II OSK 2448/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-09

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Jurkiewicz, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zamyka drogę do ponownego wszczęcia takiego postępowania, jeśli strona podnosi nowe argumenty dotyczące niewykonalności decyzji?
Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w sytuacji gdy decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej, zamyka drogę do ponownego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Dzieje się tak, ponieważ sąd, oddalając skargę, badał legalność decyzji w zakresie jej wad, w tym potencjalnej niewykonalności, a ponowne badanie tych kwestii w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stanowiłoby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądowe.
Stan faktyczny
E.W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1998 r. nakazującej rozbiórkę budynku, wskazując na rażące naruszenie prawa i niewykonalność decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, co zostało utrzymane w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.W. na postanowienie GINB. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.W. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1691/15 w sprawie ze skargi E.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1691/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] października 1998 r. znak: [...], nakazującą E.W. rozbiórkę wykonanych elementów budynku mieszkalno-sklepowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej we [...], gm. [...] do dnia 31 marca 1999 r., z powodu realizacji budowy bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. złożył zobowiązany, wskazując że ww. decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa oraz są niewykonalne i ich niewykonalność ma charakter trwały. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Lu 148/99 skargę oddalił. Następnie powołał się na treść uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09 i wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, by Sąd dokonując kontroli decyzji nie brał pod uwagę jej ewentualnej niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), czy też nie zajmował się zarzutem nieprecyzyjności nakazu rozbiórki bądź kwestią prawidłowości przeprowadzonego postępowania, tj. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. złożył E.W., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: art. 15 w zw. z art. 107 k.p.a.; art. 61a k.p.a.; art. 170 w zw. z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 7 i 77 k.p.a.; art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując decyzję z 1998 r. nie zajmował się argumentami podnoszonymi przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę jej oddalenia stanowił przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania nieważnościowego ma w sprawie to, że decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 1998 r., była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Lu 148/99 oddalił skargę. Dalej Sąd przytoczył uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09 i stwierdził, że oddalenie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na decyzję z dnia [...] grudnia 1998 r. zamknęło organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności decyzji. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (który oddalił skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) byłaby w istocie w odniesieniu do rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Dalej Sąd zauważył, że treść uzasadnienia pozwala na ustalenie, co Sąd wziął pod uwagę uwzględniając lub oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w niej także pogląd, iż utrzymanie w mocy decyzji na skutek oddalenia wniesionej skargi przez sąd zamyka organom - w postępowaniu nieważnościowym - możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej. Następuje to jednak tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, aby okoliczności podnoszone obecnie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie były brane pod uwagę na etapie badania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem Sądu skoro skarga została oddalona, było to rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających stwierdzenie jej nieważności, w tym podnoszonej niewykonalności decyzji. Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2000 r. wyjaśnił, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 k.p.a. (stwierdza o tym w szczególności protokół oględzin z dnia 21 października 1998 r.), a stan faktyczny wypełniał dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tym samym należy także uznać, że istnieje tożsamość między wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a sprawą rozstrzygniętą wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Nie doszło zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, do naruszenia art. 170 w zw. z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona nie wskazała, formułując zarzut w tym przedmiocie, na jakich to innych dowodach oparty został wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Nadto Sąd ten podniósł, że nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia art. 7, 11 i 77 k.p.a., skoro odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących niewykonalności decyzji rozbiórkowej i precyzyjności nakazu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, kwestionując wydany wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie następujących przepisów poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 1998 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 1998 r. pomimo tego, że nie zachodziła tożsamość sprawy ze sprawą rozpoznawaną przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie (wyrok z dnia 16 maja 2000 r.); - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu naruszenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów postępowania, tj. art. 15 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez ich pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu powtórzył jedynie argumenty przedstawione w wydanym przez niego pierwszym postanowieniu w dnia [...] maja 2015 r. nie rozpatrując i nie odnosząc się do większości zarzutów przedstawionych we wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu pierwszej instancji z istniejącymi dowodami, błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów; Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych; W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw. W ocenie skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny kontrolujący decyzję z dnia [...] grudnia 1998 r. nie zajmował się przesłanką niewykonalności decyzji rozbiórkowej. W sentencji decyzji w ogóle nie wskazano, co ma być przedmiotem rozbiórki. Elementu tego brak jest również w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Jednakże wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie nie jest kwestionowane, że decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 1998 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę wykonanych elementów budynku mieszkalno-sklepowego poddana była kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Sąd ten wyrokiem z dnia 16 maja 2000 r. II SA/Lu 148/99 oddalił skargę na ww. decyzję, przyjmując iż ustalony stan faktyczny sprawy wypełnia dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Przyjęto zatem, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Spór zaś sprowadza się do tego, czy ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowił "inną uzasadnioną przyczynę" w rozumieniu art. 61a k.p.a. z powodu której postępowanie nie może zostać wszczęte, mając na uwadze żądanie skarżącego zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Z normy art. 61a k.p.a. wynika, iż w sytuacji gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną bądź z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09, zachowuje swą aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego (por. wyroki NSA z 4.07.2014 r. I OSK 2996/12, z 24.07.2014 r. I OSK 1552/13, z 6.03.2015 r. II OSK 1896/13). Stanowisko zawarte w uchwale I OPS 6/09 sprowadza się do tezy, wedle której "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.". W motywach do tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania". Nadto dodać trzeba, że podstawę prawną oddalenia skargi przez Sąd w sprawie II SA/Lu 148/99 stanowił przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Na gruncie tej ustawy przyjmowano, że zakres sprawowanej przez Sąd kontroli decyzji wyznaczają przepisy art. 22 ust. 2 i ust. 3 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Ponieważ sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi (art. 21 ww. ustawy), przeto niezależnie od jej zarzutów powinien zawsze skontrolować, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa przewidzianego w art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Punktem odniesienia tych ustaleń w czasie jest data wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne objęte kontrolą sądową. W judykaturze i piśmiennictwie przeważa pogląd, iż sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd administracyjny dojdzie do przekonania, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie naruszyła ona prawa w rozumieniu art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy, to wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią zatem jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Taki wyrok zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku rozpoznania skargi. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym (tak: NSA w wyroku z 10.02.2003 r. II SA 815/01, LEX nr 156362). Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, kontrola decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. nie została dokonana przez Sąd tylko w granicach zarzutów podniesionych w skardze, ale – z uwagi na obowiązującą wówczas zasadę niezwiązania sądu granicami skargi – sąd ten obowiązany był dokonać oceny zgodności z prawem tego aktu administracyjnego, nawet jeżeli dany zarzut nie został podniesiony w skardze (zobacz: wyrok NSA w Warszawie z 10.04.2001 r. I SA 863/00, LEX nr 75531). Mając zatem na uwadze powyższe za prawidłową należy uznać kontrolę zaskarżonego postanowienia dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Trafnie bowiem Sąd ten przyjął, że brak jest podstaw do przyjęcia za skarżącym, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie przy kontroli decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. nie wziął pod uwagę kwestii podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności. To, że w uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wprost nie wypowiedział się co do kwestii wykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę z uwagi na, zdaniem skarżącego, jej nieprecyzyjność (w ocenie skarżącego z decyzji nie wynika, jakie konkretnie elementy budynku mają zostać rozebrane), nie oznacza że nie dokonał kontroli w tym zakresie. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że skoro skarga została oddalona to nastąpiło to w wyniku przyjęcia, że nie jest ona obarczona wadami prawnymi, w tym wadą jej niewykonalności w dniu wydania. Jedynie informacyjnie zaznaczyć należy, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] października 1998 r. utrzymana następnie przez Wojewodę Lubelskiego w dniu [...] grudnia 1998 r. zawiera niezbędne uzasadnienie, które przecież jest częścią składową decyzji administracyjnej zawierając wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Z tego uzasadnienia w sposób niesporny wynika jakie elementy zostały samowolnie wybudowane, podano stosowne wymiary tych elementów, określając jednocześnie ich umiejscowienie, a zatem z tych motywów, wyraźnie wynika zakres samowolnych robót budowlanych których rozbiórkę właśnie nakazano. Tym samym z decyzji pierwszoinstancyjnej wynika jakie konkretnie elementy budynku mają zostać rozebrane. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w sposób sformułowany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Za zasadny nie został także uznany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 15 i art. 107 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu naruszenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ww. przepisów k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez ww. organ zasady dwuinstancyjności postępowania oraz art. 107 k.p.a. Analiza akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, że kwestia odmowy wszczęcia postępowania nie została dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta – na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po raz wtóry rozpatrzył kwestię zasadności wszczęcia postępowania nieważnościowego, czego wynikiem było wydanie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia przez organ norm art. 107 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie podnoszonym w skardze kasacyjnej, a więc co do nieodniesienia się do większości zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia, w tym wskazał dlaczego nie uznał argumentacji skarżącego zawartej w złożonym środku zaskarżenia. A to, że zdaniem strony, nie stanowi to wyczerpującego odniesienia się do wszystkich kwestii przez nią wskazanych, nie oznacza naruszenia ww. przepisu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem z tego powodu brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na uwzględnienie nie zasługiwał także i zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji norm art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakich powodów (por. uchwałę NSA z 15.02.2010 r. II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39; także wyrok NSA z 20.08.2009 r. II FSK 568/08, dostępny w CBOSA). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 27.08.2018 r. II OSK 2226/18, LEX nr 253688; wyrok NSA z 18.09.2014 r. II GSK 1096/13, dostępny w CBOSA). Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje jaki stan faktyczny został przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się np. do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji, który formalnie z nałożonego obowiązku się wywiązał, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne (porównaj: uzasadnienie do ww. uchwały NSA z 15.02.2010 r. II FPS 8/09). Nie można zasadnie, na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. z pominięciem zarzutów wartościujących sądowe oceny konkretnych zastosowań procedury administracyjnej, kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny i prawny sprawy (por. wyrok NSA z 25.05.2018 r. II FSK 1451/16, LEX nr 2503154). W tej konkretnej sprawie zaskarżony wyrok zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala ustalić, jakimi przesłankami kierował się Sąd oddalając skargę skarżącego na zakwestionowane postanowienie. Reasumując stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej. W konsekwencji wywiedziona skarga kasacyjna nie podważyła prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło