgodnie z przepisami odrębnymi, - lokalizację urządzeń melioracji wodnych, - obsługę komunikacyjną linii napowietrznych na zasadzie prawa przejazdu zgodnie z przepisami odrębnymi, - lokalizację podziemnej infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi, • na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami 1R-22R jako tereny rolne, dopuszcza się: - dotychczasowe użytkowanie i zagospodarowanie zgodnie z przepisami odrębnymi, - lokalizację urządzeń melioracji wodnych. • na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami 1ZL-I9ZL jako tereny lasów, na których obowiązują następujące zasady zagospodarowania: - nakaz ochrony istniejących lasów; -zakaz budowy, z wyjątkiem obiektów związanych z gospodarka leśną; - zasady zagospodarowania zgodnie z przepisami odrębnymi • na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami W jako tereny wód - istniejące rowy, na których ustala się przebieg: - napowietrznej istniejącej i projektowanej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] - [...], jako inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym wraz z pasami technologicznymi; - ochronę wód wraz z odbudową biologiczną, - dotychczasowe użytkowanie i zagospodarowanie zgodnie z przepisami odrębnymi. We wniosku z [...] listopada 2013 r. inwestor [...] S.A. poinformował, że nieruchomość jest objęta księgą wieczystą KW Nr [...], ale po śmierci właściciela nie przeprowadzono postępowania spadkowego. W tej sytuacji niemożliwe jest przeprowadzenie kierunkowych rokowań, a tym samym uzyskanie stosownej zgody na rozlokowanie przewodów linii elektroenergetycznej 400 kV [...]-[...] w przestrzeni tej nieruchomości. Z akt organu I instancji wynika, że działka nr [...] stanowiła współwłasność Z. S. w 4/8 cz., K. O. w 3/8 cz. I, M. B. w 1/8 cz., a tytuł własności został ujawniony w księdze wieczystej KW Nr [...]. K. O. zmarł, co ustalono na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wydanego przez USC w [...] i nie toczyło się po nim postępowanie spadkowe, o czym poinformował Sąd Rejonowy w [...] Wydział Cywilny w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt L.dz. [...]. Z odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wydanego przez USC w [...] wynika, że nie żyje też drugi współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości M. B. Starosta [...] w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalił, że spadkobiercami M. B. są: E. R., J. B. i M. B. na podstawie postanowień Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] i z [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...] oraz aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] września 2011 r., Rep A nr [...]. Wojewoda przytoczył treść 124a u.g.n. oraz art. 113 ust. 6 u.g.n. i ust. 7 u.g.n. wskazując na możliwość ograniczenia na podstawie art. 124 u.g.n. sposobu korzystania z nieruchomości również wobec nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Następnie Wojewoda opisał procedurę dokonywania ogłoszeń w takim przypadku i wskazał, że takie ogłoszenia zostały dokonane przez Starostę w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że w terminie 2 miesięcy od dnia podania obwieszczenia do publicznej wiadomości, nie zgłosiły się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do Nieruchomości. W opisanej wyżej sytuacji nie ma możliwości przeprowadzenia rokowań i zastępuje się je informacją o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomość. W świetle poczynionych wyżej ustaleń faktycznych i prawnych zarzut Z. S., że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 124 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie oprócz przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. miał zastosowanie jeszcze przepis art. 124a u.g.n., a Starosta właściwie zastosował procedurę określoną w tym przepisie, a dodatkowo prowadził korespondencję ze skarżącą oraz spadkobiercami M. B. Zarzut Z. S., że nie brała czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] w sprawie ograniczenia prawa własności działki nr [...] jest chybiony, bowiem dokumenty znajdujące w aktach organu I instancji świadczą o tym, że Z. S. brała aktywny udział w prowadzonym postępowaniu od momentu doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Wojewoda stwierdził również, że rokowania w sprawie udostępnienia nieruchomości dla celów budowy linii energetycznej stanowią czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną, a zgoda na takie ograniczenie prawa własności powinna być wyrażona przez wszystkich właścicieli. Skarżąca takiej zgody nie wyraziła. Wojewoda wskazał, że podmiotami uprawnionymi do uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. będą, oprócz jednostek samorządu terytorialnego, także zakłady i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych. W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zarzuty odwołania o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego (art. 77, 80, 6, 7, 8, 9, 10, 16 i 107 § 1 i 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy uznać za pozbawione podstaw, bowiem przypomnieć należy, że • organy orzekające o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, z mocy samego przepisu art. 124 u.g.n. badają jedynie ziszczenie się przesłanek, o których mowa w tym przepisie, tj. czy inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (lub w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego). Organ nie jest uprawniony do badania żadnych innych okoliczności, w tym nie ustala przebiegu linii elektroenergetycznej czy zmian w jej przebiegu, jak również nie kontroluje prawidłowości jej wyznaczenia. W tym zakresie jest on związany planem miejscowym, a w przypadku braku planu decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rola organu w tym zakresie sprowadza się jedynie do zbadania czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz weryfikują, czy przed wystąpieniem o zgodę w trybie administracyjnym wnioskodawca przeprowadził rokowania. W niniejszej sprawie w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym - jak już podkreślono wyżej - rokowania zastępuje się informacją o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomość, która to informacja zostaje podana do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. W świetle zgromadzonych w aktach Starosty dowodów, wszystkie wymienione wyżej przesłanki art. 124 ust.1 i art.l24a ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do przedmiotowej działki zostały spełnione. Wojewoda wskazał również, że kwestionowana decyzja Starosty w ścisły sposób określiła zakres ograniczenia prawa własności w rozstrzygnięciu oraz w załączniku do decyzji, uwzględniając możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działki nr [...] do realizacji planowanej inwestycji. Nie zasługują na uwzględnienie też pozostałe zarzuty odwołującej, że postępowanie zostało prowadzone wybiórczo i fragmentarycznie, że nie ustosunkowano się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę, że nie wskazano na czym ma polegać ograniczenie prawa własności. Ocena ta znajduje potwierdzenie w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, korespondencji prowadzonej ze Z. S. podczas trwania postępowania przed organem I instancji. Zdaniem Wojewody, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wskazane w przepisie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygniecie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z kolei uzasadnienie obejmuje wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Dodatkowo podkreślić należy, że w wyniku decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podmiot, na rzecz którego ostateczna decyzja została wydana, uzyskuje trwały, administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, który zezwala mu na: • założenie urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przestrzeni nieruchomości; • korzystanie z nieruchomości już po założeniu urządzeń w sposób ciągły, przez umieszczenie (istnienie, funkcjonowanie) w przestrzeni nieruchomości tych urządzeń; • korzystanie z nieruchomości już po założeniu urządzeń w sposób incydentalny, przez usuwanie awarii lub czynności polegających na konserwacji urządzeń, które to uprawnienie zostało przyznane w doprecyzowującym regulację art. 124 ust. 6 ustawy. W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych niniejszej sprawy zarzuty podniesione w odwołaniu Z. S. Wojewoda uznał za pozbawione podstaw. III.1. W skardze złożonej na opisaną na wstępie decyzję Wojewody z [...] stycznia 2015 r. Z. S. wniosła o uchylenie tej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z Nieruchomości stanowiącej w ocenie organów współwłasność Z. S. oraz następców prawnych K. O. i M. B., poprzez udzielenie wnioskodawcy [...] S. A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez w/w działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] — [...] (w tym na podwieszenie nad tą działką trzech przewodów roboczych wiązkowych trójprzewodowych i dwóch odgromowych w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 20 m, w przedziale wysokości od 8,5 m do 56 m nad gruntem, oraz na funkcjonowanie linii 400 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m (35 m od osi linii w obie strony), którego powierzchnia wynosi 1618 m2, gdy tymczasem brak było przesłanek do utrzymania w mocy w/w decyzji, 2. art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie w sposób wbrew obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7, 8, 9,16 k.p.a. a w szczególności art. 10 k.p.a., w tym poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez nie uwzględnienie w sprawie, iż zgodnie z przepisami prawa niedopuszczalne było wydanie decyzji o sposobie ograniczenia korzystania z Nieruchomości, gdy tymczasem w świetle przeprowadzonego postępowania w tym przedmiocie wydanie decyzji było niedopuszczane z powodu nie ustalenia ewentualnego kręgu podmiotów mających posiadać przymiot strony jako potencjalnych współwłaścicieli nieruchomości zatem organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z 9 grudnia 2014r. naruszył prawo; 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie w skarżonej decyzji rzeczowego i kompleksowego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, jak również nie ustosunkowanie się wyczerpująco przez organ do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji z [...] grudnia 2014 r. a powielenie w decyzji z dnia [...] stycznia 2014r. argumentacji organu I instancji; 4. art. 124 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. w zw. z art. 140 kc poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a przez to przyjęcie, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego należy utrzymać ją w całości w mocy, gdy tymczasem decyzja nie spełnia wymaganych przez przepisy prawa przesłanek, a zawiera jedynie powielone twierdzenia organu I instancji wskazane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. w związku z czym istnieją uzasadnione wątpliwości czy organ II instancji należycie przeprowadził postępowanie odwoławcze, a tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w treści art. 15 k.p.a., bowiem nie rozpatrzył ponownie merytorycznie niniejszej sprawy. III.2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA; J. Jagielski, M. Jagielska, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 567). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). IV.3.1. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela oceny prawne zawarte w uzasadnieniu do tej decyzji, a poczynione przez organy ustalenia faktyczne mają oparcie w materiałach zebranych w aktach administracyjnych. Sama możliwość ograniczenia prawa własności w drodze decyzji administracyjnej wynika wprost z art. 124 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. IV.3.2. Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości określone w sentencji decyzji Starosty z [...] grudnia 2014 r. nastąpiło zgodnie z postanowieniami planu miejscowego, tj. postanowieniami uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod linię 400 kV [...] - [...] dla części wsi: [...], [...], [...], [...], [...], [...], gmina [...]. Skarżąca tej okoliczności nie kwestionuje. Co więcej, skarżąca na etapie sporządzania tego planu miejscowego wnosiła uwagi do takiego projektu zagospodarowania działki [...] (zob. § 3 załącznika nr 3 do wspomnianej wyżej uchwały Rady Gminy [...] – k. 84 akt administracyjnych), jednakże uwagi te nie zostały uwzględnione. Należy dodać, że organy orzekające na podstawie art. 124 u.g.n. nie mogą kwestionować postanowień planu miejscowego lub postanowień decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. np. G. Matusik, Komentarza do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pod red. S. Kalusa, LEX 2012, tezy 55-56 oraz 66). IV.3.3. Bezzasadny jest zarzut nieustalenia przez organy wszystkich współwłaścicieli Nieruchomości (skarżącej chodzi o nieustalenie spadkobierców K. O. – s. 6 skargi). Otóż zgodnie z art. 124a u.g.n., przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3. Z przepisu tego wynika między innymi, że możliwie jest ograniczenie prawa własności na podstawie art. 124 u.g.n. również w przypadku, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe (art. 113 ust. 7 u.g.n w zw. z art. 113 ust. 6 u.g.n.). W niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania spadkowego po K. O., a zatem organy miały prawo dokonać stosowanych ogłoszeń w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim (art. 114 ust. 3 u.g.n.). Ponieważ w terminie w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., nie zgłosiły się osoby, które wykazały, że przysługują im prawa rzeczowe do Nieruchomości, Starosta miał prawo wydać decyzję o ograniczeniu prawa własności (art. 114 ust. 4 u.g.n.). Reasumując, z uwagi na szczególny przepis art. 124a u.g.n., możliwie było w niniejszej sprawie wydanie decyzji co do istoty pomimo nieustalenia spadkobierców po K. O. IV.3.4. Z uwagi na nieuregulowany stan prawny Nieruchomości, nie było możliwe dokonanie ograniczenia sposobu korzystania z Nieruchomości w drodze umowy. Umowa taka winna być bowiem, jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, zawarta przez wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). Stąd też w takim przypadku nie prowadzi się rokowań (por. np. P. Wojciechowski, Komentarz do art.124(a) ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX 2015, teza 7). Ubocznie warto dodać, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca nie wyrażała zgody na przedmiotowe ograniczenie własności. Tryb przewidziany w art. 124 u.g.n. ma na celu przymusowe – w drodze decyzji administracyjnej – ograniczenie prawa własności. Jest to odrębna instytucja niż powoływana przez skarżącą możliwość rozstrzygnięcia sporu między współwłaścicielami przez sąd w trybie art. 199 k.c. IV.3.5. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia miały również twierdzenia skarżącej o toczącym się postępowaniu w sprawie zasiedzenia nieruchomości. Żaden przepis prawa nie wyłącza bowiem w takim przypadku możliwości wydania decyzji na podstawie art. 124 w zw. z art. 124a u.g.n. IV.3.6. Wbrew twierdzeniom skargi, decyzja Starosty określa precyzyjnie zakres ograniczenia prawa własności. W szczególności określono w niej istotę ograniczenia prawa, tj. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz funkcjonowanie linii po wybudowaniu. Precyzyjnie określono parametry tej linii, podobnie jak granice obszaru podlegającego ograniczeniu (integralną część decyzji Starosty jest załącznik graficzny). Jeżeli chodzi o wskazane w decyzji parametry linii, to mieszczą się one w granicach określonych w uchwale Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod linię 400 kV [...] - [...] dla części wsi: [...], [...], [...], [...], [...], gmina [...] (zob. m. in. § 5 ust. 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 4 tej uchwały, k. 70 – 80 akt administracyjnych tom 3/5). IV.3.7. W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Ponadto, Wojewoda odniósł się do zarzutów odwołania. Wojewoda w sposób rzeczowy i obszerny umotywował swoje rozstrzygnięcie, a przede wszystkim zbadał ponownie wszystkie przesłanki uzasadniającego wydanie decyzji przez Starostę. Tym samym bezzasadny jest również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zebrały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji na podstawie art. 124 w zw. z art. 124a u.g.n., a ocena tego materiału mieści w granicach określonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Trudno również zarzucić organom naruszenie art. 10 k.p.a. (zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu). Skarżąca brała bowiem aktywny udział w sprawie na każdym etapie postępowania. Przypomnieć przy tym należy, że naruszenie art. 10 k.p.a. może stanowić skuteczny zarzut skargi tylko w sytuacji, gdy strona wykaże, że została pozbawiona możliwości podjęcia konkretnych czynności procesowych, których podjęcie w realiach danej sprawy mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006 r., Nr 6, poz. 157). IV.3.8. Bezzasadne są również zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 21 ust.1 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. Otóż prawo własności nie jest prawem absolutnym (ius infinitum) i może podlegać ograniczeniom (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2010 r., I SA/Wa 1635/09, CBOSA i cyt. tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego). Konstytucja RP w art. 21 ust. 2 wprost zresztą dopuszcza możliwość wywłaszczenia. Trzeba podkreślić, że pojęcie "wywłaszczenia" na gruncie Konstytucji RP obejmuje wszelkie formy przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności, w tym ograniczenia własności w trybie art. 124 u.g.n. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., I OSK 1344/07, CBOSA). Należy podkreślić, że dopuszczalność wywłaszczenia jest w sposób oczywisty konieczna dla realizacji takich m. in. wartości konstytucyjnych jak zasada dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz ochrona interesu publicznego i interesów innych osób (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). IV.4. Sąd nie stwierdził z urzędu innych uchybień niż wskazane w skardze, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. V. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło