II SA/Go 261/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M.C. na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M.C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga M.C. na akt Prezydenta Miasta z [...] maja 2015 r. w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości. Zaskarżony akt wydany został w następującym stanie faktycznym: Pismem z [...] stycznia 2015 r. M.C. zwrócił się do Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta o bezprzetargowe wydzierżawienie części działki nr [...], położonej przy ul. [...], na okres 3 lat z przeznaczeniem na działalność usługową – myjnię samochodową wraz z infrastruktura techniczną. Pismem z [...] marca 2015 r. Prezydent poinformował M.C., że jego wniosek z [...] stycznia 2015 r. został rozpatrzony pozytywnie. 7 kwietnia 2015r. Prezydent Miasta ogłosił wykaz nieruchomości stanowiących własność Miasta przeznaczonych do wydzierżawienia w trybie bezprzetargowym na okres 3 lat na rzecz dzierżawcy M.C.. [...] kwietnia 2015 r. Miasto zarwało (na okres określony do 30 kwietnia 2015 r.) z M.C. umowę użyczenia części działki nr [...] o pow. 779 m², celem złożenia oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością podczas ubiegania się o pozwolenie niezbędne do rozpoczęcia inwestycji – budowa myjni samochodowej. Zaskarżonym aktem z [...] maja 2015 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej: u.g.n) oraz zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie stawek czynszu za korzystanie z gruntów gminnych na cele nierolnicze, podał do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do wydzierżawienia w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, obejmujący działkę nr [...]. Skarżący pismem z [...] listopada 2015 r., które wpłynęło do organu 17 listopada 2016 r. wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący argumentował, że organ nie wskazał podstawy prawnej swojego działania. Zarzucił organowi działanie na szkodę Miasta poprzez świadome typowanie parametrów przetargu oraz naruszenie art. 7, 8 i 9 K.p.a. Nadto skarżący wskazał, że art. 11b ustawy o samorządzie gminnym nie mógł stanowić podstawy prawnej do podania imienia i nazwiska osoby fizycznej w wykazie nieruchomości przeznaczonej do wydzierżawienia. Odpowiadając na powyższe wezwanie Prezydent Miasta pismem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] poinformował skarżącego, iż podstawę jego działania stanowi ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515, dalej: u.s.g), szczegółowe zaś zasady gospodarowania nieruchomościami gminy reguluje u.g.n. Natomiast art. 11b u.s.g nakłada na gminę obowiązek zapewnienia jawności podejmowanych działań. W skardze M.C. zarzucił organowi działanie bez podstawy prawnej, naruszenie praworządności, naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a oraz świadome działanie na szkodę Miasta. Skarżący wniósł o zbadanie zasadności powrotu przez organ do trybu bezprzetargowego dzierżawy nieruchomości. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta potwierdził zawarcie umowy użyczenia nieruchomości, wyjaśnił jednakże, że podczas procedury przygotowywania nieruchomości do wydzierżawienia pod zabudowę usługową, podmioty prowadzące działalność w bezpośrednim jej sąsiedztwie wykazały zainteresowanie działką Miasta. Stąd, w celu zagwarantowania wszystkim zainteresowanym równych zasad i możliwości dostępu do korzystania z gruntów Miasta, konieczne stało się odstąpienie od bezprzetargowego wydzierżawienia tej nieruchomości i przeznaczenie jej do wydzierżawienia w drodze przetargu ustnego nieograniczonego. Ponadto, z uwagi na konieczność poniesienia znacznych nakładów inwestycyjnych na przystosowanie nieruchomości na potrzeby działalności usługowej zasadnym było wydzierżawienie gruntu na okres 10 lat. Na rozprawie skarżący oświadczył, że został narażony na poniesienie kosztów, bo w związku z umową użyczenia zawarł umowę z geodetą, nadto został ograniczony w możliwości zawarcia umowy dzierżawy w trybie bezprzetargowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: P.p.s.a). Legalność decyzji, aktów prawa miejscowego, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 P.p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialno-prawnym. Jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, wówczas Sąd odrzuca skargę (art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a). Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest akt Prezydenta Miasta z [...] maja 2015 r. , który działając na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 u.g.n, podał do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do wydzierżawienia w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, obejmujący działkę nr [...]. Akt ten jest mieści w pojęciu zakresowym przepisu art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., który stanowi, że kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akt Prezydenta Miasta o ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży w trybie bezprzetargowym jest aktem administracji publicznej i przysługuje na niego skarga w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g . Stąd też wniesioną skargę uznać należało za dopuszczalną. Dokonując kontroli w zakresie dochowania przez skarżącego wymogów formalnych stwierdzić należy, iż zostały one spełnione. Skarga wniesiona została w ustawowym terminie i poprzedzona została wymaganym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Sąd zobowiązany był, stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., do zbadania czy zaskarżony akt naruszał interes prawny lub uprawnienie skarżącego, gdyż dopiero wystąpienie tego rodzaju naruszenia daje podstawę do domagania się ochrony na podstawie tego przepisu. Art. 101 ust. 1 u.s.g stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA74/96 – ONSA nr 2/1997, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). W przypadku zatem skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego należy wykazać związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a wydaniem przez organ gminy aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony. Podkreśla się, że należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 9 września 2008 r., II SAB/Bd 21/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2003 r., II SA 2637/02, Lex nr 80699). Interes prawny musi być "własny", czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. o sygn. akt IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83A). A zatem, szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, iż skarżący istnienia interesu prawnego upatrywał w fakcie zawarcia z Miastem umowy użyczenia działki nr [...] przeznaczonej do wydzierżawienia w trybie przetargowym oraz poniesienia kosztów w związku z pracami wykonanymi przez geodetę. Zawarcie umowy użyczenia nieruchomości oraz poniesienie kosztów związanych z pracami geodety nie jest kategorią normatywną i stanowi o naruszeniu interesu faktycznego, a nie prawnego. Poza wskazaniem powyższych faktów skarżący nie wywiódł w żaden sposób, iż zaskarżony akt, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go np. pewnych uprawnień lub uniemożliwia ich realizację. Skarżący nie dopełnił zatem obowiązku wykazania, że zaskarżony akt naruszył jego własny, indywidualny interes prawny. Z tych wszystkich względów Sąd – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z § 3 P.p.s.a. – odrzucił skargę O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w punkcie 2. sentencji postanowienia zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.