I SA/Gl 414/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-08-03

Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Bożena Pindel, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne po upływie terminu 2 miesięcy od doręczenia ostatecznej decyzji, ale w okresie wstrzymania wykonania decyzji na skutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wstrzymania wykonania decyzji, przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne następuje z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem, że nastąpiło nie później niż 2 miesiące od doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu. W analizowanej sprawie warunek ten został spełniony, co oznacza, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony, a zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące nieprawidłowego naliczenia odsetek i zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu za bezzasadne zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Zarzuty dotyczyły przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na zawieszenie biegu przedawnienia na skutek zarządzenia zabezpieczenia oraz przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne po prawomocnym orzeczeniu sądu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych ustaleń, podnosząc m.in. naruszenie art. 33 pkt 1 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Teresa Randak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 2 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") po rozpoznaniu zażalenia I. K. - dalej określanej zamiennie "zobowiązana", "strona" lub "skarżąca" - na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] o uznaniu za bezzasadne zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]nr [...]obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ nadzoru wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wszczął wobec małżonków D. i I. K. postępowanie zabezpieczające na podstawie własnego zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...]nr [...]obejmującego przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł, określoną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]nr [...], doręczając odpis zarządzenia zabezpieczenia D. K. w dniu [...], z jednoczesnym zajęciem zabezpieczającym ruchomości zobowiązanego w postaci: samochodu ciężarowego Mercedes Benz Sprinter, samochodu ciężarowego Mercedes Benz [...], samochodu osobowego Mercedes Benz [...], samochodu osobowego Mercedes Benz [...] Coupe, przyczepę uniwersalną BARTHAU, a zobowiązanej I. K. w dniu [...]. Organ wskazał, że w dniu [...]na mocy art. 154 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej ustawą egzekucyjną, zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne z uwagi na wystawienie w tym dniu tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...]zł, określoną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...]. W toku czynności egzekucyjnych w dniu [...]doręczono zobowiązanemu odpis ww. tytułu wykonawczego i protokołem z tego samego dnia zajęto ruchomości w postaci samochodu Mercedes Benz [...], samochodu Volkswagen Golf [...]i przyczepy lekkiej nr rej. [...]. Pismem z dnia 25 września 2015r. pełnomocnik D. K. a będący radcą prawnym wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w których wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego podniósł przedawnienie zobowiązania podatkowego (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej) i zastosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej). Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...] nr [...] zawiesił na podstawie art. 35 § 1 ustawy egzekucyjnej prowadzone wobec D. K. a postępowanie egzekucyjne, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów. Postanowieniem z dnia [...]nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. uznał za bezzasadne zarzuty wniesione w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...]obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu m.in. z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a takie zarządzenie zabezpieczenia zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 16 maja 2011 r. Ponadto zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej nastąpiło również zawieszenie terminu przedawnienia z uwagi na złożenie w dniu 16 marca 2012r. skargi do sądu administracyjnego na decyzję określającą przedmiotowe zobowiązanie, natomiast w dniu 7 września 2015r. doręczono organowi podatkowemu odpis orzeczenia w tej sprawie ze stwierdzeniem prawomocności. Organ egzekucyjny dodał, że z uwagi na wysokość dochodzonej zaległości oraz mając na względzie cel egzekucji, zasadnym było zastosowanie środków egzekucyjnych pozwalających na zaspokojenie Skarbu Państwa. Na to postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany wniósł zażalenie, w którym zarzucając naruszenie przez organ podatkowy przepisów art. 33 pkt 1 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak ich zastosowania, czego skutkiem było uznanie przez ten organ za nieuzasadnione zarzutów wniesionych przez zobowiązanego do tytułu wykonawczego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie zarzutów wniesionych przez D. K. do tytułu wykonawczego. Do tytułu wykonawczego wystawionego przez organ podatkowy zobowiązany podniósł zarzuty przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazanego w tytule wykonawczym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej) oraz zastosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej). Zdaniem pełnomocnika, wbrew twierdzeniu organu podatkowego, termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie nie uległ zawieszeniu od dnia doręczenia zobowiązanemu zarządzenia zabezpieczenia w dniu [...] do dnia doręczenia organowi podatkowemu, wydanego w tej sprawie, wyroku sądu administracyjnego w dniu 22 września 2015 r. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa termin przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei w myśl art. 70 § 7 pkt 5 Ordynacji podatkowej, termin przedawnienia rozpoczyna bieg z dniem zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem, że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W przedmiotowej sprawie ostateczna decyzja została wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu [...]nr [...]. Jednak organ podatkowy nie wystawił tytułu wykonawczego przed upływem dwóch miesięcy od daty otrzymania tej ostatecznej decyzji. Tym samym nie mogło nastąpić skuteczne przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Powyższe oznacza więc, że zarządzenie zabezpieczenia nie mogło skutecznie zawiesić biegu terminu przedawnienia, ponieważ organ podatkowy nie wystawił tytułu wykonawczego we wskazanym powyżej terminie. W konsekwencji należy przyjąć, że data doręczenia zarządzenia zabezpieczenia jest równoznaczna z datą zakończenia postępowania zabezpieczającego, ponieważ nie mogło w tym przypadku nastąpić skuteczne przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Tym samym jest oczywiste, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. uległo przedawnieniu, a kwestie związane z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego i otrzymaniem przez organ podatkowy prawomocnego wyroku takiego sądu nie mają w tym przypadku żadnego znaczenia. W takiej sytuacji organ egzekucyjny, w myśl zasady wyrażonej w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, może skierować egzekucję wyłącznie do stanowiącej przedmiot współwłasności zobowiązanego, zabudowanej nieruchomości położonej w H.. Na tej nieruchomości została bowiem ustanowiona hipoteka zabezpieczająca przedmiotowe zobowiązanie. Organ egzekucyjny nie może natomiast skierować egzekucji do innego mienia stanowiącego własność D. K. a, w tym również do mienia do którego zostało skierowane zarządzenie o zabezpieczeniu w trybie przepisów ustawy egzekucyjnej. W konsekwencji za zasadny uznał pełnomocnik również zarzut zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art.33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej). Dyrektor Izby Skarbowej w K., rozpoznając zażalenie, w pierwszej kolejności odwołał się do przepisu art. 33 ustawy egzekucyjnej, który zawiera zamknięty katalog przypadków, mogących być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, a to: - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; - określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; - błąd, co do osoby zobowiązanego; - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1; - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; - prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; - niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznał za bezzasadne zarzuty złożone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec męża zobowiązanej D. K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. Uznał, że w sprawie nie zaszły żadne okoliczności, wymienione w art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej, w tym także wymienione w punkcie 1 i 8 tego przepisu tj. przedawnienie zobowiązania podatkowego i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ podatkowy wystawił bowiem tytuł wykonawczy na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...]utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]nr [...]określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Postępowanie egzekucyjne skierowane do D. K. poprzedziło postępowanie zabezpieczające. Organ stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 154 § 4 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem ze nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, jednakże w tej sprawie ma zastosowanie § 5 tego przepisu. W myśl art. 154 § 5 ustawy egzekucyjnej, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w § 4 pkt 1 tego przepisu, zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego pod warunkiem, że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia o oddaleniu lub odrzuceniu skargi bądź umorzeniu postępowania sądowego. W analizowanej sprawie, z uwagi na wniesioną skargę do WSA w Gliwicach oraz dokonanym wpis hipoteki przymusowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...]nr [...]wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], a odpis prawomocnego orzeczenia WSA w Gliwicach doręczono 7 września 2015r. Wystawienie tytułu wykonawczego na tę należność podatkową w dniu [...] spełniało powyższe warunki, co oznacza, że w tym dniu zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33 d § 2 lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny doręczył D. K. zarządzenie zabezpieczenia [...] w dniu [...], dokonując jednocześnie zajęcia zabezpieczającego ruchomości zobowiązanego w postaci: samochodu ciężarowego Mercedes Benz Sprinter, samochodu ciężarowego Mercedes Benz [...], samochodu osobowego Mercedes Benz [...], samochodu osobowego Mercedes Benz [...] Coupe, przyczepy uniwersalnej BARTHAU. To postępowanie zabezpieczające zakończyło się w dniu [...]poprzez przekształcenie się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. W związku z powyższym okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia należy liczyć, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej, od dnia [...]r., do dnia [...]r. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zastosowano także w dniu [...] środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości, co zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oznacza przerwanie biegu przedawnienia. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Organ uznał wobec powyższego, że zaległość podatkowa nie uległa przedawnieniu. Wyjaśniając z kolei podnoszoną przez stronę kwestię zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych dodał, że zastosowany środek egzekucyjny powinien doprowadzić do sprawnego i szybkiego osiągnięcia celu egzekucji, która z samej swej istoty stanowi uciążliwość dla zobowiązanego. Wdrożenie postępowania egzekucyjnego wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem urzędu skarbowego, a zatem wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem w kwestii wszczęcia egzekucji. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a. u.p.e.a., w tym egzekucję z ruchomości zastosowanej wobec zobowiązanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają, które środki są mniej, a które bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, natomiast zezwalają dla osiągnięcia celu egzekucji poprzez stosowanie wszystkich dostępnych środków egzekucyjnych. Na postanowienie organu II instancji zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach , zarzucając naruszenie: - art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie zarzutu za niezasadny, w sytuacji przedawnienia zobowiązania podatkowego; - art. 33 pkt 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7 poprzez uznanie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 u.p.e.a. za niezasadny, w sytuacji wskazania w tytule wykonawczym nieprawidłowej kwoty egzekwowanych odsetek oraz nieuwzględnienia w nich okresów przerw w ich naliczaniu. Uzasadniając skargę, podniosła, że egzekucję można skierować wyłącznie do stanowiącej przedmiot współwłasności zobowiązanego, zabudowanej nieruchomości położonej w H., gdyż ustanowiona została na niej hipoteka zabezpieczająca dochodzone zobowiązanie podatkowe. Dodała ponadto, że w stosunku do zobowiązanej nie została wszczęta egzekucja, która spowodowałyby przerwanie biegu terminu przedawnienia. Nie było też wobec zobowiązanej wszczęte postępowanie karne, nie postawiono jej też zarzutów w takim postępowaniu. Cytując art. 54 Ordynacji podatkowej dotyczącym okresów nienaliczania odsetek wskazała, że organ naliczył odsetki od dnia 3 maja 2006 r., w sytuacji, gdy ostateczna decyzja została wydana w dniu [...]. Po zacytowaniu poglądów zawartych w orzeczeniach stwierdziła, że w konsekwencji zasadny jest też zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W tym kontekście wyjaśniła, że egzekucja została skierowana nie do nieruchomości w H. stanowiącej własność D. K., a do skarżącej, pomimo, że zobowiązanie dotyczyło dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej przez męża zobowiązanej. Końcowo, wskazała, że dochody zobowiązanej pochodzą z umów o pracę i stanowią źródło utrzymania jej i syna, że małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową od 2007 r. oraz że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Tym samym wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego; - zwrot kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 roku, poz. 1647 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a." ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przyjdzie zaakcentować, że głównym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie z treścią art. 154 § 4-5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") "§ 4. zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne: 1) z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności; 2) z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r. poz. 858, 1649, 1844 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 65) pod warunkiem wystawienia tytułu wykonawczego nie później niż przed upływem 14 dni od dnia jej wygaśnięcia; 3) z dniem podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego w przypadkach określonych w art. 32a § 2, art. 32c § 1 i art. 35 § 1, a także w przypadkach określonych w art. 79 ust. 5 ustawy o wzajemnej pomocy. § 5. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w § 4 pkt 1, zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia o oddaleniu lub odrzuceniu skargi bądź umorzeniu postępowania sądowego". Powyższa regulacja statuuje instytucję przekształcenia się z mocy prawa zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, przy czym ma ono charakter warunkowy. Wolą ustawodawcy do przekształcenia tego wymagane jest dokonanie wskazanej w tym przepisie czynności przez organ w określonym terminie. W niniejszej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. na majątku ruchomym, nieruchomym oraz prawach majątkowych i określająca przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego została doręczona skarżącej w dniu 24 maja 2011 r., zaś mężowi skarżącej w dniu 16 maja 2011 r. Zawiadomienie o powyższym zajęciu doręczono skarżącej w dniu 22 lipca 2011 r. Następnie w dniu 12 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wydał decyzję nr [...] określającą skarżącej oraz jej mężowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...]. Gdyby zatem powyższa decyzja nie została zaskarżona do sądu administracyjnego do przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne koniecznym byłoby wystawienie tytułu wykonawczego nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o czym stanowi art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. oraz doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego na podstawie art. 26 § 6 u.p.e.a. w celu wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia egzekucji administracyjnej. Tymczasem skarżąca zdaje się pomijać fakt zaskarżenia przez nią i jej męża powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Tym samym wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego spowodowało, że przepis art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W przypadku bowiem gdy przed wszczęciem egzekucji administracyjnej wniesiona została skarga do sądu administracyjnego i nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi niedopuszczalne jest wystawienie tytułu wykonawczego i doprowadzenie do wszczęcia egzekucji administracyjnej do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, chyba że ustąpiła przyczyna wstrzymania wykonania decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że w dniu 17 września 2015 r. doszło do doręczenia Dyrektorowi Izby Skarbowej odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1339/13 oddalającego skargę kasacyjną skarżącej i jej męża, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 464/12. To zatem od tej daty rozpoczął bieg dwumiesięczny termin wskazany w powyższym przepisie. Bezspornym jest, że w dniu [...]został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...]wskazujący jako zobowiązanych skarżącą i jej męża, który został doręczony skarżącej w dniu 24 września 2015 r., zaś jej mężowi w dniu 23 września 2015 r., co potwierdzają złożone przez nich podpisy na wskazanym tytule egzekucyjnym. Zestawienie zatem daty doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., tj. 17 września 2015 r. oraz daty wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], tj. [...]wskazuje, że spełniony został warunek wskazany w art. 154 § 5 u.p.e.a., a tym samym do przekształcenia tytułu zabezpieczającego w tytuł wykonawczy z mocy ustawy. Konkludując powyższe należy stwierdzić, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania objętego obecnie tytułem egzekucyjnym, albowiem zgodnie z treścią art. 70 § 6 pkt 4 i § 5 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") doszło do zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania na okres od dnia 24 maja 2011 r. do dnia 22 września 2015 r. wskutek doręczenia skarżącej zawiadomienia zajęcia zabezpieczającego, a następnie wystawienia tytułu egzekucyjnego . Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 1 oraz 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 2, 3 i 7 Ordynacji podatkowej dotyczącego wskazania w tytule wykonawczym nieprawidłowej kwoty odsetek przyjdzie stwierdzić, że zgodnie z art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej odsetek za zwłokę nie nalicza się: 1) za okres zabezpieczenia, od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży objętych zabezpieczeniem rzeczy lub praw, zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych; 2) za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy; 3) za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3; 4) w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu - od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania; 5) jeżeli wysokość odsetek nie przekraczałaby trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej; 6) (uchylony) 7) za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania; 7a) za okres od dnia następnego po upływie dwóch lat od dnia złożenia deklaracji, od zaległości związanych z popełnionymi w deklaracji błędami rachunkowymi lub oczywistymi omyłkami, jeżeli w tym okresie nie zostały one ujawnione przez organ podatkowy; 8) w zakresie przewidzianym w odrębnych ustawach. Przepis ten statuuje wyjątki od zasady naliczania odsetek za zwłokę za cały okres istnienia zaległości podatkowych, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Po pierwsze bowiem złożenie deklaracji w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z zapłatą określonej kwoty powstałego zobowiązania podatkowego za 2005 r. został określony do dnia 2 maja 2006 r. Tym samym bieg terminu naliczania odsetek za zwłokę następuje od dnia 3 maja 2006 r., co prawidłowo zostało wskazane w tytule wykonawczym. Fakt wydania decyzji określającej to zobowiązanie w dniu [...]pozostaje bez wpływu na okres naliczenia odsetek, albowiem zgodnie z treścią art. 53 § 1 i § 4 od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. Ponadto odwołanie złożone przez skarżącą w dniu 4 listopada 2011 r. oraz jej męża w dniu 27 października 2011 r. zostało przekazane do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 9 listopada 2011 r. (data wpływu do organu odwoławczego 10 listopada 2011 r.), a zatem z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu [...]wynikała z braku potwierdzenia doręczenia postanowienia z dnia [...] co do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej i uwzględnienia tego terminu od dnia 5 października 2012 r. oraz konieczności rozpoznania zgłoszonego w tym terminie wniosku dowodowego. Również wydanie decyzji przez organ odwoławczy w dniu [...]wymagała spełnienia przesłanki z art. 200 Ordynacji podatkowej i w związku z powyższym organ ten wyznaczył postanowieniem z dnia [...]nowy termin rozpoznania sprawy (k. 205). Tymczasem z przepisu art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Tym samym zarzut ten okazał się bezzasadny. Ostatecznie należy wskazać, że również zarzut zastosowania środka egzekucyjnego zbyt uciążliwego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.) nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze bowiem tytuł egzekucyjny został wystawiony na oboje małżonków objętych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] określającą im wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Fakt, iż całość zobowiązania związana jest z dochodem uzyskanym z działalności gospodarczej męża skarżącej nie ma zatem znaczenia, zwłaszcza w kontekście zapadłych w sprawie wyroków, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1339/13 oddalającego skargę kasacyjną skarżącej i jej męża od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 464/12 i treści art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednocześnie należy wskazać, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku, bowiem prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (tak wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1462/07). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- Sygn. akt I SA/GI 414/16

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło