VII SA/Wa 789/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-09

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąsiad inwestycji budowlanej, niebędący inwestorem, ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, oceniając ją na podstawie art. 28 k.p.a., a nie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego należy przede wszystkim oceniać na podstawie art. 28 k.p.a., a nie wyłącznie na podstawie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, jako przepis szczególny o zawężonym zakresie zastosowania, nie powinien być automatycznie przenoszony na postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, które służy ochronie wartości odmiennych od tych, które leżą u podstaw art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że A. P. nie jest stroną postępowania w oparciu o art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zbadania legitymacji A. P. na podstawie art. 28 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1201/14 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. P. z dnia 12 grudnia 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], którą udzielono R. G. "[...]" z siedzibą w K. pozwolenia na użytkowanie drugiej kondygnacji z pomieszczeniami usługowymi, trzeciej, czwartej, piątej i szóstej kondygnacji z lokalami mieszkalnymi oraz kondygnacji podziemnej z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami wybudowanego na działkach nr ewid. [...],[...],[...] i [...] przy ul. S. nr [...] w K. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że A. P. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności między innymi decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie udzielenia R. G. pozwolenia na użytkowanie części budynku przy ulicy S. w K. obejmującej drugą kondygnację z pomieszczeniami usługowymi, trzecią, czwartą, piątą i szóstą kondygnację z lokalami mieszkalnymi oraz cześć kondygnacji piwnicznej z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną. Prezydent Miasta K. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. udzielił dla inwestora, R. G. pozwolenia na budowę, obejmującego budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami, przebudowę sieci kanalizacji sanitarnej, przebudowę sieci telekomunikacyjnej, zjazd publiczny z ul. S., przyłącza wody, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej wraz z kanałem sanitarnym o długości około 50 m, wraz z niezbędnymi urządzeniami techniczno-budowlanymi na terenie działek nr ewid. [...],[...],[...],[...] przy ul. S. w K. Przedmiotowy budynek zaliczony został do kategorii XIII/XVII/IV, co zobowiązywało inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po zakończeniu budowy. Organ wskazał, że A. P. nie jest inwestorem budowy ww. budynku, jest współwłaścicielką nieruchomości sąsiedniej położonej na działce przy ul. S. w K. Dalej organ podał, że z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, że co do zasady stroną postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, co wynika wprost z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Przy czym przyjmuje się, że przepis art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy, realizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Stosowanie przepisu art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest natomiast wyłączone w przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zapadła na skutek legalizacji samowoli budowlanej lub w postępowaniu wywołanym istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu. Ponadto jeśli w rozpoznawanej sprawie przedmiotem decyzji, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, była decyzja o wydaniu pozwolenia na użytkowanie, to należy odnieść się do przepisów, które określały krąg podmiotów mogących występować jako strony tegoż postępowania, a kwestię ustalenia stron postępowania w tych sprawach reguluje przepis art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, które nie zostało uchylone i pozostaje w obrocie prawnym, a inwestor zrealizował obiekt bez istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. W szczególności w projekcie w kondygnacji piwnic przewidziane było pomieszczenie opisane symbolem P-20 jako pomieszczenie rezerwowe dla trafostacji i właśnie takie pomieszczenie zostało przez inwestora zrealizowane, przy czym inwestor informował [...] Sp. z o.o. [...], że pomieszczenie przewidziane dla stacji TRAFO jest wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę i pozostaje do dyspozycji [...]. Organ nadzoru wskazał, że nie prowadził postępowania w sprawie dokonanego przez inwestora istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, gdyż nie stwierdził podstaw do prowadzenia takiego postępowania, co prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie znajduje pełne zastosowanie przepis art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, zatem stroną w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Z tych względów organ powołując się na przepis art. 61a § 1. k.p.a. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W wyniku zażalenia złożonego przez A. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2010 r., udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, pozostaje w obrocie prawnym. Ponadto w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. nie stwierdzono odstępstw od pozwolenia na budowę. Następnie organ wydał kwestionowaną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ wojewódzki ustalając legitymację procesową strony skarżącej, zasadnie kierował się wyłącznie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który jest przepisem lex specialis wobec art. 28 k.p.a. Zasadnicze bowiem znaczenie, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie było następstwem legalnego działania inwestora. Skargę do sądu administracyjnego złożyła A. P. zarzucając naruszenie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której w sprawie winno być przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postępowanie w przedmiocie usunięcia istotnego odstępstwa przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, co kreuje dla skarżącej prawa strony w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Podnosząc ww. zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu według przepisanych. Skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie [...] oraz dopuszczenie dowodu z załącznika nr 21 do decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2010 roku w sprawie [...]. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1054/13 dopuścił dowód uzupełniający z dokumentów złożonych przez pełnomocnika skarżącej, zaś po przeprowadzeniu rozprawy Sąd wyrokiem oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowienia organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego zostały wydane zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. W ocenie Sądu ustawodawca w art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie określił krąg podmiotów, które mogą występować w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie w charakterze strony postępowania. To zawężenie kręgu podmiotów dotyczy nie tylko postępowania zwykłego ale również ma zastosowanie w postępowaniu nadzwyczajnym. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że samo pozwolenie na użytkowanie w sytuacji realizacji inwestycji w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę polega na sprawdzeniu zgodności inwestycji z tym pozwoleniem. Ustawodawca uznał, że po tylu etapach, na których strony mogą skutecznie wpłynąć na charakter i zakres robót zbędny jest udział innych uczestników poza inwestorem w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie, gdyż oceny prawidłowości robót dokonuje profesjonalny organ. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, inwestor zrealizował inwestycję bez istotnych odstępstw od wydanego pozwolenia, zatem prawidłowo organ uznał, że skarżąca, nie będąca inwestorem, nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wydanego pozwolenia na użytkowanie. Ponadto kwestię oceny, czy doszło do istotnych odstępstw czy też nie, organ nadzoru budowlanego już badał przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Również w trakcie obowiązkowej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2012 r. nie stwierdzono istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Na marginesie Sąd zauważył, że kwestionując zgodność wykonania inwestycji z wydanym pozwoleniem na budowę skarżąca wkracza w proces inwestycji, w którym nie ma statusu strony. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła A. P., zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego - art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarżącej nie przysługują prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej uczestnikowi R. G. pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, w której w sprawie doszło do zaistnienia istotnego odstępstwa przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez brak wybudowania przez inwestora wnętrzowej stacji transformatorowej i zapewnienia zasilania w prąd z tej stacji; - naruszenia prawa procesowego - art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tego, dlaczego Sąd l instancji nie uznał za istotne w sprawie dowody przedstawione przez skarżącą na okoliczność zaistnienia w sprawie istotnych ustępstw od realizacji projektu budowlanego, przy jednoczesnym ustaleniu za organami administracji publicznej obu instancji, że takiego odstępstwa w sprawie nie było. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie II OSK 1201/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu II instancji zawężone rozumienie strony postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji "przenoszące" w sposób automatyczny skutki wąskiego rozumienia strony w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie do sprawy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - jest nieuzasadnione z prawnego punktu widzenia, gdyż pomija i nie rozróżnia wartości jakim służy i jakie chroni tryb nadzwyczajny postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i wartości leżące u podstaw art. 28 k.p.a. od wartości, dla których ustawodawca zdecydował się na zawężoną koncepcję strony w przypadku wydawania decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W przekonaniu Sądu II instancji, wyjątki w przedmiocie wąskiej koncepcji strony postępowania administracyjnego należy rozumieć ściśle z uwzględnieniem rozróżnienia, wyodrębnienia wartości , które leżą u podstaw normatywnego wzorca, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor oraz z uwzględnieniem wartości, dla których ustawodawca wprowadził uniwersalną na gruncie k.p.a instytucję strony postępowania (art. 28 k.p.a.) i nieważności decyzji administracyjnej, znajdującą zastosowanie w przypadkach określonych ustawą (art. 156 k.p.a.). W ocenie NSA nie można wyłączyć stosowania art. 28 k.p.a. przy ocenie legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem Sądu II instancji możemy mieć bowiem do czynienia z sytuacją, w której rażące naruszenie prawa wynikać będzie z faktu, iż określone postanowienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego ingerować będą w prawa podmiotów, które w żaden sposób nie zmieszczą się w kategorii określonej przy użyciu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Wówczas legitymacji tych podmiotów do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie da się uzasadnić poprzez odwołanie do art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu II instancji, odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego od postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie poparta niewątpliwym stwierdzeniem, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym o zawężonym zakresie zastosowania, uzasadniają pogląd, według którego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego - legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania należy przede wszystkim oceniać na podstawie art. 28 k.p.a. W ocenie NSA Sąd I instancji zaakceptował brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wniosku skarżącej na gruncie przesłanek art. 156 k.p.a. i zarazem błąd tkwiący w wydanych przez organy administracyjne postanowieniach, polegający na tym, że pomimo treści postanowienia podnoszącego, że z uwagi na brak atrybutów strony nie jest możliwe wszczęcie postępowania, organy wypowiedziały się merytorycznie, materialnoprawnie o prawidłowości decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W tym przypadku mamy do czynienia z wewnętrzną sprzecznością, organ odmawia wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że podmiot nie posiada atrybutów strony, jednak w tej wypowiedzi formalnoprawnej formułuje zarazem wnioski o prawidłowości materialnoprawnej decyzji, co do której stwierdzenia nieważności odmówił wszczęcia postępowania. W wyniku akceptacji powyższego stanowiska organów administracyjnych, prawdopodobnie Sąd nie rozważał wskazywanych przez skarżącą materiałów dowodowych. W ocenie NSA naruszenie przez WSA prawa polegało na tym, że w sposób niezgodny z prawem zaakceptował zastosowanie w sprawie art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane zamiast art. 28 k.p.a. i nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego pod kątem, czy skarżąca spełnia, w myśl art. 28 k.p.a., przesłanki podmiotu upoważnionego do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji administracyjnej, co może mieć istotne znaczenie dla wyniku całości sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy czym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Sąd ponownie rozpoznając sprawę nie jest natomiast związany oceną co do ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06, publ. LEX nr 384165). Przywołany przepis kreuje związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie sądowoadministracyjnej treścią wyroku sądu kasacyjnego. Odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego jest sytuacją wyjątkową i może w gruncie rzeczy dotyczyć trzech przypadków: - jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, - w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny, - jeżeli przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny Naczelny Sąd Administracyjny podejmie w innej sprawie w trybie art. 269 uchwałę, zawierającą odmienną wykładnię prawa. Nie ulega wątpliwości, iż żadna z sytuacji wyłączających stosowanie normy art. 190 w sprawie niniejszej nie miała miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2016r. sygn. akt II OSK 1201/14 uwzględniającym skargę kasacyjną od oddalającego skargę wyroku WSA z dnia 30 stycznia 2014r. sygn. akt VII SA/Wa 1054/13 wyraźnie wskazał na konieczność badania przymiotu strony skarżącej A. P. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], którą udzielono R. G. "[...]" z siedzibą w K. pozwolenia na użytkowanie drugiej kondygnacji z pomieszczeniami usługowymi, trzeciej, czwartej, piątej i szóstej kondygnacji z lokalami mieszkalnymi oraz kondygnacji podziemnej z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami wybudowanego na działkach nr ewid. [...],[...],[...] i [...] przy ul. S. nr [...] w K. w oparciu o art. 28 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał , iż błędna wykładnia art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego doprowadziła do błędnego zastosowania w sprawie z wniosku skarżącej treści art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, ograniczającego pojęcie strony, który nie przystaje do sprawy z wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, i jako taki w związku z tym został także błędnie zastosowany w okolicznościach sprawy. W ocenie Sądu II instancji odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego od postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie poparta niewątpliwym stwierdzeniem, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym o zawężonym zakresie zastosowania, uzasadniają pogląd, według którego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego - legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania należy przede wszystkim oceniać na podstawie art. 28 k.p.a. W tej sytuacji nie można zaakceptować stanowiska organu administracyjnego, który z przyczyn natury formalnej, kierując się literalną wykładnią art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego zastosował w sprawie art. 61a k.p.a., przyjmując, że treść art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w pełni uprawnia go do wykorzystania aspektów formalnych tej instytucji i wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy przeprowadza postępowanie wyjaśniające, po wcześniejszym wszczęciu postępowania nadzorczego, którego celem będzie wyjaśnienie czy A. P. jako współwłaścicielka nieruchomości sąsiedniej położonej na działce przy ul. S. w K. posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...], którą udzielono R. G. "[...]" z siedzibą w K. pozwolenia na użytkowanie drugiej kondygnacji z pomieszczeniami usługowymi, trzeciej, czwartej, piątej i szóstej kondygnacji z lokalami mieszkalnymi oraz kondygnacji podziemnej z garażem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami wybudowanego na działkach nr ewid. [...],[...],[...] i [...] przy ul. S. nr [...] w K. Organy uwzględnią przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego ,iż możemy mieć do czynienia z sytuacją, w której rażące naruszenie prawa wynikać będzie z faktu, iż określone postanowienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego ingerować będą w prawa podmiotów, które w żaden sposób nie zmieszczą się w kategorii określonej przy użyciu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Wówczas legitymacji tych podmiotów do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie da się uzasadnić poprzez odwołanie do art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Po przeprowadzeniu postępowania w kwestii przymiotu strony organ w przypadku ustalenia, że dany podmiot nie jest stroną postępowania, zastosuje art. 105 k.p.a. zaś w sytuacji przeciwnej przeprowadzi merytoryczne postępowanie nadzorcze dokonując miedzy innymi oceny dowodów wskazywanych przez skarżącą świadczących o tym ,iż inwestor już po uprawomocnieniu się pozwolenia na budowę dokonał w relacji z przedsiębiorcą energetycznym modyfikacji sposobu zasilania budynku w prąd, doprowadzając tym samym do jego podłączenia do zewnętrznej stacji transformatorowej tj. do stanu niezgodności z pozwoleniem na budowę. Okoliczność ta winna być oceniona przez organ w kontekście dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę co z kolei może mieć wpływ na ocenę legalności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oczywiście wyłącznie w kontekście zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 kpa. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające zapadło z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 a § 1 kpa w zw. z art. 59 ust 7 Prawa budowlanego, co w konsekwencji musi skutkować ich uchyleniem na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 przywołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło