II FSK 633/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca) Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 346/16 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 346/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. K. (zwanej dalej "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 30 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną skarżącej, która wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną z urzędu wg norm prawem przepisanych. Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a.") wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie, tj. : - art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - zwanej dalej "O.p."), poprzez błędne ustalenie zgodności z prawem oceny, że w niniejszej sprawie nie jest spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika stanowiąca podstawę do umorzenia III raty zaległości w podatku od nieruchomości za 2015 r., w sytuacji gdy ze stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego niezakwestionowanego przez organ wynika, że skarżąca jest osobą ubogą i nie posiada środków na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych, a co spowodowało niezasadne przez organ stwierdzenie, iż raty podatkowe jakie strona zobowiązana jest uiszczać nie przekraczają jej możliwości finansowych, co tym samym doprowadziło do niezastosowania przez organ art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. W art. 67a § 1 O.p. stanowiącym podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji przewidziane zostały dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Zgodnie z językowymi dyrektywami wykładni spójnik "lub" użyty w przepisie oznacza przy tym, że wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek. Podkreślić należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. W przypadku natomiast uznania, że nie została spełniona co najmniej jedna z przesłanek określonych w tym przepisie organ odmawia umorzenia zaległości podatkowej. Przywołany przepis wyznacza niejako dwie fazy postępowania podatkowego. W pierwszej organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak (zwłaszcza w kontekście istniejącego stanu faktycznego) należy postrzegać rozumienie przesłanki "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 O.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście wykładnia art. 67a § 1 O.p. Rzecz jasna w interesie podatnika, inicjującego postępowanie podatkowe w sprawie regulowanej art. 67a § 1 O.p., winno być wskazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. Jednakże braki argumentacyjne wniosku o zastosowanie ulgi lub ograniczenie się przez podatnika tylko do pewnych okoliczności (jego zdaniem wystarczających) nie zwalnia organu z obowiązków wymienionych w art. 122 czy też art. 187 § 1 O.p., tj. samodzielnego dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych i ich oceny. Na podstawie art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (wyrok NSA z 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1703/13; publik. CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiadała wyżej wymienionym warunkom. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p., jak i w szczególności jego uzasadnienia, zauważyć należy, że skarga kasacyjna opiera się zasadniczo na powtórzeniu argumentacji zawartej w skardze. Nie można uznać za prawidłowe sformułowania zarzutów kasacyjnych przez powielenie zarzutów skargi, tj. bez jakiegokolwiek zakwestionowania toku rozumowania przedstawionego przy oddalaniu tych zarzutów przez sąd pierwszej instancji. To zadaniem skarżącego było wywiedzenie, dlaczego w jego ocenie Sąd się myli, a skoro skarżąca tego zaniechała, trudno uznać, by stanowisko Sądu zostało w istocie podważone, tj. by zostało wykazane, że wyrażając je Sąd dopuścił się naruszenia prawa. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł więc i w konwekcji nie zakwestionował stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że "Tymczasem wykazywane przez skarżącą wydatki związane z koniecznym utrzymaniem (wydatki na media, leczenie, wyżywienie, kredyt, finansowanie kształcenia córki) w oczywisty sposób wskazują na nierzetelność udostępnionych organowi danych. Znacznie bowiem przekraczają one deklarowaną kwotę jedynego przychodu podatniczki, która dodatkowo wskazała, że oprócz nich jest w stanie przeprowadzać z drobnych oszczędności niezbędne remonty. Oznacza to, że we współpracy z organem strona albo nie wykazała wszystkich swoich składników majątkowych (np. oszczędności) lub dochodów, albo też znacząco zawyżyła wydatki. Postawa taka nie może być premiowana stosowaniem instytucji umorzenia kolejnych należności podatkowych, bowiem pozostawałoby to w sprzeczności z interesem publicznym, w tym w szczególności interesem Gminy, która w taki sposób traci wpływy z podatków." W konkluzji tego spostrzeżenia Sąd I instancji stwierdził, że "Okoliczności te poddają w wątpliwość twierdzenie podatniczki, że bez szkody dla swych interesów nie jest ona w stanie ponieść raty podatku od nieruchomości, ustalonej w obiektywnie niewygórowanej kwocie." Ponadto należy podkreślić, że okoliczność, że skarżąca w latach wcześniejszych korzystała z dobrodziejstwa umorzenia zaległości podatkowej nie rodzi po jej stronie prawa skutecznego żądania takiego umorzenia także w latach następnych. W pełni należy zaaprobować wyrażoną w tym zakresie przez Sąd I instancji ocenę, że "Pomoc ta nie przyczyniła się do poprawy sytuacji materialnej, a podatniczka w okresie jej przyznania nie poczyniła żadnych starań, aby w okresach następnych wywiązać się ze zobowiązań podatkowych. Nie sposób w tych okolicznościach pominąć interesu fiskalnego gminy i sprawiedliwego traktowania wszystkich podatników. Ulga nie może być bowiem stałym sposobem na finansowanie koniecznych wydatków." Wobec powyższego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne okazało się stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały względy ważnego interesu strony lub interesu publicznego uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi. W ramach podstawy kasacyjnej opartej na art. 174 pkt 1 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 i art. 135 P.p.s.a. Postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania nakłada na stronę składającą skargę kasacyjną obowiązek wskazania, w jaki sposób naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Tylko bowiem uchybienie, które doprowadzić mogło do wydania rozstrzygnięcia innej treści niż takie, które zostałoby wydane, gdyby do uchybienia nie doszło, może odnieść skutek w postaci uchylenia wyroku. Wniosek taki wynika wprost z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3467/16. www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem dokonać oceny zasadności zarzutu naruszenia wskazanych przepisów postępowania, albowiem w skardze kasacyjnej nie wyjaśniono w żaden sposób, na czym owo naruszenia miałoby polegać, jak również nie wykazano, jaki wpływ naruszenie wskazanych przepisów miało lub mogło mieć na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. [pic]