I OZ 1123/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 580/16 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 580/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek M. T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2016 r. Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 356/16 odrzucił skargę z uwagi na to, że została wniesiona po upływie 30 dniowego terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Odpis wydanego postanowienia został doręczony ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 kwietnia 2016 r. Pismem procesowym z dnia 27 kwietnia 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 2 maja 2016 r.), ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]), wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że skarżąca wniosła skargę mieszcząc się w 30 dniowym terminie do jej złożenia, a przekazanie przez Sąd skargi po terminie nie było zawinione przez skarżącą. Wskutek niewiedzy skarżąca wniosła skargę bezpośrednio do tut. Sądu, zamiast za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Powyższa okoliczność wynikała z braku wiedzy na temat procedury sądowoadminstracyjnej oraz mylnego przeświadczenia o skuteczności dokonanej czynności. Pełnomocnik wyjaśnił również, że dowiedział się o wyznaczeniu go w sprawie z urzędu w dniu 17 marca 2016 r. i podkreślił, że wniosek został złożony niezwłocznie po dokonaniu całościowej analizy problematyki niniejszej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie, jak również oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniosek podlega odrzuceniu jako spóźniony na podstawie art. 88 P.p.s.a. Sąd stwierdził bowiem, że pełnomocnik skarżącej nie dochował ww. terminu do złożenia wniosku. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 15 marca 2016 r. Pomorska Izba Adwokacka w Gdańsku zawiadomiła pełnomocnika o wyznaczeniu go w sprawie. W dniu 14 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał postanowienie o odrzuceniu skargi M. T. z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu (k. 19-20 akt sądowoadministracyjnych o sygn. akt III SA/Gd 356/16, dołączonych do rozpatrywanej sprawy). Następnego dnia, tj. 15 kwietnia 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik zgłosił się do Sądu i zapoznał z aktami sprawy (k. 23 akt sądowoadminstracyjnych o sygn. akt III SA/Gd 356/16, dołączonych do rozpatrywanej sprawy). W tym dniu pełnomocnik dowiedział się o przyczynie uchybienia terminu, tak więc od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku, o jakim stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a. Upływał on w rozpoznawanej sprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. Tymczasem pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu (wraz ze skargą) w dniu 2 maja 2016 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej – k. – 6 akt sądowoadministracyjnych). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w przypadku, gdy wojewódzki sąd administracyjny odrzucił skargę jako wniesioną po upływie ustawowego terminu to termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. biegnie od chwili, kiedy skarżący (lub pełnomocnik) miał możność dowiedzieć się o uchybieniu terminu, czyli od dnia doręczenia mu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 468/09 oraz z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 44/12; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie co prawda, postanowienie z dnia 14 kwietnia 2016 r. odrzucające skargę złożoną osobiście przez skarżącą zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 25 kwietnia 2016 r., to jednak istotne dla niniejszej sprawy jest to, że pełnomocnik będąc w tut. Sądzie w dniu 15 kwietnia 2016 r. i zapoznając się w tym dniu z aktami sprawy (wykonując fotografie z akt), w istocie z tym dniem powziął (a przynajmniej dochowując należytej staranności winien był powziąć) wiedzę (dowiedzieć się) o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a w związku z tym należy przyjąć, że bieg 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. zaczął swój początek w dniu 15 kwietnia 2016 r. Mając to na uwadze należy zatem stwierdzić, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy późniejsze doręczenie pełnomocnikowi postanowienia z dnia 14 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi M. T. (w dniu 25 kwietnia 2016 r.) nie może być traktowane jako moment, w którym pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]), a więc data ta nie mogła wyznaczać początku biegu siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który upłynął z dniem 22 kwietnia 2016 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że pełnomocnik w żaden sposób nie wykazał (nie uprawdopodobnił) braku winy w niedochowaniu 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; w szczególności nie może o tym stanowić lakoniczne stwierdzenie pełnomocnika, że "wniosek przedmiotowy został złożony przez pełnomocnika niezwłocznie po upływie czasu niezbędnego na całościową analizę problematyki niniejszej sprawy oraz czasu potrzebnego na sporządzenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj.: 1. art. 87 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 88 P.p.s.a. wyrażające się w odrzuceniu złożonego przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu z powodu przekroczenia 7 dniowego terminu na jego złożenie, podczas gdy wniosek ten złożony został w terminie 7 dni od daty doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem; 2. art. 87 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 88 P.p.s.a. w zw. z art. 163 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 2 P.p.s.a. wyrażające się w błędnym przyjęciu, iż ustawowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dacie zapoznania się przez pełnomocnika z aktami sprawy a przed doręczeniem mu odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem, pomimo iż dopiero w dacie doręczenia pełnomocnikowi postanowienia wraz z uzasadnieniem, otwarciu uległ również termin na ewentualne wniesienie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zaś uznanie, iż 7- dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy liczyć od daty zapoznania się z aktami sprawy a przed doręczeniem odpisu postanowienia z uzasadnieniem istotnie ogranicza pełnomocnikowi czas niezbędny na podjęcie decyzji co do rodzaju najwłaściwszych środków jakie należy powziąć celem zabezpieczenia interesów procesowych reprezentowanej strony. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie skarżącej terminu do złożenia skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Natomiast z normy art. 87 § 1 P.p.s.a. wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie, jak wynika z załączonych akt sądowoadministracyjnych o sygn. III SA/Gd 356/16 ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej w dniu 15 kwietnia 2016 r., zapoznawał się z aktami sprawy i w tym właśnie dniu dochowując należytej staranności winien powziąć informację o uchybieniu przez skarżącą terminu do wniesienia skargi. Zatem od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tymczasem wniosek o przywrócenie przedmiotowego terminu został złożony dopiero w dniu 2 maja 2016 r. Późniejsze doręczenie pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o odrzuceniu skargi nie może być traktowane jako początek biegu siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaznaczyć należy, że od profesjonalnego pełnomocnika należy oczekiwać, że posiada on wiedzę o przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz że dokłada należytej staranności podczas prowadzenia powierzonych mu spraw. Odnosząc się do wątpliwości pełnomocnika co do obiektywnych okoliczności dotyczących fizycznych możliwości zapoznania się z treścią postanowienia Sądu z dnia 14 kwietnia 2016 r. oraz jego uzasadnieniem wskazać należy, iż z akt sądowoadministracyjnych o sygn. III SA/Gd 356/16 wynika, że w dniu 14 kwietnia 2016 r. wydane zostało zarządzenie sędziego sprawozdawcy o doręczeniu tegoż postanowienia wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącej oraz organowi. A zatem w dniu zapoznawania się z aktami sprawy, pełnomocnik skarżącej winien zapoznać się również z postanowieniem Sądu o odrzuceniu skargi i niezwłocznie podjąć działania, zmierzające do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W takiej sytuacji uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako spóźniony. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.