II SAB/Lu 98/16
WyrokWSA w Lublinie2016-08-11
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jacek Czaja, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące podmiotem wykonującym zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, nawet jeśli wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, której dotyczą żądane dokumenty?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonując zadania publiczne związane z dystrybucją energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W związku z tym, organ nie może uzależniać udostępnienia informacji od wykazania przez wnioskodawcę prawa własności do nieruchomości, której dotyczą żądane dokumenty.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dokumentów związanych z lokalizacją, budową i eksploatacją linii elektroenergetycznej na określonej nieruchomości. Organ odpowiedział wezwaniem do wykazania prawa własności do nieruchomości lub reprezentowania właściciela. Skarżąca uznała wezwanie za nieuzasadnione i wniosła skargę na bezczynność organu. Organ twierdził, że żądane informacje nie są informacją publiczną, a on sam nie jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, a także, że sprawa była już rozstrzygana w 2014 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych po uprawomocnieniu się wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] do rozpatrzenia wniosku A. B. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt II SAB/Lu [...]
U z a s a d n i e n i e
A. B., reprezentowana przez radcę prawnego P. Z., wniosła w dniu [...] marca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność [...] w L. polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia [...] lutego 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci "decyzji administracyjnych, oświadczeń właścicieli nieruchomości albo zawartych z nimi umów, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznej 15 kV oraz linii elektroenergetycznej 0,4 kV na nieruchomości położonej w miejscowości O. M., gmina O. M., obręb 0002, powiat W. zachodni, obejmującą działki ewidencyjne o nr [...] oraz [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], jak również załączników do wskazanych decyzji, umów, oświadczeń i protokołów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych i wykazów właścicieli nieruchomości".
Skarżąca podniosła, że w odpowiedzi na wniosek organ w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wskazał, że właścicielem powyższej nieruchomości jest D. S. - S. i zwrócił się o wykazanie, że skarżąca reprezentuje właściciela nieruchomości lub o wykazanie, że to skarżącej przysługuje prawo własności do nieruchomości.
Skarżąca wezwania nie wykonała, uznając, że jest ono nieuzasadnione w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a Spółka [...].A. nie udzieliła żądanej informacji, pomimo tego, że jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych, a takimi są informacje objęte wnioskiem skarżącej.
W odpowiedzi na skargę [...].A. w L. wniosła o jej oddalenie.
W pierwszej kolejności Spółka podniosła, że pełnomocnik skarżącej złożył analogiczny wniosek w 2014 r., dlatego wezwano go do "wskazania osoby, która żąda udzielenia informacji publicznej". W związku z tym, że pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi, wniosek z dnia [...] marca 2016 r. dołączono do akt postępowania rozstrzygniętego pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., dotyczącym poprzedniego wniosku.
Spółka stwierdziła również, że wbrew zarzutom skargi, objęte obecnie żądaniem informacje nie stanowią informacji publicznej - informacją publiczną są wyłącznie dokumenty wytworzone przez organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne, a więc wyłącznie dokumenty publiczne, poza tym muszą być one zindywidualizowane i muszą należeć od dokumentów objętych aktami sprawy administracyjnej, prowadzonej przez właściwy organ.
Spółka podniosła także, że nie należy ona do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych na podstawie art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Działalność [...].A. nie mieści się bowiem w zakresie administracji publicznej, pomimo że podlega reglamentacji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Spółka jednocześnie stwierdziła, że nawet gdyby uznać, że jest ona takim podmiotem, a żądane informacje są informacjami publicznymi, to i tak nie można jej zarzucić bezczynności, gdyż wydała już wcześniej w sprawie takiego samego wniosku decyzję odmowną z dnia [...] lutego 2014 r., natomiast obecnie skarżąca pomimo wezwania nie wykazała, że złożyła wniosek z dnia [...] marca 2016 r. w imieniu właściciela przedmiotowej działki. Ponowny wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej tej samej nieruchomości i wniesiony przez tego samego wnioskodawcę, zgodnie z art. 239 kpa został załączony do akt sprawy bez wydawania kolejnej decyzji, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu skarżącej do wskazania strony zainteresowanej uzyskaniem informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność [...].A. w L. zasługuje na uwzględnienie, bowiem Spółka nie załatwiła wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób.
Zasady udzielania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p."). Ustawa ta definiuje "informację publiczną (art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2), podmioty zobowiązane do jej udzielenia (art. 4 ust. 1 - 3) oraz tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p.). Bez wątpienia dokumentem urzędowym w rozumieniu u.d.i.p. jest w świetle art. 6 ust. 2 ustawy decyzja administracyjna. Zawiera ona bowiem treść oświadczenia woli, utrwaloną i podpisaną przez funkcjonariusza publicznego. Decyzja taka traci charakter indywidualny poprzez usunięcie z niej danych chronionych ustawą z 1997 r. o ochronie danych osobowych. Tak spreparowana kserokopia decyzji administracyjnej staje się ważną informacją o sposobie działania organu administracji oraz o treści i formie podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK [...], Lex nr 1247188).
Decyzje administracyjne, stanowiące podstawę do lokalizacji przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej na nieruchomościach innych podmiotów, których udostępnienia domagała się skarżąca, stanowią zatem przedmiot informacji publicznej. Stanowisko to znajduje oparcie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którą dokumenty związane z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje u.d.i.p., jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 184/12 oraz z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 212/12, publ. CBOSA: wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 545/07, Lex nr 516697 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751).
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07, Lex nr 505424), a do podmiotów takich należy [...].A. Wykonywanie zadań publicznych zawsze bowiem wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli, a takim jest dostęp do zasobów energetycznych (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r. (sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są zatem "zadaniami publicznymi". Z tego względu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwaliło się stanowisko, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest zobowiązane do przekazywania określonych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 112/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 390/12; postanowienie WSA w Warszawie z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 268/10; postanowienie WSA w Szczecinie z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Sz 49/12 - publ. CBOSA).
W świetle powyższego Spółka [...].A. Oddział w L. zobowiązana była do rozpatrzenia wniosku skarżącej i załatwienia go we właściwej formie.
Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli zatem wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek:
1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno - technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub
2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub
3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub
4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Jak wskazano, żądanie skarżącej zawarte we wniosku z dnia [...] marca 2016 r. dotyczyło informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż dotyczyło informacji o sprawach publicznych, a wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, organ miał zatem obowiązek podjąć jedną z wyżej wymienionych czynności, czego nie uczynił, bowiem za taką nie można uznać pisma organu z dnia [...] marca 2016 r.
Organ w piśmie tym uzależnił udzielenie informacji publicznej od wykazania prawa własności skarżącej do działek nr ewid. [...] i [...], których dotyczy wniosek. Wezwanie to nie było uzasadnione w świetle obowiązujących przepisów.
Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
W świetle powyższego przepisu nie uzasadnia bezczynności Spółki to, że już wcześniej w 2014 r. Spółka rozpatrywała taki sam wniosek dotyczący działki nr ewid. ewid. [...] i [...], złożony przez tego samego pełnomocnika. Obecnie informacji takiej żądała skarżąca, dlatego organ nie miał podstaw prawnych do pozostawienia jej wniosku bez rozpatrzenia, ani do dołączenia go do akt postępowania w sprawie dotyczącej poprzedniego wniosku - organ miał natomiast obowiązek podjąć jedną z czynności wyżej wskazanych, czego nie uczynił.
Odnosząc się do stanowiska Spółki zawartego w odpowiedzi na skargę, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów u.d.i.p. wówczas, gdy żądane informacje osiągalne są w innych trybach np. na podstawie art. 73 § 1 kpa podnieść należy, że nie zostało wykazane, by skarżąca była stroną ewentualnych postępowań w sprawie lokalizacji budowy linii energetycznych na wskazanej przez nią działce, co umożliwiałoby jej taki dostęp na podstawie wskazanego przepisu. Skoro Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych i jest w posiadaniu takich informacji, to okoliczność, że objęte wnioskiem informacje są w posiadaniu także innych organów, nie zwalniała jej z obowiązku udzielenia takiej informacji.
Z tych względów Sąd - na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 ppsa - zobowiązał [...].A. w L. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy i po uprawomocnieniu się wyroku.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 ppsa Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ jej zachowanie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy u.d.i.p.; o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło