II SA/Ke 373/16

WyrokWSA w Kielcach2016-06-16

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie nakazu zamurowania otworu okiennego, nie weryfikując opinii strony kwestionującej datę jego powstania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez pominięcie i nieweryfikowanie opinii strony dotyczącej daty powstania spornego otworu okiennego. Brak odniesienia się do zarzutów i dowodów zgłoszonych przez stronę, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o nakazanie zamurowania otworu okiennego w budynku mieszkalnym, usytuowanego blisko granicy działki sąsiedniej. Organ I instancji odmówił wydania nakazu, a organ II instancji uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że otwór istnieje od dawna i nie stwarza zagrożenia. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa oraz błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na opinię eksperta kwestionującą datę powstania otworu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. K., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania robót budowlanych i umorzył postępowanie organu I instancji w tej sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W wyniku interwencji I. K. w sprawie m.in. otworu okiennego w ścianie budynku, usytuowanego w odległości od 2 m do 2,2 m od granicy jej działki o nr ewid. B, organ I instancji przeprowadził w dniu 10.06.2015r. oględziny w sprawie robót wykonanych przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. A położonej w miejscowości [...]. W rezultacie podjętych czynności organ ustalił, że działka nr ewid. A – zabudowana jest m. in. budynkiem mieszkalnym, parterowym, częściowo podpiwniczonym, wybudowanym w latach 30-tych, a jej właścicielem od 1975r. jest [...]. W ścianie szczytowej budynku mieszkalnego znajduje się otwór okienny o wymiarach 1,15 m x 1,45 m, w którym zamontowana jest stara drewniana stolarka okienna. Wewnątrz pomieszczenia kuchni, które doświetla okno, nie stwierdzono śladów świadczących o wykonaniu tego otworu w obecnym czasie. Na zewnątrz przy otworze okiennym zostały jedynie uzupełnione ubytki muru zaprawą klejową. Organ I instancji ustalił ponadto, że [...] nie posiada żadnych dokumentów dotyczących legalności budowy przedmiotowego budynku, jak też jego rozbudowy od strony podwórka o część o wymiarach 4,20 m x 3,10 m dokonanej w latach 70- tych (pomieszczenie łazienki z wiatrołapem). M. J. oświadczyła, że: - otwór okienny istniał od początku budowy budynku, - wejście do piwnicy było wykonane razem z budową domu w latach 30-tych pierwotnie o konstrukcji drewnianej, a po wojnie zostało przemurowane cegłą paloną, - nie prowadziła żadnej budowy, ganek został jedynie ocieplony styropianem, a elewacje zatarto klejem w latach 90-tych. Obecny podczas oględzin świadek [...] oświadczył, że okno w ścianie szczytowej od strony działki I. K. istnieje w tym samym miejscu od 50 lat. Pismem z dnia 30.06.2015r. I. K. wniosła o wydanie przez organ I instancji decyzji nakazującej likwidację otworu okiennego, kwestionując twierdzenia o tym, że otwór okienny wykonany był na początku budowy budynku. W tym zakresie strona podniosła, że otwór został wybity w murze – na dowód czego przedłożyła opinię z dnia 26.06.2015r. wydaną przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane. I. K. przedłożyła również kserokopię planu zagospodarowania działki z maja 1974r. Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie M.J. przedłożyła do akt sprawy oświadczenia: [...] - na dowód istnienia okna w ścianie szczytowej w latach ubiegłych, tj. w czasie kiedy w budynku mieszkalnym mieściło się biuro Gromadzkiej Rady Narodowej w Andruszkowicach (w latach od 1955 do 1970). Decyzją z dnia [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 z zm.), orzekł o odmowie wydania dla M. J. nakazu dokonania zamurowania otworu okiennego, istniejącego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, usytuowanego na terenie działki nr ewid. A, położonej w miejscowości Strochcice, gm. Samborzec, w odległości około 2,0 m od granicy działki I. K.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. K., powołując się na § 20 ust. 1 oraz § 78 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). W toku postępowania odwoławczego organ II instancji pismem z dnia 5.11.2015r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego poprzez umożliwienie udziału w przedmiotowym postępowaniu pominiętych stron: [...] (które są wraz z I. K. współwłaścicielami działki nr ewid. B, graniczącej z działką o nr ewid. A) oraz doręczenie pominiętym stronom odpisu zaskarżonej decyzji z dnia 17.09.2015r., a ponadto sporządzenie szkicu sytuacyjnego określającego, w jakiej odległości obecnie znajduje się przedmiotowy budynek i sporne okno w stosunku do najbliżej usytuowanego budynku gospodarczego na sąsiedniej działce oraz opis techniczny tego budynku. W trakcie prowadzonego postępowania uzupełniającego organ I instancji przeprowadził w dniu 30.11.2015r. rozprawę administracyjną na terenie przedmiotowej działki, podczas której ustalił, że: - przedmiotowy otwór okienny w ścianie szczytowej znajduje się w odległości 7,6 m, licząc od rogu ściany budynku gospodarczego na sąsiedniej działce I. K., - budynek gospodarczy na sąsiedniej działce o nr ewid. B to budynek o konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym pokrytym eternitem falistym, usytuowany ścianą szczytową w odległości 6,5 m od ściany szczytowej budynku mieszkalnego, posiadającej przedmiotowy otwór okienny. Biorący udział w rozprawie [...] (spadkobierca po zmarłej [...]) oświadczył, że otwór okienny w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego M. J. istnieje od czasu jego wybudowania. M. J. oświadczyła, że otwór okienny był zawsze w pomieszczeniu kuchni, a przy ankrowaniu budynku zwichrowane okno było jedynie wypoziomowane. Natomiast [...], pełnomocnik I. K. stwierdził, że przedmiotowy otwór okienny został wybudowany po 1995r. Organ odwoławczy, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisaną na wstępie decyzję podkreślił, że budynek mieszkalny, stanowiący obecnie własność M. J., został wybudowany w 1934r. na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże z uwagi na upływ czasu, wojnę, zmianę właściciela nieruchomości, nie zachowały się żadne dokumenty. Sporny otwór okienny istnieje od bardzo wielu lat. Istniał w już w latach 50- tych, kiedy w budynku od 1955r. do 1970r. mieściło się biuro Gromadzkiej Rady Narodowej w Andruszkowicach z siedzibą w Strochcicach – czego dowodzą zeznania świadków. W ocenie organu II instancji, przedmiotowy otwór okienny najprawdopodobniej istnieje od początku budowy budynku mieszkalnego, zaś brak dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje podstawy do stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość o istotnym odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych. Niedopuszczalność domniemywania niezgodności wspomnianego usytuowania z pozwoleniem na budowę, a także obciążania inwestorów i ich następców prawnych skutkami niezachowania pozwolenia na budowę wynika stąd, że obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej, a więc również pozwolenia na budowę, o jakim to obowiązku mowa w art. 63 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., został wprowadzony do systemu prawa budowlanego dopiero w tej ustawie. Przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), jak również wcześniejsze przepisy, zasadniczo nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z jego użytkowaniem. Natomiast organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez 5 lat. Dlatego też organ II instancji uznał, że obowiązki wynikające z art. 63 ust. 1 Prawa budowlanego nie mogą odnosić się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 1.01.1995r. Z kolei przepis art. 277 ust. 1 lit b) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16.02.1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928r. nr 23, poz. 202) obowiązujący w dacie budowy przedmiotowego obiektu stanowił, że nowe budynki powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej podanych odległości od granic sąsiadów, wynoszących w przypadku budynków ogniotrwałych, posiadających od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi - 4 m. Jakkolwiek usytuowanie przedmiotowego otworu okiennego w ścianie znajdującej się w odległości około 2,0 m od granicy z sąsiednią działką było niezgodne z tym przepisem, to organ zauważył, że problematyka budowy w zbliżeniu do granic sąsiednich nieruchomości i zabudowy (poza względami bezpieczeństwa przeciwpożarowego) należy zasadniczo do materii prawa sąsiedzkiego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie poza naruszeniem przepisów określających odległości obiektu od granicy nie można stwierdzić, biorąc pod uwagę usytuowanie przedmiotowego budynku w stosunku do zabudowy na sąsiedniej działce (7,6 m), by niezachowanie wymaganej odległości okna w budynku od granicy powodowało powstanie zagrożenia pożarowego lub uszkodzenia mienia, które z kolei mogłoby być uznane za podstawę do wydania rozstrzygnięcia nakazującego wykonanie przeróbek. Reasumując organ stwierdził, że odnośnie budynków już wybudowanych – a więc takich jak przedmiotowy – obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a więc § 12 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 3 nie mają zastosowania. Przepisy tego rozporządzenia znajdują zastosowanie wobec budynków wzniesionych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów tylko w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego i o ile budynki te są użytkowane i zagrażają życiu ludzi. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że w chwili obecnej usytuowanie budynku na działce nr ewid. A nie stwarza zagrożenia, o którym mowa wyżej, w szczególności w stosunku do budynku gospodarczego znajdującego się na sąsiedniej działce o nr ewid. B. Oba budynki są murowane, pokryte materiałem niepalnym, a więc ogniotrwałe oraz oddziela je pas wolnej przestrzeni i to decyduje, że nie występuje ryzyko rozprzestrzeniania się ognia na budynek sąsiedni, w szczególności z powodu usytuowania spornego okna znajdującego się w odległości 7,6m od ściany szczytowej budynku na sąsiedniej działce. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie stwierdził, że nie zachodzą w sprawie podstawy do nałożenia na obecnego właściciela jakichkolwiek nakazów dotyczących okna istniejącego we wschodniej ścianie szczytowej tego budynku, usytuowanej w odległości około 2,0 m od granicy. Jednak wydanie przez organ I instancji decyzji a contrario (odmawiającej wykonania obowiązku) w oparciu o przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nie było prawidłowe. Wynika to z faktu, że postępowanie naprawcze, którego podstawą jest przepis art. 51 Prawa budowlanego, prowadzone jest zawsze z urzędu, a w przypadku, gdy w danej sprawie brak jest konkretnej normy prawnej, której naruszenie tworzy stan sprzeczności z prawem, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do wydania decyzji w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego, a postępowanie naprawcze winno zakończyć się decyzją umarzającą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach I. K. zarzuciła naruszenie: 1. art. 277 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16.02.1928r poprzez uznanie z jednej strony, iż w stanie faktycznym sprawy bliżej nieokreślone "prawo sąsiedzkie" ma pierwszeństwo przed przepisami prawa obowiązującego w dacie wznoszenia budynku na działce ewidencyjnej nr A, jak również uznanie, iż przepisy przywołanego rozporządzenia nie mają zastosowania w stanie faktycznym sprawy bowiem nie odnoszą się do budynków wzniesionych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek został wzniesiony na działce ewidencyjnej nr A w 1934r., a więc w dacie obowiązywania przepisów rozporządzenia; 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że okno umieszczone w ścianie szczytowej budynku powstało w chwili jego wznoszenia, podczas gdy załączona do akt sprawy opinia [...] – niezakwestionowana przez organy prowadzące postępowanie – wskazuje, iż powstanie otworu okiennego miało miejsce w innym czasie niż wznoszenie budynku, co ma zasadniczy wpływ na dokonanie ustaleń w zakresie konieczności usunięcia nielegalnie powstałego otworu okiennego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r., poz. 718), zwana dalej P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Tym samym sąd administracyjny bada – w odpowiedniej kolejności – zgodność z prawem całego postępowania administracyjnego i prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia danego typu wad może bowiem eliminować potrzebę ustalania innego rodzaju uchybień. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji, następnie kontroluje przestrzeganie przez organ przepisów postępowania, a dopiero w ostatniej kolejności prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję organu I instancji o odmowie wydania dla M. J. nakazu dokonania zamurowania otworu okiennego, istniejącego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, usytuowanego na terenie działki nr ewid. A, położonej w miejscowości [...], w odległości około 2,0 m od granicy działki I. K. i umarzająca postępowanie organu I instancji w tej sprawie. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że: - budynek posadowiony na działce nr A "został wybudowany w 1934r. na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże żadne dokumenty z uwagi na upływ czasu, wojnę, zmianę właściciela nieruchomości nie zachowały się", - "sporny otwór okienny istnieje od bardzo wielu lat, jest faktem pewnym, że istniał w już w latach 50 – tych, kiedy w budynku tym od 1955r do 1970r. mieściło się biuro Gromadzkiej Rady Narodowej w [...] – co dowodzą zeznania świadków", - "przedmiotowy otwór okienny najprawdopodobniej istnieje od początku budowy budynku mieszkalnego, zaś niezachowanie się dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje podstawy do stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość o istotnym odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę w aspekcie przepisów techniczno - budowlanych", - w ścianie szczytowej budynku znajduje się otwór okienny, pozostający w odległości około 2,0 m od granicy działki sąsiedniej, - przedmiotowy otwór okienny w ścianie szczytowej znajduje się w odległości 7,6 m, licząc od rogu ściany budynku gospodarczego na sąsiedniej działce. Organ odwoławczy podniósł również, że obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej, a więc również pozwolenia na budowę został wprowadzony dopiero przepisem art. 63 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r. Natomiast przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), jak również wcześniejsze regulacje, zasadniczo nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z jego użytkowaniem. Z kolei organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez 5 lat. Organ podkreślił, że nie wszystkie regulacje zawarte w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 690) mają zastosowanie do obiektów wybudowanych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Zdaniem organu, przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 3 nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż: - po pierwsze, przedmiotowy budynek został wzniesiony legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów; - po drugie, otwór okienny, znajdujący się w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku od strony sąsiedniej działki o nr ewid. B, nie stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, w szczególności w stosunku do budynku gospodarczego na działce o nr ewid. B; oba budynki są bowiem murowane, pokryte materiałem niepalnym, a więc ogniotrwałe oraz oddziela je pas wolnej przestrzeni, ponadto sporne okno znajduje się w odległości 7,6 m od ściany szczytowej budynku na sąsiedniej działce. Uwzględniając powyższe okoliczności organ zwrócił uwagę na niedopuszczalność domniemywania niezgodności usytuowania otworu okiennego z pozwoleniem na budowę, a także obciążania inwestorów i ich następców prawnych skutkami niezachowania pozwolenia na budowę. W ocenie organu, wobec braku konkretnej normy prawnej, której naruszenie tworzy stan sprzeczności z prawem koniecznym było umorzenie prowadzonego postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy K.p.a. ustanawiają dla organów administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.) oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). – przy jednoczesnym zachowaniu reguł jego oceny określonych w art. 80 K.p.a. Zdaniem Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy obowiązkom tym organ nie sprostał. W sprawie niniejszej kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia miało ustalenie daty powstania spornego otworu okiennego, a w konsekwencji zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie. Za niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy należy uznać stwierdzenie organu odwoławczego o tym, że "przedmiotowy otwór okienny najprawdopodobniej istnieje od początku budowy budynku mieszkalnego, zaś niezachowanie się dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje podstawy do stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość o istotnym odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę w aspekcie przepisów techniczno- budowlanych". Należy wskazać, że w aktach administracyjnych znajduje się złożone w dniu 30.06.2015r. pismo I. K. (K-I-18 – "Odwołanie"), w którym strona, odnosząc się do pisma organu I instancji o tym, że "kwestionowany otwór, jak też schody do piwnicy istnieją od początku wybudowania (w latach 30 – tych) danego budynku" zwróciła uwagę, że "nie trzeba być inspektorem budowlanym, żeby zauważyć że okno nie pasuje do całości i jest wybite w murze". W załączeniu skarżąca przedstawiła opinię z dnia 26.06.2015r. autorstwa [...] (K-I-18d), posiadającego uprawnienia kierownika budowy, dotyczącą spornego otworu okiennego. W piśmie tym stwierdzono że, cyt.: "Szczyt budynku mieszkalnego wykonany jest z cegły palonej. Nie jest prawdą jak twierdzi komisja, że otwór okienny znajdujący się w ścianie wykonany był od początku budowy. Nad oknem brak jest widocznego nadproża jest przytynkowane. Otwór okienny nie jest zrobiony z cegły, całość otworu wraz z ościeżnicą jest przytynkowana. Pozostałe otwory okienne jakie istnieją w tym budynku są wybudowane od początku budowy". W piśmie z dnia 10.12.2015r.( K-I-62). strona ponownie przedstawiła opinię [...] wskazując, że sporny otwór okienny został "wybudowany nielegalnie". Podnoszone przez stronę zastrzeżenia, z powołaniem się na opinię [...] nie zostały przez organ w żaden zweryfikowane oraz ocenione. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei z mocy art. 78 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (§ 1). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2). W sytuacji takiej jaka ma miejsce w sprawie niniejszej, a więc braku zachowanych dokumentów związanych z budową budynku mieszkalnego, konieczne jest sięgnięcie przez organ po wszelkie dostępne środki dowodowe przewidziane w procedurze administracyjnej pomocne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności te, które przedkładają strony. Pominięcie przez organ dowodów przedstawionych przez stronę i brak odniesienia się do nich należy ocenić jako naruszenie nie tylko wskazanych wyżej przepisów K.p.a., ale również art. 75 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Zadaniem uzasadnienia – stanowiącego integralny składnik decyzji – jest bowiem wyjaśnienie stronie jej dyspozytywnej części, którą jest rozstrzygnięcie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.05.2000r. o sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji ma istotne znaczenie dla stosowania zasad postępowania administracyjnego tj. zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.) – realizowanych na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że organ odwoławczy ma obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz jej rozstrzygnięcia, w ramach czego następuje równolegle kontrola prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27.10.2015r., LEX nr 1939332). W sprawie niniejszej wymogi te nie zostały spełnione. Podkreślić należy, że obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do wszystkich zarzutów strony podnoszonych w trakcie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26.01.2012r. o sygn. akt II SA/Kr 1873/11, LEX nr 1113945, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10.12.2008r. o sygn. akt II SA/Po 382/08, LEX nr 528343). Ewentualne pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych i zarzutów podnoszonych przez stronę mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza bowiem przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.04.2001r. o sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635). W kontekście przedstawionych rozważań zasadny jest zarzut skargi (s.4 jej uzasadnienia), że organ nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów strony co do przyjętej daty powstania spornego otworu okiennego oraz pominął twierdzenia i dowody zgłoszone przez stronę i jej pełnomocnika. W szczególności nie zweryfikował podnoszonych zarzutów zawartych w piśmie skarżącej z dnia 30.06.2015r. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, a w szczególności odniesie się do zarzutów oraz dowodów zgłoszonych przez stronę. Rozważy również, w trybie art. 136 K.p.a., przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów (w szczególności ponowne oględziny, ekspertyza techniczna) koniecznych do zweryfikowania podnoszonych przez skarżącą zarzutów, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II orzeczenia na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło