IV SO/Wa 29/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. O. o wymierzenie Prezesowi Rady Ministrów grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia oddalić wniosek 1. Skarżący – R. O. pismem z 9 maja 2016 r. (nadanym na poczcie w dniu 10 maja 2016 r. – k. 29) wniósł o wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 Prezesowi Rady Ministrów grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. w związku z nieprzekazaniem skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 2016 r., sygn. akt K 47/15 wydanego w sprawie ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2217). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał w szczególności, że w dniu 1 kwietnia 2016 r. wniósł za pośrednictwem platformy ePUAP skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 2016 r., sygn. akt K 47/15 wydanego w sprawie ustawy z 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2217). Skarżący podał również, że wspomnianą skargę na bezczynność nadał również pocztą bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. 2. W odpowiedzi na wniosek Prezes Rady Ministrów wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes Rady Ministrów wskazał, że skarga na bezczynność przesłana bezpośrednio do WSA w Warszawie wpłynęła do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w dniu 14 kwietnia 2016 r. Odpowiedź na tę skargę została przekazana w dniu 12 maja 2016 r. Pełnomocnik reprezentujący Prezesa Rady Ministrów wyraził przy tym pogląd, że skarga wniesiona w formie elektronicznej nie wywołał skutków prawnych. Skutki te wywołała dopiero skarga wniesiona w wersji papierowej. 3. Skarga na bezczynność Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 2016 r. wniesiona przez R. O., przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 12 maja 2016 r., została postanowieniem tutejszego Sądu z 12 lipca 2016 r. odrzucona z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej (sygn. akt IV SAB/Wa 191/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: 4. Wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. 6. W orzecznictwie przyjęto, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny z uwagi na naruszenie obowiązku przekazania skargi wraz z akt sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w sytuacji dokonania tych czynności już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny (zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2). W orzeczeniu tym wyjaśniono równocześnie, że orzeczenie sądu na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny w razie uchybienie przez organ terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd sformułowany w postanowieniu NSA z dnia 17 maja 2007 r. (I OSK 652/07, CBOSA), zgodnie z którym, dla wymierzenia grzywny organowi nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. 7. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wymierzenia grzywny. Na wstępie należy zaznaczyć, że konkluzja ta nie oznacza jednak akceptacji poglądu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, jakoby wniesienie skargi na bezczynność w drodze elektronicznej (w niniejszej sprawie chodzi o skorzystanie przez skarżącego z platformy e-PUAP) nie obligowało organu do przekazania tej skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od otrzymania skargi w formie dokumentu elektronicznego. Niezachowanie w takim przypadku wymaganej przez p.p.s.a. formy pisemnej (scil. z powodu braku własnoręcznego podpisu) stanowi tylko brak formalny skargi, który może być następnie uzupełniony (por. np. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 12 maja 2014 r., I OPS 10/13 (ONSAiWSA 2014/5/70). Rzecz jednak w tym, że to wyłącznie sąd może dokonywać kontroli dochowania warunków formalnych skargi, podobnie jak tylko sąd może oceniać dopuszczalność skargi. Obowiązek przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, a w szczególności organ nie jest uprawniony do kontroli formalnej skargi czy też oceny jej dopuszczalności (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r., I OZ 222/10 oraz z dnia 28 lutego 2012 r. I OZ 96/12, CBOSA). Reasumując ten fragment uzasadnienia, słusznie zarzuca skarżący, że Prezes Rady Ministrów nie przekazując Sądowi w terminie 30 dni skargi na bezczynność wniesionej drogą elektroniczną w dniu 1 kwietnia 2016 r. naruszył art. 54 § 2 p.p.s.a. Jednakże za oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny przemawiają następujące okoliczności. Po pierwsze, w rzeczywistości okres zwłoki w przekazaniu skargi był bardzo krótki i wynosił 10 dni (odpowiedź na identyczną treściowo skargę z dnia 1 kwietnia 2016 r. wniesioną bezpośrednio do WSA w Warszawie Prezes Rady Ministrów udzielił w dniu 12 maja 2016 r.). Po drugie, skarga R. O. z dnia 1 kwietnia 2016 r. była skierowana zarówno przeciwko Prezesowi Rady Ministrów, jak i podległemu temu konstytucyjnemu organowi Rządowemu Centrum Legislacji. Drugi z wymienionych organów udzielił odpowiedzi na przedmiotową skargę wniesioną drogą elektroniczną w dniu 27 kwietnia 2016 r., czyli z zachowaniem 30 dniowego terminu (skarga skierowana przeciwko Rządowemu Centrum Legislacji została odrzucona postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r., IV SAB/Wa 172/16 z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej). W świetle tych okoliczności sprawy ani względy prewencyjne, ani funkcja represyjna środka z art. 55 § 1 p.p.s.a., nie przemawiają za orzeczeniem wnioskowanej grzywny. W szczególności w realiach niniejszej sprawy prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), którego jednym z gwarantów są regulacje zawarte w art. 54 § 2 i art. 55 § 1 p.p.s.a., nie zostało w istocie naruszone, albowiem skarga R. O. na bezczynność o identycznej merytorycznej treści została w terminie przekazana Sądowi przez Rządowe Centrum Legislacji. 7. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.