I SA/Wa 462/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-03
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Marta Kołtun-Kulik, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, jeżeli w tej samej sprawie zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, gdy w tej samej sprawie zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie (res iudicata). Taka sytuacja stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa. Skoro kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, ponowne postępowanie w tym samym zakresie jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1955 r. dotyczącego przejęcia na własność Państwa działki leśnej. Organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na zasadę res iudicata, ponieważ sprawa ta była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2008 r. oraz innymi decyzjami z 2011 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa, w tym art. 61a § 1 kpa, twierdząc, że nie istnieje prawomocna decyzja stwierdzająca unieważnienie orzeczenia z 1955 r. oraz że organ wadliwie wezwał do udziału osoby niebędące stroną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.
Postanowieniem [...] z dnia [...] czerwca 2013r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako kpa) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r., znak [...], w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa dawnej parceli leśnej nr [...] (obecnie działka o nr ewidencyjnym [...]) o pow. [...] ha, położonej w [...], stanowiącej byłą własność M. K.. W uzasadnieniu ww orzeczenia wskazano, że sprawa ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2008 r., znak [...] a zatem zachodzi przypadek res iudicata.
Organ podał, że podstawą prawną ww postanowienia o odmowie wszczęcia nadzorczego postępowania o stwierdzenie nieważności ww orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (PPRN) w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. był art. 61 a § 1 kpa. Stanowi on, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jeżeli podanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że przez inne uzasadnione przyczyny, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, w tym w szczególności np.: gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Przywołał w tym zakresie orzeczenia zapadłe w sprawach VII SA/Wa 813/12, IV SA/Po 332/12, VIII SA/Wa 1127/11).
Skargę na powyższe postanowienie złożył E. K. (dalej jako skarżący) zarzucając organowi:
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 144 kpa w związku z 61a § 1 kpa - przez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 , znak: [...] - pomimo, że w obrocie prawnym nie istnieje prawomocna decyzja administracyjna, wydana przez właściwy organ, zawierająca w sentencji rozstrzygnięcie o stwierdzeniu unieważnienia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1955 Nr [...], uzupełnionego zaświadczeniem z dnia [...] kwietnia 1970 nr [...] - odnośnie działki nr [...] dawna parcela nr [...], położonej w [...];
2. naruszenie art. 28 kpa w związku art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 157 § 1 kpa - przez wezwanie z urzędu do udziału w sprawie osób, które nie mają interesu prawnego w unieważnieniu upaństwowienia działki nr [...], stanowiącej przed wojną własność M. K., ojca skarżącego, zaś te osoby są współwłaścicielami innej działki leśnej o numerze nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w [...], co do której postępowanie administracyjne o unieważnienie upaństwowienia oraz postępowanie sądowe przed sądem powszechnym zostały już prawomocnie zakończone - co nie zostało dostrzeżone w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu Wojewody [...].
Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012, znak : [...] oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Odnośnie do zarzutu drugiego skargi wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku I OSK 943/14 z dnia 19 stycznia 2016r. Wyrokiem tym NSA uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2118/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrokiem NSA z dnia 19 stycznia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako ppsa).
Przedstawione przez organ stanowisko Sąd w całości podziela, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wielokrotnie inicjował postępowania nadzorcze w stosunku do ww orzeczenia z 1955r. Z akt tych w sposób nie budzący wątpliwości wynika także, iż E. K. pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww orzeczenia PPRN w [...] z dnia [...] stycznia 1955 r. w części, w jakiej orzekało ono o przejęciu na własność Państwa dawnej parceli leśnej nr [...] (działka ewidencyjna nr [...]) o pow. [...] arów i [...] m2 i parceli leśnej o powierzchni [...] ha położonej po północnej stronie w/w parceli stanowiącej działkę nr [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak SKO [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia PPRN z 1955r. w zakresie objętym wnioskiem. Ww decyzja SKO jest ostateczna przy czym z akt sprawy nie wynika ponadto, aby powyższa decyzja została w jakikolwiek sposób wyeliminowana z obrotu prawnego. Podnoszona w skardze okoliczność, że decyzja SKO w [...] z dnia [...] września 2008 r. nie rozstrzyga sprawy co do istoty nie znajduje uzasadnienia, a wszelkie zarzuty pod jej adresem skarżący winien był formułować w postępowaniu dotyczącym tejże decyzji. Podkreślić przy tym należy, że bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje okoliczność, ze sama treść orzeczenia nie wskazuje wprost, jakiej działki dotyczy. Decyzję, jako całość, należy interpretować w odniesieniu do złożonego wniosku ( a zatem do przedmiotu postępowania), samego rozstrzygnięcia meriti jak i jej uzasadnienia. Analiza treści ww decyzji bezwzględnie wskazuje, że sporne orzeczenie obejmowało także działkę nr [...].
Ponadto analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że ww działka nr [...] była także przedmiotem postępowania nieważnościowego prowadzonego w 2011r. W toku tego postępowania zapadła decyzja z dnia [...] września 2011r. [...], którą następnie (w wyniku modyfikacji wniosku przez skarżącego) decyzją dnia [...] października 2011 r. SKO zmieniło w części w ten sposób, że umorzyło prowadzone postępowanie administracyjne w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako parcela leśna o powierzchni [...] ha, oznaczonej w projekcie podziału jako działka [...] a w pozostałej części decyzję z dnia [...] września 2011r. utrzymało w mocy. Wnioski skarżącego sformułowane w 2011r. a także uzasadnienia obu opisanych wyżej decyzji SKO z 2011r. ( w aktach sprawy administracyjnej) wskazują, iż bez wątpienia decyzje te obejmowały dawną parcelę leśną nr [...] (obecnie nr [...], co do której SKO wydało decyzję z [...] października 2011 r. utrzymującą w mocy negatywne orzeczenie z dnia [...] września 2011r.). Decyzja z [...] października 2011 r. jest ostateczna.
Powyższe wskazuje, że w zakresie objętym wnioskiem mamy do czynienia z res iudicata, co zasadnie skutkowało odmową wszczęcia ponownego postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1955r. w tej części. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego a jego uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 157 w związku z art. 61a kpa. Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z tych względów skarga na podstawie art. 151 ppsa została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło