VII SA/Wa 2015/15

WyrokWSA w Warszawie2016-07-13

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy organ I instancji wydał decyzję nakazującą dzierżawcy wykonanie prac związanych z instalacją wodociągową przeciwpożarową, a kwestia odpowiedzialności za te prace między wydzierżawiającym (Skarbem Państwa) a dzierżawcą nie została jednoznacznie ustalona?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzono, że decyzja organu I instancji była nieprecyzyjna co do zakresu obowiązku i adresata, a kwestia odpowiedzialności za naprawę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej między Skarbem Państwa a dzierżawcą wymagała dalszego wyjaśnienia, co uniemożliwiało rozstrzygnięcie sprawy na etapie odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Skarb Państwa – Prezydent [...] zaskarżył decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która uchyliła decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej nakazującą dzierżawcy wykonanie prac związanych z instalacją wodociągową przeciwpożarową. Organ odwoławczy uznał, że odpowiedzialność za stan instalacji nie spoczywa wyłącznie na dzierżawcy, a kwestia ta nie została jednoznacznie uregulowana w umowie dzierżawy, co uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 138 § 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie decyzji organu I instancji za wadliwą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę Przedmiotem skargi Skarbu Państwa – Prezydenta [...] jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], którą – na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; zwanej dalej: k.p.a.) w zw. z art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 ze zm.), – organ uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2015 r. została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Przedstawiciel Komendanta Miejskiego PSP [...] przeprowadził w dniach 15 listopada 2013 r. i 20 grudnia 2013 r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku akademickim nr [...], przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego ww. obiektu. W protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 20 grudnia 2013 r. został przywołany przez dzierżawcę "Raport z przeglądu instalacji wodociągowej przeciwpożarowej wewnętrznej DN 25, dotyczącej sprawdzenia parametrów hydraulicznych wielkości ciśnienia i wydajności poboru" z dnia 12-15 lipca 2013 r. Raport ten wskazał, że powyższa instalacja nie spełnia wymogów dla 14 domów studenckich, w tym budynku numer [...] w zakresie parametrów ciśnienia dynamicznego oraz wydajności poboru wody. Powyższy stan jest związany z niskim ciśnieniem wody w sieci wodociągowej [...], z której jest pobierana woda do wewnętrznej sieci hydrantowej. Dyrektor Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] zgłosił zastrzeżenia do protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku akademickim nr [...] przy ul. [...]z dnia 20 grudnia 2013 r. Podniósł, iż umowa dzierżawy z dnia 21 grudnia 2010 r. nr [...]określa stronę dzierżawiącą teren jako odpowiedzialną za stan bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie (z § 10 pkt 4 umowy). Wyjaśnił, iż § 11 umowy, zobowiązuje dzierżawcę do udostępnienia terenu, ale tylko w razie konieczności wykonywania prac konserwacyjnych, remontów oraz w przypadku awarii sieci komunalnych urządzeń podziemnych przebiegających przez dzierżawiony teren. Sieć wodociągowo-kanalizacyjna znajdująca się na terenie [...]nie została przejęta na majątek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, zatem nie stanowi sieci komunalnej. Poinformował również, iż protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia 31 grudnia 2010 r. nieruchomość została wydana dzierżawcy i znajduje się w jego zarządzie oraz posiadaniu, w związku z tym wydzierżawiający nie posiada dokumentacji technicznej dotyczącej tej nieruchomości, a co za tym idzie wiedzy na temat poczynionych przez organ kontrolujący ustaleń. W związku z powyższym Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zobowiązał [...] do doprowadzenia do stanu pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z hydrantem wewnętrznym zgodnie z zasadami określonymi w Polskiej Normie dotyczącej konserwacji hydrantów wewnętrznych oraz dokumentacji techniczno-ruchowej w budynku akademickim nr [...] przy ul. [...]. Sprawność techniczną instalacji miał potwierdzić stosowny protokół z badań i konserwacji. Odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], w terminie, wniosła [...]. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]stwierdził nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1920/14, po rozpoznaniu skargi Skarbu Państwa - Prezydenta [...], stwierdził nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Ponownie rozpoznając odwołanie [...] od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania wyłącznej odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa pożarowego spoczywającej na [...]. Organ wyjaśnił, iż swoje ustalenia oparł na umowie dzierżawy z dnia 21 grudnia 2010 r. nr [...], a także z dnia 19 grudnia 2013 r., zawartej pomiędzy: Skarbem Państwa - właścicielem terenu, dla którego organem reprezentującym jest Prezydent [...], a [...]– dzierżawcą. Zapisy umów nie regulują, w ocenie organu II instancji, zasadności nałożenia obowiązku zawartego w decyzji organu I instancji, gdyż - co prawda - dotyczy on przestrzegania przepisów przez dzierżawcę w zakresie w nich wskazanych, lecz nie obejmuje on konieczności zapewnienia sprawności sieci wodociągowej wykorzystywanej do zasilania przeciwpożarowych hydrantów wewnętrznych. Natomiast z § 11 ww. umów dzierżawy jednoznacznie wynika, iż napraw urządzeń podziemnych (w tym sieci wodociągowej przeciwpożarowej wykorzystywanej do zasilania wyżej wymienionej instalacji wodnej przeciwpożarowej) dokonuje wydzierżawiający, czyli Skarb Państwa. W ocenie organu odwoławczego nie do przyjęcia jest nałożenie obowiązku zawartego w decyzji organu I instancji na [...], gdyż dotyczy on stricte konieczności przeprowadzenia prac inwestycyjnych polegających na wymianie instalacji wodociągowej, doprowadzającej wodę do przeciwpożarowych hydrantów wewnętrznych, która nie jest przedmiotem umowy dzierżawy i stanowi mienie Skarbu Państwa. Umowa dzierżawy jest umową czasową, zawartą na okres 5 lat z nałożonym obowiązkiem każdorazowego jej przedłużania i zastrzeżeniem możliwości wypowiedzenia umowy. Ponadto do dzierżawionego terenu istnieją roszczenia własnościowe, co może skutkować, w myśl zapisów omawianej umowy dzierżawy, wcześniejszym wypowiedzeniem dzierżawy terenu i obiektów akademickich na nim się znajdujących. W ocenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej żądanie od dzierżawcy wykonania obowiązku decyzji w zakresie doprowadzenia istniejącej sieci wodociągowej do pełnej sprawności jest bezprawne i mija się z zapisami § 10 pkt 8 umowy dzierżawy z dnia 19 grudnia 2013 r. nr [...], w którym odbiera się dzierżawcy swobodę działania inwestycyjnego w granicach odpowiedzialności dzierżawcy. Wobec powyższego uznał wydaną decyzję za niewykonalną w chwili jej wydania. Wskazane poniżej przesłanki stanowią, zdaniem organu odwoławczego, wadliwość decyzji (tj.: skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w postępowaniu oraz niewykonalność decyzji w dniu jej wydania o charakterze trwałym) i stanowią, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., podstawę do uznania nieważności decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał również, że załączona do dokumentacji pokontrolnej umowa zawarta pomiędzy: Skarbem Państwa - właścicielem terenu, a [...] - dzierżawcą z dnia 19 grudnia 2013 r., nie jest okolicznością, która mogłaby zmienić stronę postępowania odpowiedzialną za wykonanie zalecenia pokontrolnego. Odnosząc się do wyjaśnienia Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia 4 lutego 2014 r., nr [...] uznał, że nieprzekazanie sieci wodociągowej Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodno - Kanalizacyjnemu i uznane jej jako własności Skarbu Państwa (przynależną do wydzierżawionego terenu) nie stanowi podstawy do uznania obowiązku jej wymiany przez dzierżawcę. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na niepoprawnie sformułowany obowiązek analizowanej decyzji, który jest zbyt ogólny i nie określa konkretnie czynności, jakie ma wykonać zobowiązany w celu poprawy stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektu. Organ I instancji nie przytoczył, w jakim zakresie ma strona zapewnić sprawność techniczną i funkcjonalną instalacji hydrantów wewnętrznych. Mając na uwadze powyższe, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], wniósł Skarb Państwa – Prezydent [...]wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 138 § 2 k.p.a. polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy organ I instancji wydając decyzję nie naruszył przepisów postępowania oraz nie zachodziła konieczność dokonania dodatkowych wyjaśnień, a materiał dowodowy został zgromadzony w całości; 2) art. 156 § 1 pkt 4 i 5 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja organu I instancji została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i jest niewykonalna w chwili jej wydania, pomimo że decyzja została skierowana do właściwego podmiotu, którym jest dzierżawca nieruchomości; 3) art. 697 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej poprzez uznanie, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu przejmuje w całości właściciel nieruchomości, nie zaś zarządca budynku i użytkownik, a w konsekwencji uznanie, że mimo zawartej umowy dzierżawy i wyposażenia przez dzierżawcę budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami obowiązek doprowadzenia do stanu pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej tej instalacji, będący naprawą konieczną, obciąża właściciela nieruchomości (wydzierżawiającego) nie zaś dzierżawcę; 4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie: ustalenia praw i obowiązków skarżącego i dzierżawcy wynikających z zawartych umów dzierżawy, dokonanie interpretacji umowy w sposób pobieżny, niewyjaśnienie okoliczności związanych z ustaleniem podmiotu, który wyposażył budynek w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami i w konsekwencji uznanie, że skarżący jako wydzierżawiający i właściciel nieruchomości odpowiada za stan techniczny instalacji wodociągowej, wybudowanej przez dzierżawcę w dzierżawionym budynku; 5) art. 49 Kodeksu cywilnego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że sieć wodociągowo - kanalizacyjna nie przejęta na majątek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji stanowi sieć komunalną, podczas gdy sieć ta stanowi własność Skarbu Państwa, będącą częścią składową nieruchomości, która została objęta umową dzierżawy. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...]. Orzeczeniem tym, organ uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił więc przepis art. 138 § 2 k.p.a., a to oznacza, że ocenie Sądu podlegała w szczególności prawidłowość zastosowania -w okolicznościach sprawy- tego przepisu, umożliwiającego organowi II instancji wydanie orzeczenia o charakterze formalnym. Wskazać przy tym trzeba, iż stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ II instancji może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przytoczonego unormowania wynika, iż organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasatoryjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten, zgodnie z omawianą regulacją prawną musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy i stanowczy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych. Musi również uznać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Przy czym, ustalając zaistnienie drugiej z wymienionych przesłanek organ odwoławczy nie może zapominać o uprawnieniu jakie przysługuje mu z mocy art. 136 k.p.a. (który umożliwia uzupełnienie postępowania na etapie II instancji). Dlatego też, w ocenie Sądu, stosując art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy winien rozważyć, czy zakres postępowania jest na tyle szeroki, że wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, albowiem jego uzupełnienie nie może odbyć się w oparciu o ww. art. 136, z uwagi na art. 15 k.p.a. i uregulowaną w nim zasadę dwuinstancyjności postępowania. Z powyższego wynika, iż organ odwoławczy przed wydaniem orzeczenia w sprawie winien rozważyć charakter i istotę wad zaistniałych w postępowaniu przed organem I instancji oraz możliwość ich naprawienia bez uszczerbku dla stron w postępowaniu odwoławczym. Wady popełnione na etapie I instancji można bowiem podzielić (kierując się przy tym obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą dwuinstancyjności i ww. art. 136) na takie, które organ odwoławczy może usunąć przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz takie, które wymagają przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej nie naruszył w sprawie ww. art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosując omawiany przepis organ II instancji zarzucił organowi I instancji m.in., że określony w decyzji organu I instancji obowiązek jest nieprecyzyjny, bowiem nie przedstawiono w jaki sposób ma nastąpić doprowadzenie do pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z hydrantem wewnętrznym. Mając na uwadze treść wydanej w sprawie decyzji organu I instancji (w tym jej sentencję), Sąd uznał zastrzeżenia organu II instancji za zasadne, a w efekcie – zaskarżoną decyzję, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., za prawidłową. Zdaniem Sądu, powyższe zastrzeżenie ma bowiem kardynalne znaczenie także w świetle zapisów umowy dzierżawy z dnia 19 grudnia 2013 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa, dla którego organem reprezentującym jest Prezydent [...], a [...], a tym samym - dla ustalenia adresata obowiązku. Z uwagi zaś na charakter stwierdzonych wad w działaniu organu I instancji, ich usunięcie nie mogło mieć miejsca na etapie postępowania odwoławczego. Rozwijając tę ocenę zważyć należy, iż materialnoprawną podstawą kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia jest art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Powyższy przepis daje uprawnienie organowi do wydania dwóch rodzajów decyzji administracyjnych w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych. I tak, pierwszy - to możliwość wydania nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, zaś drugi - to możliwość między innymi zakazania używania urządzeń oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Wybór rozstrzygnięcia uzależniony jest od stanu faktycznego sprawy oraz wykazania przesłanki, że stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Kwestia zapobiegania pożarowi, klęsce żywiołowej lub innemu miejscowemu zagrożeniu, przez co należy również rozumieć m.in. zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomości -art. 2 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej- została uregulowana w rozdziale 2 tej ustawy. W art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, wymieniono podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych. I tak są to: właściciel, zarządca lub użytkownik, a także osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu. Zgodnie z § 10 pkt 4 umowy - dzierżawca zobowiązany jest do przestrzegania aktualnie obowiązujących przepisów, a w szczególności Prawa budowlanego, przepisów sanitarnych, porządkowych i innych. Niezamknięty katalog norm prawnych nie pozostawia wątpliwości, iż dotyczy również przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Wskazać należy, że § 10 pkt 6 umowy zobowiązuje dzierżawcę do utrzymania w należytym stanie technicznym budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości oraz dokonywania własnym kosztem remontów niezbędnych do zachowania ich w stanie niepogorszonym. Natomiast wzniesienie na nieruchomości jakichkolwiek budynków, budowli i innych urządzeń, również o charakterze tymczasowym wymaga pisemnej zgody wydzierżawiającego. Zatem, jak wynika z powyżej przytoczonych zapisów umowy dzierżawy, dla ustalenia zakresu odpowiedzialności dzierżawcy, konieczne jest precyzyjne określenie obowiązku nałożonego decyzją. Dodać należy, iż art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej wprost odwołuje się do ust. 1 tego przepisu określając do spełnienia, jakich obowiązków zobowiązany jest zarządca lub użytkownik budynku, obiektu budowlanego lub terenu lub faktycznie władający budynkiem w sytuacji opisanej w ust. 1a art. 4. Kluczowe znaczenie dla określenia adresata tych obowiązków ma posłużenie się w analizowanej normie prawnej zwrotem "odpowiedzialność za realizację obowiązków (...)", oznaczającym, że środki stosowane przez organy Straży Pożarnej wobec podmiotów z art. 4 ust. 1 i 1a mają mieć przede wszystkim na celu "realizację", a więc wykonanie, spełnienie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy i zapewnienie ochrony przeciwpożarowej zgodnie z odpowiednimi przepisami. Tym samym podmiotom wymienionym w art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej można przypisać odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej tylko w zakresie, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2582/13). Z tych względów decyzję kasacyjną Sąd uznał za prawidłową, bowiem doprecyzowanie obowiązku przez organ odwoławczy mogłoby doprowadzić do wydania decyzji naruszającej zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższe uwagi, kategoryczne stwierdzenia organu odwoławczego o odpowiedzialności Skarbu Państwa – wydzierżawiającego za realizację obowiązków ochrony przeciwpożarowej Sąd uznał za przedwczesne i nieuzasadnione w nienależycie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Natomiast całkowicie chybione pozostają rozważania organu o wydaniu przez organ I instancji decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2014 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i jest niewykonalna w chwili jej wydania. Wyjaśnienia bowiem wymaga, że przy zarzucie naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. chodzi o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną w sprawie, a zatem sytuacji, w której organ prowadził postępowanie z udziałem osoby, która nie miała interesu prawnego, a następnie rozstrzygnął o jej prawach i obowiązkach, pomimo że istniała osoba, która taką legitymacje posiadała (zob. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1029/09, LEX nr 746033, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 780/10). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 350/06 (LEX nr 291195) wskazał, że: "Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie." Z taką sytuacją w sprawie nie mamy do czynienia, bowiem określenie prawidłowego adresata decyzji nastąpiło przedwcześnie, a ponadto zarówno Skarb Państwa jak i dzierżawca posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu na tym etapie postępowania nie można również mówić o niewykonalności decyzji, bowiem decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania, np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II GSK 686/09 (LEX nr 746103) wskazał, że: "Niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności." Z tych wszystkich względów, pomimo częściowo zasadnej argumentacji skargi, należało ją oddalić uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową i nienaruszającą przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, pomimo częściowo wadliwego jej uzasadnienia. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło