I OSK 2776/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-11

Skład orzekający: Irena Kamińska, Wiesław Morys, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka komunalna, do której wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej Biura Obsługi Klienta, pozostaje w bezczynności, jeśli wniosek ten nie został rozpatrzony?
Ratio decidendi
Spółka komunalna, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Skierowanie wniosku na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, nawet jeśli jest to adres Biura Obsługi Klienta, a nie Zarządu, skutkuje obowiązkiem rozpatrzenia wniosku. Ryzyko nieodebrania wniosku przez organ obciąża organ, a nie wnioskodawcę. W przypadku braku rozpatrzenia wniosku w ustawowym terminie, organ pozostaje w bezczynności.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Miejskiego Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w K. na adres poczty elektronicznej Biura Obsługi Klienta. Organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, co skutkowało złożeniem przez skarżącą skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że wniosek został skierowany na niewłaściwy adres. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że wniosek został skutecznie złożony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lipca 2016 r. o sygn. akt II SAB/Go 50/16 w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Miejskiego Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim; 2. zasądza od Miejskiego Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w K. na rzecz J. M. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 20 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Go 50/16, oddalił skargę J. M. na bezczynność Miejskiego Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w K. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej. W wyroku tym Sąd powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy. 18 maja 2016 r. J. M. (dalej jako skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Miejskich Zakładów Komunalnych Sp. z o.o. w K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 13 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z 13 grudnia 2015 r. zwróciła się do Miejskich Zakładów Komunalnych Sp. z o.o. w K. o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści decyzji wydanych na rzecz Spółki w 2014 r. na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wniosek został skierowany drogą elektroniczną na wskazany adres poczty elektronicznej. Pomimo upływu 14 – dniowego terminu organ nie rozpoznał powyższego wniosku, jak również nie poinformował o przyczynie opóźnienia w jego załatwieniu. Zdaniem skarżącej żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest zobowiązany do jej udostępnienia, ponieważ wykonuje zadania publiczne jako przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne. Wobec powyższego brak odpowiedzi na złożony wniosek w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz, 1764, dalej jako u.d.i.p.) oznacza, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu wpływu skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, żądana informacja została skarżącej udzielona. Wyjaśnił, że wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej został skierowany na adres poczty e- mail Biura Obsługi Klienta, a nie adres firmy, co zostało wyjaśnione dopiero po wpływie do organu skargi na bezczynność. Z uwagi na brak podpisu elektronicznego pod pismem skarżącej, wniosek potraktowany został przez pracownika Spółki jako anonim i nie przekazano go do wiadomości Zarządowi Spółki, co doprowadziło do nieudzielenia odpowiedzi. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Zdaniem Sądu, Prezes Zarządu Miejskich Zakładów Komunalnych Sp. z o.o. w K., wykonujący zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, która spełnia kryterium przedmiotowe informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Sąd uznał także za zrealizowaną w danej sprawie przesłankę przedmiotową stwierdzając, iż żądana przez skarżącą we wniosku z 13 grudnia 2015 r. informacja, dotycząca decyzji wydanych na rzecz Spółki na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) Sąd wskazał, że obowiązek rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej ciąży na podmiocie reprezentującym osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określone obowiązki. Winien on albo udzielić takiej informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej, o czym stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p., lub też umorzyć postępowanie (w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Ustawa o dostępie do informacji publicznej wyraźnie stanowi, że to podmiot reprezentujący daną jednostkę lub osobę ma obowiązek rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie jest zatem obojętne do kogo wniosek o udzielenie informacji publicznej zostanie skierowany. Skoro ustawodawca wskazuje, że zobowiązanym do udzielenia informacji jest podmiot reprezentujący daną osobę lub jednostkę, to logicznym wydaje się, że wniosek o udzielenie informacji powinien być skierowany do podmiotu, który z mocy przepisów odrębnych powołany jest do reprezentacji na zewnątrz danej jednostki lub osoby prawnej. Zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosek o udzielenie informacji powinien zostać rozpoznany w ciągu 14 dni (art. 13 ust. 1 ). Termin ten przewidziany jest zarówno dla wnioskodawcy, który ma prawa do rozpoznania wniosku w stosunkowo krótkim terminie, a w razie jego uchybienia może wnieść skargę na bezczynność, ale również termin ten przewidziany jest dla podmiotu reprezentującego osobę lub jednostkę, których dotyczy wniosek, który z kolei w tym czasie ma prawo oraz obowiązek zebrania stosowane dane oraz udzielenia informacji objętych wnioskiem. Z tych względów, w ocenie Sądu, ma w sprawie istotne znaczenie kwestia poprawności skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, w kontekście adresata wniosku. Skutki skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej na nieprawidłowo ustalony adres osoby reprezentującej daną jednostkę, w sytuacji gdy adres ten jest powszechnie dostępny, będą obciążały wnioskodawcę. Konsekwencją bowiem nieprawidłowo skierowanego wniosku o udzielenie informacji publicznej może być bezczynność oraz możliwe dolegliwości o charakterze fiskalnym orzeczone przez sąd na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd wskazał, że wniosek o udzielenie informacji publicznej skarżąca skierowała na adres poczty internetowej Biura Obsługi Klienta Miejskich Zakładów Komunalnych Sp. z o.o. w K., podczas gdy prawidłowo powinna to uczynić na adres Biura Zarządu Miejskich Zakładów Komunalnych Sp. z o.o. w K. Z akt sprawy wynika, że obydwie komórki posiadają odrębne adresy poczty elektronicznej oraz że adresy te są powszechnie dostępne. Ponadto z danych zawartych na stronie internetowej MZK Sp. z o.o. w K. wynika jakim zakresem działalności zajmuje się Biuro Obsługi Klienta MZK Sp. z o.o., a dane te pozwalają wnosić, że kwestie udzielania informacji publicznej nie mieszczą się zakresie działania tej komórki. W ustalonych okolicznościach sprawy, Sąd za chybiony ocenił zarzut bezczynności. Bezspornie wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany na niewłaściwy adres poczty internetowej, podczas gdy nie było przeszkód w poczynieniu prawidłowych ustaleń w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że adresy Biura Obsługi Klienta oraz Biura Zarządu Sp. z o.o. dotyczą tej samej jednostki organizacyjnej, z którą związana jest wnioskowana informacja publiczna. Istotne znaczenie ma okoliczność, że wniosek nie został skierowany do podmiotu reprezentującego daną jednostką oraz - stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - odpowiedzialnej za udzielenie informacji. Sąd stwierdził, że aby skutecznie zarzucić organowi bezczynność w załatwieniu wniosku wnioskodawca winien dowieść, że pomimo braku obiektywnych przeszkód, w przewidzianym terminie, organ wniosku nie rozpatrzył. W okolicznościach danej spraw brak jest podstaw do przyjęcia, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej od 13 grudnia 2015 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J. M. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: a) art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że na podstawie ww. przepisu do udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest wyłącznie podmiot reprezentujący organu, a nie również sam organ. Naruszenie to doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżąca nie złożyła skutecznie względem organu wniosku o udostępnienie jej informacji publicznej; b) art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące skutkiem błędnego przyjęcia, że organ nie był obowiązany do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącej i nie mógł dopuścić się bezczynności w jego rozpoznaniu; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a i w zw. z art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a poprzez poczynienie i zaakceptowanie niemającego oparcia w materiale dowodowym i nieprawdziwego twierdzenia, że z danych na stronie internetowej organu wynika, iż Biuro Obsługi Klienta nie zajmuje się odbieraniem wniosków o udostępnienie informacji publicznej i należy je kierować na inny adres. Uchybienie to doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że skarżąca skierowała swoje żądanie na adres poczty elektronicznej niewłaściwej komórki organizacyjnej, pomimo iż mogła z łatwością ustalić prawidłowy adres do kierowania tego rodzaju wniosków, a w konsekwencji przyjęciem, że z własnej winy nie złożyła swojego wniosku skutecznie, co doprowadziło do oddalenia jej skargi; b) art. 134 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. oraz w zw. z 149 § 1a P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo zaistnienia przesłanek do uznania jej żądań za zasadne i orzeczenia zgodnie z treścią jej skargi; c) art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez brak odpowiedniego wyjaśnienia rozstrzygnięcia w zakresie uznania, że skierowanie wniosku na podany do publicznej wiadomości adres poczty elektronicznej organu nie rodzi obowiązku odpowiedzi, jeśli na podstawie wewnętrznych przepisów organizacyjnych obowiązujących u Organu komórka organizacyjna posługująca się tym adresem nie zajmuje się rozpoznawaniem wniosków o udostępnienie informacji publicznej. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o: a) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 13 grudnia 2015 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; b) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; c) stwierdzenie, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; d) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego Skarżącej według stawek przepisanych prawem oraz uiszczonej przez skarżącą opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł. e) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego skarżącej według stawek przepisanych prawem; ewentualnie 2. uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego skarżącej według stawek przepisanych prawem; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego skarżącej według stawek przepisanych prawem oraz uiszczonej przez skarżącą opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miejskie Zakłady Komunalne Sp. z o.o. w K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, popierając w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, reguluje art. 174 P.p.s.a. W jego pkt 1 określono naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie szeregu przepisów prawa zaliczonych przez autora skargi kasacyjnej zarówno do kategorii naruszenia prawa procesowego, jak też materialnego w obu wspomnianych wyżej formach. Powołanie się na obie podstawy kasacyjne z reguły wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, ponieważ - zgodnie z zasadą postępowania kasacyjnego – weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd I instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej jednak konkretnej sprawie na początku wymagały rozpatrzenia zarzuty materialne, gdyż one decydowały o możliwości zastosowania w sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oceniając zarzuty materialne należało przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czy złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej na adres poczty internetowej Biura Obsługi Klienta Miejskich Zakładów Komunalnych Sp. z o.o. w K. skutkowało obowiązkiem jej udzielenia. Zgodnie z art 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że podmiotami zobowiązanymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. są m.in. spółki komunalne. Realizują one bowiem zadania publiczne będące zadaniami własnymi gminy (np. zaopatrzenie mieszkańców w wodę, odprowadzanie ścieków) i przez udział gminy w strukturze właścicielskiej dysponują funduszami publicznymi (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2016 i powołane tam orzecznictwo). Miejskie Zakłady Komunalne Sp. z o.o. w K. są spółką komunalną i to spółka jako podmiot wykonujący zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust 1 u.d.i.p., jest obowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Zarząd sp. zo.o. nie występuje w relacjach zewnątrzspółkowych jako podmiot samodzielny, niezależny od samej spółki. Nie jest on ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, ani jednostką organizacyjną, która nie posiadając osobowości prawnej, ma zdolność prawną. Zarząd jest organem spółki uprawnionym do jej reprezentacji, a więc organem, za pomocą którego ta osoba prawna działa w relacjach zewnętrznych (por. art. 38 K.c. i art. 201 § 1 K.s.h.), co oznacza, że czynności prawne podjęte przez zarząd traktowane są tak jakby podejmowała je sama osoba prawna. Powyższe prowadzi do wniosku, że to de facto na podmiocie reprezentującym spółkę spoczywa obowiązek rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Winno to nastąpić poprzez udzielenie żądanej informacji publicznej co następuje w formie czynności materialno-technicznej, wydanie decyzji o odmowie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, czy też poinformowanie podmiotu wnioskującego, że organ, do którego wniosek został skierowany, informacją w nim określoną nie dysponuje, bądź też nie jest to informacja publiczna. Nie oznacza to jednak, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien być kierowany do zarządu spółki. Wniosek winien być skierowany tak, aby nie było wątpliwości, że dotarł on do podmiotu obowiązanego do jego realizacji. Na podkreślenie zasługuje, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. wyrok NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08). Wyjaśnić też należy, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 i z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Tym samym ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciążało ten organ, a nie skarżącą (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15). Z orzecznictwa tego wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Godziłoby to w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji), jak też dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji. Wskazać jednak należy, że dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest ustalenie, czy wniosek został w ogóle wysłany drogą elektroniczną. Obowiązkiem organu jest nadto taka organizacja wewnętrznej pracy, aby kierowane do niego pisma i wnioski były przekazywane podmiotom, do zakresu których kompetencji należy ich realizacja. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że w dacie kiedy skarżąca występowała z przedmiotowym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, na oficjalnej stronie internetowej Spółki uwidocznione były dwa adresy poczty e-mail, bez wskazania jakie wnioski, na który z tych adresów winny być kierowane. Jednocześnie na stronie tej nie było informacji o wewnętrznej strukturze organizacyjnej Spółki, jak również w sposób nie budzący wątpliwości nie wynikało, jaki sprawami zajmuje się Biuro Obsługi Klienta. Nie było także wskazane, na który z podanych adresów winny być kierowane wnioski o udostępnienie informacji publicznej. W tej sytuacji nie można czynić skarżącej zarzutu, że swoje wystąpienie skierowała na adres Biura Obsługi Klientów, pozostającego, co jest poza sporem, w strukturze organizacyjnej Spółki. Skarżąca wysyłając swój wniosek posłużyła się jednym z dostępnych adresów e-mail ujawnionych na powyższej stronie i w sprawie niesporne jest, że wniosek na ten adres wpłynął. Oznacza to, że Spółka wniosek zawierający żądanie udostępnienia sprecyzowanych w nim decyzji otrzymała i wniosek ten do dnia wystąpienia przez skarżącą ze skargą na bezczynność Spółki nie został rozpoznany, do czego Spółka jako podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponująca majątkiem publicznym była zobowiązana. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz art.134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art 106 § 3 i 5 P.p.s.a., a także art. 134 § 1 w zw. z art. 149 § 1 i 3 w zw. z art. 149 § 1a P.p.s.a. zasługiwały na uwzględnienie. Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem możliwa kontrola orzeczenia, którego elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. formułuje się w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny. Przy tym wada uzasadnienia musi mieć wpływ na sentencję orzeczenia (zob. wyroki NSA z: 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11; 17 lutego 2012 r., II FSK 1547/10; 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10; 10 października 2007 r., II GSK 204/07; 18 października 2011 r., lI OSK 986/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy konstrukcyjne, argumentacja Sądu jest klarowna, a okoliczność, iż skarżąca ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd nie zgadza się, nie świadczy o naruszeniu powyższego przepisu. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji, związany wyrażonym powyżej stanowiskiem, oceni, czy Spółka, do której wpłynął wniosek skarżącej z 13 grudnia 2015 r., pozostawała bezczynna w jego realizacji. Oceny takiej w zaskarżonym wyroku zabrakło, albowiem Sąd w sposób nieprawidłowy przyjął, iż powyższy wniosek nie został skierowany do podmiotu obowiązanego do jego realizacji. Mając powyższe na uwadze i uznając, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. Rozstrzygniecie o kosztach zostało oparte o przepis art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło