I OSK 2943/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji (upływ 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby) jest dopuszczalne, gdy policjant mógłby być zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji (orzeczenie trwałej niezdolności do służby)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest dopuszczalne, nawet jeśli istniały przesłanki do zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem, że nie zapadło ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji wymaga bowiem orzeczenia lekarskiego, którego w tej sprawie brakowało.Stan faktyczny
S. G. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji z powodu upływu 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby. Policjant kwestionował tę decyzję, twierdząc, że jego trwała niezdolność do służby, związana ze służbą, powinna skutkować zwolnieniem na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną S. G. Zasądzono od S. G. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 264/16 w sprawie ze skargi S. G. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. G. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 264/16, oddalił skargę S. G. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm. - dalej jako "ustawa o Policji"), zwolnił S. G. z dniem 31 sierpnia 2015 r. ze służby w Policji w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
[...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpoznaniu odwołania S. G., rozkazem personalnym z dnia [...] września 2015 r. nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty rozwiązania stosunku służbowego i ustalił datę zwolnienia policjanta ze służby na dzień rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji, a w pozostałej części rozkaz personalny organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że S. G. od dnia 18 czerwca 2014 r. zaprzestał służby z powodu choroby i do dnia 30 lipca 2015 r. nieprzerwanie korzystał ze zwolnień lekarskich. Skoro policjant przez ponad 12 miesięcy nie pełnił służby z powodu choroby, to spełnione zostały przesłanki warunkujące zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Okres 12 miesięcy zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby mógłby zostać przerwany jedynie na skutek dopuszczenia funkcjonariusza do służby. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca, ponieważ policjant po zakończeniu leczenia powypadkowego, tj. po dniu 26 listopada 2014 r., nie stawił się do służby i nadal przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim. W okresie tym nie zgłaszał gotowości do podjęcia służby ani też nie wnosił o skierowanie go do komisji lekarskiej celem ustalenia jego zdolności do dalszego pełnienia służby w Policji. Raport o skierowanie do komisji lekarskiej złożył dopiero po uzyskaniu informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Organ I instancji przychylił się do wniosku policjanta i w dniu 5 sierpnia 2015 r. skierował go do Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...]. Jednakże ani w dniu 30 lipca 2015 r. ani w dniu 15 września 2015 r., czyli w dacie rozstrzygania sprawy przez organ I i II instancji, w sprawie wnioskodawcy nie zostało podjęte żadne orzeczenie komisji lekarskiej. Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji w ogóle nie zależy od tego czy przedmiotowe orzeczenia zostało wydane. W sprawie tej organ nie miał zatem obowiązku wstrzymać się ze zwolnieniem S. G. ze służby do czasu orzeczenia przez komisję lekarską o stanie zdrowia policjanta. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że S. G. od ponad 13 miesięcy z powodu choroby nie wykonywał żadnych zadań i czynności służbowych. Dlatego możliwość pozostawienia go w służbie, należało oceniać z punktu widzenia zadań Policji, interesu służby oraz uprawnień przełożonych w zakresie kształtowania składu osobowego podległych jednostek. Komendant Miejski Policji w [...] miał pełne podstawy do uznania, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie kolidowało z interesem służby tożsamym z interesem społecznym. Przełożeni muszą zapewniać sprawną organizację kierowanej jednostki oraz dbać o prawidłowe wykonywanie zadań powierzonych Policji. W interesie społecznym tożsamym z interesem służby jest aby wszyscy funkcjonariusze w sposób należyty wykonywali przydzielone im obowiązki. Tymczasem S. G. z uwagi na stan zdrowia wykazywał całkowity brak dyspozycyjności. Zadania, które miał wykonywać, musiały być przydzielane innym policjantom, co niekorzystnie wpływało na efektywność realizowanych przez nich czynności. Za pozostawieniem policjanta w służbie nie przemawiały również posiadane przez niego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe. Policjant ukończył jedynie kurs podstawowy i nie dysponuje innymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych policjantów. Uzasadnione zatem było rozwiązanie z nim stosunku służbowego. Z uwagi na to, że Komendant Miejski Policji w [...] nie nadał swej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, [...] Komendant Wojewódzki Policji na nowo określił datę zwolnienia policjanta ze służby w Policji, ustalając ją na dzień rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji.
Powyższy rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji S. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 138 § 1, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości oraz zmianę rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] poprzez zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dniem 17 września 2015 r.
[...] Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powołanym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r., działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę S. G. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzja, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że przedmiotem badania Sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz to czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sąd ocenia zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. W sprawie bezspornym jest, że S. G. z dniem 18 czerwca 2014 r. zaprzestał służby z powodu choroby i do dnia wydania rozkazu personalnego przez organ I instancji (30 lipca 2014 r.) nie podjął służby, przebywając na zwolnieniach lekarskich. Tym samym został przekroczony okres 12 miesięcy przewidziany w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. W sytuacji funkcjonariusza, który od 12 miesięcy zaprzestał służby z powodu choroby, możliwość pozostawienia go w służbie winna być oceniana z punktu widzenia określonych w ustawie zadań Policji, interesu służby a ponadto uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania kierowanych przez nich jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego im zespołu funkcjonariuszy. Z punktu widzenia interesu służby istotne jest, aby osoby pełniące służbę w Policji należycie wykonywały przydzielone im obowiązki. Tymczasem skarżący, z uwagi na stan zdrowia, wykazywał zupełny brak dyspozycyjności, co niezależnie od przyczyny takiego stanu rzeczy, w sposób oczywisty było sprzeczne z interesem służby. Długotrwała nieobecność skarżącego w służbie wiązała się z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy zadaniami, które miał wykonywać skarżący, przez co dochodziło do kumulacji zadań wykonywanych przez jedną osobę. Z akt sprawy wynika również, że S. G. nie wykazywał większego zainteresowania pełnieniem służby w Zespole [...] Ogniwa ds. Prewencji KP [...] w [...], a następnie w KP w [...]. Z opinii służbowej, obejmującej okres od dnia 22 kwietnia 2008 r. do dnia 15 kwietnia 2012 r., wynika, że policjant w skali ocen 1 – 6 został oceniony przez przełożonego w zakresie realizacji zadań i czynności na poziomie 3 – 4, natomiast najniżej oceniono go co do kompetencji ogólnych i dyspozycyjności – na poziomie 2. W 2013 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim przez okres 3 miesięcy. Podczas pobytu na zwolnieniu lekarskim w latach 2014 – 2015 nie zgłaszał gotowości do podjęcia służby ani nie wnosił o skierowanie go na badania lekarskie. Wniosek taki złożył dopiero po wszczęciu postępowania zwolnieniowego z powodu zaprzestania służby przez okres ponad 12 miesięcy. Skoro S. G. został zwolniony ze służby, ponieważ upłynęło 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, to w sprawie nie ma znaczenia, czy po upływie tego okresu stan zdrowia skarżącego pozwalał mu na podjęcie służby, czy też nie. Dlatego też organ przed podjęciem decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby nie musiał dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim. Takie orzeczenie byłoby niezbędne jedynie do podjęcia służby przez policjanta, a nie do zwolnienia go ze służby na zastosowanej podstawie prawnej. Nie ulega wątpliwości, że liczba przedstawionych przez policjanta zaświadczeń i okres pozostawania przez niego na zwolnieniach lekarskich był znaczny. Skutki takiego stanu były niewątpliwie negatywne. Powodowało to bowiem zablokowanie zajmowanego przez S. G. etatu i wykluczało możliwość zatrudnienia na miejsce skarżącego innego funkcjonariusza. Ponadto zaistniała sytuacja niekorzystnie wpływała na organizację macierzystej jednostki Policji. Dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania tej jednostki i prawidłowej realizacji przez nią zadań konieczne bowiem było obciążanie pozostałych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami i zobowiązywanie ich do wykonywania przez długi czas czynności, które powinien realizować skarżący. Za zwolnieniem S. G. przemawiał zatem interes społeczny, który przejawiał się w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji zadań jednostki, w której skarżący pełnił służbę. Natomiast interes skarżącego sprowadzał się do zastosowania przez organy korzystniejszego dla skarżącego trybu zwolnieniowego przewidzianego w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Organy mają przy tym rację, wskazując, że za pozostawieniem skarżącego w służbie nie przemawiają także posiadane przez niego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe.
W ocenie Sądu, argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego jest wystarczająca, bowiem odnosi się ona do zarzutów odwołania i spełnia wymagania przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał zarówno na przesłanki faktyczne, powodujące konieczność zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jak i przepisy prawa, które były podstawą podjętego rozkazu personalnego. Ponadto, biorąc pod uwagę treść art. 7 k.p.a., organ uzasadnił przyjęcie interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa.
Zdaniem WSA w Lublinie poza sprawą pozostaje okoliczność, że skarżący w czasie pełnienia służby w dniu 18 czerwca 2014 r. doznał uszczerbku na zdrowiu. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 o Policji w żaden sposób nie różnicuje sytuacji policjanta, który uległ wypadkowi w trakcie pełnienia służby, od sytuacji policjanta, który nie uległ takiemu wypadkowi. Okres dwunastomiesięczny, o jakim mowa w powołanym przepisie, jest okresem ochronnym. Zatem jedynie przed jego upływem policjant nie może być zwolniony ze służby. Racjonalny ustawodawca wprowadzając możliwość przebywania policjanta nieprzerwanie przez okres dwunastu miesięcy na zwolnieniu lekarskim oraz nie wprowadzając rozróżnienia na dolegliwości spowodowane wypadkiem w służbie i innymi przyczynami absencji, liczył się z możliwością, że nieobecność policjanta w służbie może być konsekwencją wypadku w służbie, a mimo to zwolnienie policjanta ze służby pozostawił uznaniu organu. Dlatego też wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.
Sąd I instancji zauważył ponadto, że bezzasadny jest zawarty w skardze wniosek o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] i zwolnienie skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Sądy administracyjne nie mogą bowiem rozstrzygać co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot zaskarżonego aktu. Mogą jedynie utrzymać zaskarżony akt w mocy albo wyeliminować go z obrotu prawnego, jeżeli jest on sprzeczny z prawem.
W skardze kasacyjnej S. G. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie w całości, wnosząc o uchylenie tego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. o zmianę rozkazu Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. poprzez zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji z dniem 17 września 2015 r. Skarżący kasacyjnie domagał się ponadto zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi S. G. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela i pominięcie przesłanki w postaci trwałej niezdolności S. G. do służby oraz związku tej niezdolności ze służbą.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zaskarżone orzeczenie winno być uchylone, gdyż jest ono niesłuszne oraz sprzeczne z art. 7 i art. 77 k.p.a. W sprawie całkowicie pominięto bowiem słuszny interes skarżącego. Sąd I instancji ma wprawdzie rację, że do zwolnienia policjanta na zastosowanej w sprawie podstawie prawnej nie jest w ogóle potrzebne orzeczenie o niezdolności do służby. W niniejszej sprawie jednak taka trwała niezdolność do służby zaistniała i niezdolność ta pozostawała w związku ze służbą.
W związku z powyższym – zdaniem autora skargi kasacyjnej – spełniona została przesłanka przewidziana w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, czego w ogóle nie wzięto pod uwagę i nie rozważono na żadnym etapie postępowania. Wystąpienie w niniejszej sprawie określonej w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przesłanki obligatoryjnego zwolnienia ze służby umożliwiało również zwolnienie S. G. ze służby, czyli osiągnięcie tego samego rezultatu przy jednoczesnym poszanowaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, który utracił zdrowie w związku ze służbą. Należy podzielić argumenty Sądu, że długotrwała nieobecność skarżącego w służbie miała wpływ zarówno na organizację jak i efektywność działania jednostki, w której skarżący miał pełnić służbę, a ponadto że służba w Policji ma szczególny charakter, związany z dyspozycyjnością i podległością. Warto jednak zauważyć, że w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III ARN 49/93).W niniejszej sprawie, w ocenie autora skargi kasacyjnej, możliwe było jednoczesne poszanowanie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podkreślił, że stanowisko Sądu I instancji stanowi wywód rzeczowy i umocowany w przepisach prawa oraz w orzecznictwie. Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały skonkretyzowane przez skarżącego kasacyjnie. Ponadto skuteczność złożonej skargi kasacyjnej w znacznej mierze zależy od sposobu skonstruowania przez stronę tego środka zaskarżenia. Zakres postępowania kasacyjnego (o ile, tak jak w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania sądowego) wyznacza sam skarżący kasacyjnie przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Rozpoznając w tych granicach skargę kasacyjną złożoną w imieniu S. G., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej ograniczono się tylko do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. Złamanie tych przepisów, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, miało przy tym polegać na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, to jest na nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela i pominięciu, że trwała niezdolność S. G. do służby, stanowiła przesłankę obligatoryjnego zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
W związku z takim zarzutem i jego uzasadnieniem należy przypomnieć, że przepisy ustawy o Policji określają wszystkie dopuszczalne podstawy zwolnienia policjanta ze służby. Rozwiązanie stosunku służbowego może nastąpić z inicjatywy samego funkcjonariusza, o ile złoży on wystąpienie ze służby i będzie domagał się zwolnienia go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W pozostałych przypadkach rozwiązanie stosunku służbowego następuje na skutek postępowania zwolnieniowego wszczętego z urzędu. Jeżeli zaistnieją przesłanki wyszczególnione w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji, wykluczenie policjanta z grona funkcjonariuszy Policji jest obowiązkowe, natomiast w sytuacjach określonych w art. 38 ust. 4 i art. 41 ust. 2 – ma ono charakter fakultatywny. Powyższe przepisy stanowią wyjątek od zasady trwałości stosunku służbowego policjantów, a tym samym muszą być one interpretowane w sposób ścisły. Niedopuszczalna jest zatem zawężająca jak też rozszerzająca ich wykładnia.
Ustawodawca wyliczając kolejne przesłanki rozwiązania stosunku służbowego nie ustanowił wprost hierarchii podstaw zwolnienia policjanta ze służby. W orzecznictwie sądów administracyjnych od dawna jednak przyjmuje się, że w sytuacji, gdy zachodzi zarówno podstawa do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby jak i fakultatywna podstawa zwolnieniowa, to rozwiązanie stosunku służbowego powinno nastąpić w jednym z trybów przewidzianych w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji. W przepisie tym ustawodawca posłużył się bowiem zwrotem "policjanta zwalnia się ze służby", co należy rozumieć jako bezwzględny i obligatoryjny nakaz rozwiązania stosunku służbowego w sytuacji, gdy zachodzi każdy z wymienionych w tym przepisie przypadków. Przepis o charakterze obligatoryjnym musi być więc stosowany w pierwszej kolejności, przed przepisem o charakterze fakultatywnym. Na powyższe wskazuje również wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 41 ustawy o Policji. Stosowanie tych metod interpretacji tekstu prawnego, dowodzi, że wyraźną wolą ustawodawcy było traktowanie sytuacji wymienionych w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji jako "wyprzedzających" możliwość zwolnienia z przyczyn fakultatywnych. W konsekwencji obligatoryjność przesłanki zwolnienia policjanta ze służby (art. 41 ust. 1 ustawy o Policji) oznacza, że z chwilą jej wystąpienia powstaje obowiązek rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego na takiej właśnie podstawie, bez względu na to, czy w tej dacie istnieje też przesłanka zwolnienia fakultatywnego, to jest zależnego od uznania organu Policji.
Obowiązek zwolnienia policjanta ze służby zachodzi między innymi w przypadku przewidzianym w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w razie orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Treść powołanego przepisu nie powinna nasuwać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Jednoznacznie wynika z niej, że do obligatoryjnego rozwiązania z policjantem stosunku służbowego we wskazanym trybie nie wystarczy jedynie subiektywne przekonanie samego funkcjonariusza o jego prawdopodobnej niezdolności do służby. Niezdolność policjanta do służby bezwzględnie musi być stwierdzona ostatecznym orzeczeniem właściwej komisji lekarskiej. W rozpoznawanej sprawie nie ma jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że przed zakończeniem postępowania zwolnieniowego, prowadzonego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zapadło orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o uznaniu S. G. za całkowicie niezdolnego do służby. Na wydanie takiego orzeczenia nie powołał się nawet autor skargi kasacyjnej. Całkowicie chybione są zatem jego twierdzenia, że w sprawie S. G. nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, albowiem pominięto, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki do obligatoryjnego rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Skoro właściwa komisja lekarska w analizowanym okresie nie wydała orzeczenia stwierdzającego całkowitą niezdolność skarżącego do służby, to tryb przewidziany w powołanym przepisie w ogóle nie miał zastosowania, czego z niezrozumiałych względów chyba nie dostrzegł autor skargi kasacyjnej.
Bezzasadne są w konsekwencji sugestie strony skarżącej kasacyjnej, że wykluczenie S. G. z grona funkcjonariuszy Policji mogło nastąpić wyłącznie na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji a nie w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 7 tej ustawy. Stosownie do tego ostatnio powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Z miarodajnych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych wynika, że wszystkie te przesłanki w przypadku S. G. zostały spełnione. W sprawie niesporne bowiem jest, że skarżący zaprzestał służby z powodu choroby w dniu 18 czerwca 2014 r. i od tej daty nieprzerwanie przez ponad 12 miesięcy służby tej nie pełnił. Organy miały podstawy do zastosowania wobec policjanta instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Wyjaśniły przy tym należycie dlaczego zdecydowały się na skorzystanie z takich uprawnień, a w szczególności dlaczego w okolicznościach niniejszej sprawy interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad interesem służby tożsamym z interesem społecznym. Z tych względów WSA w Lublinie trafnie uznał, że organom orzekającym w sprawie zwolnienia S. G. ze służby nie można zarzucić naruszenia ani przepisów prawa materialnego ani procesowego. Takiej, prawidłowej zresztą, oceny Sądu I instancji w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważono.
W tym stanie skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło