I SA/Op 186/16
WyrokWSA w Opolu2016-07-25
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Grzegorz Gocki, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy darowizna udziału w nieruchomości między małżonkami, którzy pozostają w ustroju wspólności majątkowej, a następnie sprzedaż całej nieruchomości przez jednego z małżonków, skutkuje opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych od całości uzyskanej kwoty, czy też od części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze darowizny, z uwzględnieniem daty pierwotnego nabycia nieruchomości do majątku wspólnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że darowizna udziału w nieruchomości między małżonkami, którzy pozostają w ustroju wspólności majątkowej, stanowi odrębne nabycie tego udziału w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, przy sprzedaży całej nieruchomości, termin 5-letniego okresu wyłączającego opodatkowanie liczy się oddzielnie dla udziału nabytego pierwotnie do majątku wspólnego i dla udziału nabytego w drodze darowizny. Sprzedaż udziału nabytego w drodze darowizny przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, podlega opodatkowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca wraz z mężem nabyła lokal mieszkalny do majątku wspólnego małżeńskiego w 2006 r. W 2012 r. małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej, a następnie mąż darował swój udział w nieruchomości skarżącej. W 2015 r. skarżąca sprzedała całą nieruchomość. Spór dotyczył ustalenia daty nabycia nieruchomości dla celów podatkowych i opodatkowania sprzedaży. Skarżąca uważała, że cała nieruchomość została nabyta w 2006 r., a sprzedaż po upływie 5 lat nie podlega opodatkowaniu. Organ interpretacyjny uznał, że udział nabyty w drodze darowizny w 2012 r. podlega opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego wydana w dniu 11 lutego 2016 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, działającego z upoważnienia Ministra Finansów, na wniosek E. K. (dalej też: skarżąca, wnioskodawczyni), z dnia 25 listopada 2015 r., dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
W dniu 22 maja 2006 r. wnioskodawczyni wraz z mężem zakupiła do wspólnego majątku małżeńskiego lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w [...] przy ul. [...], gmina [...]. Z lokalem tym związany jest udział w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części wspólne budynku i urządzeń w ułamku 4242/100000. Dla nieruchomości tej prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w [...].
W dniu 7 sierpnia 2012 r. wnioskodawczyni wraz z mężem zawarła umowę małżeńską rozdzielności majątkowej (akt notarialny Rep. A [...]), w wyniku której przedmiotowy lokal przysługiwał małżonkom w równych udziałach po ½.
Następnie, w tym samym dniu, umową darowizny (akt notarialny Rep. A [...]), mąż wnioskodawczyni przekazał jej swój udział w nieruchomości.
W wyniku powyższego nabyta w 2006 r. nieruchomość do majątku wspólnego małżeńskiego stała się wyłączną własnością wnioskodawczyni tj. składnikiem jej majątku osobistego. Wartość darowanego prawa nie przekraczała udziału zarówno męża wnioskodawczyni, jak i jej w majątku dorobkowym małżeńskim. Nie wystąpiły także spłaty ani dopłaty.
W dniu 2 lipca 2015 r. wnioskodawczyni sprzedała nieruchomość. Nastąpiło to po upływie 9 lat i 2 miesięcy od nabycia nieruchomości do wspólnego majątku małżeńskiego oraz po upływie 2 lat i 11 miesięcy od daty otrzymania w darowiźnie udziału od męża.
Z tytułu otrzymanej darowizny wnioskodawczyni przysługuje zwolnienie z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, co zostało potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego w [...]. W dniu zbycia nieruchomości wnioskodawczyni nadal pozostawała w związku małżeńskim, w którym obowiązuje rozdzielność majątkowa.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego zadano następujące pytania:
1. Jaka jest pierwotna data nabycia przez wnioskodawczynię udziału otrzymanego w darowiźnie od męża: 22 maja 2006 r., czy 7 sierpnia 2012 r.
2. Czy z tytułu sprzedaży tej nieruchomości wnioskodawczyni korzysta ze zwolnienia w całości z podatku dochodowego w związku z upływem 5 lat od daty jej nabycia, a więc czy spełnione są przesłanki wynikające z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie wnioskodawczyni w odniesieniu do pytania oznaczonego nr 1 zajęła stanowisko, iż datą nabycia udziału otrzymanego w darowiźnie od męża jest data nabycia nieruchomości do wspólnego majątku małżeńskiego, tj. dzień 22 maja 2006 r. Zdaniem strony pojęcie "nabycia" jest szerokie i obejmuje każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy na podstawie aktu prawnego lub stosowanej umowy. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia "nabycie". Natomiast zgodnie z teorią prawa rzeczowego otrzymanie przez daną osobę udziału w nieruchomości na skutek podziału majątku wspólnego jest nabyciem tego udziału.
Przytaczając wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1998 r. wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 208/96 wskazała na pogląd w nim wyrażony, stanowiący, że "bezkrytyczne przeniesienie poglądów i teorii prawa rzeczowego na grunt prawa podatkowego powodowałoby skutki nie nadające się do akceptacji". Zwróciła uwagę, że nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), dalej w skrócie u.p.d.o.f. nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu z małżonków, w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty lub dopłaty. W przeciwnym wypadku "nabycie" udziału otrzymanego w darowiźnie od męża nastąpiłoby dwukrotnie:
- pierwszy raz w dniu nabycia nieruchomości do majątku wspólnego, tj. w dniu 22 maja 2006 r.,
- drugi raz w dniu otrzymania darowizny, tj. w dniu 7 sierpnia 2012 r.
Wnioskodawczyni odwołała się również do stanowiska zawartego w piśmie Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2005 r., znak: PB2/PS/033-0421-1252/04.
W odniesieniu do pytania oznaczonego nr 2 wnioskodawczyni wywiodła, że skoro udział otrzymany od męża w darowiźnie został przez nią nabyty w dniu 22 maja 2006 r., tj. w dniu nabycia nieruchomości do wspólnego majątku dorobkowego małżeńskiego, to od daty nabycia do daty sprzedaży nieruchomości upłynęło więcej niż 5 lat. Dlatego odpłatne zbycie tej nieruchomości nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Dla uzasadnienia tak zajętego w sprawie stanowiska wnioskodawczyni wskazała także inne orzeczenia sądów administracyjnych, w tym WSA w Łodzi z dnia 15 lutego 2008 r., wydane w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1151/07, w którym Sąd odnosząc się do kwestii ustalenia daty nabycia nieruchomości będącej we wspólnym posiadaniu małżonków stwierdził, że "...podatnik przez cały czas (od nabycia gruntu w czasie trwania małżeństwa aż do jej zbycia) był bowiem właścicielem całej nieruchomości, a poprzez zniesienie współwłasności stał się po prostu jedynym jej właścicielem, nabywając udział byłej żony (a nie część nieruchomości czy nowe prawo do nieruchomości)".
Wskazała przy tym, że pomimo odmiennego stanu faktycznego wnioski Sądu dotyczące momentu nabycia rzeczy przystają do stanu faktycznego opisanego we wniosku strony o interpretację.
Końcowo wnioskodawczyni odwołała się do wyroku wspierającego jej zdaniem prezentowaną we wniosku argumentację tj. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1215/11, oraz przywołała stanowisko zajęte w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 3 lipca 2012 r., znak: IBPB2/2/415-516/12/MM.
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, działający w imieniu Ministra Finansów, w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 11 lutego 2016 r. uznał stanowisko wnioskodawczyni w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu interpretacji organ przytaczając przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., wywiódł z ich treści generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.
Wskazał jednocześnie, że w przypadku sprzedaży nieruchomości wnioskodawczyni powinna przyjąć dwie daty nabycia tejże nieruchomości tj. 2006 r., w którym wraz z mężem nabyła nieruchomość (tj. w trakcie trwania związku małżeńskiego) oraz datę darowizny otrzymanej od małżonka, czyli 2012 r. Przy czym udział ½ nabyty w 2006 r. nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do dnia sprzedaży, upłynął pięcioletni okres czasu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Natomiast przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w nieruchomości, przypadający na pozostały udział w tym prawie, nabyty w 2012 r. w drodze darowizny, podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, na podstawie art. 30e u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.
W dalszej części organ przeanalizował przedstawiony we wniosku stan faktyczny i wskazał na stosunki majątkowe, które uregulowane zostały m. in. w art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.), dalej w skrócie K.r.o.
Jednocześnie Minister Finansów wskazał na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określające podstawę obliczenia podatku (art. 30e ust. 2), wysokość podatku (art. 30e ust. 1), przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 19 ust. 1), koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a-c u.p.d.o.f. (art. 22 ust. 6d i 6e) oraz obowiązki podatnika w zakresie wykazania uzyskanych dochodów oraz płatności podatku (art. 30e ust. 4 , art. 45 ust. 1a pkt 3, art. 30e ust. 5).
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżąca, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której podtrzymując dotychczasowe stanowisko – wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej interpretacji lub jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając:
- naruszenie przepisu z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) dalej w skrócie O.p. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., poprzez błędną jego wykładnię rozszerzającą, wskazującą, że przy odpłatnym zbyciu nieruchomości i praw majątkowych decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia, gdy przepis ten nie wskazuje w żadnym zakresie na sposób, a jedynie na moment nabycia nieruchomości,
- naruszenie prawa materialnego: art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., które miało istotny wpływ na treść wydanej interpretacji, wyrażający się w przyjęciu, że nabycie udziału nieruchomości przez skarżącą nastąpiło w dniu 7 sierpnia 2012 r., gdy z analizy przepisów oraz ugruntowanego orzecznictwa wynika, że dla celów podatkowych za nabycie nieruchomości nie można uznać przeniesienia udziałów w drodze zniesienia współwłasności tej nieruchomości.
Zdaniem skarżącej doszło do poważnego i rażącego naruszenia przepisów, które istotnie wpłynęły na treść interpretacji indywidualnej. W ocenie strony organ nie miał żadnych uprawnień do zastosowania interpretacji rozszerzającej przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. sprzecznego z jego literalnym brzmieniem. Skarżąca odwołała się także do dalszych orzeczeń potwierdzających, jej zdaniem, prezentowaną w skardze argumentację prawną.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej w skrócie: P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej. Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 O.p.).
Trzeba przy tym wskazać, że zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w opisanym stanie faktycznym na skarżącej ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Przy czym spór w sprawie stanowi konsekwencję rozbieżności stanowisk stron w kwestii daty nabycia przez skarżącą spornej nieruchomości.
Skarżąca stoi na stanowisku, że cała nieruchomość została przez nią nabyta już w dniu 22 maja 2006 r., do majątku objętego ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej. Zatem cały dochód z tytułu zbycia przez skarżącą nieruchomości jest wolny od opodatkowania z uwagi na upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.
Takiego stanowiska nie podzielił jednak organ interpretacyjny uznając, że w 2006 r. skarżąca nabyła jedynie ½ udziału w nieruchomości. Pozostałą część skarżąca nabyła w dniu 7 sierpnia 2012 r. tj. w związku z zawarciem w tym roku umowy rozdzielności majątkowej małżeńskiej i jednoczesnym otrzymaniem aktem darowizny części udziału małżonka, na mocy którego cała nieruchomość weszła do majątku osobistego skarżącej.
Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności zauważyć należy, że przy odpłatnym zbyciu nieruchomości i praw majątkowych decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym przychodu uzyskanego z ww. tytułu ma moment i sposób jego nabycia.
Kluczowa staje się odpowiedź na pytanie jak należy rozumieć termin "nabycie", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. albowiem ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera własnej definicji tego pojęcia. Dla prawidłowego zestawienia treści przepisu należy pojęcie to zinterpretować z użyciem możliwych reguł interpretacyjnych.
Problem stanowiący istotę sporu w rozpatrywanej sprawie był już przedmiotem zainteresowania sądów administracyjnych. W kwestii stanowiącej przedmiot sporu podjęto szereg orzeczeń sądów administracyjnych, przy czym zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę na uwagę zasługuje aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 16 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 932/13, z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1065/14 i z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2319/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a poglądy w nich przedstawione Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje i podziela. Wynikają z nich następujące wnioski, które należy usystematyzować na tle okoliczności rozpatrywanej sprawy.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Rozważając konsekwencje podatkowe zbycia nieruchomości, która uprzednio została nabyta do majątku wspólnego małżonków, należy w szczególności określić moment "nabycia" powyższej nieruchomości w okolicznościach przedstawionych we wniosku skarżącej.
Termin "nabycie", którym posługuje się ustawodawca w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy, oznaczonej co do tożsamości.
Nabycie rozumiane jest jako uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa). Przy czym nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można w drodze sprzedaży, pod tytułem darmym (w formie darowizny, nabycia spadku) lub też zawierając umowę o ustanowieniu ograniczonych praw rzeczowych.
Użyte w przepisie określenie "odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych" obejmuje "nieruchomości lub ich części oraz udział w nieruchomości" (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.). Przedmiotem zbycia może być nie tylko nieruchomość (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.) ale i prawo majątkowe, którym jest również udział w nieruchomości. Przy czym w powołanym przepisie ustawodawca wyraźnie obciążył zbywcę podatkiem tylko wówczas, gdy dochodzi do zachowania tożsamości pomiędzy nieruchomością (lub jej częścią) zbywaną, a nabywaną.
Na gruncie niniejszej sprawy nie można badać stanu faktycznego bez uwzględnienia przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które regulują stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami, w szczególności wypracowanego przez doktrynę i orzecznictwo znaczenia i charakteru wspólności ustawowej małżeńskiej.
Zgodnie z art. 31 § 1 K.r.o. "z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)". Z przepisu tego wynika, że ustawowa wspólność majątkowa jest wspólnością bezudziałową. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że jest ona sytuacją prawną, na którą składają się uprawnienia do poszczególnych przedmiotów majątkowych, tworzących majątek wspólny (aktywa). Jest to więc wspólność o charakterze wspólności łącznej, w której uprawnienia te mają w istocie charakter współuprawnień przysługujących niepodzielnie obojgu małżonkom. Charakter każdego z tych uprawnień do określonego składnika majątku wspólnego zależy z kolei od charakteru poszczególnych przedmiotów majątkowych wchodzących w skład tego majątku.
Co do zasady, wspólność majątkowa trwa tak długo jak małżeństwo. Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 K.r.o.), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 K.r.o.) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 K.r.o.).
Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, a także w wyniku ustania małżeństwa – między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast w myśl art. 50¹ K.r.o., w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.
Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że z datą zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej małżeńskiej, ustała wspólność majątkowa, a współwłasność łączna, jaka istniała między małżonkami, przekształciła się we współwłasność w częściach ułamkowych.
Skoro małżonkowie pozostający w ustroju wspólności ustawowej tak rozporządzili posiadanym przez siebie udziałem we wspólnej nieruchomości, że mąż skarżącej rozporządzając swoim udziałem, dokonał na rzecz skarżącej darowizny udziału, który skarżąca w całości przyjęła do swojego majątku osobistego, to ten przedmiot majątkowy, wchodzący wcześniej w skład majątku wspólnego małżonków, stał się od momentu nabycia (zawarcia umowy darowizny) majątkiem osobistym skarżącej w rozumieniu art. 33 pkt 2 K.r.o. Skarżąca stała się właścicielem całej nieruchomości przez zawarcie umowy darowizny, albowiem w momencie dokonania darowizny była już jego współwłaścicielem na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej.
Akcentując taki kierunek wykładni powołanych wyżej przepisów organ prawidłowo wywiódł, iż nie można nabyć własności do całego składnika majątku w przypadku, kiedy skutecznie nabyło się już udział w tym składniku wcześniej. Wnioskodawczyni umową darowizny nie nabyła powtórnie całej nieruchomości, gdyż w części należała już do niej tj. od momentu nabycia jej do majątku wspólnego małżonków. Małżonkowie dokonali jedynie przesunięcia własności udziału męża do osobistego majątku skarżącej, w nieruchomości stanowiącej wcześniej współwłasność majątkową małżonków.
W ocenie Sądu, akceptacja stanowiska skarżącej, jakoby nabycie rzeczy i praw w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie obejmowało zdarzeń polegających na przyznaniu własności rzeczy w drodze zniesienia współwłasności prowadziłoby do błędnych wniosków, że prawo do całej nieruchomości skarżąca nabyła w 2006 r. przez co, udział w przedmiotowej nieruchomości stanowił jej wyłączną własność. Powyższe z kolei oznaczałoby, że mąż skarżącej nie mógłby darować jej swojego udziału, gdyż to wnioskodawczyni, a nie wspólnie małżonkom przysługiwałoby owe prawo. Wysnucie takiego wniosku stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej i oznaczałoby przyjęcie tezy, że mężowi nie przysługiwały żadne prawa majątkowe oraz z pojęciem "współwłasności łącznej", według którego własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom.
Dlatego na aprobatę zasługuje stanowisko organu, że skarżąca w pierwszej kolejności stała się współwłaścicielką nieruchomości, albowiem w 2006 r. nabyła na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej udział w części nieruchomości, natomiast w 2012 r. w wyniku zawarcia umowy darowizny nabyła pozostałą część (udział męża), przez co stała się jedyną właścicielką nieruchomości. Ponieważ nabycie prawa do przedmiotowego udziału w nieruchomości nastąpiło odpowiednio w części w 2006 r., a następnie w części w 2012 r., rację należy przyznać organowi interpretacyjnemu przyjmując, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy liczyć oddzielnie w stosunku do nabycia każdego udziału przez skarżącą.
W konsekwencji zasadnie Minister Finansów przyjął, że uzyskanie tytułu własności do nieruchomości w wyniku zawarcia umowy darowizny jest nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., stanowiącym źródło przychodu.
Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji, wskazujące, że sprzedaż nieruchomości w 2015 r. w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2006 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie będzie stanowiła źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., ponieważ została dokonana po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Natomiast dochód uzyskany ze sprzedaży w 2015 r. nieruchomości, w części nabytej w 2012 r. w drodze darowizny udziału męża, stanowi źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Organ interpretacyjny wskazał także właściwe przepisy określające podstawę obliczenia podatku, wywodząc, że podstawą jego obliczenia jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19 u.p.d.o.f. a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d u.p.d.o.f., powiększony o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1 ww. ustawie, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw (art. 30e ust. 2 u.p.d.o.f.), na wynikający z art. 22 ust. 6c, ust. 6d u.p.d.o.f. sposób ustalenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) oraz na określony w art. 30e ust. 4 tej ustawy obowiązek złożenia zeznania podatkowego i zakończenia roku podatkowego, z wykazaniem w nim także dochodów uzyskanych w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) oraz obliczeniem należnego podatku dochodowego od tego dochodu.
Zdaniem Sądu wyrażone w interpretacji stanowisko organu zostało właściwie uzasadnione, adekwatnie do stanu faktycznego i pytań strony.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa procesowego przez organ wydający interpretację. W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia przez organ interpretacyjny art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Organ prawidłowo wywiódł, iż wskazany przez skarżącą przepis nie znajduje zastosowania w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, co wynika z art. 14h O.p.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło