II SAB/Wa 123/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak, Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Burmistrza Dzielnicy [...] po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 308/15 1. stwierdza, że Burmistrz Dzielnicy [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Burmistrzowi Dzielnicy [...] grzywnę w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych). 4. zasądza od Burmistrza Dzielnicy [...] na rzecz A. Z. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 308/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Burmistrza Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku inicjującego postępowanie. Jak podaje organ, pismem z 16 września 2015 r., nadanym do strony w dniu 18 września 2015 r., powiadomiono wnioskodawcę, że żądane przez niego dokumenty znajdują się do odbioru w Wydziale Obsługi Mieszkańców Urzędu Dzielnicy [...]. Pismo to zostało zwrócone do Urzędu z adnotacją – "nie podjęto w terminie". Dnia 18 września 2015 r. skarżący złożył w organie wezwanie do wykonania wyroku WSA. Tego też dnia złożył w organie skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku, po wyroku sądowym. W jej uzasadnieniu wskazał, iż nie otrzymał wnioskowanych informacji w formie, jaką określił we wniosku inicjującym postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc fakt złożenia przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa w tym samym dniu co przedmiotową skargę na bezczynność. Organ zgłosił też ewentualny wniosek o oddalenie skargi, wyjaśniając, iż powiadomił stronę o możliwości odbioru żądanych informacji w urzędzie. Takie postępowanie było zaś, w ocenie organu, zasadne, gdyż żądane dokumenty liczą 291 kart. Zgodnie zaś z zarządzeniem nr 2902/2012 z 12 lipca 2012 r. Prezydenta [...], koszt wykonania ww. kopii dokumentów wynosi 72 zł i 48 gr, a kwota ta musi zostać uiszczona przez stronę przed odebraniem przesyłki. W piśmie procesowym skierowanym do Sądu pełnomocnik skarżącego zanegował fakt otrzymania przez stronę informacji o możliwości odbioru żądanych dokumentów w urzędzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wobec zmiany przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie dotyczącym kwestii skargi na niewykonanie wyroku, kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi w postanowieniu wydanym w sprawie dotyczącej podobnego problemu procesowego (I OZ 226/16), tutejszy Sąd zakwalifikował skargę A.Z. z dnia 18 marca 2015 r. jako skargę na bezczynność Burmistrza Dzielnicy [...] po wyroku z dnia 28 maja 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 308/15 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W skardze tej strona akcentowała bowiem fakt pozostawania przez organ w milczeniu po wydaniu ww. wyroku. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza zatem, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez właściwy organ administracji publicznej oczekiwanego aktu, lub rozpoznanie wniosku. Przez pryzmat realizacji tego celu należy więc oceniać zasadność toczenia się postępowania wywołanego skargą na bezczynność. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej, na dzień wydawania wyroku przez tutejszy Sąd, organ nie zrealizował wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 308/15. Nie rozpoznał bowiem skutecznie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej. Niezależnie od tego, czy informacja o możliwości odbioru żądanej informacji w siedzibie Urzędu dotarła do wnioskodawcy, czy też nie, tego rodzaju kroki podjęte przez organ nie mogły zostać potraktowane jako skuteczna próba rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jak bowiem wynika z treści tego wniosku strona domagała się w nim przesłania żądanych danych na wskazany adres korespondencyjny. W myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej to wnioskodawca określa sposób w jaki chciałby zostać zaspokojony w swoim żądaniu. Tak oznaczonym we wniosku, sposobem jego realizacji, organ jest zaś związany chyba, że powiadomi stronę, iż brak jest możliwości technicznych do jego realizacji. Stąd więc, każdy sposób rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie innej, niż oznaczona we wniosku strony, nie może zostać uznany, jako zwalniający adresata wniosku z zarzutu bezczynności w sprawie. Organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji nie może bowiem ingerować w określony przez stronę we wniosku sposób jego realizacji. Nadto, odnosząc się do argumentów podnoszonych przez organ w odpowiedzi na skargę, a sprowadzających się do twierdzenia, iż organ może uzależnić udostępnienie informacji publicznej od uprzedniego uiszczenia przez stronę stosownej opłaty, wyjaśnić należało, iż nie znajdują one uzasadnienia w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie istnieje możliwość uzależnienia wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty, o której mowa w art. 15 omawianej ustawy. Podmiot udostępniający daną informację, nie może z góry żądać wniesienia tej opłaty (patrz: I OSK 2139/13, I OSK 2781/12). Dostęp do informacji publicznej jest bowiem bezpłatny – jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy, z wyjątkiem przewidzianym w art. 15. Przepis ten nie nakłada jednak obowiązku uiszczenia opłaty przez wnioskującego o dostęp do informacji publicznej, jeśli wiąże się to z dodatkowymi kosztami, a jedynie stanowi, że podmiot zobowiązany może powiadomić o tych kosztach (patrz I OSK 950/07). W świetle powyższego, w ocenie tutejszego Sądu, organ nie próbując zrealizować wniosku inicjującego postępowanie, w sposób oznaczony w tym wniosku, dopuścił się bezczynności. W sytuacji, gdy bezczynność ta miała miejsce już po wydaniu wyroku przez Sąd administracyjny, zobowiązującym organ do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bezczynność tę należało traktować jako bezczynność po wyroku. W świetle powyższego, skoro na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie w obrocie prawnym istnieje prawomocny wyrok zobowiązujący organ do określonego działania, nie zachodziła konieczność ponownego zobowiązywania organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Na organie wciąż bowiem ciąży obowiązek wynikający z prawomocnego wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 308/15. Stąd więc, działając w oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., tutejszy Sąd orzekła jak w pkt 1 wyroku. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż stwierdzona bezczynność ma miejsce po prawomocnym wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 308/15, którym to rozstrzygnięciem stwierdzono już raz fakt pozostawania przez organ w bezczynności w rozpoznaniu tego samego wniosku, obecną bezczynność należało uznać jako mającą charakter kwalifikowany. Kierując się celem postępowania w przedmiocie skargi na bezczynność, jakim jest zmobilizowanie bezczynnego podmiotu do działania, tutejszy Sąd uznał za wskazane, aby w realiach niniejszej sprawy zastosować z urzędu wobec organu formę nacisku, o jakiej mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto zaś stosownie do dyspozycji art. 200 P.p.s.a. Na marginesie dodać należało, iż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę i jej odrzucenia. Co prawda istotnie wniosek o usunięcie naruszenia prawa został złożony do organu w tej samej dacie, co niniejsza skarga na bezczynność, tym niemniej zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych, skuteczność wniesienia skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, nie jest uzależniona od uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Powyższą regułę, należy więc konsekwentnie stosować w sprawie skargi na bezczynność organu po wyroku zobowiązującym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotowe postępowanie nadal bowiem dotyczy materii uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to z założenia ustawodawcy, ma zaś toczyć się w sposób możliwie szybki. Stąd więc wniosek organu o odrzucenie niniejszej skargi, jawił się jako pozostający w sprzeczności z wolą ustawodawcy, który przewidział specjalny – szybki tryb dostępu do informacji publicznej.