IV SA/Wa 310/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-02

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Alina Balicka, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczarni, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy Wójt oparł swoją decyzję na błędnych przesłankach prawnych i faktycznych?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, ponieważ Wójt oparł się na błędnych przesłankach prawnych (niezastosowanie ustawy o nawozach i nawożeniu) i faktycznych (błędne określenie jednolitej części wód podziemnych). Błędy te wymagały ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia przez Kolegium.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy tuczarni. Wójt odmówił wydania decyzji, wskazując na niezgodność z ustawą o nawozach i nawożeniu oraz błędy w raporcie dotyczące numeracji jednolitej części wód podziemnych. SKO uchyliło decyzję Wójta, uznając jego argumentację za błędną i wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii błędnego oznaczenia wód podziemnych oraz potencjalnej kumulacji oddziaływań. Inwestor i Stowarzyszenie Ekologiczne zaskarżyły decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi inwestora P. S. i Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]".

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skarg P. S. i Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej również: "Kolegium" lub "SKO") z [...] grudnia 2015 r., znak [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Kolegium, po rozpoznaniu odwołania złożonego przez P. S. (dalej "inwestor") od decyzji Wójta Gminy C. (dalej również "Wójt" lub "organ I instancji") z [...] września 2015 r. (nr Nr [...]), którą odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczarni wraz z niezbędną infrastrukturą przeznaczoną do chowu 1980 szt. tuczników oraz ujęcia wód podziemnych o maksymalnej wydajności 36 m3/godz. zlokalizowanych na działce o nr ew. [...] w miejscowości M., gm. C. planowanej przez P. S., postanowiło uchylić wskazaną wyżej decyzję Wójta w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Wnioskiem z 20 listopada 2014 r. P. S. zwrócił się do Wójta Gminy C. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczarni wraz z niezbędną infrastrukturą przeznaczoną do chowu 1980 szt. tuczników oraz ujęcia wód podziemnych o maksymalnej wydajności 36 m3/godz. zlokalizowanych na działce o nr ew. gruntu [...] w miejscowości M. (dalej również "Inwestycja" lub "Przedsięwzięcie"). Do wniosku dołączono poświadczoną kopię mapy ewidencyjnej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wypis z ewidencji gruntów. Postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (dalej również: "RDOŚ") uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. Opinią sanitarną Nr [...] z [...] lutego 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. (dalej również "PPIS") zaopiniował Przedsięwzięcie bez zastrzeżeń. Sprzeciw przeciwko planowanej inwestycji złożyli mieszkańcy M., mieszkańcy wsi W., mieszkańcy wsi T. Petycję w sprawie protestu przeciwko budowie tuczarni złożyli także mieszkańcy Domu Pomocy Społecznej [...] w M. Kolejne protesty wpłynęły od mieszkańców C. W dniu 18 maja 2015 r. do Urzędu Gminy C. wpłynęła opinia Instytutu [...] dotycząca wpływu inwestycji na środowisko. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] września 2015 r. Wójt Gminy C. odmówił wydania określenia środowiskowych uwarunkowań dla Przedsięwzięcia. Analiza treści uzasadnienia decyzji Wójta prowadzi do wniosku, że podstawę wydania decyzji odmownej stanowiły następujące okoliczności: - gospodarowanie nawozami naturalnymi w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji będzie niezgodne z ustawą o nawozach i nawożeniu - użycie błędnej numeracji Jednolitych Części Wód Podziemnych (dalej: JCWPd), tj. w raporcie zamiast JCWPd nr 83 podano JCWPd nr 53 - odmienna charakterystyka dla JCWPd Nr 83 - prowadzenie wcześniej postępowania administracyjnego o wydanie decyzji środowiskowej dla budowy tuczami na 1980 szt. na działce nr ew. [...] w miejscowości M. zakończonego wydaniem decyzji odmownej (z powodu odmowy uzgodnienia przez RDOŚ), przy czym w raporcie z 2014 r. przygotowanym dla tego postępowania wskazano na zlokalizowanie inwestycji na obszarze JCWP Nr 83. II.2. Odwołanie od decyzji Wójta wniósł inwestor. II.3. Kolegium wydając zaskarżoną decyzję przytoczyło szereg przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualny tj. Dz. U z 2016 r., poz. 353; dalej również "ustawa ocenowa") oraz wskazało okoliczności, które mogą uzasadniać wydanie odmowej decyzji o środowiskowych o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (dalej również: "decyzja środowiskowa"). Następnie SKO stwierdziło, że Wójt błędnie powołał się na niezgodność Przedsięwzięcia z ustawą z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 625). W szczególności w przedmiotowej sprawie nie będą miały zastosowania przepisy tej ustawy o planach nawożenia. Zgodnie bowiem z art. 18 w/w ustawy podmiot, który prowadzi chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2.000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior: 1) posiada plan nawożenia opracowany zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, na podstawie składu chemicznego nawozów oraz potrzeb pokarmowych roślin i zasobności gleb, uwzględniając stosowane odpady i środki wspomagające uprawę roślin, z wyłączeniem tych podmiotów, które zbywają w całości nawozy naturalne; 2) zagospodarowuje co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin, a pozostałe 30% może zbyć w sposób określony w art. 3 ust. 3 tej ustawy. Tymczasem z ustaleń przedstawionych w decyzji Wójta wynika, że wielkość planowanej hodowli tj. 1980 szt. trzody chlewnej. Powoduje to, iż inwestor nie jest zobowiązany do posiadania planów nawożenia. Organ I instancji nie wykazał zatem, które przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu zostaną naruszone. Dalej Kolegium wskazało, że Wójt powołał się na rozporządzenie Ministra Środowiska z 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. z 2003 Nr 4, poz. 44) i wskazał, iż powierzchnia gruntów niezbędna do zagospodarowania gnojowicy winna wynosić około 61,97 ha. Wójt ustalił, iż łączne zapotrzebowanie na grunty orne wynosi 87,35 ha, podczas gdy z informacji posiadanych przez Wójta wiadomo, że inwestor posiada 20 ha na terenie gminy Cegłów. Zdaniem organu pierwszej instancji dokonane ustalenia nie pozwalają na stwierdzenie, iż gospodarowanie nawozami naturalnymi prowadzone będzie zgodnie z ustawa o nawozach i nawożeniu. Powyższe ustalenie Wójta pozostaje w sprzeczności z dalszą częścią uzasadnienia, gdzie organ stwierdził, iż na etapie złożonego wniosku inwestor oświadczył, iż łącznie z prowadzoną dzierżawą posiada 80,4 ha pól (dane z raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia). Kolegium zauważyło również, że powoływania w uzasadnieniu decyzji opinia Instytutu [...] (dalej "Opinia") nie została w ogóle podpisana, Nie mniej jednak stwierdzić należy, iż zakres tej opinii dotyczy tej samej materii, o której mowa w punkcie 8.2.2 Raportu w tytule "Bilans ilości gnojowicy" oraz "Wymogi nawożenia nawozem naturalnym". Konkluzja zawarta w powołanej opinii jak i w Raporcie jest taka sama a mianowicie: "Planowana inwestycja , przy zastosowaniu opisanych wyżej rozwiązań technicznych oraz zalecanego sposobu rolniczego zagospodarowania i wykorzystania gnojowicy, nie będzie skutkowało pogorszeniem stanu warunków gruntowo-wodnych". Przy czym zwrócić należy uwagę, iż inwestor do raportu dołączył umowy na odbiór nawozu naturalnego, w których wskazano areał gruntów rolnych przewidzianych do nawożenia. Powyższe umowy nie były przedmiotem analizy organu I instancji. Kolegium następnie wskazało, że Inwestycja znajduje się w obrębie jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr 83 (europejski kod JCWPD: PLGW 230083) zgodnie z obowiązującym Planem Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza Wisły oraz nr 66 (europejski kod JCWPD: PLGW 200066) zgodnie z projektem aktualizacji wyżej wymienionego dokumentu. Tymczasem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (punkt 8.2.1 Gospodarka wodno-ściekowa) oraz stanowiąca załącznik do raportu w postaci opinii hydrogeologicznej odnoszą się do JCWPd Nr 53. W ocenie Kolegium wyjaśnienia zawarte w piśmie z 23 marca 2015 r., iż powyższe rozbieżności stanowią oczywista omyłkę pisarską, gdzie zamiast 8 została wstawiona cyfra 5 nie mogą zostać uwzględnione. O braku oczywistej omyłki świadczy chociażby dołączona do wskazanej opinii mapa, gdzie w sposób oczywisty wskazano obszar nr 53 a nie 83. Zdaniem Kolegium stwierdzić należy, iż raport jak i jego załącznik w postaci opinii hydrogeologicznej zawierają merytoryczne błędy, co powoduje, iż dokumenty te winny być sporządzone zgodnie z istniejącym stanem faktycznym a planowana inwestycja na podstawie aktualnych dokumentów winna podlegać ponownemu opiniowaniu oraz uzgodnieniu z właściwymi organami pod kątem realizacji przedsięwzięcia. Ponadto Kolegium wyjaśniło, iż organowi odwoławczemu widome jest z urzędu, iż na działce nr [...] w miejscowości M. planowane jest przedsięwzięcie polegające na budowie dziesięciu obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60.000 szt (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą. Zatem organ pierwszej instancji winien ustalić, czy wystąpi kumulacja oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami realizowanymi lub projektowanymi w jej sąsiedztwie. Następnie Kolegium wskazało, że sam sprzeciw społeczeństwa nie może stanowić podstawy odmowy środowiskowej zgody na realizację inwestycji. Natomiast stosownie do treści art. 85 ust. 1 pkt 1a ustawy ocenowej, w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powinien zawrzeć informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wniosku zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Zdaniem Kolegium, także wcześniej prowadzone postępowanie i wydana w tym zakresie decyzja administracyjna o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań nie może stanowić podstawy do odmowy w obecnie prowadzonym postępowaniu. Następnie Kolegium wskazało, że obowiązkiem inwestora jest złożenie pełnej dokumentacji zgodnie z wymogami ustawy uwzględniającej aktualny stan faktyczny i prawny sprawy. Skoro dokumentacja przedłożona przez inwestora zwiera istotne uchybienia to zasadne jest jej uzupełnienie . W tym zakresie brak jest podstaw aby to organ prowadzący postępowanie przeprowadzał kontrdowód z opinii biegłego w zakresie hydrogeologii. Dalej Kolegium wyjaśniło, iż zaakceptowanie raportu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. nie świadczy o prawidłowości złożonego raportu, gdyż organom tym został przedstawiony raport z błędnym określeniem numeru jednolitej części wód podziemnych tj. nr 53 zamiast 83. Kolegium uznało natomiast za słuszny zarzut odwołania, iż reguły wynikające z art. 49 k.p.a. stosuje się wówczas gdy liczba stron postępowania przekracza 20, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. W ocenie Kolegium konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygniecie w związku z czym zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. III.1. Skargi na wskazaną na wstępie decyzję Kolegium wnieśli inwestor oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej również: "Stowarzyszenie"). III.2. Inwestor w swojej skardze zarzucił naruszenie: (i) przepisów prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ocenowej poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji wytycznych w zakresie obowiązku ustalenia występowania skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z innymi projektowanymi i realizowanymi przedsięwzięciami, dla których nie wydano chociażby ostatecznej decyzji środowiskowej, czym rażąco naruszył wskazane przepisy poprzez ich błędną wykładnię, (ii) przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz brak poinformowania strony o skompletowaniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim oraz złożenia wniosków przed wydaniem decyzji, oraz (iii) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podczas gdy możliwe było wydanie orzeczenia merytorycznego w oparciu o materiał dowodowy, na który powoływał się organ I instancji oraz przeprowadzenie w trybie art. 136 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego to jest wezwania strony do przedłożenia opinii hydrologicznej dla obrębu jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr 83. Mając na uwadze powyższe zarzuty inwestor wniósł o: (a) uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy, wskazując sposób załatwienia sprawy poprzez uzupełnienie postępowania dowodowego w ten sposób, iż organ odwoławczy wystąpi do strony o sporządzenie opinii hydrologicznej dla obrębu jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr 83, a także wystąpi do organu pierwszej instancji o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w czerwcu 2014 r. przez M. P. dla planowanej inwestycji, na który powołuje się organ pierwszej instancji w swojej decyzji (str. 14 uzasadnienia), oraz przeprowadzi dowody z ww. dokumentów na okoliczność braku znaczących negatywnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na wody podziemne, (b) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że brak jest jakichkolwiek podstaw w obowiązującym stanie prawnym by żądać przeprowadzenia skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z innymi planowanymi przedsięwzięciami dla których nie wydano chociażby decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy zwrócić uwagę, iż obowiązek taki wprowadzi z dniem 1 stycznia 2017 r. ustawa z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy ocenowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., poz. 1936). W dodanym do art. 66 ust. 1 punkcie 3b ustawy ocenowej ustawodawca wprowadził obowiązek zamieszczenia w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Obowiązek ten jednak dotyczy stanu prawnego po 1 stycznia 2017 r., a poza tym dotyczy przedsięwzięć dla których wydano już decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i tylko w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Zdaniem inwestora, w obowiązującym stanie prawnym ocenę wystąpienia skumulowanego oddziaływania dokonuje się w oparciu o istniejące i funkcjonujące obiekty i instalacje, a taka ocena została przeprowadzona w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem inwestora, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ powinien dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, m.in. w oparciu o treść postanowienia uzgodnieniowego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. i opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. Obowiązkiem organu II instancji jest zatem ewentualne uzupełnienie postępowania dowodowego stosownie do art. 136 k.p.a., a następnie orzeczenie co do istoty sprawy. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., inwestor wskazał m. in., że nie mógł złożyć wniosku o wystąpienie do organu pierwszej instancji o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w czerwcu 2014 r. przez M. P. dla planowanej inwestycji, na który powołuje się organ I instancji w swojej decyzji (str. 14 uzasadnienia), a także o złożenie opinii hydrologicznej dla obrębu jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr 83, w celu usunięcia jakichkolwiek wątpliwości co do znaczącego negatywnego oddziaływania na wody podziemne planowanego przedsięwzięcia. Jeżeli chodzi o wnioski skargi inwestora, to powołał się on na art. 145a p.p.s.a. III.3. W skardze Stowarzyszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucono naruszenie art. 7, 77 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uzasadnienie wydanej decyzji w sposób budzący wątpliwości co do prawidłowo przeanalizowanego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało w szczególności, że zebrane w sprawie dowody były wystarczające do wydania decyzji odmownej. Sprawa zagospodarowania gnojówki wymagała jedynie przyjrzenia się wskazanym przez organ I instancji stanowi posiadania przez inwestora trzody chlewnej i drobiu i skonfrontowania tej informacji z powierzchnią posiadanych przez niego gruntów rolnych. Dodatkowo należy mieć na względzie, że inwestor przy każdym wniosku na nową inwestycję zgłasza te same grunty rolne do wykorzystania dla utylizacji gnojówki i pomiotu kurzego. W związku z tym, zasadne było stwierdzenie w decyzji organu I instancji, że inwestor w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji planuje zagospodarować nawozy naturalne niezgodne z ustawą o nawozach i nawożeniu. Jeżeli chodzi o zagadnienie Jednolitych Części wód Podziemnych, to Wójt prowadził wcześniej postępowania administracyjnego o wydanie decyzji środowiskowej dla budowy tuczami na 1980 szt. na dz. nr ew. [...] w miejscowości M., wydając decyzję odmowną. RDOŚ jako organ uzgadniający z uwagi na stwierdzony niewłaściwy stan wód podziemnych w strefie JCWPd-83 (europejski kod PLGW2300830) odmówił uzgodnienia uwarunkowań środowiskowych. Ponownie składając wniosek w raporcie dopuszczono się manipulacji podając inny kod Jednolitych Części Wód Podziemnych - JCWPd-53. Według Stowarzyszenia zobowiązanie inwestora i organu I instancji do ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie jest bezcelowe. Organ I instancji prawidłowo ustalił JCWPd. Już raz raport z prawidłowo określonym kodem (JCWPd-83) dla przedmiotowej inwestycji podlegał opiniowaniu i uzgodnieniu i w wyniku zagrożeń dla tej strefy wód RDOŚ nie uzgodnił tej inwestycji. III.4. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. III.5. Na rozprawie 2 czerwca 2016 r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawy IV SA/Wa 310/16 oraz IV SA/Wa 311/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Strony obecne na rozprawie podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik Kolegium wyjaśnił dodatkowo, że decyzja środowiskowa dotycząca inwestycji spółki M. na działce nr [...], o której mowa w zaskarżonej decyzji, została uchylona przez SKO i skierowana do ponownego rozpoznania. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. W ocenie Sądu obie skargi są nieuzasadnione i podlegają oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2.1. W pierwszej kolejności należy się odnieść do skargi Stowarzyszenia. Skarga ta jest dalej idąca, zmierza ona bowiem do uchylenia zaskarżonej decyzji ze wskazaniem, że odmowna decyzja Wójta winna być przez SKO utrzymana w mocy. IV.2.2. W ocenie Sądu Kolegium trafnie przyjęło, że decyzja Wójta odmawiająca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana z naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to m. in., że w sytuacji kompletności wniosku i braku wskazanych niżej podstaw do odmowy jej wydania, organ ma obowiązek określić środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z zakresem określonym w art. 82 ustawy ocenowej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2015 r., II OSK 1566/13, CBOSA). W ocenie Sądu, odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadniają następujące okoliczności: a) niezgodność lokalizacji inwestycji z planem miejscowym (art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej), b) odmowa uzgodnienia warunków realizacji inwestycji przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy ocenowej), c) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, gdy organ skorzysta z możliwości wskazanej w art. 81 ust. 1 ustawy ocenowej, d) wykazanie negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym brak spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy ocenowej), e) wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy), f) zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub g) gdy z przeprowadzonego postępowania wynika możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Jeżeli chodzi o możliwość odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z powodu negatywnego oddziaływania na środowisko, to podstawowe znaczenie odgrywa tu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 74 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 66 ustawy ocenowej). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Posiada on przy tym szczególną moc dowodową. Wyjątkowy charakter raportu wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Rzeczą organu administracji jest zatem rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Jest to niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, m.in. w pozwoleniu na budowę (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2014 r., II OSK 2999/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 2213/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2753/12 - CBOSA). Wymaga również podkreślenia, że sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy ustawy ocenowej nakazują bowiem jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków. Nie nakładają natomiast obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Podobnie ogólna ocena, że przedsięwzięcie może mieć negatywny wpływ m. in. na zdrowie ludzi, przekształcenie terenów przeznaczonych pod produkcję rolniczą i krajobrazu wpływające na komfort życia okolicznej ludności nie stanowi podstawy wydania decyzji odmownej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2031/13, CBOSA). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Kolegium zasadnie przyjęło, że materiał zebrany w aktach sprawy nie pozwala na przyjęcie sprzeczności Przedsięwzięcia z ustawą z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu. Sąd podziela oceny prawne Kolegium wyrażone w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przytoczone w części II niniejszego uzasadnienia. W szczególności z uwagi na planowaną liczbę tuczników mniejszą niż 2000 (tj. 1980 szt.) w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 18 ustawy o nawozach i nawożeniu dotyczący posiadania planów nawożenia. Należy podkreślić, że raport również w części dotyczącej bilansu ilości gnojowicy oraz wymogów nawożenia nawozem naturalnym został pozytywnie oceniony przez GDOŚ, a Wójt nie dysponował innym dowodem podważającym przedmiotowe ustalenia raportu. Trafnie też stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że opinia Instytutu [...] nie stanowi przeszkody do wydania pozytywnej decyzji środowiskowej. Otóż istotnie konkluzja tej opinii nie odbiega co do zasady od konkluzji raportu opracowanego na zlecenie inwestora. Innymi słowy, Przedsięwzięcie może być zrealizowane bez pogorszeniem stanu warunków gruntowo - wodnych pod warunkiem zastosowania opisanych w raporcie rozwiązań technicznych oraz zalecanego sposobu rolniczego zagospodarowania i wykorzystania gnojowicy. Natomiast podnoszone w skardze Stowarzyszenia zagadnienie, czy inwestor rzeczywiście będzie przestrzegał tych zaleceń, wykracza już poza ramy postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Te okoliczności dotyczą bowiem już etapu realizacji i funkcjonowania inwestycji i podlegają sprawdzeniom i sankcjonowaniu przez właściwe organy i służby powołane do kontroli stanu środowiska (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2015 r., II OSK 1566/13, CBOSA). Natomiast kwestia podania w raporcie oraz w załączniku do raporty błędnej jednolitej części wód podziemnych (tj. 53 zamiast 83), nie mogła być podstawą do czynienia przez Kolegium własnych ustaleń w tej kwestii i wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wójta. Trafnie zdaniem Sądu Kolegium przyjęło, że zagadnienie to winno być wyjaśnione w ponownym postępowaniu przed organem I instancji. Następnie skorygowany raport winien być poddany procedurze uzgodnienia z GDOŚ i zaopiniowany przez PPIS. Uzupełniająco należy dodać, że Stowarzyszanie w ponownym postępowaniu przed Wójtem będzie mogło zgłaszać wszelkie wnioski dowodowe, w tym między oparte na argumentacji wynikającej z negatywnego postanowienia GDOŚ, które wedle Stowarzyszenia miało być wydane w odniesieniu do poprzedniego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej co do przedsięwzięcia na działce ew. nr [...]. Zaskarżona decyzja Kolegium nie przesądza bowiem o tym, że Wójt po ponownym rozpoznaniu sprawy ma wydać decyzję pozytywną. Kwestia poprzedniej odmownej decyzji środowiskowej dotyczącej przedsięwzięcia na działce ew. nr [...] winna być zresztą wnikliwie zbadana przez organ I instancji. Po pierwsze chodzi o jednoznaczne wykluczenie zaistnienia negatywnej przesłanki "procesowej" z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Po drugie, materiały zebrane w tym poprzednim postępowaniu mogą zawierać istotne informacje przydatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przeanalizowanie tych dwóch zagadnień ma również uzasadnienie w zasadzie zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Chodzi tu w szczególności o ograniczenie ryzyka przyjęcia przez Stowarzyszanie, że organy administracji publicznej działają w przedmiotowej sprawie w sposób niespójny lub dowolny. IV.3.1. Sąd nie podziela również zarzutów skargi sformułowanych przez inwestora. IV.3.2. Jeżeli chodzi o wskazaną wyżej kwestię błędu w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko co do określenia jednolitej części wód podziemnych, to należy pamiętać, że chodzi tu w istocie o zmianę treści raportu. Każda merytoryczna zmiana raportu wymaga z kolei przeprowadzenia ponownej procedury uzgodnieniowej z GDOŚ (w zakresie, którym dokonano zmiany). To samo dotyczy opinii PPIS. Raport jest bowiem przedkładany tym organom wraz z wnioskiem o uzgodnienie/zaopiniowanie (zob. art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy ocenowej). Raport wraz z uzgodnieniem GDOŚ i opinią PPIS to kluczowe dowody w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tej sformalizowanej procedury uzgodnień i opiniowania raportu nie mogło zastąpić ewentualne złożenie przez inwestora nowej opinii hydorgeologicznej (będącej załącznikiem do raportu) oraz poprzedniego raportu złożonego w postępowaniu, w którym GDOŚ miał wydać negatywne postanowienie uzgodnieniowe. Stanowiłoby to bowiem co najmniej obejście wskazanego wyżej art. 77 ust. 2 pkt 2 ustawy ocenowej oraz mógłby uzasadniać zarzut wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.). Należy dodać, że na obowiązek ponownego przeprowadzenia procedury art. 77 ust. 1 ustawy ocenowej w związku ze zmianą raportu zwrócił uwagę np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z 8 listopada 2013 r., IV SA/Po 558/12, CBOSA. W ocenie Sądu, z kolei przeprowadzenie wskazanych wyżej czynności (przedłożenie aneksu do raportu, skierowanie aneksu do uzgodnienia i zaopiniowania) przez Kolegium stanowiłoby zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności, gwarantowanej nie tylko przez art. 15 k.p.a, ale i art. 78 Konstytucji RP. Na zastosowanie tej zasady konstytucyjnej w postępowaniu administracyjnym wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (zamiast wielu zob. np. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 18 lutego 2013 r., II GPS 4/12, ONSiWSA 2013/4, poz. 58). W przypadku procedury dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dodatkowo zwrócić uwagę na okoliczność, że strona może dopiero w postępowaniu odwoławczym kwestionować postanowienie uzgodnieniowe wydane przez GDOŚ. Postanowienia to jest bowiem niezaskarżalne zażaleniem (zob. art. 142 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 5 ustawy ocenowej; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2014 r., II OSK 2904/12, CBOSA). W świetle powyższych ustaleń ewentualne wnioski dowodowe, które inwestor zamierzał złożyć w postępowaniu przed SKO, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Ergo, niewyznaczenie przez SKO terminu na zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 k.p.a.) nie mogło być uznane za uchybienie skutkujące uwzględnieniem skargi (argumentum ex art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Ubocznie należy wskazać, że dodatkowe postępowanie dowodowe przeprowadzone przez SKO nie dotyczyło zagadnień, których miały dotyczyć wnioski dowodowe inwestora (zob. pismo Kolegium do Wójta z 22 października 2015 r., akta sprawy – segregator). Reasumując, zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 138 § 2 oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. nie są uzasadnione. IV.3.3. Bezzasadne są również zarzuty skargi inwestora dotyczące naruszenia prawa materialnego. Po pierwsze, Kolegium nie sformułowało poglądu o konieczności ustalenia występowania skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z innymi projektowanymi, dla których nie wydano decyzji środowiskowej. Kolegium stwierdziło jedynie (s. 5 zaskarżonej decyzji) że: "Ponadto Kolegium wyjaśnia, iż organowi odwoławczemu wiadome jest z urzędu, iż na działce nr [...] w miejscowości M. planowane jest przedsięwzięcie polegające na budowie dziesięciu obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60.000 szt (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą. Zatem organ pierwszej instancji winien ustalić, czy wystąpi kumulacja oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami realizowanymi lub projektowanymi w jej sąsiedztwie". Zdaniem Sądu, twierdzenie skargi, że może chodzić o przedsięwzięcia, co do których nie wydano decyzji środowiskowej, nie wynika zatem wprost z zacytowanego fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Po drugie, w ocenie Sądu również w obowiązującym stanie prawnym powinność badania skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia nie jest ograniczona tylko do przedsięwzięć istniejących (tj. zrealizowanych i funkcjonujących). Zagadnienie to zostanie rzeczywiście jednoznacznie uregulowane wskazaną w skardze nowelizacją ustawy ocenowej wynikającą z ustawy z 9 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1963 – zob. np. nowe brzmienie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit.c oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy ocenowej). Zgodnie z nowym brzmieniem 66 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy ocenowej (obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.), "raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem". Zdaniem Sądu nowelizacja ta ma jednak przede wszystkim charakter porządkujący i precyzujący. W aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanie prawnym kwestia ta nie została po prostu jednoznacznie uregulowana w ustawie ocenowej. W szczególności brak było przepisu, który ocenę skumulowanych oddziaływań ograniczyłaby do wskazanych w skardze "istniejących i funkcjonujących obiektów i instalacji". W szczególności takie zawężenie oceny skumulowanych odziaływań nie wynika z treści powołanych w skardze art. 66 ust. 1 pkt 8 oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ocenowej. Zdaniem Sądu, konieczne jest tutaj wyważenie kluczowej dla prawa ochrony środowiska zasady przezorności oraz zrównoważonego rozwoju (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 5 Konstytucji RP) z zasadą pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP). Dlatego też w ocenie Sądu również w obowiązującym stanie prawnym przy badaniu skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia należy brać pod uwagę przedsięwzięcia, co do których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (chodzi tu zasadniczo o decyzję ostateczną, chyba że decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 k.p.a.). Znany jest już bowiem wówczas dokładnie zakres danego przedsięwzięcia oraz jego wpływ na środowisko. Równocześnie należy zakładać racjonalność działania inwestorów, którzy przecież wydają znacznie środki na uzyskanie decyzji środowiskowej nie dla samego faktu uzyskania tej decyzji, ale czynią to w konkretnym celu gospodarczym, tj. w celu zrealizowania danego przedsięwzięcia i czerpania z niego w przyszłości zysków. Innymi słowy, uzyskanie decyzji środowiskowej pozwala na przyjęcie z dużym prawdopodobieństwem, że dana inwestycja zostanie zrealizowana. Trafnie podniosło przy tym Kolegium, że pogląd o konieczności uwzględnienia skumulowanych oddziaływań dotyczących inwestycji jeszcze niezrealizowanych został już sformułowany w orzecznictwie (zob. np. powołany w odpowiedzi na skargę wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2013 r., IV SA/Wa 2181/12, CBOSA). Dodać należy, że na obowiązek uwzględnienia skumulowanych oddziaływań z przedsięwzięciami planowaniami (a nie tylko zrealizowanymi) wskazano w publikacji Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pt. "Zagadnienia proceduralne w ocenach oddziaływania na środowisko", Warszawa 2013, np. s. 15 (publikacja jest dostępna na http://www.gdos.gov.pl). Uzupełniająco dodać należy, że z wyjaśnień pełnomocnika SKO złożonych podczas rozprawy 2 czerwca 2016 r. wynika, że decyzja środowiskowa, na którą powołano się Kolegium w zaskarżonej decyzji (s. 5) została uchylona. Wójt ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie uwzględnić aktualny stan faktyczny i prawny sprawy. IV.4. Sąd nie stwierdził z urzędu innych uchybień niż wskazane w skargach, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. IV.5. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło