I OSK 2510/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-23
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Małgorzata Pocztarek, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt popełnienia przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej pośrednikowi w celu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy, uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie decyzji o wydaniu prawa jazdy, nawet jeśli przestępstwo to nie miało wpływu na wynik egzaminu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. wystarczający jest związek przyczynowy między popełnionym przestępstwem a wydaniem decyzji, a niekoniecznie wpływ przestępstwa na treść tej decyzji lub wynik egzaminu. Prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania jest wystarczającym dowodem popełnienia przestępstwa w tym kontekście. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami A. C. po wznowieniu postępowania. Wznowienie nastąpiło w związku ze sprzeciwem Prokuratora Apelacyjnego, który stwierdził, że A. C. uzyskała prawo jazdy kat. B w wyniku przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej pośrednikowi w celu pozytywnego zdania egzaminu. Organy administracji uchyliły pierwotną decyzję o wydaniu prawa jazdy i odmówiły jego wydania, uznając, że popełnienie przestępstwa stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. C., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 317/14 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 317/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami we wznowionym postępowaniu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.
W dniu [...] września 2012 r. Prokurator Apelacyjny w R. złożył sprzeciw od decyzji Starosty D. z [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wydania A. C. prawa jazdy kat. B. Ze sprzeciwu wynika, że A. C. uzyskała prawo jazdy kat. B w wyniku przestępstwa, uzyskując pozytywny wynik egzaminu państwowego za pomocą udzielenia korzyści materialnej w zamian za załatwienie sprawy, tj. zdanie egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym.
Starosta D. postanowieniem z [...] września 2012 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją Starosty D. z [...] czerwca 2008 r., w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. B dla A. C.
Następnie Starosta D. decyzją z [...] listopada 2013 r. uchylił własną decyzję z [...] czerwca 2008 r. oraz odmówił A. C. wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wobec A. C. prokurator umorzył postępowanie prawomocnym postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. W niniejszej sprawie nie wydano wyroku sądowego, to jednak w ocenie organu postanowienie prokuratora umarzające postępowanie jest równoważne wyrokowi sądowemu stwierdzającemu popełnienie przestępstwa. Starosta zwrócił uwagę, że okoliczności faktyczne i prawne przedstawione w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym przez prokuratora i dotyczące związanego z nim postępowania karnego nie podlegają ocenie organu administracji publicznej, gdyż organy nie są do tego w żaden sposób uprawnione. W związku z tym organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., tj. dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
A. C. wniosła odwołanie od tej decyzji żądając jej uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (SKO) decyzją z [...] stycznia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty D. z [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu SKO przychyliło się do stanowiska organu I instancji i wyjaśniło, że wynika ono z brzmienia art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.), który stawowi, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy. A contrario wynika z niego, że osobie która nie zdała takiego egzaminu (za taką uznać należy osobę która zdała egzamin w wyniku przestępstwa stwierdzonego w postępowaniu karnym), nie można wydać uprawnień do kierowania pojazdami.
A. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję SKO z [...] stycznia 2014 r. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1, 107 § 3, art. 8, 78 § 1 w zw. z art. 136, art. 80, 135, art. 145 § 1 pkt 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.,
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przez uznanie, że skarżąca udzielając korzyści majątkowej w zamian za pozytywny wynik egzaminu na prawo jazdy egzaminu tego nie zdała, wobec czego nie może jej być wydane uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B, w sytuacji gdy wręczenie korzyści majątkowej pośrednikowi nie miało żadnego wpływu na przebieg i wynik egzaminu.
W uzasadnieniu skarżąca przyznała, że dokonała wręczenia korzyści majątkowej pośrednikowi, który miał jej pomóc w uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu na prawo jazdy kat. B, jednakże podkreśliła, że przekazanie tej korzyści nie miało żadnego znaczenia dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu. W trackie przebiegu egzaminu skarżąca nie korzystała z żadnych pomocy oraz nie popełniła błędów, które mogłyby zaważyć na negatywnym wyniku egzaminu. Przebieg egzaminu był rejestrowany przez kamery umieszczone we wnętrzu pojazdu egzaminacyjnego. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego skarżąca przedstawiła dowody na poparcie swojego stanowiska, które jednak nie zostały uwzględnione, jako że – zdaniem organu I instancji – nie miały decydującego znaczenia z punktu widzenia przedmiotowej sprawy. W ocenie skarżącej SKO bezkrytycznie podzieliło tok rozumowania organu I instancji, uznając za wystarczające argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji Starosty D.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z 18 czerwca 2014 r., II SA/Rz 317/14, stwierdził, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy administracji jest bezsporny. Skarżąca w skardze argumentuje za koniecznością przeprowadzenia postępowania w szerszym zakresie, a to na okoliczność braku wpływu wręczenia korzyści majątkowej na przebieg i wynik egzaminu. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej.
Jedną z przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego jest istnienie związku przyczynowego między wydaną decyzją a popełnionym przestępstwem, np. użyciem przemocy, groźbą karalną czy udzieleniem korzyści majątkowej (por. rozdział XXIX k.k. - art. 224, 228-231). Sporne jest przy tym pojęcie przestępstwa. Wydaje się, że należy rozumieć je ściśle, jako czyn w rozumieniu kodeksu karnego, tj. zbrodnie i występki, a nie każdy czyn zagrożony karą (tak nowsze komentarze: Z. Janowicz, Komentarz, 1999, s. 383, czy B. Adamiak (w:) Komentarz, 2014, s. 580). Gdyby bowiem ustawodawca dążył do wprowadzenia szerszej podstawy wznowienia, posłużyłby się tym ostatnim pojęciem (B. Adamiak [w:] System 9, s. 252). Odmienne stanowisko zajmował E. Iserzon (E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 196), obejmując tym również pojęcie wykroczenia. W literaturze postępowania administracyjnego autorzy opowiadają się za wąskim rozumieniem przestępstwa na tle art. 145 § 1 pkt 2, ale obejmującym również czyny karalne nieletnich (por. G. Krawiec, Wznowienie..., s. 96). Zdaniem B. Adamiak nie ma znaczenia to, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji. Nie musi więc istnieć związek między treścią decyzji a przestępstwem, ale musi istnieć jedynie między przestępstwem a wydaniem decyzji. Taka interpretacja wynika z porównania treści art. 145 § 1 pkt 1 oraz 2 (B. Adamiak [w:] Komentarz, 2014, s. 581). Por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 marca 2013 r., II SA/Go 1099/12, LEX nr 1305653: "1. Dla wznowienia postępowania nie ma znaczenia, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji, wystarczy tylko zaistnienie związku przyczynowego pomiędzy jej wydaniem a samym przestępstwem. Ponadto wznowienie na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu". Sąd I instancji w całości podzielił przedstawione wyżej stanowisko doktryny i orzecznictwa.
W niniejszej sprawie faktu popełnienia przez skarżącą przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej pośrednikowi, który miał pomóc jej w uzyskaniu pozytywnego wyniku w egzaminie na prawo jazdy kat. B nie kwestionuje ona sama. Postępowanie wobec A. C. zostało przez Prokuratora Apelacyjnego w R. umorzone prawomocnym postanowieniem z [...] stycznia 2012 r., [...] wobec tego, że korzyść została przyjęta, a sprawca zawiadomił organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa zanim organ się o nim dowiedział (art. 230a § 3 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k.). Związek przyczynowy pomiędzy wydaniem decyzji przez Starostę D. z [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wydania skarżącej prawa jazdy kat. B, a popełnieniem przez nią opisanego wyżej przestępstwa jest oczywisty. Bez znaczenia jest, w świetle powyższych rozważań, czy popełnienie przestępstwa wpłynęło na wynik egzaminu na prawo jazdy złożonego przez p. A. C. i w efekcie na treść decyzji. Stąd zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a, art. 8 k.p.a, art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., art. 80 k.p.a. są bezzasadne.
Organy prawidłowo stwierdziły, iż zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę po wznowieniu postępowania na skutek sprzeciwu Prokuratora Apelacyjnego w R. organ I instancji prawidłowo stosując art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił opisaną decyzję Starosty D. z [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. B A. C. i odmówił jej wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Akceptując rozstrzygnięcie organu I instancji SKO stwierdziło, że z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., nr 30, poz. 151 ze zm.) wynika, ze prawo jazdy jest wydawane osobie, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy. A contrario, osobie która nie zdała takiego egzaminu, a za taką należy uznać osobę, która zdała ten egzamin w wyniku przestępstwa stwierdzonego w postępowaniu karnym, nie można wydać uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd I instancji w całości podzielił powyższą argumentację.
Czyni to zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami całkowicie bezzasadnym. Zarzuty skarżącej naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. sprowadzały się do opisanego wyżej głównego zarzutu skargi, tj. że popełnienie przez skarżącą przestępstwa nie miało wpływu na treść decyzji, w związku z czym wznowienie postępowania, a następnie uchylenie decyzji o przyznaniu jej prawa jazdy i wydanie decyzji odmownej było niezasadne. W świetle wcześniejszych rozważań zarzut naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. należy także uznać za chybiony.
Końcowo Sąd I instancji zauważył, że prawidłowo organ I instancji nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności po myśli art. 108 § 1 k.p.a., gdyż pozostawienie uprawnienia do kierowania pojazdami osobie, która nie zdała egzaminu na prawo jazdy powoduje realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 18 czerwca 2014 r., II SA/Rz 317/14, wniosła A. C. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:
1. naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego – art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca udzielając korzyści majątkowej w zamian za pozytywny wynik egzaminu na prawo jazdy, egzaminu tego nie zdała, wobec czego nie może jej być wydane uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B, w sytuacji, gdy popełnienie tego przestępstwa nie miało wpływu na przebieg i wynik egzaminu.
2. naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a. tj. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i okoliczności sprawy, mimo, iż taki obowiązek ciąży na organie administracji publicznej zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a poprzestanie jedynie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i w konsekwencji niedostateczne i niepełne uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji,
- art. 8 k.p.a. poprzez uniemożliwienie realizacji zasady pogłębiania [zaufania] obywateli do organów państwa z uwagi na nienależyte uzasadnienie wydanej decyzji i zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń;
- art. 11 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek, jakimi winny kierować się organy przy załatwianiu sprawy, a w konsekwencji naruszenie zasady przekonywania stron w celu doprowadzenia do dobrowolnego wykonania decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu;
- art. 78 § 1 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i niedopuszczenie dowodów z kopii nagrania wideo rejestratorów zamieszczonych w samochodzie egzaminacyjnym, w którym skarżąca odbywała egzamin oraz z protokołu przesłuchania w charakterze świadka skarżącej w sprawie toczącej się w Sądzie Rejonowym w D. II Wydział Karny (sygn. akt [...]) na okoliczność przebiegu egzaminu, prawidłowego wykonywania manewrów przez skarżącą a także na okoliczność braku wpływu wręczenia korzyści majątkowej na przebieg i wynik egzaminu;
- art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu za udowodnione wszystkich okoliczności sprawy i w konsekwencji przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia;
- art. 135 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji organu I instancji, pomimo, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki warunkujące nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem nabyte przez skarżącą umiejętności w zakresie kierowania pojazdami nie powodowały stanu zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
- art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że uchylona decyzja S. D. z [...] czerwca 2008 r. została wydana w wyniku przestępstwa popełnionego przez skarżącą, co uzasadniało konieczność wznowienia postępowania i oparcie nowego rozstrzygnięcia na powołanym przepisie, w sytuacji, gdy popełnienie czynu zabronionego nie miało wpływu na wynik egzaminu na prawo jazdy;
- art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż zachodziły podstawy do zastosowania tego przepisu i uchylenia decyzji Starosty D. z [...] czerwca 2008 r.;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono między innymi, że skarżąca dokonała wręczenia korzyści majątkowej osobie, która miała jej pomóc w uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu na prawo jazdy kat. B, jednakże przekazanie tej korzyści nie miało w konsekwencji żadnego znaczenia dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu. Podczas przebiegu egzaminu skarżąca nie korzystała z żadnych pomocy oraz nie popełniła błędów, które mogłyby zaważyć na negatywnym wyniku egzaminu. Okoliczności tych organy nie wyjaśniły. W żadnym przypadku nie można uznać, że fakt wręczenia korzyści majątkowej przez skarżącą był koniecznym warunkiem uzyskania przez nią pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego, stąd wbrew twierdzeniom WSA w Rzeszowie nie można jednoznacznie uznać, iż w tej sytuacji zachodził związek przyczynowy uzasadniający pozbawienie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została udzielona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły, zatem należało odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W związku z tym rozpatrzeniu w pierwszej kolejności zasadniczo podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Tym niemniej, w niniejszej sprawie aby stwierdzić, czy doszło do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, najpierw należy ustalić jego konieczny zakres.
Kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja wydana została w wyniku wznowienia postępowania, a przesłankę wznowienia stanowił art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli ustalenie, że decyzja Starosty D. z [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wydania A. C. prawa jazdy kat. B., wydana została w wyniku przestępstwa, co następnie stanowiło podstawę do jej uchylenia i wydania decyzji odmownej, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do tego, że niekwestionowany fakt wręczenia korzyści majątkowej osobie, która miała A. C. pomóc w uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu na prawo jazdy kat. B (co wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 230a § 1 k.k., potwierdzonego prawomocnym postanowieniem prokuratora o umorzeniu postępowania z 27 stycznia 2012 r.) – w ostatecznym rezultacie nie miał żadnego znaczenia dla uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu przez skarżącą.
W związku z tym zauważyć należy, że przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. W porównaniu z konstrukcją przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wprowadzono tu ograniczenia wpływu przestępstwa na treść decyzji, a oparto na związku przyczynowym pomiędzy przestępstwem a wydaniem decyzji. Ponadto przesłanka wznowienia postępowania wyliczona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego, lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Tak więc art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a zatem przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego określonych w rozdziale XXIX k.k. (por. też B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z 16 listopada 2012 r., I FSK 1930/11, OSP 2015/1/11, odnośnie analogicznych przepisów ordynacji podatkowej). Przestępstwo z art. 230a § 1 k.k. należy do tego typu przestępstw.
Ponieważ nie jest to przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej, to tylko na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że obok poglądów wskazujących na wyłączność stwierdzania zaistnienia przestępstwa przez sąd karny (np. W. Taras, glosa do wyroku NSA z 2 lutego 2007 r., I OSK 418/06), w piśmiennictwie prezentowane jest stanowisko, że skoro ustawodawca, odmiennie od rozwiązań przyjętych w ordynacji podatkowej, w k.p.a. nie wprowadził ograniczenia stwierdzenia przestępstwa wyłącznie dla sądów karnych, to zatem także orzeczenie innych uprawnionych organów ma znaczenie prawne (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "k.p.a. Komentarz", C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 547). Do tej ostatniej koncepcji przychyla się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę i uznaje prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania wydane na podstawie art. 230a § 3 k.k. za dowód potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa.
Skoro zatem, jak wyjaśniono wyżej, art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga jedynie związku przyczynowego pomiędzy przestępstwem, a wydaniem decyzji, ale już nie jej treścią, to jest oczywiste, że przestępne działanie skarżącej kasacyjnie polegające na wręczeniu korzyści majątkowej osobie, która miała jej pomóc w uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu na prawo jazdy, ma związek z wydaną decyzją. Z samych znamion przestępstwa wynika bowiem, że działanie skarżącej "miało jej pomóc w uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu na prawo jazdy", co było warunkiem koniecznym uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Niezależnie zatem od tego, czy uprawnienia do kierowania pojazdami skarżąca kasacyjnie uzyskała w oparciu o art. 90 Prawa o ruchu drogowym, czy w oparciu o art. 11 ustawy o kierujących pojazdami (jak przyjął za organem odwoławczym Sąd I instancji), to norma zawarta w ust. 1 pkt 4 obydwu tych przepisów była identyczna. Do uzyskania prawa jazdy niezbędny był pozytywny wynik egzaminu państwowego dla danej kategorii, a uzyskanie takiego wyniku było celem przestępstwa popełnionego przez skarżącą kasacyjnie. Czy zatem ostatecznie przestępstwo pomogło w osiągnięciu pozytywnego wyniku z egzaminu, czy też nie, nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy decydującego znaczenia, gdyż niewątpliwie istniał związek przyczynowy pomiędzy przestępstwem, a uzyskaniem przez skarżącą kasacyjnie uprawnień do kierowania pojazdami, o czym orzeczono w decyzji.
Z tego powodu, badanie wpływu przestępstwa na sam wynik egzaminu na prawo jazdy nie ma znaczenia w kontekście przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zaniechania wyjaśnienia sprawy w tym zakresie uznać należy zatem za niezasadne.
Mając to na uwadze, na podstawie 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło