II OSK 2372/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-01

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Paweł Miładowski, Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości, którzy złożyli wniosek o jej zwrot, mają przymiot strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Byłym właścicielom wywłaszczonej nieruchomości, którzy złożyli wniosek o jej zwrot, nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jeśli nie posiadają prawomocnej decyzji administracyjnej o zwrocie nieruchomości. Roszczenie o zwrot nieruchomości nie jest wystarczającą podstawą do wywodzenia interesu prawnego w takim postępowaniu, a prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego w innej sprawie, które przesądziło o braku przymiotu strony, wiąże sąd w kolejnym postępowaniu.
Stan faktyczny
M. T. K. i H. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skarżący, byli właściciele części nieruchomości, domagali się zwrotu działki z uwagi na niezrealizowany cel wywłaszczeniowy i twierdzili, że powinni posiadać przymiot strony. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie są stronami, ponieważ przenieśli własność nieruchomości na Skarb Państwa i nie są już właścicielami działki objętej inwestycją. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant st. asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. T. K. i H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 327/16 w sprawie ze skargi M. T. K. i H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 327/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalił skargę M. K. i H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta B. zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...] (drogi powiatowej) na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w B., między innymi na działce nr [...]. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli M. K. i H. K., wskazując, że podjęli działania mające na celu zwrot na ich rzecz działki o nr [...] z uwagi na niezrealizowany cel wywłaszczeniowy, a zatem powinni posiadać przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Zarzucili organowi I instancji, że jego działania mają na celu pozbawienie byłych właścicieli odszkodowania. Ponadto stwierdzili, że brak zawieszenia przez organ I instancji postępowania, zgodnie z ich wnioskiem z dnia 18 września 2013 r. i wydanie pozwolenia na budowę, narusza art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynikiem czego wszystkie prace związane z budową ul. [...] są samowolą budowlaną. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu przedstawił szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał, że odwołujący się nie byli stroną tego postępowania. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] września 1986 r., Rep. A [...], odwołujący się współwłaściciele działek o nr geod. [...] i [...] o łącznej powierzchni 5155 m2 przenieśli własność przedmiotowych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Organ opisał działki nr [...], która w wyniku przeprowadzony procesów scalania i podziałów obecnie wchodzi w skład działki nr [...] będącej pasem drogowym. Zdaniem organu, zaskarżona decyzja nie przewiduje żadnych podziałów nieruchomości w miejscu, w którym zlokalizowana była działka [...]. W świetle więc powyższych wskazań oraz mając na uwadze roszczenia M. K. i H. K. o zwrot części działki [...] niezajętej pod realizację inwestycji celu publicznego, organ uznał, że odwołującym w przedmiotowej sprawie dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie przysługuje przymiot strony w myśl art. 28 K.p.a., gdyż nie należą do grona podmiotów, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zaskarżone postępowanie. Odwołujący się nie są bowiem właścicielami nieruchomości o zwrot których występują, zaś wszystkie postępowania scaleniowe i podziałowe dotyczące działek będących pasem drogowym miały miejsce po przeniesieniu prawa własności do działki [...] na rzecz Skarbu Państwa. Także działania roszczeniowe odwołujących się nie mają wpływu na rozstrzygnięcia organów administracji architektoniczno-budowlanych. Dodatkowo organ wskazał, że z uzyskanych informacji wynika, że postępowanie dotyczące zwrotu działki nr [...] (obecnie wchodzącej w skład działki nr [...]), prowadzone przez Starostę B., zostało zawieszone. Stwierdził też, że z uwagi na formalny charakter rozstrzygnięcia brak jest możliwości odniesienia się do merytorycznych zarzutów zawartych w odwołaniu. W jego ocenie, zarówno wniosek o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2013 r. w trybie art. 135 K.p.a., jak również wniosek z dnia 13 grudnia 2013 r. o wszczęcie z urzędu na podstawie art. 234 K.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zostaną rozpatrzone oddzielnym pismami. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku M. K. i H. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107, oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazali m.in., że nie figurują jako właściciele ww. działki w żadnym dokumencie, lecz właścicielem jest Skarb Państwa, który nabył jej własność na podstawie wywłaszczenia tej nieruchomości na cel publiczny, którego nie zrealizował, co umożliwia skarżącym o ubieganie się o jej zwrot na podstawie art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Skarżący złożyli pismo procesowe z dnia 10 czerwca 2016 r., podnosząc w nim dodatkowe zarzuty dotyczące naruszenia art. 234 w zw. art. 61a § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 138, art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W odpowiedzi na powyższe pismo, organ pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. wyjaśnił, że zarzuty w nim podniesione są niezasadne. Wskazał między innymi, że ze znajdujących się zaś w aktach sprawy wypisów z ewidencji gruntów wynika, że na dzień wydawania niniejszej decyzji Prezydenta Miasta B., skarżący nie byli właścicielami żadnej z nieruchomości objętej inwestycją bądź znajdującej się w obszarze oddziaływania drogi. Dlatego decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2001 r., znak: [...], stwierdzająca, że z dniem 1 stycznia 1999 r. m.in. nieruchomość o nr ewid. gr. [...] (której część dotyczy niniejszej inwestycji) stała się z mocy prawa własnością Gminy B., odnosząca się do wcześniejszego stanu własnościowego nieruchomości, która w całości nie stanowiła działki przeznaczonej pod niniejszą inwestycję, nie miała wpływu na nadanie skarżącym przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponadto, w ocenie organu, przepisy specustawy drogowej nie zobowiązują organów administracji architektoniczno-budowlanej do zawiadamiania innych osób niż stron postępowania o prowadzonym postępowaniu o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 327/16, oddalając skargę wskazał, że w sprawach dotyczących zezwoleń na realizację inwestycji drogowych krąg stron powinien być ustalany na podstawie art. 28 K.p.a. w związku z art. 11i ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), zwanej dalej "specustawą", w tym także w kontekście zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Mając to ma względzie Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, że skarżący nie byli stroną postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nie są aktualnie właścicielami nieruchomości, które ewentualnie mogłyby prowadzić do uznania istnienia ich interesu prawnego. Powołując się na prawomocny wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 1992/15 (w wyniku omyłki pisarskiej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano "II SA/Wa 1992/15"), stwierdził, że takiego interesu prawnego nie uzasadnia okoliczność złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości aktualnie przewidzianej w zaskarżonej decyzji pod pas drogowy. Dopiero bowiem prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie w formie decyzji administracyjnej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowi podstawę do wpisu nowych właścicieli w księdze wieczystej, a na tej podstawie także w rejestrze gruntów. Nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości (por. wyroki NSA: z 6 września 2013 r., II OSK 1712/13; z 6 września 2013 r., II OSK 1711/13; z 13 stycznia 2010 r., I OSK 655/09, z 25 października 2006 r., II GSK 163/06). W kontekście powyższego jako niezasadny Sąd uznał zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu powołanego przepisu dla rozstrzygnięcia o nieważności decyzji Prezydenta Miasta B.. W niniejszej sprawie kwestia tych zgodności nie była żadnym zagadnieniem wstępnym dla wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji ani, co już wskazywano wyżej, nie wpływała na brak przymiotu stron u skarżących. Ponadto Sąd podkreślił, że wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1992/15, który stał się prawomocny, oddalono skargę Marii T. K. i H. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], która jest również przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej. A wypowiedziana w tym wyroku jako prawomocnym ocena prawna, zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", jest wiążąca nie tylko dla strony i Sądu, który go wydał. Jako niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. Ustalony przez ten organ stan faktyczny sprawy i zebrane w tym celu dowody, a także ich ocena, a następnie stosowna ich analiza przeprowadzona w uzasadnieniu decyzji, w pełni odpowiadają wymogom wynikającym ze wskazanych wyżej przepisów dotyczących postępowania administracyjnego. Kwestia zaś pominięcia przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia się do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...], pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia tego organu. Nawet stwierdzenie nieważności tej decyzji decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], na co się powołują skarżący w piśmie z dnia 10 czerwca 2016 r., niczego w sprawie nie zmieniło w kontekście oceny na dzień 22 stycznia 2014 r. (data zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji) braku przymiotu strony skarżących w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2013 r. Sąd nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W stanie faktycznym i prawnym sprawy organ nie rozpoznawał merytorycznie zaskarżonej decyzji organu I instancji, a zatem nie mógł jej uchylić albo stwierdzić jej nieważności. Odnośnie nieprawidłowego zakwalifikowania przez Wojewodę [...] pisma skarżących z dnia 28 października 2013 r. jako odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Sąd zwrócił uwagę, że sami skarżący wskazali, że jest to odwołanie, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., złożyli M. K. i H. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 170 i art. 171 p.p.s.a. przez stwierdzenie Sądu, że wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1992/15 wiąże Sąd, również w zakresie, w jakim WSA w Warszawie się nie wypowiadał; - art. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez uznanie przez Sąd, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 [§ 1] p.p.s.a. oraz art. 234 K.p.a. w zw. art. 61a § 1 K.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że Wojewoda Podlaski nie pozostaje w bezczynności; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 [§ 1] p.p.s.a. oraz art. 156 § 1 K.p.a. w zw. art. 157 § 3 K.p.a. przez uznanie przez Sąd, że Wojewoda Podlaski nie pozostaje w bezczynności; - art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z nierespektowaniem zasady niekonkurencyjności, błędną wykładnię art. 234 K.p.a. w zw. art. 12 ust. 4 specustawy, art. 156 § 1 K.p.a. w zw. art. 157 § 3 K.p.a., oraz art. 234 K.p.a. w zw. art. 61a § 1 K.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 234 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., tj. w związku z niewyjaśnieniem stanu faktycznego, pominięciem dowodów z postępowania prowadzonego w trybie skarg i wniosków, niezebraniem i nierozpatrzeniem całego materiału dowodowego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mimo rażącego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 7 i art. 8 K.p.a., w związku z brakiem wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie wyjaśnieniem przyczyn nieuwzględnienia materiału dowodowego oraz błędne uzasadnienie prawne; - art. 141 p.p.s.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku jednoznacznego stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co w sposób oczywisty może mieć wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do wykazania, czy byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości wnioskujący o jej zwrot mają interes prawny i powinni być traktowani jako strony w postępowaniu o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na części tej nieruchomości, które objęte są wnioskiem o zwrot. Jednak kwestia zwrotu nieruchomości musi być rozpoznawana w kontekście tego jak danym gruntem można co do zasady zadysponować w postępowaniu o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Czy wymaga to zgody podmiotu wywodzącego swoje uprawnienia właścicielskie i czy ma ewentualnie wpływ na los postępowania o zwrot nieruchomości. Chodzi bowiem o rozstrzygnięcie w sferze praw i obowiązków, dających podstawę do władania nieruchomością. Jakkolwiek w orzecznictwie NSA przyjmowano, że roszczenie o zwrot nieruchomości jest wystarczająca podstawą do wywodzenia interesu prawnego, a w konsekwencji i uzyskania przymiotu strony, lecz w tej sprawie zaskarżona w postępowaniu zwykłym decyzja została uprzednio skontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym. Orzekający o poprawności postępowania nadzwyczajnego WSA w Warszawie prawomocnie przesądził już o braku przymiotu strony M. K. i H. K. w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wyrok ten i zawarty w nim pogląd wiązał Sąd I instancji w tej sprawie, a zatem ma rację rozumowanie przyjęte w zaskarżonym wyroku, że przymiot strony także w postępowaniu zwykłym skarżącym nie przysługiwał. Powoduje to, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i ulega oddaleniu. Ponadto argumentacja skargi kasacyjnej pomija, że w procedurze o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obowiązujące przepisy prawa abstrahują od uzyskania przez inwestora stosownej zgody, która miałaby stanowić tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera bowiem w sobie kilka elementów, w tym ten decydujący o wywłaszczeniu. Z mocy prawa właścicielem staje się Skarb Państwa lub odpowiednia jednostka samorządu terytorialnego. Z założenia mamy bowiem do czynienia z naruszeniem istoty prawa własności przy tego typu inwestycjach uzasadnionych z punktu widzenia istnienia interesu publicznego. Dlatego ustawodawca w specustawie drogowej w tym zakresie przewidział procedurę odszkodowawczą, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia, ale w odrębnym postępowaniu. Kwestie dotyczące zainicjowania postępowania o zwrot wywłaszczonej przed laty nieruchomości nie mają znaczenia dla legalności wydanego zezwolenia, jak i nie przekładają się na istnienie interesu prawnego byłych właścicieli nieruchomości, którzy w trakcie postępowania administracyjnego o wydanie takiego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jak i w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego jego kontroli próbowali uzyskać skutek w postaci prawnego zwrotu nieruchomości, obecnie objętej przedmiotową inwestycją. Jednak takiego skutku nie osiągnęli nawet w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...], co nastąpiło w związku z decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...]. Jak bowiem wynika z tej decyzji, jak i z zaskarżonej decyzji i zaskarżonego wyroku, skarżący aktem notarialnym z dnia [...] września 1986 r., Rep. A nr [...], sprzedali Skarbowi Państwa dwie niezabudowane działki oznaczone numerami [...] i [...]. To była przyczyna, w wyniku której stwierdzono nieważność ww. decyzji z 2001 r. Nie wynika z tego aby skarżący odzyskali tytuł prawny do ww. nieruchomości, aktualnie objętych zakresem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jednocześnie skarżący nie wykazali aby w pobliżu przedmiotowej inwestycji lub w jej granicach znajdowały się inne nieruchomości należące do nich, co mogłoby uzasadniać przyznanie im przymiotu strony w niniejszej sprawie. Odnośnie zaś działek nr [...] i [...] skarżący argumentują w skardze kasacyjnej tylko w zakresie istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania, a nie wywodzenia w tej sprawie interesu prawnego do bycia stroną w niniejszym postępowaniu, z tego względu, że być może zaistniała przesłanka wznowieniowa. W tych warunkach Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że w tej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego, a więc organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 K.p.a. Takie okoliczności sprawy zasadniczo odpowiadały wypowiedzianej ocenie prawnej zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 1992/15. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie przywołał ocenę prawą zawartą w tym wyroku, zgodnie z którą działania roszczeniowe skarżących nie mają wpływu na rozstrzygnięcie o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Dopiero bowiem prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie w formie decyzji administracyjnej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowi podstawę do wpisu nowych właścicieli w księdze wieczystej, a na tej podstawie także w rejestrze gruntów. W tej zaś sprawie takiej decyzji skarżący nie przedstawili w odniesieniu do działki nr [...], z której w tej sprawie wywodzili istnienie własnego interesu prawnego, uprawniającego do bycia stroną o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 170 i art. 171 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej, że wyrok o sygn. akt VII SA/Wa 1992/15 dotyczył oceny legalności zaskarżonej decyzji w trybie nieważnościowym także z punktu widzenia interesu prawnego skarżących. Konsekwencją powyższego stanowiska jest, że w tej sprawie zainicjowanie postępowania o zwrot nieruchomości nie stanowiło przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co też prawidłowo ocenił Sąd I instancji. Nawet jeżeli w tej kwestii nie wypowiedział się organ odwoławczy, to okoliczność taka nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Uwzględnienie zarzutu naruszenia prawa procesowego przed sądem administracyjnym wymaga zaś wykazania, że taka wada mogła mieć wpływu na wynik sprawy. W innym wypadku taki zarzut nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W tej zaś sprawie takiego wpływu nie wykazano. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ponadto w granicach niniejszej sprawy brak jest podstaw do skontrolowania podnoszonej kwestii bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W tej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. Dlatego Sąd I instancji zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. mógł tylko ocenić legalność wydanej decyzji. Przepisy prawa odnośnie bezczynności przewidują niekonkurencyjne środki prawne, jak – w pierwszej kolejności zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Kwestia ewentualnego braku ustosunkowania się przez organ do treści pisma skarżących z dnia 23 grudnia 2013 r., jakoby miał stanowić wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Wynika to też z tego, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest zupełnie innym postępowaniem, opartym na innych przesłankach niż postępowanie zwykłe (odwoławcze). Są to bowiem przesłanki zawężające zakres kontroli decyzji tylko do przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie zwykłe takich ograniczeń nie zawiera. Oba więc tryby nie są wobec siebie konkurencyjne – nie stanowią wobec siebie przeszkody w rozpoznaniu składanych środków procesowych. Poza tym kwestia rozpoznania wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody była przedmiotem oceny organu nadzorczego, a następnie Sądu Administracyjnego w ww. wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1992/15. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a., art. 7 i art. 8, art. 61a § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 3 i art. 234 K.p.a. oraz art. 12 ust. 4 specustawy nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw wobec przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego sprawy i wyniku postępowania dowodowego. Ponadto przywołanie w podstawie zarzutu skargi kasacyjnej konkretnego przepisu powinno korespondować z wyjaśnieniem zarzutu. Wyjaśnienie zarzutu powinno nawiązywać do treści tego przepisu. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. określa zaś jakie standardy powinno spełniać uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, co powinno być podważane za pomocą innych przepisów związanych ze sferą dowodową i aktami sprawy, na podstawie których orzekał sąd administracyjny. W innym wypadku zarzut skargi kasacyjnej zawiera wadę konstrukcyjną, która uniemożliwia jego uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tej zaś sprawie skarżący za pomocą ww. zarzutu próbują kwestionować ocenę Sądu I instancji dotyczącą braku stwierdzenia naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co w kontekście art. 141 § 4 p.p.s.a. oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w tym zakresie wyjaśnienie zastosowanej przez Sąd I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wyjaśnienie ww. zarzutu nie koresponduje zatem z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., który w przypadku wyroku oddalającego skargę dotyczy takich wymaganych elementów uzasadnienia wyroku jak: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło