VII SA/Wa 537/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-09
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego jest uzasadnione, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, zwłaszcza części budynku mieszkalnego, z reguły wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku uwzględnienia skargi, ochrona prawna mogłaby okazać się iluzoryczna. Dlatego wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji jest zasadny, jeśli wykazano te przesłanki.Stan faktyczny
Skarżący P.O. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uzasadniony niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, wskazując na utratę dorobku życia oraz pozbawienie możliwości czynnego działania wspólnoty mieszkaniowej. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. (data stempla urzędu pocztowego) P. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r., nakazującą skarżącemu rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działce nr ew. [...] obręb: [...] w Z. przy ul. [...].
Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniony niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Wskazano, że wykonanie decyzji pozbawi osoby mieszkające w budynku dorobku życia i domów, a także spowodowałoby skutki niemożliwe do cofnięcia.
Ponadto podniesiono, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w Z. została pozbawiona możliwości czynnego działania w sprawie, do czego była uprawniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki wstrzymania aktu zachodzą wówczas, gdy istnieje ryzyko, że wykonanie aktu w przypadku stwierdzenia w toku sądowej kontroli, iż narusza on obowiązujący stan prawny spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego, bądź powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał znacznego nakładu sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, OwSS 2005/3/72; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
Wnioskiem o wstrzymanie wykonania skarżący objął decyzję nakładającą na niego obowiązek wykonania rozbiórki nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego, co w jego ocenie rodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. II OZ 646/14 wskazał, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom.
Ewentualna szkoda poniesiona wskutek rozbiórki obiektu wiąże się przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na jego realizację, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (tak: Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z dnia 24 lutego 2012 r, sygn. II OSK 385/12).
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej jest zasadny. Decyzją objęta jest część budynku mieszkalnego, a rozbiórka takiego obiektu z uwagi na stopień skomplikowania konstrukcji co do zasady pociąga za sobą znaczne koszty, a odwrócenie skutków jest długotrwałe.
Odnosząc się do zarzutu braku udziału wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu, wskazać należy, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie bada zarzutów naruszenia prawa procesowego przez organ, a jedynie sprawdza, czy zachodzi przynajmniej jedna z ustawowych przesłanek, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło