II OSK 118/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-11
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Małgorzata Masternak-Kubiak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odebranie przez jedną osobę pisma skierowanego do innej osoby oraz późniejsze zawezwanie do próby ugodowej podpisane przez tę pierwszą osobę, stanowi dowód na to, że dowiedziała się ona o wydaniu decyzji administracyjnej, co skutkowałoby rozpoczęciem biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że samo odebranie pisma przez B. P. (nieadresata) i późniejsze zawezwanie do próby ugodowej nie stanowią wystarczającego dowodu na to, że dowiedziała się ona o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd podkreślił, że dla rozpoczęcia biegu terminu do wznowienia postępowania kluczowe jest jednoznaczne ustalenie, że strona powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i jej rozstrzygnięciu, a przedstawione dowody nie spełniają tego wymogu. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję umarzającą postępowanie w części dotyczącej B. P. i nakazał organowi I instancji ponowne ustalenie tych okoliczności.Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Ś. o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Kluczową kwestią było ustalenie, czy B. P. dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który rozpocząłby bieg od momentu dowiedzenia się o wydaniu decyzji. WSA uznał, że dowody (odebranie pisma przez B. P. i zawezwanie do próby ugodowej) nie były wystarczające do stwierdzenia, że dowiedziała się ona o decyzji, i uchylił decyzję umarzającą postępowanie w części dotyczącej B. P. NSA rozpoznał skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego T. G. po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 479/16 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 7 marca 2016 r. nr ... w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 479/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę C. Sp. z o. o. w W.. na decyzję Wojewody S. z dnia 7 marca 2016 r. nr ... w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że kluczową kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy obydwoje wnoszący o wznowienie postępowania dochowali terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.). Zdaniem Sądu, w przypadku D. P. wykazano, iż termin ten nie został dochowany, gdyż bez wątpienia dowiedział się on o wydaniu decyzji już w 2012 r., czyli ponad dwa lata przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Nadto nie jest wykluczone, że taka sama sytuacja miała miejsce w przypadku B. P., ale ustalenia organu pierwszej instancji nie potwierdzają tej tezy. Sąd wywiódł, że nie można uznać, iż uzyskanie informacji o wydaniu decyzji przez D. P. jest równoznaczne z uzyskaniem takiej wiedzy przez B. P. i bez znaczenia jest to, iż to jej podpis widnieje na potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że zapoznała się ona z pismem nie do niej kierowanym. Również "zawezwanie do próby ugodowej" z 2013 r. nie świadczy, że B. P. uzyskała wówczas wiedze na temat pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, zasadne zatem było, uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania w części toczącej się z wniosku B. P. i nakazanie organowi pierwszej instancji dokonania ustaleń w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 Ppsa Sąd oddalił skargę.
W skardze kasacyjnej spółka C. sp. z o.o. z siedzibą w W.. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Wojewody S. z dnia 7 marca 2016 roku w zakresie punktu 1 i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) art. 1 § 2 ustawy z 25.7.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.,) w z w. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego błędnie oceniono, że odebranie przez B. P. pisma Urzędu Miasta P. z dnia 5 października 2012 r. oraz skierowanie zawezwania do próby ugodowej podpisanego przez B. P. dnia 4 grudnia 2013 r. nie wskazuje na to, że wiedziała ona o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę stacji paliw, co miało wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło organ administracji II instancji, a za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny do uznania, że wnioskodawczyni mogła zachować termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;
2) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej Ppsa) poprzez jego zastosowanie i niezastosowanie art. 145 § 1 lit. c i § 3 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na wykazanie, że w postępowaniu przed organem administracji nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, albowiem wniosek o wznowienie został złożony przez B. P. po terminie określonym w art. 148 k.p.a., co obligowało organ administracji II instancji do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 9 grudnia 2015 r.,
3) art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewystarczające ustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych zarzutów dotyczących tego, że na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie, organ II instancji powinien był przyjąć, że B. P. dowiedziała się o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę najpóźniej w 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia czy w sprawie bezspornie ustalono okoliczności będące podstawą do zweryfikowania faktu, czy podanie B. P. zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się ona o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj. terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.
Przypomnieć należy, że wniosek o wznowienie postępowania złożono 29 grudnia 2014 r. W toku postępowania wznowieniowego odnaleziono w archiwum pismo Urzędu Miasta P. z dnia 5 października 2012 r. adresowane do D. P., odebrane w dniu 12 października 2012 r. przez B. P. informujące o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i poprzedzającym ją postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta P. stwierdził uchybienie miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie wznowieniowe.
Wskazać należy, że ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o jej istnieniu i zawartym w niej rozstrzygnięciu (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 931/07; z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1025/11; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1927/11).
W niniejszej sprawie ustaleń takich nie dokonano. Należy zgodzić się zarówno z Sądem pierwszej instancji, jak i organem drugiej instancji, że przyjęte za podstawę ustalenia terminu do wniesienia podania o wznowienie okoliczności nie są wystarczające, nie wykazują bowiem, że podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ powinien bowiem bezspornie ustalić, że do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, czego nie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko wyrażone przez organ II instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny, że podpisane przez B. P. zwrotnego potwierdzenia odbioru nie stanowi dowodu, iż wyżej wymieniona zapoznała się z jego treścią, a tym samym, że w dniu jego odbioru tzn. 12 października 2012 r., dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiego dowodu nie stanowi również wezwanie do próby ugodowej z dnia 4 grudnia 2013 r. skierowanego przez Państwa P. do Sądu Rejonowego we Wrocławiu.
Jednocześnie nadmienić należy, że nie można również przyjąć, iż wniosek o wznowienie złożony po latach, wskutek braku dbałości o własne interesy, może być skuteczny, dlatego też klarowne ustalenia dotyczące zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania muszą być na absolutnie jednoznaczne, gdyż warunkują one możliwość wydania decyzji merytorycznej.
Tym samym, w ocenie Sądu, zaistniała podstawa ponownego zbadania przez właściwy organ okoliczności zachowania przez B. P. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a Sąd pierwszej instancji właściwie zastosował przepisy art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Nadto Sąd pierwszej instancji nie przesądził czy w postępowaniu wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania z wniosku B. P., co oznacza, że nie był zasadny drugi z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa wskazać należy, że zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, może okazać się zasadny jedynie wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w ww. przepisie zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Po lekturze kontrolowanego uzasadnienia, stwierdzić jednak należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie przesłanki ustawowe określone w art. 141 § 4 Ppsa. Jego treść odzwierciedla przyjętą przez Sąd I instancji argumentację prawną. Rozważania prawne są na tyle jasno i precyzyjnie sformułowane, że umożliwiają poznanie sposobu rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uzasadnienie to poddaje się kontroli instancyjnej, zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa uznać należało za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło