II SA/Wa 769/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca) Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] stycznia 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013, poz. 674 ze zm), po rozpoznaniu odwołania W.R. od decyzji Starosty M. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 stycznia 2014 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż W.R. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu [...] stycznia 2012 r. Starosta M. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. orzekł o uznaniu ww. od dnia [...] stycznia 2012 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku. W dniu rejestracji W.R. przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości S. od dnia 5 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. W związku z ustaniem w dniu 1 stycznia 2014 r. zameldowania na pobyt czasowy na terenie PUP w M., Starosta M. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. orzekł o utracie przez W.R. statusu bezrobotnego od dnia 1 stycznia 2014 r. Od powyższej decyzji W.R. złożył odwołanie do Wojewody [...] zarzucając, iż decyzja narusza przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia oraz jest niezgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych w tym – wyrokiem WSA w Szczecinie z 27 czerwca2007 r., sygn.. akt II SA/Sz 210/07. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego ustalił, że W.R. dokonał zameldowania na pobyt czasowy na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w M. na okres od 5 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r., nie przedstawił natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego przedłużenie zameldowania na pobyt czasowy na obszarze działania PUP w M., Urzędu Pracy [...]. W związku z tym, że okres zameldowania na pobyt czasowy upłynął dnia 31 grudnia 2013 r., W.R. od dnia 1 stycznia 2014 r., stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przestał spełniać ściśle określone warunki do posiadania statusu osoby bezrobotnej na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w M. Zatem Starosta M. zobowiązany był orzec o utracie przez W.R. statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 stycznia 2014 r. Wojewoda [...] wskazał, że W.R. posiada zameldowanie na pobyt stały w W., wobec powyższego, stosownie do powołanego art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy właściwym dla strony urzędem pracy, jest Powiatowy Urząd Pracy w W. Organ podkreślił, że W.R. został pouczony o przysługujących prawach, nałożonych obowiązkach oraz o warunkach zachowania statusu bezrobotnego, czego dowodem jest własnoręczny podpis bezrobotnego złożony w dniu [...] stycznia 2012 r. na druku "Informacja dla osób zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy" oraz w oświadczeniu w części C karty rejestracyjnej bezrobotnego. Wskazał, iż decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej nie ma charakteru uznaniowego, organ administracji działa w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu Wojewoda [...] wskazał, że decyzja Starosty M. została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Natomiast wyroki sądów administracyjnych nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i wiążą bezwzględnie organy administracji tylko w sprawach których dotyczą. Organ odwoławczy zaznaczył, iż rejestracja w Urzędzie Pracy jest dobrowolna, jednakże każdy, kto zdecydował się na rejestrację jako osoba bezrobotna i został zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, iż posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem pewnych uprawnień, ale i nałożeniem na taką osobę pewnych obowiązków. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a co za tym idzie utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.R. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż pomimo, że jego meldunek czasowy się zakończył, - dalej zamieszkuje on w S. oraz tam poszukuje pracy. Regularnie stawia się na umówione terminy w Urzędzie Pracy – ostatnio [...] marca 2014 r., a więc 3 dni przed podjęciem decyzji przez Wojewodę [...]. Skarżący zauważył, iż literalnie brzmienie zapisu ustawy o promocji zatrudnienia "zarejestrowana we właściwym" odnosi się wyłącznie do dnia rejestracji. Jeśliby ustawodawca uznał, iż jest to wymóg materialnoprawny umieściłby w rozdziale utrata statusu bezrobotnego. Pozbawienie statusu osoby bezrobotnej z powodu wygaśnięcia meldunku czasowego jest dla niego krzywdzące – ponieważ osoby w ogóle nieposiadające meldunku są rejestrowane i otrzymują status bezrobotnego jedynie składając oświadczenie o swoim miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 2 i ust.1 i pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o: bezrobotnym "oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - g lub i, j, l lub cudzoziemca członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". W myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Powyższe przepisy stanowiły podstawę orzeczenia o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 stycznia 2014 r., w związku z ustaniem z tym dniem zameldowania na pobyt czasowy na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy w M. W ocenie Sądu, treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie daje podstaw do przyjęcia, iż bezrobotny, który nie pozostaje już zameldowany w miejscu objętym działaniem powiatowego urzędu pracy, w którym jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, traci tym samym status osoby bezrobotnej. Powołany przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy zawiera definicję bezrobotnego wraz z wyszczególnieniem warunków, których spełnienie przez obywatela polskiego lub cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skutkuje nabyciem statusu osoby bezrobotnej. Według powołanej wyżej ustawy "bycie bezrobotnym", czy też inaczej - posiadanie statusu bezrobotnego, uzależnia się między innymi od "zarejestrowania" danej osoby we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy. Nie chodzi tu jednakże o rejestrację jako czynność wykonawczą lub techniczną, lecz o wydanie przez starostę lub osobę przez niego upoważnioną decyzji uznającej daną osobę za bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd na temat charakteru prawnego rejestracji, zaprezentowany w glosie Waleriana Sanetry do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1994 r. sygn. akt SAB/Gd 31/94 , wedle którego w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu termin "bezrobotny" ma dwa znaczenia, a mianowicie bezrobotnym jest osoba, która spełnia warunki ustawowe i ponadto w tym charakterze została zarejestrowana, oraz bezrobotnym jest osoba, która wprawdzie nie została jeszcze zarejestrowana, ale spełnia ustawowe wymagania dla dokonania rejestracji. Inaczej mówiąc, dla ustawodawcy bezrobotnym jest osoba, która w tym charakterze została zarejestrowana (bezrobotna w sensie formalnym), jak również (w sensie materialnym) osoba spełniająca warunki przewidziane w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nawet jeszcze przed jej zarejestrowaniem. Istnieje zatem konieczność odróżniania "rejestracji" jako decyzji o uznaniu danej osoby za bezrobotną od "rejestracji" jako czynności o charakterze materialno-technicznym i wykonawczym, przy równoczesnym założeniu, że w ustawowej definicji bezrobotnego chodzi o rejestrację w pierwszym rozumieniu, chyba że decyzja w tej sprawie nie została podjęta. Takie spojrzenie na kwestię rejestracji i związanego z nią przymiotu bezrobotnego ma istotne znaczenie w realiach rozpatrywanej sprawy dotyczącej o utracie statusu osoby bezrobotnej. W rozpatrywanej sprawie pozostaje poza sporem, iż skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu [...] stycznia 2012 r. i decyzją Starosty M. nr [...] został uznany od wskazanego dnia za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W ocenie Sądu upływ okresu zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości S. i brak zgody właściciela lokalu na dalsze zameldowanie nie stanowią wystarczającej przesłanki do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem Sądu, przesłanka zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy dla miejsca zameldowania odnosi się do momentu rejestracji, a po zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania, czy też, jak w niniejszej sprawie nieprzedłużenia zameldowania na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy, w którym dokonano rejestracji, przestaje mieć charakter przesłanki materialnoprawnej, a staje się wymogiem ewidencyjnym, którego niedochowanie nie może skutkować utratą statusu osoby bezrobotnej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 346/04, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn.. akt II SA/Sz 210/07). Za taką interpretacją przepisów mających zastosowanie w sprawie przemawia treść przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. – w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2012 r., poz. 1299), którego § 5 ust. 3 stanowi, iż osoba, która nie jest zameldowana albo jest zameldowana na pobyt stały w innej miejscowości niż miejsce zameldowania na pobyt czasowy, przy ubieganiu się o zarejestrowanie jako bezrobotny składa oświadczenie, że nie jest zarejestrowana jako bezrobotny w innym powiatowym urzędzie pracy. Jeżeli zatem złożenie oświadczenia pozwala na dokonanie rejestracji osoby, która nie jest zameldowana albo jest zameldowana na pobyt stały w innej miejscowości, to utrata zameldowania na pobyt czasowy po uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej tym bardziej może być dopełniony złożeniem takiego oświadczenia ze wskazaniem dla urzędu pracy przykładowo adresu do korespondencji. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają stanowiące podstawę ich wydania przepisy prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.