III SA/Łd 381/16

WyrokWSA w Łodzi2016-08-05

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca jednoosobowy, który przebywa na zwolnieniu lekarskim, może zostać ukarany karą pieniężną za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli transportu drogowego, jeśli nie wyznaczył osoby do reprezentowania go podczas kontroli?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca jednoosobowy, nawet przebywający na zwolnieniu lekarskim, ma obowiązek umożliwić przeprowadzenie kontroli transportu drogowego. Niewyznaczenie osoby do reprezentowania go podczas kontroli, mimo prawidłowego zawiadomienia, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Choroba i zwolnienie lekarskie nie zwalniają przedsiębiorcy z obowiązku zorganizowania pracy firmy w taki sposób, aby kontrola mogła się odbyć.
Stan faktyczny
Skarżący, Z. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, został ukarany karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Skarżący argumentował, że jego nieobecność wynikała ze stanu zdrowia i przebywania na zwolnieniu lekarskim. Organy administracyjne uznały, że mimo zwolnienia lekarskiego, skarżący miał obowiązek wyznaczyć osobę do reprezentowania go podczas kontroli, czego nie uczynił, tym samym uniemożliwiając jej przeprowadzenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2016 roku sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. . Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23), art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, art. 72, art. 92a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 1414 ze zm.), Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania Z P od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr[...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły stwierdzone naruszenia opisane w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym Ip. 1.5 niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji i zwrócenie sprawy do organu I instancji w celu ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że strona miała wolę poddania się kontroli, jednak poddanie się czynnościom kontrolnym w przedsiębiorstwie uniemożliwił stronie zły stan zdrowia. Strona wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania przedsiębiorcy na okoliczność jego sytuacji zdrowotnej w okresie od 10.04.2015 r. do 28.06.2015 r., przyczyn nieodebrania korespondencji wystosowanej przez organ, kontaktów telefonicznych z urzędnikiem prowadzącym postępowanie, z uwzględnieniem treści tych rozmów nieujawnionych w notatkach służbowych i protokole, woli poddania się przez stronę kontroli i chęci dostarczenia wymaganych przez organ dokumentów, przyczyn niepodania danych osoby, która mogłaby zastąpić stronę w kontroli, niewiedzy strony o możliwym rozwoju postępowania administracyjnego. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli. Organ wskazał, że konsekwencją powyższego jest treść Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części karą pieniężną w wysokości 10 000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci zawiadomienia z dnia 29 kwietnia 2015 r. o zamiarze wszczęcia kontroli, złożonego w aktach sprawy po dwukrotnym awizowaniu - doręczonego stronie w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 19.05.2015 r. oraz zawiadomienia z dnia 28 maja 2015 r. o zamiarze wszczęcia kontroli doręczonego stronie w dniu 09.06.2015 r., protokołu z czynności z dnia 22.06.2015 r., pisma z dnia 22.06.2015 r. wszczynającego postępowanie administracyjne organ stwierdził, że naruszenie ustalono podczas podjętych prób kontroli przedsiębiorstwa w dniach: 28.05.2015 r. oraz 17.06.2015 r. po uprzednim wystosowaniu zawiadomień o zamiarze wszczęcia kontroli (z dni: 29.04.2015 r. oraz 28.05.2015 r.), a zostały one stwierdzone w protokole z czynności z dnia 22.06.2015 r. W dniu 28.05.2015 r. kontrolujący udali się pod adres firmy tj., na ulicę B [...] w S. Pod podanym adresem nie zastali przedsiębiorcy Z P. Na powyższą okoliczność sporządzono notatkę służbową w dniu 28.05.2015 r. W dniu 17.06.2015r. kontrolujący ponownie udali się pod wskazany adres przedsiębiorcy, gdzie nie zastali przedsiębiorcy. Na powyższą okoliczność sporządzono notatkę służbową w dniu 17.06.2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19.06.2015 r. podczas rozmowy telefonicznej przedsiębiorca zadeklarował chęć poddania się kontroli. Ustalono termin kontroli na dzień 22.06.2015 r. w siedzibie [...] w Ł o godz. 10.00. jednak tego samego dnia przedsiębiorca ponownie skontaktował się telefonicznie z inspektorem organu kontrolnego i poinformował, iż w ustalonym terminie nie może poddać się kontroli. Strona zaproponowała nowy termin kontroli w dniu 24.06.2015 r., na co kontrolujący nie wyraził zgody z uwagi na inną planowaną w tym dniu kontrolę. Kontrolujący poinformował stronę o ustawowym terminie podjęcia przez organ kontroli. Z powyższych rozmów telefonicznych sporządzono notatkę służbową w dniu 22.06.2015 r. Następnie organ wyjaśnił, że w dniu 22.06.2015 r. o godz. 09:55 przedsiębiorca poinformował telefonicznie kontrolującego, iż od dnia 22.06.2015 r. do dnia 26.06.2015 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Z powyższej rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę służbową w dniu 22.06.2015 r. W ocenie organu odwoławczego strona nie poddała się kontroli, co oznacza, że organ nie mógł wykonać żadnych czynności kontrolnych. Organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia pozostaje okoliczność złego stanu zdrowia kontrolowanego przedsiębiorcy, w tym przebywanie strony na zwolnieniu lekarskim. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej jednoosobowo nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku wynikającego z treści art. 80 u.s.d.g. Strona z uwagi na stan zdrowia zaniechała podejmowania czynności związanych z zapewnieniem właściwej organizacji w przedsiębiorstwie (niepodjęcie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 29.04.2015 r.). Strona podnosiła w odwołaniu, iż przedsiębiorca nie był zdolny monitorować korespondencji oraz pozostawianych awizo w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Równocześnie w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wskazujące, że w dniu 09.06.2015 r. strona odebrała zawiadomienie o wszczęciu kontroli z dnia 28.05.2015r. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie od dnia 16.06.2015 r. do dnia 22.06.2015 r. strona nie przebywała na zwolnieniu lekarskim. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w ww. okresie strona pozostawała w obowiązku podjęcia czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zauważył, że przedsiębiorca miał możliwość upoważnić inną osobę do reprezentowania podczas czynności związanych z kontrolą. W dniu 19.06.2015 r. podczas rozmowy telefonicznej wskazany został stronie termin przeprowadzenia czynności kontrolnych na dzień 22.06.2015 r., jak również podczas drugiej rozmowy telefonicznej w tym samym dniu strona poinformowana została o niedopuszczalności zmiany terminu na dzień wskazany przez stronę. Organ I instancji zasadnie poinformował stronę o treści art. 79 § 4 u.s.d.g. oraz o fakcie, iż wyznaczenie terminu kontroli leży po stronie organu kontrolnego, a przedsiębiorca ma obowiązek kontroli tej się poddać. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w dniu 22.06.2015 r. o godz. 09:55, a więc tuż przed umówioną godziną przeprowadzenia czynności kontrolnych z udziałem przedsiębiorcy w siedzibie[...] w Ł, strona telefonicznie poinformowała organ, że w okresie od dnia 22.06.2015 r. do dnia 26.06.2015 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Strona wskazała w odwołaniu, że w trakcie rozmowy telefonicznej w dniu 22.06.2015 r. kontrolujący wprowadził stronę w błąd co do jej sytuacji prawnej, tj. poprzez poinformowanie, że z uwagi na problemy ze zdrowiem czynności kontrolne wobec strony zostaną odłożone w czasie. Organ odwoławczy uznał zarzut ten za bezzasadny i wskazał, że w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli strona pouczona została o obowiązku pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania w trakcie kontroli, w szczególności w czasie nieobecności. Wobec powyższego organ uznał, że merytoryczne rozpatrzenie niniejszej sprawy możliwe jest na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na wskazane przez stronę w odwołaniu okoliczności nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy. Organ nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 80 k.p.a. W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W skardze Z P zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1, 3, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z punktem l.p. 1.5. Załącznika nr 3 do tej ustawy, prowadzące do nałożenia na stronę kary pieniężnej za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, przy braku przesłanek do j ej nałożenia; naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez nieumorzenie wszczętego postępowania przy wystąpieniu podstaw do jego umorzenia w postaci braku wpływu strony na powstałe naruszenia oraz braku możliwości przewidzenia okoliczności, wskutek których doszło do naruszenia; naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 80 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że niewskazanie przez stronę osoby upoważnionej do obecności przy kontroli przedsiębiorcy przesądza o uchylaniu się od przeprowadzenia tej kontroli, podczas gdy wynikało to z faktu, że strona nie miała możliwości upoważnić kogokolwiek do udziału we wskazanych czynnościach kontrolnych; naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu obowiązku wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wskutek niedopuszczenia zgłoszonego w odwołaniu dowodu z przesłuchania strony na okoliczności w nim wskazane, co uniemożliwiło ustalenie prawdy obiektywnej; naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie przytoczonych w odwołaniu wyjaśnień strony, dotyczących niemożności poddania się kontroli w wyznaczonych przez organ terminach oraz niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym powodów, dla których organ II instancji odmówił mocy dowodowej wyjaśnieniom strony; naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 8 w zw. z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do wprowadzenia strony w błąd co do jej sytuacji w prowadzonym postępowaniu i potencjalnych skutków płynących z jej zaniechań, w okolicznościach poddających w wątpliwość realizację przez organ I instancji zasady działania w sposób budzący zaufanie obywateli. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Z P jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – [dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, określone zostały w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na Z P kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 10.000 zł. Stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu, nie budził wątpliwości. Jest bezsporne, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą jednoosobowo pod firmą "[...] Z P" . Siedziba przedsiębiorcy – miejsce wykonywania działalności gospodarczej znajduje się w S ul. B [...]. Skarżący posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydaną 6 maja 2004 r. oraz 3 wypisy, a do wniosku zgłoszono 3 ciągniki samochodowe. W dniu 8 kwietnia 2015 r. skarżący uległ wypadkowi ( uraz V palca ręki lewej – urazowa amputacja ) i przebywał na zwolnieniu lekarskim od 10 kwietnia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r, a następnie od 22 czerwca do 28 czerwca 2015r. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 29.04.2015 r. zostało przesłane na adres siedziby przedsiębiorcy i doręczone "przez awizo" 18.05.2015 r. Kolejne zawiadomienie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Ł przesłał do przedsiębiorcy 28 maja 2015 r. i zostało ono odebrane osobiście przez Z P w dniu 9 czerwca 2015 r. W dniu 11 czerwca 2015r. organ wystąpił z wnioskami o udostępnienie danych do GITD i do Starostwa Powiatowego – Wydziału Komunikacji, a następnie w dniu 17 czerwca podjęta została próba przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie , jednak nie zastano ani przedsiębiorcy ani pracowników, co stwierdza sporządzona notatka służbowa. Skarżący telefonicznie skontaktował się z inspektorem upoważnionym do przeprowadzenia kontroli dopiero w dniu 19 czerwca ( piątek) po godzinach pracy deklarując chęć poddania się kontroli. Termin kontroli określony został na 22 czerwca (poniedziałek) godz. 10.00 w [...] w Ł. Kontrolujący nie zgodził się na przesunięcie tego terminu do 24 czerwca. W dniu 22 czerwca 2015 r. sporządzony został protokół z czynności stwierdzający niepoddanie się kontroli przez przedsiębiorcę oraz zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie stwierdzonego naruszenia, które zostało doręczone 29 czerwca 2015r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 72 oraz art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414) oraz punkt 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, a także art. 77-80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 poz. 584 t.j. ze zm.) Przepisy Rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ( u.s.d.g.) dotyczą kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, której mają oni obowiązek się poddać i o której winni być uprzednio zawiadomieni przez organ kontrolujący ( art. 77 – 84d) . W zakresie nieuregulowanym w tym rozdziale stosuje się przepisy ustaw szczególnych. Zgodnie z art. 79 ust. 4 u.s.d.g. kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.s.d.g. czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Z kolei z art. 80 ust. 3 u.s.d.g. wynika, że kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Z kolei mający zastosowanie w sprawie przepis art. 72 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: 1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; 2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; 3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; 4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; 5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli. Natomiast przepis art. 92a ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy przewiduje, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie oraz że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Z punktu 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podlega karze 10.000 zł. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi nie są zasadne. Organy administracyjne obu instancji trafnie w tej sprawie oceniły stan faktyczny przyjmując, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, a zatem zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Prawidłowo zatem zastosowano powyżej przytoczone podstawy prawne prawa materialnego. Wykładnia językowa przepisu zawartego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, oznaczonego lp. 1.5 prowadzi do wniosku, że ustawodawca określając naruszenie obowiązków, o jakich mowa w tym przepisie, poprzez użycie zwrotów "niepoddanie się" lub "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, odniósł się do zdarzeń przeszłych dokonanych. W przepisie tym przewidziano zatem karę w przypadku, gdy nie doszło do kontroli z powodu niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli przez stronę. Biorąc pod uwagę zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny należy uznać, że organy administracyjne prawidłowo uznały, że skarżący poprzez swoją nieobecność w siedzibie przedsiębiorstwa oraz niewskazanie osoby upoważnionej, uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, o której został prawidłowo zawiadomiony. Podkreślić należy, że wyznaczony przez ustawodawcę czas na przeprowadzenie kontroli nie jest dowolny. Kontrolę przedsiębiorcy wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie później niż przed upływem 30 dni od tego dnia. Skoro zatem zawiadomienie zostało doręczone przedsiębiorcy w dniu 18 maja 2015 r. organ musiał rozpocząć kontrolę nie później niż 17 czerwca 2015r. Także biorąc pod uwagę drugie zawiadomienie przesłane skarżącemu, odebrane przez niego osobiście, czynności kontrolne podjęte 17 czerwca były podjęte po upływie 7 dniowego terminu od doręczenia zawiadomienia , a więc skarżący (lub upoważniona przez niego osoba) w tym czasie powinien znajdować się w siedzibie przedsiębiorstwa i udostępnić wszystkie wskazane w zawiadomieniu dokumenty. Od 16 czerwca do 21 czerwca 2015 r. skarżący nie miał zwolnienia. Choroba przedsiębiorcy i fakt przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim nie oznacza wstrzymania działalności prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa szczególnie zatrudniającego pracowników. Jeżeli przedsiębiorca nie może z uwagi na stan zdrowia osobiście uczestniczyć przy czynnościach kontrolnych i udostępnić osobom przeprowadzającym kontrolę niezbędnej dokumentacji, ma obowiązek pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli. Czynności kontrolnych dokonuje się bowiem w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, a kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Ten obowiązek wynika wprost z art. 80 ust. 3 u.s.d.g. W rozpoznawanej sprawie zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 29 kwietnia 2015 r. należało uznać za doręczone skarżącemu w trybie "awizo" w dniu 18 maja 2015 r. (stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a.). Zawiadomienie to zawierało pouczenie o skutkach niepoddania się ww. obowiązkowi oraz wskazywało termin kontroli, czyli 28 maja 2015 r. W tym dniu inspektorom nie udało się przeprowadzić kontroli pod adresem przedsiębiorstwa (notatka służbowa z 28 maja 2015 r.). Kolejne zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 28 maja 2015 r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 9 czerwca 2015 r. Skarżący miał więc możliwość skontaktowania się z kontrolującym inspektorem i zlecenia przygotowania dokumentacji, jeżeli sam nie mógł tego uczynić ze względu na stan zdrowia. W dniu 17 czerwca 2015 r. organ podjął próbę przeprowadzenia kontroli. Skarżącego ani pracowników nie zastano w siedzibie przedsiębiorstwa i na tę okoliczność inspektor sporządził notatkę służbową. W ocenie Sądu zawiadomienie o kontroli zostało dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i prawidłowe były kolejne czynności., a skarżący zgodnie z treścią art. 72 ustawy o transporcie drogowym obowiązany był umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych. Fakt, że skarżący w rozmowach telefonicznych deklarował chęć poddania kontroli nie zmienia faktu, że nie wywiązał się ze swoich obowiązków i realnie przeprowadzenia kontroli przedsiębiorstwa nie umożliwił. W ocenie Sądu choroba i zwolnienie lekarskie nie zwalniały przedsiębiorcy z obowiązku umożliwienia organowi przeprowadzenia czynności kontrolnych. Miał on obowiązek takiego zorganizowania pracy firmy, aby kontrola mogła się odbyć w określonym ustawą terminie. Skarżący został prawidłowo pouczony w zawiadomieniu , a więc należy uznać, że był świadomy, że na wypadek, gdyby stan zdrowia uniemożliwiał mu udział w kontroli ma obowiązek wyznaczenia osoby upoważnionej do reprezentowania jego - jako przedsiębiorcy -podczas kontroli, a mimo to takiej osoby nie wyznaczył. Uznanie, że zwolnienie lekarskie zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku poddania kontroli prowadzonej przez niego firmy prowadziłoby praktycznie do sparaliżowania działalności kontrolnej podmiotów gospodarczych prowadzonych jednoosobowo. Pogląd skarżącego, że dopiero od okazania legitymacji i upoważnień przedsiębiorca jest podmiotem kontrolowanym i ma obowiązek wskazania osoby upoważnionej nie zasługuje na aprobatę. Gdyby przyjąć stanowisko strony skarżącej, organy inspekcji drogowej nigdy nie byłyby w stanie przeprowadzić właściwej kontroli, w sytuacji gdyby strona przez cały okres przebywała na zwolnieniach lekarskich. Korespondencja prawidłowo kierowana była na adres prowadzonej działalności gospodarczej wskazany w CEIDG (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. II GSK 2824/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Sądu nie mogą zostać uwzględnione argumenty skarżącego, że nie miał innej osoby, która mogła reprezentować go podczas kontroli, gdyż obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy firmy, w tym procesu obiegu dokumentów, by były one udostępnianie w trakcie wyznaczonej kontroli upoważnionym pracownikom organu albo przez samego przedsiębiorcę, albo przez odpowiednio wyznaczoną uprzednio osobę. Skarżący powołuje się na niemożność świadczenia pracy przez okres przebywania na zwolnieniu lekarskim podczas, gdy przygotowanie dokumentacji, o którą wzywał organ nie jest świadczeniem pracy , gdyż skarżący w tym przypadku działa jako pracodawca ,a nie jako pracownik. Nawet przyjmując, że choroba skarżącego uniemożliwiała dokonanie powyższych czynności (choć nie wynika to z treści złożonych w aktach administracyjnych zaświadczeń lekarskich) to w okresie, w którym już na pewno dowiedział się o zamiarze przeprowadzenia kontroli ( 9.06 ) od 16 do 21.06 skarżący ze zwolnienia nie korzystał. Reasumując należy wskazać, że skarżący mając wiedzę o planowanych przez organ czynnościach kontrolnych, winien przygotować dokumentację konieczną do jej przeprowadzenia. Bierność skarżącego w powyższym zakresie należy uznać za uniemożliwienie przeprowadzenia przez organ czynności kontrolnych w przedsiębiorstwie należącym do skarżącego. Zachowania skarżącego w powyższym zakresie nie można uznać za działanie z należytą starannością , której wymaga się od przedsiębiorcy . Z tych też względów zdaniem Sądu także argumentacja zakresie konieczności zastosowania przez organ art. 92 c u.t.d. nie zasługiwała na uwzględnienie. Strona nie wykazała bowiem dowodowo, iż w sprawie zachodziły przesłanki z art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednakże nie określa bliżej ich charakteru prawnego. Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, jak przykładowo: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Trzeba też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego, jest zobiektywizowana. Toteż nie jest wystarczające powoływanie się przez przedsiębiorcę na przesłankę braku winy w zaistnieniu zdarzeń i okoliczności, które były przyczyną naruszenia prawa. Natomiast przypadek winy, choćby nieumyślnej, jak to już wskazano, niweczy możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności. Przedsiębiorca nie może więc osiągnąć zamierzonego celu, gdy ma świadomość, że może swym działaniem wywołać ujemne skutki, lecz uważa, że zdoła ich uniknąć lub też tych skutków nie przewiduje, choć z łatwością mógłby i powinien to zrobić. W niniejszej sprawie strona skarżąca ponosi niewątpliwie bezpośrednią odpowiedzialność za brak odpowiedniego przygotowania siedziby firmy w celu umożliwienia przeprowadzenia jej skutecznej kontroli przez pracowników organu. Do wykazanych w trakcie postępowania naruszeń przepisów ustawy doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca jako podmiot profesjonalny powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wskazała skutecznie żadnych okoliczności, których nie mogła przewidzieć, lub na które nie miała wpływu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że orzekające w sprawie organy obu instancji oparły swoje decyzje na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Prawidłowo zastosowano w sprawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy uznając, że skarżący nie poddał się kontroli uniemożliwiając jej przeprowadzenie, przez co naruszył obowiązki związane z wykonywaniem transportu drogowego. Wobec powyższego Sąd nie podzielił argumentów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art., 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zapewniono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających podstawowe wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z tego powodu Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. k.p.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło