V SA/Wa 3785/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-19
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) był uprawniony do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania osoby kierującej pojazdem w celu nałożenia mandatu karnego za wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, oraz czy upomnienie zostało prawidłowo doręczone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że GITD był uprawniony do żądania wskazania kierującego pojazdem na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego do Kodeksu wykroczeń, które przyznają inspektorom ITD uprawnienia do nakładania mandatów za wykroczenia z art. 96 § 3 KW. Ponadto, sąd stwierdził, że upomnienie zostało prawidłowo doręczone zgodnie z art. 44 KPA, co rodzi domniemanie skuteczności doręczenia, a także wskazał na rozporządzenie Ministra Finansów z 2014 r., które dopuszcza wszczęcie egzekucji grzywny z mandatu karnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia.Stan faktyczny
Skarżący T.B. wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie uznające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku zapłaty grzywny nałożonej mandatem karnym oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Mandat został nałożony za wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, polegające na nieujawnieniu kierującego pojazdem. Skarżący kwestionował uprawnienia GITD do żądania wskazania kierującego oraz prawidłowość doręczenia upomnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne; oddala skargę.
Postanowieniem z [...] czerwca 2015r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] marca 2015r., nr [...], uznające zarzuty zobowiązanego – T.B. (dalej: skarżący) wniesione pismem z [...] lutego 2015r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należność pieniężną z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego seria Aa nr [...] na kwotę 400 zł – za niezasadne.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Pismem z 12 października 2012r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał K. sp. z o.o. – właściciela/użytkownika pojazdu marki FIAT o nr rej. [...] do wskazania kierującego pojazdem lub użytkownika pojazdu. Powyższe wezwanie zostało wystosowane (wraz z raportem z urządzenia rejestrującego) w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi w sprawie o wykroczenie ujawnione urządzeniem rejestrującym popełnione wskazanym pojazdem.
Oświadczeniem z 15 listopada 2012r. T.B. wyraził zgodę na przyjęcie mandatu karnego za wykroczenie określone w art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń – w wysokości 400 złotych, a ponadto wypełnił część formularza B wskazując m.in. nr PESEL, serię i numer dowodu osobistego, adres zamieszkania i adres do doręczeń. Powyższy mandat o numerze [...], T. B. otrzymał w dniu 22 stycznia 2013r.
Z uwagi na brak uregulowania ww. należności w dniu [...] lipca 2014r. wystawione zostało upomnienie nr [...] i przesłane na adres do korespondencji. Przedmiotowe upomnienie powróciło do nadawcy jako nieodebrane, wierzyciel w dniu [...] listopada 2014r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i skierował go do właściwego organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego W.
Pismem z [...] marca 2015r. [...] Naczelnik US zwrócił się o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów: nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia wniesionych przez zobowiązanego T.B.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący wskazał, że mandat został wystawiony z naruszeniem prawa, ponieważ Inspektor Transportu Drogowego nie posiada uprawnień do żądania od właściciela (posiadacza) pojazdu wskazania komu powierzyć pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie oraz powołał się na brak uprzedniego doręczenia upomnienia.
Postanowieniem z [...] marca 2015r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia wynikające z art. 33 § 1 pkt 1 oraz 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z zm. dalej u.p.e.a.) za niezasadne.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż w trakcie przeprowadzania niezbędnych czynności przez Wydział Postępowań Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym przedstawiono rezultat postępowania wyjaśniającego, z którego wynikało, iż mandat karny kredytowany seria AA numer [...] z [...] stycznia 2013r. został nałożony zgodnie z przesłanym oświadczeniem skarżącego.
Ponadto organ wskazał odnosząc się do postawionych przez stronę zarzutów, że uprawnienia inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego oraz pracowników Głównego Inspektora Transportu Drogowego do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, jak i wykaz wykroczeń, za które inspektorzy oraz pracownicy są uprawnieni do nakładania grzywien - określone są w rozporządzeniu Prezesa RM z 29 czerwca 2011r. w sprawie nadania inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego oraz pracownikom Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U z 2013r. poz. 1330 t.j.). Zgodnie z zapisem § 2 pkt 1 tego rozporządzenia uprawnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wymienione enumeratywnie wykroczenia w kodeksie wykroczeń – wśród nich znajduje się § 3 art. 96 kodeksu wykroczeń, co przesądza prawo do żądania od właściciela (posiadacza) pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Organ wyjaśnił odnosząc się drugiego z zarzutów, że w dniu [...] lipca 2014r. wierzyciel wystawił upomnienie nr [...] i przesłał je na adres korespondencyjny wskazany przez ukaranego i po spełnieniu przesłanek z art. 44 kpa, zrodziło się domniemanie prawne skuteczności doręczenia ww. upomnienia.
W złożonym zażaleniu na postanowienie [...] marca 2015r. T.B. ponownie podniósł, iż Inspektor Transportu Drogowego nie posiada uprawnień żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Stwierdził także, że upomnienie zostało przesłane na niewłaściwy adres tj. ul. [...], zamiast na adres jego zamieszkania tj. ul. [...].
Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając jako organ II instancji, postanowieniem z [...] czerwca 2015r. utrzymał w całości w mocy własne postanowienie z [...] marca 2015r.
W uzasadnieniu organ powtórzył swoje stanowisko, iż zarzut nieistnienia obowiązku objętego wystawionym w sprawie tytułem wykonawczym nie znajduje żadnego uzasadnienia, podtrzymując argumentację, że organami uprawnionymi do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie są jednostki uprawnione do kontroli ruchu drogowego oraz organy prowadzące postępowanie karne, w tym wykroczeniowe. Karany jest brak, jak wyjaśnił organ odwoławczy wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń w stosunku do żądania niebędących organami administracji instytucji do tego uprawnionych w określonych warunkach, taką instytucją jest m.in. Inspekcja Transportu Drogowego.
Następnie organ wskazał, że upomnienie nr [...] zostało przesłane na adres do korespondencyjny wskazany przez zobowiązanego i po spełnieniu przesłanek z art. 44 kpa (w tym dwukrotne awizo) przesyłkę złożono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
W skardze z 28 lipca 2015r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2015r. T.B. wniósł o uchylenie obu postanowień oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że istniał nałożony przez mandat karny obowiązek skarżącego do zapłaty 400 złotych oraz poprzez przyjęcie, że upomnienie zostało zobowiązanemu doręczone.
Autor skargi wyjaśnił, że organ na poparcie swoich twierdzeń, że istniał obowiązek skarżącego określony przez mandat karny nie podał żadnych przepisów. Dokonał jedynie, w ocenie skarżącego wykładni rozszerzającej treści art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Podobnie jak art. 129 a tejże ustawy zdaniem skarżącego nie zawiera upoważnienia Inspekcji Transportu Drogowego do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. W jego ocenie takie działanie organu jest niedopuszczalne, szczególnie wobec charakteru policyjnego tychże przepisów.
Wnoszący skargę nie zgodził się także z twierdzeniem organu o prawidłowości dokonanego doręczenia upomnienia, gdyż jak podkreślił nie wskazywał w tej sprawie jakiekolwiek adresu do korespondencji, a zatem kierowanie przez organ upomnienia na adres ul. [...] nie może zostać uznane za prawidłowo doręczone skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Rozważania trzeba rozpocząć od wskazania, że skarga na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej była dopuszczalna na mocy art. 3 § 2 pkt 3) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 34 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi tzn. 28 lipca 2015r. tj. przed wejściem w życie - 15 lipca 2015 r. - ustawy nowelizacyjnej u.p.p.s.a. (ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. poz. 658)/. Pierwszy z wymienionych przepisów, w brzmieniu dotychczasowym, przewidywał bowiem, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis art. 34 § 2 u.p.e.a. stanowi zaś wprost, że zażalenie takie przysługuje na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów.
Natomiast w obecnie obowiązującym stanie prawnym, tj. od 15 sierpnia 2015 r., na mocy znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3) p.p.s.a., skarga na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela, znajduje się poza zakresem kognicji sądów administracyjnych i jest niedopuszczalna.
Zatem z uwagi, że skarga T.B. została złożona przed 15 sierpnia 2015r. Sąd dokonał oceny zgodności działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i badał, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeżeli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.".
Sąd, w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał skargę za niezasadną, zaskarżone bowiem postanowienie jak i je poprzedzające nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2015r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z [...] marca 2015r., zgodnie z którym uznano zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepis art. 33 pkt 1 - 10 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej u.p.e.a.) przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności podstawą zarzutu może być nieistnienie obowiązku (pkt 1), jak również brak uprzedniego doręczenia upomnienia (pkt 7). Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez Skarżącego stwierdzić należy, iż obejmują one ww. sytuacje, przewidziane w art. 33 pkt 1 i 7 u.p.e.a.
Wskazać przy tym również należy, że art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny (w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego W.) rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (w przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego) w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 5 i 7 ww. ustawy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zarzutów na podstawie art. 34 § 4 ww. ustawy. Jednocześnie zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postepowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu (...).
Mając na uwadze charakter obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. grzywnę nałożoną w drodze mandatu karnego kredytowanego – podkreślić należy, że zgodnie z art. 32 §1 oraz 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia z 24 sierpnia 2001r. (Dz.U.2013.395 j.t. ze zm., zwany dalej k.p.w.) oraz § 4a Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22 lutego 2002r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U.2002.20.201 ze zm. dalej jako rozporządzenie Prezesa RM), przyjęty przez sprawcę mandat jest takim samym rozstrzygnięciem jak wyrok czy postanowienie, kończy on postępowanie szczególne wobec określonego czynu i staje się prawomocny poprzez samo jego przyjęcie, grzywna zaś powinna być uiszczona w terminie siedmiu dni od jego przyjęcia - za datę przyjęcia mandatu przyjmuje się dzień jego doręczenia.
Zgodnie z art. 96 § 3 k.w. karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądnie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Sprawcami powyższego wykroczenia mogą być tylko osoby, na których ciąży prawny obowiązek. Jest to wykroczenie indywidualne właściwe, może zostać popełnione tylko umyślnie. Osoby które mogą popełnić wykroczenie z art. 96 §3 k.w. zostały określone w art. 78 ust. 4 ustawy z 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012.1137 j.t. ze zm.), w którym wymieniono właściciela i posiadacza pojazdu. Właściciel lub posiadacz zwolniony jest z obowiązku wskazania osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania w wypadku, gdy verba legis "pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobą, czemu nie mógł zapobiec". W myśl obowiązujących przepisów właścicielem pojazdu jest ten kto ma prawo własności w rozumieniu art. 140 k.c. i może z wyłączeniem innych osób korzystać z pojazdu i rozporządzać nim. Posiadaczem pojazdu zgodnie z art. 336 k.c. jest ten kto pojazdem faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nim faktycznie włada jak użytkownik, zastawca, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny), czyli osoba faktycznie władająca z tytułu prawnego cudzym pojazdem. Mandat za wykroczenie nie może być nałożony na firmę, tylko na konkretną osobę fizyczną - sprawcę wykroczenia (a więc osobę która kierując pojazdem naruszyła przepisy ruchu drogowego lub właściciela (posiadacza) pojazdu, który nie wskazał komu pojazd powierzył).
Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy, po pierwsze – czy inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego mieli uprawnienia do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie - co wiąże się z zarzutem nieistnienia obowiązku oraz, po drugie – czy upomnienie zostało wysłane na prawidłowy adres zobowiązanego, co z kolei wiąże się z zarzutem braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Zdaniem Skarżącego przepis art. 129 a Prawo o ruchu drogowym nie zawiera upoważnienia inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzyć pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. W jego ocenie ustawodawca celowo nie przyznał takich uprawnień inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego, a jeżeli miałby taki zamiar to dałby temu wyraz w sposób analogiczny jak w wypadku przyznania uprawnień do wykonywania kontroli ruchu drogowego przez strażników gminnych (miejskich).
Jak zaznaczył skarżący organ dokonał jedynie wykładni rozszerzającej użytego przez ustawodawcę w art. 78 ust. 4 ww. ustawy określenia "na żądanie uprawnionego organu" poprzez przyjęcie, że "użyte tu pojęcie organu dotyczy jednostki organizacyjnej państwa, w której zakresie działania mieści się żądanie wskazania osoby wymienionej w dyspozycji ww. przepisu". Dodatkowo podniósł, że Skarżący, jak podkreślił używanie przez organ wykładni rozszerzającej w odniesieniu do ww. przepisów o charakterze policyjnym narusza konstytucyjną zasadę państwa prawnego określoną w art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, nie można uznać za uzasadnione twierdzeń Skarżącego o braku uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Na podstawie rozporządzenia (wydanego w oparciu o art. 95 § 5 k.w.) Prezesa RM określono m.in.: uprawnienia inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego oraz pracowników Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego posiadających uprawnienia kontrolne, o których mowa w art. 76a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, z późn. zm.) do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego jak i wykaz wykroczeń, za które inspektorzy oraz pracownicy są uprawnieni do nakładania grzywien (§1). Paragraf 2 pkt 1) tego rozporządzenia wprost wskazuje na uprawnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wymienione enumeratywnie wykroczenia w kodeksie wykroczeń - wśród nich znajduje się § 3 art. 96 k.w., co przesądza prawo do żądania od właściciela (posiadacza) pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
W istocie teza Skarżącego opiera się na twierdzeniu, że brak jest uprawnień inspektorów do wykonywania czynności kontrolnych w przedmiotowym zakresie, a zastosowana przez organ wykładnia art. 129 a ww. ustawy jest niedopuszczalna.
Teza ta - zdaniem Sądu – nie znajduje bowiem oparcia w obowiązującym porządku prawnym, art. 129 a ww. ustawy stanowi wprost, że jednostki uprawnione do kontroli ruchu drogowego (a logiczna wykładnia pozwala na przyjęcie, że takimi niewątpliwie są inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego) są organami uprawnionymi do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym osobami mogącymi popełnić przedmiotowe wykroczenie są zarówno właściciel, jak i posiadacz pojazdu. Zatem organami uprawnionymi do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie są jednostki uprawnione do kontroli ruchu drogowego oraz organy prowadzące postępowanie karne, w tym wykroczeniowe, a taką instytucją jest m.in. Inspekcja Transportu Drogowego.
Sąd nie podziela wywodów Skarżącego odnośnie nieistnienia obowiązku będącego podstawą prowadzonej egzekucji poprzez brak uprawnień inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego do prowadzenia niezbędnych czynności wyjaśniających prowadzonych po zarejestrowaniu wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości.
Wobec powyższego podkreślić należy, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych i upoważnionych do tego inspektorów wykroczenia popełnionego przez kierującego samochodem marki FIAT o nr rej. [...] polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości o 37 km/h. Pismo z [...] października 2012r. wraz z raportem z urządzenia rejestrującego i formularzem oświadczenia zostało przyjęte przez T.B., a z uwagi na powyższe został wystawiony [...] stycznia 2013r. mandat karny kredytowany w wys. 400 zł i przesłany na adres korespondencyjny zobowiązanego ul. [...] (przesyłka została odebrana w dniu 22 stycznia 2013r.). Następnie wierzyciel (Główny Inspektor Transportu Drogowego) wezwał skarżącego do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec Zobowiązanego tytuł wykonawczy i go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne.
Nie można również zgodzić się ze Skarżącym, że upomnienie nr [...] nie zostało doręczone.
Sąd nie podziela wywodów Skarżącego dotyczącego braku uprzedniego doręczenia upomnienia, z uwagi na jego skierowanie na niewłaściwy adres (ul. [...]).
W ocenie Sądu prawidłowo wierzyciel wystawił w dniu [...] lipca 2014r., upomnienie nr [...] i przesłał je na adres korespondencyjny wskazany przez ukaranego i po spełnieniu przesłanek z art. 44 k.p.a. (min. po podwójnym awizo) przyjął domniemanie prawne skuteczności doręczenia ww. upomnienia, pismo zaś pozostawione pozostało w aktach sprawy.
Przewidziana w art. 44 k.p.a. zastępcza forma doręczenia pism rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia a doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma, a samo pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 k.p.a.). W takim przypadku za datę doręczenia pisma uważa się dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru.
Zwrócić należy też uwagę na treść art. 15 §1 u.p.e.a., który stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia [...] należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 15 § 5 u.p.e.a.). Dnia 1 listopada 2014 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 roku w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. 2014.1494), którego § 3 stanowi, iż do dnia 31 grudnia 2015 roku egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy: grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (punkt 1).
W świetle powyższego nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ naruszył art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. oraz art. 78 ust. 4 i art. 129 a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 7 konstytucji RP.
Sąd podkreśla, że przyjęte stanowisko organów odpowiada obowiązującemu prawu, a prawomocny mandat karny jest stosownie do art. 100 k.p.s.w. w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.e.a. podstawą egzekucji administracyjnej, a obowiązkiem wierzyciela jest podejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności.
W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a tym samym zaistniała podstawa do oddalenia skargi jako bezzasadnej, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło