I OZ 866/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 782/16 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...]marca 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostosowania stanu osobowego służby bhp do ogólnej liczby pracowników postanawia: oddalić zażalenie. P. Sp. z o.o. w W., w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], na mocy której uchylono pkt 3 nakazu inspektora pracy nr rej. [...] i jednocześnie nałożono na skarżącą obowiązek dostosowania stanu osobowego służby bhp w zakresie wymiaru etatu zatrudnienia do ogólnej liczby pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, wniosła o wytrzymanie wykonania ww. decyzji. Uzasadniając wniosek, skarżąca podnosiła, że wykonanie decyzji będzie skutkować koniecznością zatrudnienia nowych pracowników bhp oraz zwiększenia wymiaru etatów pracowników bhp w spółce już zatrudnionych. Zatrudnienie nowych pracowników wiąże się z kolei z koniecznością poniesienia przez spółkę kosztów wynagrodzenia, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz objęcia wszystkimi dodatkowymi świadczeniami pracowniczymi, jakie otrzymuje ogół pracowników spółki. Uchylenie zaskarżonych decyzji nie spowoduje przy tym ustania zatrudnienia nowych pracowników ani też nie doprowadzi do zwrotu wypłaconych wynagrodzeń oraz świadczeń. Ponadto, spółka musiałaby zatrudnić nowych pracowników na czas nieoznaczony, ponieważ żadne przepisy prawa nie umożliwiają zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o prawidłowości (legalności) decyzji administracyjnej. Podniesiono również, że skarżąca spółka prowadzi działalność stricte biurową, w związku z czym ryzyko narażenia pracowników na czynniki szkodliwe i niebezpieczne dla ich zdrowia, jak też uciążliwości związane z wykonywaną pracą są niewielkie. Nadto kontrola bhp, w wyniku której wydany został nakaz inspektora pracy oraz utrzymująca go w mocy zaskarżona decyzja, nie wykazała zagrożeń w zakresie realizacji zasad i przepisów bhp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydanym - na postawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r., oddalił powyższy wniosek. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła możliwości zaistnienia w niniejszej sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie określiła konkretnie i w sposób wymierny, jak znaczącą szkodę może ponieść. Wskazała jedynie, że poniesie koszty zatrudnienia nowych pracowników a w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu inspektora pracy zmuszona będzie zwolnić nowo zatrudnionych pracowników bhp. Nie wskazała przy tym konkretnych danych, pozwalających ocenić Sądowi, że wielkość ewentualnej szkody może być znaczna, a odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonej decyzji będzie trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Zdaniem Sądu, bez przedstawienia konkretnych kwot i stosownych dokumentów, dotyczących sytuacji finansowej skarżącej spółki, nie była możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu konieczności zatrudnienia nowych pracowników na czas nieoznaczony Sąd Wojewódzki wskazywał, że przepisy Kodeksu pracy umożliwiają zatrudnienie pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony na okres do 33 miesięcy, przy czym łączna liczba takich umów nie może przekraczać trzech (art. 251 § 1). Zatem zatrudnienie nowych pracowników nie spowoduje automatycznie nieodwracalnych skutków i nie zablokuje możliwości przywrócenia stanu liczbowego pracowników z okresu przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka, w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażaleniu wskazywała, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub powrót do stanu pierwotnego. W kontekście niniejszej sprawy - nawiązanie stosunku pracy z nowymi pracownikami oraz zwiększenie wymiaru etatu pracownikom już zatrudnionym ewidentnie powodują, trudne (czy wręcz niemożliwe) do odwrócenia skutki, albowiem ewentualne uchylenie decyzji nie spowoduje automatycznego ustania stosunku pracy nowozatrudnionych pracowników czy też powrotu do pierwotnego wymiaru etatu, jak również nie będzie możliwy późniejszy zwrot spełnionych świadczeń wynikających ze stosunków pracy. Trudno się też zgodzić z zaproponowanym przez Sąd I instancji rozwiązaniem, aby pracodawca zatrudnił pracowników na czas oznaczony, albowiem nie wiadomo, do jakiej daty umowy o pracę miałyby zostać zawarte, nie sposób bowiem ustalić, kiedy zapadnię ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wskazywała również, iż Kodeks pracy nie przewiduje czasowego zwiększenia wymiaru etatu. Sąd Wojewódzki – zdaniem wnoszącej zażalenie - nie wziął także pod uwagę, że przepisy prawa pracy w wielu sytuacjach uniemożliwiają pracodawcy rozwiązanie stosunku pracy z konkretnymi pracownikami, mimo braku zapotrzebowania na ich pracę. Ponadto dokładne wyliczenie wysokości szkody, jaką poniosłaby skarżąca w wyniku zatrudnienia nowych pracowników (ewentualnie zwiększenia wymiaru etatu pracownikom już zatrudnionym) jest niemożliwe, z uwagi na brak możliwości określenia w chwili obecnej, jakie wynagrodzenia (i szerzej świadczenia) pracownikom będą wypłacane oraz jak długo pracownicy ci będą zatrudnieni przez skarżąca spółkę. Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi powołać okoliczności uzasadniające twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest zatem wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Lakoniczne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe zaś twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, a tym bardziej ich brak, nie może stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca we wniosku nie wskazała, ani nie udokumentowała konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazywała wprawdzie, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało zwiększeniem liczby pracowników (zwiększeniem wymiaru etatu zatrudnionym pracownikom), co będzie się wiązać ze ponoszeniem przez nią dodatkowych kosztów, a ponadto może spowodować, że w przypadku uchylenia zaskarżonego orzeczenia skarżąca nie będzie mogła swobodnie przywrócić stanu poprzedniego. Stwierdziła również, że w zaistniałej sytuacji nie można było dokonać dokładnego obliczenia wysokości powstałej z tego tytułu szkody. Powyższe argumenty nie mogły jednak przemawiać za wydaniem odmiennego rozstrzygnięcia. Sąd Wojewódzki słusznie bowiem zwrócił uwagę, iż w systemie prawa pracy istnieją rozwiązania mogące umożliwić zredukowanie liczby zatrudnianych pracowników, chociażby poprzez zawieranie z nimi umowy na czas określony, co pozwoliłoby przywrócić skarżącej stan zatrudnienia istniejący sprzed wydaniem zaskarżonej decyzji, w przypadku jej uchylenia. Odnosząc się zaś do kwestii powstania po jej stronie znacznej szkody, trzeba zaznaczyć, iż choć obecnie brak jest możliwości dokładnego określenia wysokości szkody, jaką skarżąca - pokrywając koszty związane z zatrudnianiem pracowników - poniosłaby, to jednak biorąc pod uwagę, że w takim przypadku mogła ograniczyć się jedynie do uprawdopodobnienia jej wysokości, mogłaby chociaż wskazać, jaki jest średni miesięczny koszt "utrzymania" pracowników zajmujących się w skarżącej spółce takimi sprawami. Wskazanie powyższych danych, przy uwzględnieniu średniego czasu rozpatrywania tego rodzaju spraw przed sądami administracyjnymi, pozwoliłoby oszacować możliwy rozmiar szkody, jaką skarżąca mogłaby ponieść w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Należy przy tym dodatkowo zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "znacznej szkody", co oznacza, że dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wystarcza samo jej wystąpienie, lecz jeszcze jej rozmiar dla wnioskodawcy musi być co najmniej znaczny. Oznacza to, że sam fakt zatrudnienia kilku nowych pracowników, nie musi się więc automatycznie wiązać z powstaniem u zobowiązanego znacznej szkody, jeśli zatrudnia on np. kilka tysięcy pracowników (w przeciwieństwie chociażby do niewielkiego przedsiębiorstwa, zatrudniającego kilka osób) oraz osiąga rocznie duże dochody. Obowiązek skarżącej, chcącej wykazać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po jej stronie znaczną szkodę, nie mógł zatem ograniczyć się do podania informacji o konieczności zatrudnienia bliżej nieokreślonej liczby nowych pracowników (zwiększenia etatów już zatrudnionym) i poniesienia z tego tytułu niesprecyzowanych wydatków. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia.